हे ऋषिवरांनो, जंबूद्वीपाच्या बाहेर, शंभर हजार योजनांच्या विस्ताराने, समुद्राच्या गोलाकार रूपात दूधाचा महासागर पसरलेला आहे. जशी जंबू नावाची द्वीपिका खारट समुद्राने वेढलेली आहे, तशीच त्या समुद्राच्या बाहेर प्लक्ष नावाची द्वीपिका आहे, जी त्या खारट महासागराला पूर्णपणे वेढून आहे. जंबूद्वीपाचा विस्तार शंभर हजार योजनांचा आहे, पण प्लक्षद्वीपाचा विस्तार त्या पेक्षा दुप्पट, म्हणजे दोन लाख योजनांचा आहे, हे ऋषिवरांनो. त्या प्लक्षद्वीपाचा अधिपती मेधातिथी याचे सात पुत्र होते: त्यातील श्रेष्ठ शांतरभय, त्यानंतर शिशिर, सुखोदय, आनंद, शिव, क्षेमक आणि ध्रुव—हे सातजण प्लक्षद्वीपाचे राजे होते. त्यांच्या राज्यांचे विभाग आहेत: पूर्वेकडील शांतरभय, मग शिशिर, सुखदा, आनंद, शिव, क्षेमक आणि ध्रुव. या विभागांची सीमा पर्वतरांगांनी ठरली आहे; आणि त्या विभागांना विभाजित करणारे सात पर्वत आहेत: गोमेढ, चंद्र, नारद, डंडुभी, सोमक, सुमना आणि सातवा वैभ्राज. या रम्य पर्वतरांगांमध्ये आणि प्रदेशांत, पापरहित लोक, देव, गंधर्व आणि त्यांच्या जनसमूहांसह राहतात. त्या पवित्र भूमीत लोक शूर आहेत, त्यांना मृत्यू नाही; दुःख किंवा रोग नाही, आणि नेहमीच आनंद भरलेला असतो. त्या भूमीत सात नद्या समुद्राकडे वाहतात; त्यांची नावे ऐकिल्यास पाप नष्ट होते: अनुतप्ता, शिखा, विप्राशा, त्रिदिवा, क्रमु, अमृता आणि सुकृता. या प्रमुख पर्वत आणि नद्या आहेत, पण त्याशिवाय हजारो लहान नद्या आणि पर्वत आहेत. तेथील लोक नेहमी आनंदाने त्या नद्यांचे जल पितात; त्यांच्या नद्या फक्त उतरणाऱ्या आहेत, उगमाच्या नाहीत. त्या सात विभागांत युगांचे विभाजन नाही; तेथे सतत त्रेतायुगासारखा काळ असतो. प्लक्षद्वीप आणि त्यापलीकडील शाकद्वीपातील लोक पाच हजार वर्षे रोगमुक्त आयुष्य जगतात. तेथे धर्म चार प्रकारांचा आहे—वर्ण आणि आश्रमांच्या विभागातून उत्पन्न होतो. चार वर्ण आहेत: आर्यक, कुरु, विविश्व, आणि भाविन—हे ब्राह्मण, क्षत्रिय, वैश्य आणि शूद्र आहेत. त्या भूमीच्या मध्यभागी एक महान प्लक्ष वृक्ष आहे, जंबू वृक्षासारखाच विशाल; याच वृक्षामुळे त्या द्वीपाचे नाव प्लक्षद्वीप झाले. त्या ठिकाणी, आर्यकांनी सुरूवात करून सर्व वर्णांनी, सर्वांच्या अधिपती हरि, सर्व जगाचा निर्माता, सोम रूपात प्रकट होणाऱ्या परमेश्वराची पूजा केली जाते. प्लक्षद्वीपाच्या इतक्या विस्तारानेच, प्लक्षद्वीपाला सर्व बाजूंनी ऊसरसाचा महासागर वेढतो. हे ऋषिवरांनो, मी तुम्हाला प्लक्षद्वीपाचा संक्षिप्त वर्णन सांगितले; आता शाल्मली द्वीपाबद्दल ऐका. शाल्मली द्वीपाचा अधिपती तेजस्वी वीर आहे; त्याचे सात पुत्र आहेत: श्वेत, हरित, जीमूत, रोहित, वैद्युत, मानस आणि सुप्रभा—हे त्यांची नावे आहेत. शाल्मली द्वीपाला ऊसरसाचा महासागर सर्व बाजूंनी वेढतो, आणि तो द्वीपाच्या दुप्पट विस्ताराचा आहे. तेथेही सात पर्वत आहेत, जे रत्नांचे स्त्रोत मानले जातात, आणि सात नद्या, प्रत्येक विभागाला चिन्हांकित करणाऱ्या. पर्वतांची नावे: कुमुद, उन्नत, बलाहक, ड्रोन (जिथे महान औषधी वनस्पती वाढतात), कंका, महिष आणि ककुद्मत—सर्वश्रेष्ठ पर्वत. नद्या आहेत: श्रोणी, तोया, वितृष्णा, चंद्रा, शुक्रा, विमोचनी आणि निवृत्ती—या पापमुक्ती देणाऱ्या म्हणून स्मरणात आहेत. श्वेत, लोहित, जीमूत, हरित, वैद्युत, मानस आणि सुप्रभा—हे विभाग आहेत. या सात विभागांत चार वर्णांची लोकसंख्या आहे, आणि शाल्मलीमध्ये राहणारे लोक या विभागांत विभाजित आहेत. ब्राह्मण, क्षत्रिय, वैश्य आणि शूद्र—कपिल, अरुण, पीत आणि कृष्ण—हे वेगळे आहेत, आणि ते सर्व त्या अधिपतीची पूजा करतात. ते विष्णूची, सर्व जगाचा अविनाशी आत्मा, वायुरूपात प्रकट होणाऱ्या, यज्ञात प्रतिष्ठित असलेल्या परमेश्वराची पूजा करतात. येथे देवांची उपस्थिती अत्यंत रम्य आहे, आणि महान शाल्मली वृक्ष सर्व इच्छांची पूर्ती करतो. शाल्मली द्वीपाला सर्व बाजूंनी सुरोडा महासागर वेढतो, जो शाल्मलीच्या विस्तारासारखाच आहे. सुरोडा महासागराच्या बाहेर, शाल्मलीच्या दुप्पट विस्ताराचा कुश द्वीप आहे. कुश द्वीपातील ज्योतिष्मत याच्या पुत्रांची नावे ऐका: उद्भिद, वेणुमान, स्वैरथ, रंधन आणि धृती; तसेच प्रभाकर आणि कपिल. हे विभाग आहेत, आणि त्यात मानव, दैत्य आणि दानव एकत्र राहतात. त्याचप्रमाणे, देव, गंधर्व, यक्ष, किम्पुरुष आणि इतरही आहेत; आणि तेथेही चार वर्ण आहेत, प्रत्येक आपल्या कर्तव्याला समर्पित. ब्राह्मण, क्षत्रिय, वैश्य आणि शूद्र—शिस्तबद्ध, ऊर्जावान, प्रेमळ आणि मंदबुद्धी—या क्रमाने वर्णन केले आहेत. अशा प्रकारे, द्वीपांची, पर्वतांची, नद्यांची, आणि त्यांच्या लोकांची ही दिव्य कथा, पवित्र आणि आनंददायी आहे.