त्या काळात, मी, विष्णू आणि महेश्वर, त्या प्रभूच्या ध्यानात मग्न होऊन, अज्ञानाच्या अंधाराने ग्रस्त होऊन तेथे निवास करत होतो. अचानक, प्रचंड तेजस्वी एक दिव्य स्वरूप प्रकट झाले, ज्याने सारा अंधार नाहीसा केला. योग आणि ध्यानाच्या माध्यमातून आम्ही त्या क्षणी सविता—सूर्यदेव—यांना ओळखले. सर्वोच्च आत्म्याला जाणून, आम्ही तिघांनी वेगवेगळ्या दिव्य स्तुतींनी त्या प्रभूचे गुणगान केले. आम्ही म्हणालो, “तुम्ही देवांमध्ये आदिदेव आहात; तुमच्या प्रभुत्वामुळे तुम्ही परमेश्वर आहात. तुम्ही सर्व जीवांचे आदिकर्ता आहात, देवाधिदेव, सूर्यदेव!” “तुम्ही सर्व प्राण्यांचा जीवन आहात—देव, गंधर्व, राक्षस, ऋषी, किन्नर, सिद्ध, तसेच सर्प आणि पक्षी यांच्यासाठीही.” “तुम्ही ब्रह्मा, महादेव, विष्णू, प्रजापती, वायू, इंद्र, सोम, विवस्वान आणि वरुण आहात.” “तुम्ही काळ, कर्ता, संहारक, पालनकर्ता आणि स्वामी आहात; नद्या, समुद्र, पर्वत, वीज आणि इंद्रधनुष्य हे सर्व तुमचे रूप आहे.” “तुम्ही संहार आणि सृष्टी, प्रकट आणि अप्रकट, शाश्वत आहात; ज्ञान प्रभूंपासून येते, आणि ज्ञानापलीकडे शिव आहे.” “शिवापलीकडे, हे परमेश्वरा, केवळ तुम्हीच आहात—सर्वत्र हात, पाय, डोळे, मस्तक आणि चेहरे असलेले.” “तुम्ही हजार किरणांचे, हजार मुखांचे, हजार पायांचे आणि हजार डोळ्यांचे; सर्व जीवांचे आदिस्थान—भूमी, आकाश, स्वर्ग, महान, सत्य, तप, आणि पितृलोक.” आम्ही त्या तेजस्वी, दिव्य, सर्व जगांना उजळणाऱ्या, देवांनीही पाहणे कठीण असलेल्या स्वरूपाला नमस्कार केला. आम्ही त्या स्वरूपाला नमस्कार केला, ज्याला देव आणि सिद्धांची सेवा मिळते, ज्याचे ऋषी भृगु, अत्री, पुलह आणि इतरांनी स्तुती केली, सर्वोच्च, अप्रकट. आम्ही त्या स्वरूपाला नमस्कार केला, जे वेदज्ञांना नेहमी जाणण्यास योग्य आहे, सर्व ज्ञानाने युक्त, देवाधिदेवांचे स्वरूप. आम्ही त्या स्वरूपाला नमस्कार केला, जे विश्वाचा कर्ता, सर्व जीवांचे सार, वैश्वानर आणि देवांनी पूजिलेले, सर्वत्र व्यापलेले, अगम्य आहे. आम्ही त्या स्वरूपाला नमस्कार केला, जे यज्ञापलीकडे, वेदांपलीकडे, लोकांपलीकडे, स्वर्गापलीकडे, सर्वोच्च आत्मा म्हणून ओळखले जाते. आम्ही त्या स्वरूपाला नमस्कार केला, जे जाणता येत नाही, अनुभवता येत नाही, ध्यानाने प्राप्त होते, अविनाशी, अनादी, अनंत आहे. आम्ही सर्व कारणांचा कारण, पापमुक्त करणारा, दितीपुत्रांचा संहारक, रोगहर्ता या स्वरूपाला नमस्कार केला. आम्ही सर्व वरांचा दाता, सर्व सुखांचा दाता, सर्व संपत्तीचा दाता, सर्व ज्ञानाचा दाता या स्वरूपाला नमस्कार केला. अशा प्रकारे आम्ही स्तुती केल्यावर, भगवंताने तेजस्वी रूप धारण करून, शुभ वचनांनी सांगितले, “कोणता वर मागता? मी तुम्हाला देईन.” आम्ही म्हणालो, “तुमचे अत्यंत तेजस्वी रूप कोणालाही सहन होत नाही; ते जगाच्या कल्याणासाठी सहन करण्याजोगे होऊ दे.” प्रभू, आदिकर्ता, म्हणाले, “तथास्तु,” आणि जगाच्या हितासाठी सूर्यदेव उष्णता, पाऊस, आणि थंडी देणारे बनले. त्यानंतर, सांख्य आणि योग मार्गाचे अनुयायी, तसेच मोक्षाची इच्छा असणारे, हृदयातील सूर्यदेवाचा ध्यान करतात. अगदी सर्व चिन्हे नसलेला, किंवा सर्व पापांनी ग्रस्त असलेला, सूर्यदेवाचा आश्रय घेतल्याने सर्व पापांवर मात करतो. अग्निहोत्र, वेद, अथवा विपुल दानयुक्त यज्ञसुद्धा, भानु—सूर्यदेव—यांच्या भक्ती आणि नमस्काराच्या सोळाव्या भागाशीही तुळणा करू शकत नाही. सर्व तीर्थांमध्ये, सूर्यदेव हे सर्वोच्च तीर्थ; सर्व शुभांमध्ये, सर्वात शुभ; सर्व पवित्रांमध्ये, सर्वात पवित्र—माणसे सूर्यदेवाचा आश्रय घेतात. इंद्र आणि इतरांनी स्तुती केलेल्या भास्कराची पूजा करणारे, सर्व पापांपासून मुक्त होतात आणि सूर्यलोक प्राप्त करतात. हे ब्रह्मन्, मी बऱ्याच काळापासून सूर्यदेवाचे आठशे नावे ऐकण्याची इच्छा करत होतो, जी तुम्ही पूर्वी सांगितली होती. आता मी तुम्हाला भास्कराचे एकशे आठ नावे सांगतो, जी अत्यंत गुप्त, स्वर्ग आणि मोक्ष प्रदान करणारी आहेत. ॐ—तो सूर्य, अर्यमान, भग, त्वष्टा, पुषा, अर्क, सविता, रवि, गभस्तिमान, अज, काळ, मृत्यू, धाता आणि प्रभाकर आहे. तो पृथ्वी, जल, अग्नी, आकाश, वायू, परमगती, सोम, बृहस्पती, शुक्र, बुध, आणि अंगारक आहे. तो इंद्र, विवस्वान, तेजस्वी, शुद्ध, सौरि, शनैश्चर, ब्रह्मा, विष्णू, रुद्र, स्कंद, वैश्रवण आणि यम आहे. तो वीज, पचनाची अग्नी, इंधनाने पोसलेली अग्नी, शक्तींचा स्वामी, धर्माचा ध्वज, वेदांचा निर्माता, वेदांचे अंग, आणि वेदांचा वाहन आहे. तो कृत, त्रेता, द्वापर, आणि कली; सर्व देवांचा आश्रय; काळाचे विभाग—काळ, काष्ठा, मुहूर्त, रात्री, पहारे, आणि क्षण. तो वर्षाचा निर्माता, अश्वत्थ वृक्ष, काळाचा चक्र, अग्नी, शाश्वत पुरुष, योगी, प्रकट आणि अप्रकट, पुरातन आहे. तो काळाचा निरीक्षक, प्राण्यांचा निरीक्षक, विश्वाचा निर्माता, अंधाराचा नाशकर्ता, वरुण, समुद्र, भाग, मेघ, प्राणदाता, आणि शत्रूंचा संहारक आहे. तो प्राण्यांचा आधार, प्राण्यांचा स्वामी, सर्व लोकांनी पूजिला गेलेला, निर्माता, संहारक, अग्नी, सर्वांचा उद्गम, आणि लोभमुक्त आहे. तो अनंत, कपिल, भानु, इच्छांचा दाता, सर्व दिशांना पाहणारा, विजयी, विशाल, वरदाता, आणि सर्व प्राण्यांनी सेविलेला आहे. तो मन, सुपर्ण, जीवांचा उद्गम, वेगवान, श्वासाचा पोषक, धन्वंतरी, धूमकेतू, आदिदेव, आणि अदितीपुत्र आहे. तो बारा स्वरूपांचा, रवि, दक्ष, पिता, माता, आजी, स्वर्गाचा द्वार, संततीचा द्वार, मोक्षाचा द्वार, आणि सर्वोच्च स्वर्ग आहे. तो शरीरांचा निर्माता, शांत आत्मा, विश्वाचा आत्मा, सर्व दिशांना पाहणारा, चल-अचलांचा आत्मा, सूक्ष्म आत्मा, मैत्रेय, आणि करुणेने भरलेला आहे. अशा प्रकारे, सूर्यदेवाची महिमा, त्यांची स्वरूपे, त्यांचे गुण, आणि त्यांचे नामांचे स्तवन झाले.