गोविंद, गायींचा नेता, गायींमध्ये वावरणारा, बैलावर आरूढ असलेला प्रभू, तीन लोकांचे रक्षण करणारा, गायींमध्ये गर्ग, अशा त्या परमेश्वराचे वर्णन केले जाते. तो अखंड चंद्राकडे तोंड करून उभा असतो, त्याचे मुख सुंदर आहे, कधी कठीण, कधी मुखरहित, कधी चार मुखांनी, तर कधी अनेक मुखांनी युक्त आहे, आणि तो नेहमी युद्धाकडे तोंड करून असतो. तो सुवर्णगर्भ आहे, पक्षीरूप आहे, संपत्ती देणारा आणि संपत्तीचा स्वामी आहे, विशाल आणि महान आहे, कधीकधी अन्यायाचा प्रतिक आहे, अत्यंत कौशल्यवान आहे, दंडधारी आहे, आणि युद्धप्रिय आहे. तो उभा असतो, दृढ, स्थिर आणि हलणाराही नाही, उत्तम प्रकारे स्थिर आहे, आवरता येणे कठीण, सहन करणे कठीण, आणि त्याला मागे टाकणे कठीण आहे. त्याला धरणे कठीण आहे, जवळ जाणे कठीण आहे, तो सनातन आहे, त्याला जिंकणे कठीण आहे, पण तो नेहमी विजयी आहे, तोच विजय आहे; तो ससा आहे, चंद्रनयन आहे, थंड आणि उष्ण आहे, उपास आणि तहान, तसेच वार्धक्याचा अधिपती आहे. तो रोग आणि व्याधी देणारा, रोगांचा नाश करणारा, रोगांचा स्वामी, सहनशील, यज्ञातील पशूंचा शिकारी, रोगांचा कारण व अकारण आहे. तो शिखंडी, पुंडरीक, कमळाकडे पाहणारा, दंडधारी, चक्र आणि दंड युक्त, आणि रुद्राचा भाग नष्ट करणारा आहे. तो विषपान करणारा, अमृतपान करणारा, दिव्य मद्यपान करणारा, दूध, सोमरस, मध, पाणी, आणि सर्व काही प्राशन करणारा आहे, तो बलवान आणि दुर्बल दोन्ही आहे. त्याचे अवयव बैलासारखे आहेत, तोच बैल आहे, बैलासारखे डोळे असलेला, आणि प्रसिद्ध बैल म्हणून ओळखला जातो, तो जगाचा पावनकर्ता आहे. चंद्र आणि सूर्य हे त्याचे डोळे आहेत, त्याचे हृदय ब्रह्मा आहे, अग्निष्टोम हे त्याचे शरीर आहे, आणि तो धर्माने स्थापन झालेला आहे. शिवाची खरी महिमा ब्रह्मा, गोविंद किंवा प्राचीन ऋषी देखील जाणू शकत नाहीत. त्या शिवाचे सूक्ष्म रूप मला दिसो, त्यांनी सर्व बाजूंनी मला पित्याप्रमाणे रक्षण करावे. हे निरपराध प्रभो, मला रक्षण कर, मी तुझ्या रक्षणार्थ आहे; तुला नमस्कार! प्रभू भक्तांवर दयाळू आहे, आणि मी सदैव तुझा भक्त आहे. जो एकटा समुद्राच्या काठावर उभा राहतो आणि हजारो गुप्त जीवांना व्यापून टाकतो, तो नेहमी माझा रक्षक असो. त्या योगेश्वरास नमस्कार, ज्याला नेहमी जागृत, प्राणावर विजय मिळवणारे, पवित्रतेत स्थित, सर्वांना समदृष्टीने पाहणारे, ध्यानात प्रकाशरूपाने पाहतात. युगाच्या अंताला, योग्य वेळ आली की, तो सर्व प्राण्यांना भक्षण करतो आणि पाण्यात मध्यभागी विश्रांती घेतो; त्या जलमध्यस्थ प्रभूच्या मी आश्रयाला जातो. जो राहूच्या मुखात प्रवेश करून रात्री चंद्राला पितो, सूर्याला गिळतो, स्वरभानू होतो, आणि चंद्र व अग्नी आहे, त्याला नमस्कार. अंगठ्याएवढ्या आकाराचे जे जीव सर्व प्राण्यांच्या शरीरात वास करतात, ते नेहमी माझे रक्षण करो आणि माझ्या कल्याणात वृद्धी करो. ज्यांच्यामुळे गर्भ निर्माण होतात, जे जलात आणि त्यांच्या अंशांमध्ये उपस्थित आहेत—स्वाहा आणि स्वधा अर्पण त्यांच्यापर्यंत पोहोचो आणि ते त्याचा आस्वाद करो. ज्यांच्यामुळे शरीरधारी प्राणी वाढतात, रडतात, आनंदित होतात, आणि अपाय होत नाही—त्यांना नेहमी नमस्कार. जे महासागरात, नद्यांच्या किल्ल्यांत, पर्वतांवर, गुहांत, झाडांच्या मुळांशी, गोठ्यात, घनदाट अरण्यात आहेत; जे चौकात, रस्त्यांवर, सभा-स्थळी, हत्ती, घोडे, रथांच्या गोठ्यात, आणि नष्ट झालेल्या बागांमध्ये व घरांत आहेत; जे पंचमहाभूतांत, दिशांत, उपदिशांत, इंद्र आणि सूर्य यांच्या मध्ये, चंद्र व सूर्याच्या किरणांत आहेत; जे पाताळात आणि त्यापलीकडे आहेत—त्यांना पुन्हा पुन्हा नमस्कार. हे भगवंत, तू सर्वकाही आहेस, सर्वव्यापी, सर्व प्राण्यांचा अधिपती, सर्वांचा अंतरात्मा; म्हणून तुला आमंत्रण देण्याची गरज नाही. विविध यज्ञांनी तुलाच पूजले जाते, सर्व क्रियांमध्ये तुलाच कर्ता मानले जाते; म्हणून तुला आमंत्रण देण्याचे कारण नाही. किंवा, हे देव, तुझ्या सूक्ष्म मायेमुळे मी भ्रमित झालो असेल; किंवा काही अन्य कारणास्तव मी तुला आमंत्रित केले नाही. कृपा कर, हे देवाधिदेव, तूच माझा शरण आहेस, तूच माझे ध्येय आणि आधार आहेस, आणि मी मानतो की दुसरा कोणी नाही. अशा प्रकारे महात्म्याचे स्तवन करून, बुद्धिमान दक्ष थांबला; आणि त्या प्रसन्न परमेश्वराने पुन्हा दक्षाशी बोलायला आरंभ केला. "दक्ष, तुझ्या या स्तोत्राने मी संतुष्ट आहे, धर्मशील दक्षा, अधिक शब्दांची गरज नाही; तू माझ्याजवळ ये." भव, तीन लोकांचा अधिपती, अशा प्रकारे आश्वासक आणि ज्ञानपूर्ण वचन बोलला. "दक्ष, यज्ञाच्या विनाशाबद्दल शोक करू नकोस; मीच यज्ञाचा संहारक आहे, आणि हे तू पूर्वीही पाहिले आहेस, हे निष्पापा. पुन्हा, हे धर्मशील, माझ्याकडून हे वर घे; प्रसन्न आणि हसतमुखाने, एकाग्र होऊन ऐक. माझ्या कृपेने, हे प्रजापती, तुला हजार अश्वमेध आणि शंभर वाजपेय यज्ञांचे फळ मिळेल. वेदांचे सहा अंगांसह अध्ययन कर, संख्याशास्त्र आणि योगशास्त्राच्या सर्व शाखांवर प्रभुत्व मिळव; देव-दानवांसाठीही कठीण असलेल्या महान तपश्चर्या कर. बारा वर्षे, अज्ञानी लोकांकडून लपवलेले आणि निंदा केलेले, वर्णाश्रमधर्माने शासित, शिस्तबद्ध, कधी इथे, कधी तिथे नसलेले, असे जीवन जग. पाशुपत व्रत, प्राण्यांच्या बंधनातून मुक्तीसाठी, मी सर्व आश्रमांसाठी स्थापित केले आहे, एकत्र करून ठरवले आहे. हे दक्ष, हे कल्याणकारी व्रत मी स्थापले आहे, जे सर्व पापांपासून मुक्त करते; याच्या योग्य आचरणाने जे विपुल फळ मिळते, ते तुझे असो, हे महाभागा; तुझे मन दुःख सोडो. असे म्हणून, देवाधिदेव आपल्या पत्नीसह आणि गणांसह दक्षाच्या दृष्टीआड झाला. मग, मी भव म्हणून ज्या प्रमाणे सांगितले, त्या प्रमाणे यज्ञातील भाग मिळवून, धर्मज्ञ भवाने ताप अनेक प्रकारे विभागला.