बन्यन वृक्ष आणि समुद्र यांच्या मध्ये असलेल्या पुरूषोत्तम क्षेत्राची स्मरण करणारे, जे लोक त्या पुरूषोत्तममध्ये देह सोडतात, ते देखील त्या पवित्र स्थळी जातात. तेथून ते परमधाम प्राप्त करतात—यात काहीही शंका नाही. हे श्रेष्ठ ऋषी, मी तुम्हाला सनातन विष्णूच्या जगाचे वर्णन केले आहे, जे सर्व आनंद देणारे आहे आणि भोग व मोक्ष दोन्ही प्रदान करणारे आहे. त्यानंतर, एक ऋषी म्हणतो, "हे जगाच्या स्वामी, तुम्ही विष्णूच्या लोकाचे वर्णन केले आहे—अद्भुत, शाश्वत आनंदाने भरलेले, दिव्य आणि भोग व मोक्ष दोन्ही देणारे. जगात दुर्मिळ असलेल्या पुरूषोत्तम नावाच्या क्षेत्राचे तुम्ही महात्म्य सांगितले; जो कोणी तेथे देह त्याग करतो, तो हरिच्या त्या दिव्य धामाला पोहोचतो. तुम्ही त्या क्षेत्राची महती सांगितली आहे, जिथे देह त्याग केल्याने मनुष्य विष्णूच्या लोकात पोहोचतो. अहाहा, हेच तर मोक्षाचा मार्ग आहे—पुरूषोत्तम क्षेत्रात देह त्याग केल्याने लोकांना लाभ होतो, यात शंका नाही. हे देवांचा स्वामी, कोणतीही मेहनत न करता, उत्तम पुरुष जे त्या क्षेत्रात देह त्याग करतात, ते विष्णूचे दिव्य, रोगरहित परमधाम प्राप्त करतात. आम्ही या क्षेत्राचे महात्म्य ऐकले, पण फार आश्चर्य वाटले नाही—कारण प्रयाग, पुष्कर आणि इतर क्षेत्र व तीर्थस्थाने आहेत. हे देवश्रेष्ठ, तुम्ही पृथ्वीवरील सर्व पवित्र क्षेत्रे, नद्या आणि सरोवरांना इतका महात्म्य देत नाही, जितके पुरूषोत्तम क्षेत्राला देतात. तुम्ही वारंवार पुरूष नावाच्या क्षेत्राचे महात्म्य सांगता, त्यामुळे आम्ही तुमचा हेतू समजून घेतला आहे, हे पितामह. तुम्ही मोक्ष देणाऱ्या पुरूषोत्तम क्षेत्राचे महात्म्य सांगता, म्हणूनच पृथ्वीवर पुरूषाख्य क्षेत्रासारखे दुसरे काहीच नाही; म्हणूनच, हे ज्ञानीश्रेष्ठ, तुम्ही याचे पुन्हा पुन्हा स्तुती करता. खरेच, हे ऋषीश्रेष्ठ, तुम्ही जे सांगितले आहे ते पूर्णपणे सत्य आहे—पृथ्वीवर पुरूषाख्य क्षेत्रासारखे दुसरे काहीच नाही. ज्या ज्या पवित्र क्षेत्रे आणि दिव्य स्थाने आहेत, ती श्री पुरूषाख्य क्षेत्राच्या सोलाव्या भागासुद्धा समतुल्य नाहीत. जसा विष्णू सर्व लोकांमध्ये श्रेष्ठ आहे, तसा पुरूषोत्तम सर्व तीर्थांमध्ये अग्रगण्य आहे. जसा विष्णू आदित्यांमध्ये श्रेष्ठ आहे, तसा पुरूषोत्तम सर्व तीर्थांमध्ये श्रेष्ठ आहे. जसा सोम ताऱ्यांमध्ये आणि समुद्र पाण्यात, तसा पुरूषोत्तम सर्व तीर्थांमध्ये श्रेष्ठ आहे. जसा पावक वसूंमध्ये आणि शंकर रुद्रांमध्ये, तसा पुरूषोत्तम सर्व तीर्थांमध्ये श्रेष्ठ आहे. जसा ब्राह्मण जातीमध्ये आणि गरुड पक्ष्यांमध्ये, तसा पुरूषोत्तम सर्व तीर्थांमध्ये श्रेष्ठ आहे. जसा मेरू शिखरांमध्ये आणि हिमालय पर्वतांमध्ये, तसा पुरूषोत्तम सर्व तीर्थांमध्ये श्रेष्ठ आहे. जशी लक्ष्मी स्त्रियांमध्ये आणि जाह्नवी नद्यांमध्ये, तसा पुरूषोत्तम सर्व तीर्थांमध्ये श्रेष्ठ आहे. जसा ऐरावत हत्तीमध्ये आणि भृगु महर्षींमध्ये, तसा पुरूषोत्तम सर्व तीर्थांमध्ये श्रेष्ठ आहे. जसा स्कंद सेनापतींमध्ये आणि कपिल सिद्धांमध्ये, तसा पुरूषोत्तम सर्व तीर्थांमध्ये श्रेष्ठ आहे. जसा उच्चैःश्रवा घोड्यांमध्ये आणि उशना कवींमध्ये, तसा पुरूषोत्तम सर्व तीर्थांमध्ये श्रेष्ठ आहे. जसा व्यास ऋषींमध्ये आणि कुबेर यक्ष-राक्षसांमध्ये, तसा पुरूषोत्तम सर्व तीर्थांमध्ये श्रेष्ठ आहे. जसा मन इंद्रियांमध्ये आणि पृथ्वी प्राण्यांमध्ये, तसा पुरूषोत्तम सर्व तीर्थांमध्ये श्रेष्ठ आहे. जसा अश्वत्थ वृक्षांमध्ये आणि वायू चलनांमध्ये, तसा पुरूषोत्तम सर्व तीर्थांमध्ये श्रेष्ठ आहे. हे द्विजश्रेष्ठ, जसा किर्तीमणि सर्व अलंकारांमध्ये, तसा पुरूषोत्तम सर्व तीर्थांमध्ये श्रेष्ठ आहे. जसा चित्ररथ गंधर्वांमध्ये आणि वज्र अस्त्रांमध्ये, तसा पुरूषोत्तम सर्व तीर्थांमध्ये श्रेष्ठ आहे. जसा 'अ' अक्षरांमध्ये आणि गायत्री वेदाच्या छंदांमध्ये, तसा पुरूषोत्तम सर्व तीर्थांमध्ये श्रेष्ठ आहे. हे द्विजश्रेष्ठ, जसा मस्तक सर्व अंगांमध्ये, तसा पुरूषोत्तम सर्व तीर्थांमध्ये श्रेष्ठ आहे. जशी अरुंधती सती स्त्रियांमध्ये, तसा पुरूषोत्तम सर्व तीर्थांमध्ये श्रेष्ठ आहे. जसा मोक्षज्ञान सर्व विद्यांमध्ये, तसा पुरूषोत्तम सर्व तीर्थांमध्ये श्रेष्ठ आहे. जसा राजा पुरुषांमध्ये आणि कामधेनू गाईंमध्ये, तसा पुरूषोत्तम सर्व तीर्थांमध्ये श्रेष्ठ आहे. जसे सुवर्ण सर्व रत्नांमध्ये आणि वासुकी सर्पांमध्ये, तसा पुरूषोत्तम सर्व तीर्थांमध्ये श्रेष्ठ आहे. जसा प्रह्लाद दैत्यांमध्ये आणि राम शस्त्रधारकांमध्ये, तसा पुरूषोत्तम सर्व तीर्थांमध्ये श्रेष्ठ आहे. जसा मकर जलचरांमध्ये आणि सिंह पशूंमध्ये, तसा पुरूषोत्तम सर्व तीर्थांमध्ये श्रेष्ठ आहे. जसा क्षीरसागर सर्व समुद्रांमध्ये आणि नदीमध्ये प्रभू, तसा पुरूषोत्तम सर्व तीर्थांमध्ये श्रेष्ठ आहे. जसा वरुण जलचरांमध्ये आणि यम नियंत्रकांमध्ये, तसा पुरूषोत्तम सर्व तीर्थांमध्ये श्रेष्ठ आहे. जसा नारद दिव्य ऋषींमध्ये, हे ऋषीश्रेष्ठ, तसा पुरूषोत्तम सर्व तीर्थांमध्ये श्रेष्ठ आहे. जसे सुवर्ण धातूंमध्ये आणि दक्षिणा शुद्धीमध्ये, तसा पुरूषोत्तम सर्व तीर्थांमध्ये श्रेष्ठ आहे. अशा प्रकारे, पुरूषोत्तम क्षेत्र हे पृथ्वीवरील सर्व तीर्थांमध्ये सर्वोच्च, दिव्य आणि मोक्ष प्रदान करणारे आहे—याची महती वारंवार सांगितली गेली आहे.