या प्रकारे भगवंताने, जनार्दनाने, सर्वव्यापी परमेश्वराने त्या क्षणीच तिथेच अदृश्य होऊन, श्रेष्ठ ऋषी मर्कंडेय यांना उपदेश दिला. त्यानंतर, मी आता पाच पवित्र तीर्थजलांच्या विधीचे वर्णन करतो, हे द्विजश्रेष्ठ! त्या पवित्र जलात स्नान, दान, आणि देवदर्शन यांमुळे मिळणारे फळ सांगतो. माणसाने मर्कंडेय सरोवरात जावे, उत्तराभिमुख बसावे, शुद्ध राहावे आणि त्या पाण्यात तीनदा बुडावे. तेव्हा हा मंत्र उच्चारावा—“हे भग नेत्र फोडणाऱ्या, त्रिपुरासुरांचा शत्रू असलेल्या प्रभो, मी तुम्हांस वंदन करतो; पापांनी ग्रासलेल्या, संसारसागरात बुडालेल्या, अचेत झालेल्या मला तुम्ही तारावे.” “शांतस्वरूप शंकरास वंदन असो, सर्व पापांचा नाश करणाऱ्या देवाधिदेव मला पवित्र स्नान स्वीकारू दे, माझे पाप नष्ट होऊ दे.” नाभिपर्यंत पाण्यात स्नान करून, विधिप्रमाणे, एकाग्र चित्ताने तिळमिश्रित पाणी देव, ऋषी, पितर आणि इतरांना अर्पण करावे. त्यानंतर शुद्ध होऊन, आचमन करून, शिवमंदिरात जावे, गर्भगृहात प्रवेश करावा आणि त्या मंदिराची तीन वेळा प्रदक्षिणा करावी. मूलमंत्राने मर्कंडेयेश्वराची पूजा करावी, अघोरमंत्राने नमस्कार करून त्यांना संतुष्ट करावे. “हे त्रिनेत्र, तुम्हांस वंदन! चंद्रमौळी, तुम्हांस वंदन! हे विरूपाक्ष, महादेव, तुम्ही मला रक्षण करा, तुम्हांस वंदन!” असे म्हणावे. या प्रकारे मर्कंडेय सरोवरात स्नान करून, शंकराचे दर्शन घेतल्यावर, मनुष्याला दहा अश्वमेध यज्ञाचे फळ प्राप्त होते. सर्व पापांतून मुक्त होऊन तो शिवलोकास जातो, तेथे उत्तम सुख भोगतो आणि सृष्टीच्या प्रलयापर्यंत तिथेच राहतो. नंतर पुन्हा या जगात परत येऊन, तो विद्वान ब्राह्मण जन्म घेतो. शंकराच्या योगाने मोक्षप्राप्ती करतो. यानंतर, इच्छापूर्ती करणाऱ्या वटवृक्षाजवळ जाऊन, त्याची तीन प्रदक्षिणा करावी आणि त्या वडाच्या वृक्षाची अत्यंत भक्तीने पूजा करावी. “ॐ, प्रकट स्वरूपास वंदन, महाप्रलयकर्त्यास वंदन, महान रसावर आसनस्थ असलेल्या वडवृक्षास वंदन!” असा मंत्र म्हणावा. “हे वटवृक्षा, तू नेहमीच अमर आहेस, हरिचे निवासस्थान आहेस; माझे पाप दूर कर, इच्छापूर्ती करणाऱ्या वृक्षा, तुला मी वंदन करतो.” जो मनुष्य भक्तीपूर्वक त्या वडाच्या झाडाची प्रदक्षिणा करतो, वंदन करतो, तो सर्पाने जुनी कात सोडावी तसा क्षणात पापमुक्त होतो. त्या इच्छावृक्षाच्या सावलीत केवळ पाऊल ठेवले तरी ब्रह्महत्येचेही पाप नष्ट होते, मग इतर पापांचा विचारच नको! जो कृष्णाच्या देहातून प्रकट झालेल्या, ब्रह्मतेजाने उजळलेल्या वटवृक्षस्वरूपी परम विष्णूचे दर्शन घेतो आणि त्याला वंदन करतो, तो राजसूय, अश्वमेध यज्ञाहूनही मोठे फळ मिळवतो आणि आपल्या वंशाचा उद्धार करून विष्णुलोकात जातो. जो कृष्णासमोर उभ्या असलेल्या गरुडाला वंदन करतो, तो सर्व पापांतून मुक्त होतो आणि नंतर विष्णुच्या नगरीत प्रवेश करतो. जो कोणी त्या वडाच्या वृक्षाचे, गरुडाचे, परमात्म्याचे, संकर्षणाचे आणि सुभद्रेचे दर्शन घेतो, तो सर्वोच्च पद प्राप्त करतो. विष्णुमंदिरात प्रवेश करून, तीन प्रदक्षिणा घालाव्यात, आपापल्या मंत्राने आणि भक्तीने संकर्षणाची पूजा करावी. “हलधर रामास वंदन, मुसळधारीस वंदन, रेवतीप्रियां वंदन, भक्तवत्सलास वंदन!” असे म्हणावे. “शक्तिशालींमध्ये श्रेष्ठ, पृथ्वीचे धारक, प्रलंबासुराचा शत्रू, कृष्णाचा मोठा भाऊ, रक्षण कर, तुला वंदन!” अशा प्रकारे अनंत देवाची पूजा करावी, जो देवांना पूज्य आहे, कैलासशिखरासारखा तेजस्वी, ज्याचे मुख चंद्रापेक्षा उजळ आहे. निळ्या वस्त्रधारी, भुजंगमुकुटधारी, बलशाली, हलधर, एक कुंडल घातलेला, या स्वरूपातील रोहिणीपुत्राची भक्तीने पूजा करणारा इच्छित फल प्राप्त करतो, सर्व पापांतून मुक्त होऊन विष्णुलोकात जातो. तेथे तो प्रलयापर्यंत सुख भोगतो. पुण्य संपल्यावर परत येतो आणि श्रेष्ठ योगिकुळात जन्म घेतो. तो श्रेष्ठ ब्राह्मण होतो, सर्व शास्त्रार्थी पारंगत होतो, ज्ञानप्राप्ती करून दुर्मीळ मोक्ष प्राप्त करतो. हल्याच्या (हलधराच्या) पूजेनंतर, ज्ञानी पुरुषाने कृष्णाची बाराक्षरी मंत्राने, एकाग्रचित्ताने पूजा करावी. जे बाराक्षरी मंत्राने नेहमी परम पुरुषाची भक्तीने पूजा करतात, ते खरेच मोक्षप्राप्ती करतात. देव, योगी, सोमपान करणारेही जेथे पोहोचू शकत नाहीत, त्या अवस्थेला बाराक्षरी मंत्राच्या भक्तांनी पोहोचतात. म्हणून, त्या मंत्रानेच जगद्गुरू कृष्णाची भक्तीने, चंदन, फुले वगैरे अर्पण करून, नमस्कार करत, कृपा मागावी. “जय हो कृष्णा, विश्वनाथ! जय हो सर्व पापांचा नाश करणाऱ्या! जय हो चाणूर, केशी संहारक! जय हो कंसवध करणाऱ्या! कमलनयन, चक्रगदाधर, मेघश्याम, सर्व सुखदायक, जगपूजित, संसारनाशक, सर्व जीवांचे स्वामी, इच्छापूर्ती करणारे, तुला जय असो! या भयावह संसारसागरात, जिथे काही सार नाही, दु:खाचा फेस आहे, क्रोधरूपी मगर आहेत, विषयांची प्रचंड लाट आहे; असंख्य रोगांच्या दलदलीत, मोहाच्या भोवऱ्यात मी बुडालो आहे, हे श्रेष्ठ देव, हे परम पुरुष, मला वाचवा!” अशा प्रकारे देवाधिदेव, भक्तवत्सल, सर्व पापांचा नाश करणारा, सर्व इच्छाफळ देणारा कृष्ण संतुष्ट होतो. मग भक्ताला कृष्णाचे तेजस्वी, बलवान, दोन भुजांचे, कमलपत्रासारख्या नेत्रांचे, विशाल छातीचे, पिवळ्या वस्त्रधारी, शुभमुख असलेले रूप प्रत्यक्ष दिसते.