ക്ഷീരവത്യ ഇമാ ഗാവോ വത്സവത്യശ് ച നിര്വൃതാഃ തേന സംവര്ധിതൈഃ സസ്യൈഃ പുഷ്ടാസ് തുഷ്ടാ ഭവന്തി വൈ
പാൽ നിറഞ്ഞ പശുക്കളും, കിടാവുകളോടുകൂടിയവയും സന്തോഷത്തോടെ ജീവിക്കുന്നു. ആ മഴയിൽ വളരുന്ന വിളകളാൽ അവയ്ക്ക് പോഷണം ലഭിച്ച് സന്തോഷം നിറയുന്നു.
നാസസ്യാ നാനൃണാ ഭൂമിര് ന ബുഭുക്ഷാര്ദിതോ ജനഃ ദൃശ്യതേ യത്ര ദൃശ്യന്തേ വൃഷ്ടിമന്തോ ബലാഹകാഃ
മഴയുള്ള മേഘങ്ങൾ കാണുന്നിടത്ത്, ക്ഷാമമോ കടം ബാധ്യതയോ വിശപ്പോ ഉണങ്ങിയ ഭൂമിയോ കാണാറില്ല.
ഭൌമമ് ഏതത് പയോ ഗോഭിര് ധത്തേ സൂര്യസ്യ വാരിദഃ പര്ജന്യഃ സര്വലോകസ്യ ഭവായ ഭുവി വര്ഷതി
ഭൂമിയിലും പശുക്കളിലും നിന്നുള്ള വെള്ളം മേഘങ്ങൾ സൂര്യനിലേക്കു കൊണ്ടുപോകുന്നു. പാർജന്യൻ ലോകത്തിനൊക്കെയും നന്മയ്ക്കായി ഭൂമിയിൽ മഴ പെയ്യുന്നു.
തസ്മാത് പ്രാവൃഷി രാജാനഃ ശക്രം സര്വേ മുദാന്വിതാഃ മഹേ സുരേശമ് അര്ഘന്തി വയമ് അന്യേ ച ദേഹിനഃ
അതിനാൽ മഴക്കാലത്ത് എല്ലാ രാജാക്കളും സന്തോഷത്തോടെ ഇന്ദ്രനെ, ദേവന്മാരുടെ മഹാരാജാവിനെ, ആദരിക്കുന്നു. ഞങ്ങളും മറ്റു ജീവികളും അങ്ങനെ ചെയ്യുന്നു.
നന്ദഗോപസ്യ വചനം ശ്രുത്വേത്ഥം ശക്രപൂജനേ കോപായ ത്രിദശേന്ദ്രസ്യ പ്രാഹ ദാമോദരസ് തദാ
ഇന്ദ്രപൂജയെക്കുറിച്ച് നന്ദഗോപന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, ദാമോദരൻ ദേവരാജാവായ ഇന്ദ്രനോടുള്ള കോപം ഉണർത്തി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ന വയം കൃഷികര്താരോ വണിജ്യാജീവിനോ ന ച ഗാവോ ഽസ്മദ്ദൈവതം താത വയം വനചരാ യതഃ
നാം കർഷകരോ വ്യാപാരികളോ അല്ല, പശുക്കളാണ് നമ്മുടെ ദൈവമെന്നുമില്ല, അച്ഛാ; നാം കാടിൽ ജീവിക്കുന്നവരാണ്.
ആന്വീക്ഷികീ ത്രയീ വാര്ത്താ ദണ്ഡനീതിസ് തഥാപരാ വിദ്യാചതുഷ്ടയം ത്വ് ഏതദ് വാര്ത്താമ് അത്ര ശൃണുഷ്വ മേ
അന്വേഷണം, മൂന്ന് വേദങ്ങൾ, വ്യാപാരം, ഭരണനയം — ഇവയാണ് നാലു പ്രധാന വിദ്യകൾ. ഇവയിൽ വ്യാപാരത്തെക്കുറിച്ച് ഞാൻ പറയുന്നതു ശ്രദ്ധിച്ച് കേൾക്കൂ.
കൃഷിര് വണിജ്യാ തദ്വച് ച തൃതീയം പശുപാലനമ് വിദ്യാ ഹ്യ് ഏതാ മഹാഭാഗാ വാര്ത്താ വൃത്തിത്രയാശ്രയാ
വളമിടൽ, വാണിജ്യം, അതുപോലെ മൃഗസംരക്ഷണം — ഇവയാണ് വലിയ വിദ്യകൾ. വ്യാപാരം ഈ മൂന്നു ഉപജീവനരീതികളിൽ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു.
കര്ഷകാണാം കൃഷിര് വൃത്തിഃ പണ്യം തു പണജീവിനാമ് അസ്മാകം ഗാഃ പരാ വൃത്തിര് വാര്ത്താ ഭേദൈര് ഇയം ത്രിഭിഃ
കർഷകർക്ക് കൃഷിയാണ് ഉപജീവനം; വ്യാപാരികൾക്ക് വസ്തുക്കൾ വിൽക്കലാണ് മാർഗം; ഞങ്ങൾക്കോ പശുക്കളാണ് പ്രധാന ഉപജീവനം. ഇങ്ങനെ വ്യാപാരം ഈ മൂന്നു വകകളായി വിഭജിക്കപ്പെടുന്നു.
വിദ്യയാ യോ യയാ യുക്തസ് തസ്യ സാ ദൈവതം മഹത് സൈവ പൂജ്യാര്ചനീയാ ച സൈവ തസ്യോപകാരികാ
ഏത് വിദ്യയിലാണോ ഒരാൾക്ക് കഴിവ്, അതാണ് അവന്റെ ദൈവം. അതേ വിദ്യ തന്നെ ആരാധനയും ആദരവും അർഹിക്കുന്നു; അതാണ് അവനു ഉപകാരപ്പെടുന്നതും.
യോ ഽന്യസ്യാഃ ഫലമ് അശ്നന് വൈ പൂജയത്യ് അപരാം നരഃ ഇഹ ച പ്രേത്യ ചൈവാസൌ താത നാപ്നോതി ശോഭനമ്
മറ്റൊരാളുടെ വിദ്യയുടെ ഫലം അനുഭവിച്ച് മറ്റൊരാളെ ആരാധിക്കുന്നവൻ, ഇഹലോകത്തും പരലോകത്തും നല്ല ഫലം നേടുന്നില്ല, പ്രിയപ്പെട്ടവനേ.
പൂജ്യന്താം പ്രഥിതാഃ സീമാഃ സീമാന്തം ച പുനര് വനമ് വനാന്താ ഗിരയഃ സര്വേ സാ ചാസ്മാകം പരാ ഗതിഃ
പ്രശസ്തമായ അതിരുകൾ, അതിരിന്റെ അറ്റം, കാടുകൾ, മലകൾ, എല്ലാ പർവതങ്ങളും — ഇവയെല്ലാം ആദരിക്കപ്പെടട്ടെ; ഇതാണ് ഞങ്ങളുടെ ഉന്നതമായ വഴി.
ഗിരിയജ്ഞസ് ത്വ് അയം തസ്മാദ് ഗോയജ്ഞശ് ച പ്രവര്ത്യതാമ് കിമ് അസ്മാകം മഹേന്ദ്രേണ ഗാവഃ ശൈലാശ് ച ദേവതാഃ
അതിനാൽ മലയാഗവും പശുയാഗവും നടത്തപ്പെടണം. മഹേന്ദ്രനുമായി ഞങ്ങൾക്ക് എന്ത് ബന്ധം? പശുക്കളും മലകളും തന്നെയാണ് ഞങ്ങളുടെ ദൈവങ്ങൾ.
മന്ത്രയജ്ഞപരാ വിപ്രാഃ സീരയജ്ഞാശ് ച കര്ഷകാഃ ഗിരിഗോയജ്ഞശീലാശ് ച വയമ് അദ്രിവനാശ്രയാഃ
ബ്രാഹ്മണർ മന്ത്രയാഗങ്ങളിൽ ലയിച്ചിരിക്കുന്നു; കർഷകർ അതിരുകളെ ആരാധിക്കുന്നു; ഞങ്ങൾ കാടുകളിലും മലകളിലും താമസിച്ച് മലയും പശുവും ആരാധിക്കുന്നു.
തസ്മാദ് ഗോവര്ധനഃ ശൈലോ ഭവദ്ഭിര് വിവിധാര്ഹണൈഃ അര്ച്യതാം പൂജ്യതാം മേധ്യം പശും ഹത്വാ വിധാനതഃ
അതുകൊണ്ട്, നിങ്ങൾ ഗോവർദ്ധനപർവതത്തെ വിവിധ അർഹമായ വഴികളിൽ ആരാധിക്കുകയും ആദരിക്കുകയും ചെയ്യണം. നിയമപ്രകാരം ശുദ്ധമായ ഒരു മൃഗം ബലിയായി അർപ്പിക്കപ്പെടണം.
സര്വഘോഷസ്യ സംദോഹാ ഗൃഹ്യന്താം മാ വിചാര്യതാമ് ഭോജ്യന്താം തേന വൈ വിപ്രാസ് തഥാന്യേ ചാപി വാഞ്ഛകാഃ
സമസ്ത പശുക്കളുടെയും പാൽ ശേഖരിക്കപ്പെടട്ടെ, സംശയിക്കേണ്ടതില്ല. ബ്രാഹ്മണരും മറ്റ് ആഗ്രഹിക്കുന്നവരും അതിൽ നിന്ന് ആസ്വദിക്കട്ടെ.
തമ് അര്ചിതം കൃതേ ഹോമേ ഭോജിതേഷു ദ്വിജാതിഷു ശരത്പുഷ്പകൃതാപീഡാഃ പരിഗച്ഛന്തു ഗോഗണാഃ
അർപ്പണം പൂർത്തിയായപ്പോൾ, ഹോമം കഴിച്ചപ്പോൾ, ബ്രാഹ്മണർ ഭക്ഷണം കഴിച്ചശേഷം, ശരത്കാല പുഷ്പങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച പശുക്കൾ സ്വതന്ത്രമായി സഞ്ചരിക്കട്ടെ.
ഏതന് മമ മതം ഗോപാഃ സംപ്രീത്യാ ക്രിയതേ യദി തതഃ കൃതാ ഭവേത് പ്രീതിര് ഗവാമ് അദ്രേസ് തഥാ മമ
ഇതാണ് എന്റെ അഭിപ്രായം, ഗോപ്പന്മാരേ; സന്തോഷത്തോടെ ഇതു ചെയ്യുകയാണെങ്കിൽ, പശുക്കൾക്കും മലക്കും എനിക്കുമാണ് സന്തോഷം ലഭിക്കുക.
ഇതി തസ്യ വചഃ ശ്രുത്വാ നന്ദാദ്യാസ് തേ വ്രജൌകസഃ പ്രീത്യുത്ഫുല്ലമുഖാ വിപ്രാഃ സാധു സാധ്വ് ഇത്യ് അഥാബ്രുവന്
അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടു, നന്ദനും മറ്റു വ്രജവാസികളും സന്തോഷത്തിൽ മുഖം വിരിഞ്ഞ് ബ്രാഹ്മണന്മാരോട് പറഞ്ഞു: 'ശ്രേഷ്ഠം, ശ്രേഷ്ഠം.'
ശോഭനം തേ മതം വത്സ യദ് ഏതദ് ഭവതോദിതമ് തത് കരിഷ്യാമ്യ് അഹം സര്വം ഗിരിയജ്ഞഃ പ്രവര്ത്യതാമ്
കുഞ്ഞേ, നീ പറഞ്ഞ ഈ അഭിപ്രായം അത്യന്തം മനോഹരമാണ്. ഞാൻ എല്ലാം ചെയ്യാം; മലയാഗം നടത്തപ്പെടട്ടെ.
തഥാ ച കൃതവന്തസ് തേ ഗിരിയജ്ഞം വ്രജൌകസഃ ദധിപായസമാംസാദ്യൈര് ദദുഃ ശൈലബലിം തതഃ
അങ്ങനെ ഗോപ്പന്മാർ മലയാഗം നടത്തി, തൈര്, പായസം, മാംസം തുടങ്ങിയവയാൽ മലക്ക് ബലി അർപ്പിച്ചു.
ദ്വിജാംശ് ച ഭോജയാമ് ആസുഃ ശതശോ ഽഥ സഹസ്രശഃ ഗാവഃ ശൈലം തതശ് ചക്രുര് അര്ചിതാസ് തം പ്രദക്ഷിണമ്
അവർ നൂറുകണക്കിന് ആയിരക്കണക്കിന് ബ്രാഹ്മണന്മാരെ ഭക്ഷിപ്പിച്ചു; പിന്നെ പശുക്കൾ മലത്തെ ആദരിച്ച് അതിനെ ചുറ്റി നടന്നു.
വൃഷഭാശ് ചാഭിനര്ദന്തഃ സതോയാ ജലദാ ഇവ ഗിരിമൂര്ധനി ഗോവിന്ദഃ ശൈലോ ഽഹമ് ഇതി മൂര്തിമാന്
കാളകൾ, മഴയുള്ള മേഘങ്ങൾ പോലെ മലയുടെ മുകളിൽ ഗർജിച്ചു; ഗോവിന്ദൻ സ്വയം മലമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട് പറഞ്ഞു: 'ഞാനാണ് ഈ പർവതം.'
ബുഭുജേ ഽന്നം ബഹുവിധം ഗോപവര്യാഹൃതം ദ്വിജാഃ കൃഷ്ണസ് തേനൈവ രൂപേണ ഗോപൈഃ സഹ ഗിരേഃ ശിരഃ
ആ രൂപത്തിൽ തന്നെ കൃഷ്ണൻ, ഗോപ്പന്മാരോടും ബ്രാഹ്മണന്മാരോടും കൂടെ, പ്രധാന ഗോപ്പന്മാർ കൊണ്ടുവന്ന വിവിധ വിഭവങ്ങൾ മലയുടെ മുകളിൽ ഇരുന്നു ആസ്വദിച്ചു.
അധിരുഹ്യാര്ചയാമ് ആസ ദ്വിതീയാമ് ആത്മനസ് തനുമ് അന്തര്ധാനം ഗതേ തസ്മിന് ഗോപാ ലബ്ധ്വാ തതോ വരാന് കൃത്വാ ഗിരിമഹം ഗോഷ്ഠം നിജമ് അഭ്യായയുഃ പുനഃ
ആദ്യ രൂപം അപ്രത്യക്ഷമായതിനു ശേഷം, അവൻ തന്റെ രണ്ടാമത്തെ രൂപത്തെ ആരാധിച്ചു. പിന്നെ, ഗോപ്പന്മാരിൽ നിന്ന് വരങ്ങൾ വാങ്ങി, അവൻ വീണ്ടും സ്വന്തം പശുപുരയിലേക്ക് മടങ്ങി.
മഹേ പ്രതിഹതേ ശക്രോ ഭൃശം കോപസമന്വിതഃ സംവര്തകം നാമ ഗണം തോയദാനാമ് അഥാബ്രവീത്
മഹാസമർപ്പണം തടയപ്പെട്ടപ്പോൾ, ഇന്ദ്രൻ അത്യന്തം കോപത്തോടെ സമ്വർത്തകമേഘങ്ങൾക്കു这样 പറഞ്ഞു.
ഭോ ഭോ മേഘാ നിശമ്യൈതദ് വദതോ വചനം മമ ആജ്ഞാനന്തരമ് ഏവാശു ക്രിയതാമ് അവിചാരിതമ്
എന്റെ വാക്കുകൾ ശ്രദ്ധിക്കൂ, മേഘങ്ങളേ. ഞാൻ ആജ്ഞാപിക്കുന്നതിനു ശേഷം, ഒരുവിധം വിചാരിക്കാതെ ഉടൻ പ്രവർത്തിക്കണം.
നന്ദഗോപഃ സുദുര്ബുദ്ധിര് ഗോപൈര് അന്യൈഃ സഹായവാന് കൃഷ്ണാശ്രയബലാധ്മാതോ മഹഭങ്ഗമ് അചീകരത്
നന്ദഗോപൻ, വളരെ മോശം വിവേകമുള്ളവൻ, മറ്റു ഗോപ്പന്മാരോടൊപ്പം കൃഷ്ണന്റെ ശക്തിയിൽ ആശ്രയിച്ച് വലിയ കലഹം ഉണ്ടാക്കി.
ആജീവോ യഃ പരം തേഷാം ഗോപത്വസ്യ ച കാരണമ് താ ഗാവോ വൃഷ്ടിപാതേന പീഡ്യന്താം വചനാന് മമ
അവരുടെ ജീവിതം മുഴുവൻ പശുപാലനത്തിലാണ് ആശ്രയിക്കുന്നത്. എന്റെ വാക്കനുസരിച്ച്, ആ പശുക്കൾ കനത്ത മഴയിൽ ബുദ്ധിമുട്ടാൻ ഇടയാക്കൂ.
അഹമ് അപ്യ് അദ്രിശൃങ്ഗാഭം തുങ്ഗമ് ആരുഹ്യ വാരണമ് സാഹായ്യം വഃ കരിഷ്യാമി വായൂനാം സംഗമേന ച
ഞാനും ആനയുടെ ദന്തംപോലെയുള്ള ഉയർന്ന പർവ്വതത്തിൽ കയറി, കാറ്റിനൊപ്പം ചേർന്ന് നിങ്ങൾക്ക് സഹായം ചെയ്യും.