യദി ശക്തോ ഽസി ഗച്ഛ ത്വമ് അതിചഞ്ചലചേഷ്ടിത
“നിനക്ക് കഴിയുമെങ്കിൽ, നീ പോകൂ, ഈ അതിയായ ചഞ്ചലതയോടെ!”
ഇത്യ് ഉക്ത്വാ ച നിജം കര്മ സാ ചകാര കുടുമ്ബിനീ വ്യഗ്രായാമ് അഥ തസ്യാം സ കര്ഷമാണ ഉലൂഖലമ്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം, ആ വീട്ടമ്മ തന്റെ ജോലി നോക്കാൻ തുടങ്ങി. അവൾ തിരക്കിലായിരിക്കുമ്പോൾ, കൃഷ്ണൻ ഉലൂഖൽ വലിച്ചുകൊണ്ടു തുടങ്ങി.
യമലാര്ജുനയോര് മധ്യേ ജഗാമ കമലേക്ഷണഃ കര്ഷതാ വൃക്ഷയോര് മധ്യേ തിര്യഗ് ഏവമ് ഉലൂഖലമ്
കമലനയനൻ ഉലൂഖൽ വലിച്ചുകൊണ്ട്, യമലാർജുനവൃക്ഷങ്ങളുടെ നടുവിലൂടെ ചെരിവായി കടന്നു.
ഭഗ്നാവ് ഉത്തുങ്ഗശാഖാഗ്രൌ തേന തൌ യമലാര്ജുനൌ തതഃ കടകടാശബ്ദസമാകര്ണനകാതരഃ
അപ്പോൾ കൃഷ്ണൻ ആ രണ്ടു ഉയർന്ന ശാഖകളുള്ള യമലാർജുനവൃക്ഷങ്ങൾ തകർത്തു. വലിയ ശബ്ദം കേട്ട് എല്ലാവരും ഭയപ്പെട്ടു.
ആജഗാമ വ്രജജനോ ദദൃശേ ച മഹാദ്രുമൌ ഭഗ്നസ്കന്ധൌ നിപാതിതൌ ഭഗ്നശാഖൌ മഹീതലേ
വ്രജജനങ്ങൾ ഓടിയെത്തി, വലിയ രണ്ടു വൃക്ഷങ്ങൾ തകർന്ന്, ശാഖകൾ ഒടിഞ്ഞ് നിലത്ത് വീണത് കണ്ടു.
ദദര്ശ ചാല്പദന്താസ്യം സ്മിതഹാസം ച ബാലകമ് തയോര് മധ്യഗതം ബദ്ധം ദാമ്നാ ഗാഢം തഥോദരേ
അവർ കുറച്ച് പല്ലുള്ള, പുഞ്ചിരിയോടെ നിൽക്കുന്ന ബാലനെ, ആ രണ്ടു വൃക്ഷങ്ങളുടെ നടുവിൽ, കയറുകൊണ്ട് വയറിൽ ഉറ്റികെട്ടിയ നിലയിൽ കണ്ടു.
തതശ് ച ദാമോദരതാം സ യയൌ ദാമബന്ധനാത് ഗോപവൃദ്ധാസ് തതഃ സര്വേ നന്ദഗോപപുരോഗമാഃ
അന്ന് മുതൽ കയറുകൊണ്ട് കെട്ടിയതിനാൽ, കൃഷ്ണൻ ദാമോദരൻ എന്നായി അറിയപ്പെട്ടു. പിന്നെ എല്ലാ ഗോപുരുഷവൃദ്ധന്മാരും, നന്ദഗോപന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ, അവിടെ കൂടി.
മന്ത്രയാമ് ആസുര് ഉദ്വിഗ്നാ മഹോത്പാതാതിഭീരവഃ സ്ഥാനേനേഹ ന നഃ കാര്യം വ്രജാമോ ഽന്യന് മഹാവനമ്
വലിയ ദുരന്തങ്ങൾ കണ്ടു ഭയപ്പെട്ട്, അവർ തമ്മിൽ ആലോചിച്ചു: 'ഇവിടെ നമുക്ക് ഇനി താമസിക്കേണ്ട. മറ്റൊരു വലിയ വനത്തിലേക്ക് പോകാം.'
ഉത്പാതാ ബഹവോ ഹ്യ് അത്ര ദൃശ്യന്തേ നാശഹേതവഃ പൂതനായാ വിനാശശ് ച ശകടസ്യ വിപര്യയഃ
ഇവിടെ അനേകം ദുര്നിമിത്തങ്ങൾ destruction ന്റെ കാരണങ്ങളായി കാണപ്പെടുന്നു: പൂതനയുടെ വധവും, കാറിന്റെ മറിഞ്ഞതും—
വിനാ വാതാദിദോഷേണ ദ്രുമയോഃ പതനം തഥാ വൃന്ദാവനമ് ഇതഃ സ്ഥാനാത് തസ്മാദ് ഗച്ഛാമ മാ ചിരമ്
കാറ്റോ മറ്റേതെങ്കിലും കാരണം കൂടാതെ വൃക്ഷങ്ങൾ വീണതും; അതുകൊണ്ട് നമുക്ക് വൈകാതെ ഈ സ്ഥലത്ത് നിന്ന് വൃന്ദാവനത്തിലേക്ക് പോകാം.
യാവദ് ഭൌമമഹോത്പാതദോഷോ നാഭിഭവേദ് വ്രജമ് ഇതി കൃത്വാ മതിം സര്വേ ഗമനേ തേ വ്രജൌകസഃ
വ്രജത്തിന് വലിയ ഭൂമിയിലെ ദുരന്തം വരുന്നതുവരെ ഇവിടെ കഴിയരുതെന്ന് എല്ലാവരും തീരുമാനിച്ചു.
ഊചുഃ സ്വം സ്വം കുലം ശീഘ്രം ഗമ്യതാം മാ വിലമ്ബ്യതാമ് തതഃ ക്ഷണേന പ്രയയുഃ ശകടൈര് ഗോധനൈസ് തഥാ
ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ കുടുംബങ്ങളിലേക്ക് വേഗത്തിൽ പോകണമെന്ന് അവർ പറഞ്ഞു; ഒരു നിമിഷം പോലും വൈകരുത്. ഉടനെ തന്നെ അവർ കാളകളും കാറുകളും കൂട്ടി പുറപ്പെട്ടു.
യൂഥശോ വത്സപാലീശ് ച കാലയന്തോ വ്രജൌകസഃ സര്വാവയവനിര്ധൂതം ക്ഷണമാത്രേണ തത് തദാ
കൂട്ടങ്ങളായി പശുവിടുക്കാരും കുട്ടികളും പരസ്പരം വിളിച്ചു വിളിച്ചു, ഒരു നിമിഷം കൊണ്ട് തന്നെ എല്ലാം ഉപേക്ഷിച്ചു.
കാകകാകീസമാകീര്ണം വ്രജസ്ഥാനമ് അഭൂദ് ദ്വിജാഃ വൃന്ദാവനം ഭഗവതാ കൃഷ്ണേനാക്ലിഷ്ടകര്മണാ
വ്രജത്തിന്റെ സ്ഥലം കാക്കകളും കാക്കിപ്പക്ഷികളും നിറഞ്ഞു; ശ്രീകൃഷ്ണൻ, വൃന്ദാവനത്തെ മനസ്സിൽ ധ്യാനിച്ചു.
ശുഭേന മനസാ ധ്യാതം ഗവാം വൃദ്ധിമ് അഭീപ്സതാ തതസ് തത്രാതിരുക്ഷേ ഽപി ധര്മകാലേ ദ്വിജോത്തമാഃ
ശുദ്ധമായ മനസ്സോടെ, പശുക്കളുടെ വർദ്ധനവിനായി ആഗ്രഹിച്ച് അവിടെ ധ്യാനം ചെയ്തു; അതുകൊണ്ടു തന്നെ, മഹാനായ ധർമ്മകാലത്തും അവിടെ—
പ്രാവൃട്കാല ഇവാഭൂച് ച നവശഷ്പം സമന്തതഃ സ സമാവാസിതഃ സര്വോ വ്രജോ വൃന്ദാവനേ തതഃ
മഴക്കാലംപോലെ ചുറ്റും പുതുതായി പുല്ല് വിരിഞ്ഞു; പിന്നെ മുഴുവൻ വ്രജവാസികളും വൃന്ദാവനത്തിൽ താമസിച്ചു.
ശകടീവാടപര്യന്തചന്ദ്രാര്ധാകാരസംസ്ഥിതിഃ വത്സബാലൌ ച സംവൃത്തൌ രാമദാമോദരൌ തതഃ
കാറുകളും വളപ്പുകളും അർദ്ധചന്ദ്രാകൃതിയിൽ ക്രമീകരിച്ചു; അവിടെ രാമനും ദാമോദരനും വളർന്നു.
തത്ര സ്ഥിതൌ തൌ ച ഗോഷ്ഠേ ചേരതുര് ബാലലീലയാ ബര്ഹിപത്ത്രകൃതാപീഡൌ വന്യപുഷ്പാവതംസകൌ
അവിടെ ഇരുവരും ഗോപുരത്തിൽ താമസിച്ചു, കുട്ടികളുടെ കളികളിൽ പര്യടനം ചെയ്തു, മയില്പീലികളും കാടുപൂക്കളും അണിഞ്ഞ്.
ഗോപവേണുകൃതാതോദ്യപത്ത്രവാദ്യകൃതസ്വനൌ കാകപക്ഷധരൌ ബാലൌ കുമാരാവ് ഇവ പാവകൌ
ഗോപന്മാരുടെ വെണു, ഇലകളാൽ ഉണ്ടാക്കിയ വാദ്യങ്ങൾ എന്നിവയിൽ സംഗീതം വായിച്ചു, കാക്കയുടെ ചിറകുപോലെയുള്ള മുടിയോടെ, ഇരുവരും ബാല്യത്തിൽ ഇരട്ടാഗ്നിപോലെ തിളങ്ങി.
ഹസന്തൌ ച രമന്തൌ ച ചേരതുസ് തന് മഹദ് വനമ് ക്വചിദ് ധസന്താവ് അന്യോന്യം ക്രീഡമാനൌ തഥാ പരൈഃ
ചിരിച്ചും ആസ്വദിച്ചും അവർ ആ വലിയ കാടിൽ സഞ്ചരിച്ചു; ചിലപ്പോൾ പരസ്പരം ചിരിച്ചു, തമ്മിൽക്കും മറ്റുള്ളവരുമായി കളിച്ചു.
ഗോപപുത്രൈഃ സമം വത്സാംശ് ചാരയന്തൌ വിചേരതുഃ കാലേന ഗച്ഛതാ തൌ തു സപ്തവര്ഷൌ ബഭൂവതുഃ
ഗോപപുത്രന്മാരോടൊപ്പം വത്സങ്ങളെ മേയിച്ച് സഞ്ചരിച്ചു; സമയം കടന്നപ്പോൾ ഇരുവരും ഏഴു വയസ്സായിത്തീർന്നു.
സര്വസ്യ ജഗതഃ പാലൌ വത്സപാലൌ മഹാവ്രജേ പ്രാവൃട്കാലസ് തതോ ഽതീവ മേഘൌഘസ്ഥഗിതാമ്ബരഃ
മഹാവ്രജത്തിൽ വത്സപാലന്മാരായ ഇരുവരും ലോകത്തിന്റെ സംരക്ഷകരായി; അതിനുശേഷം, ആകാശം മേഘങ്ങൾകൊണ്ട് നിറഞ്ഞ മഴക്കാലം വന്നു.
ബഭൂവ വാരിധാരാഭിര് ഐക്യം കുര്വന് ദിശാമ് ഇവ പ്രരൂഢനവപുഷ്പാഢ്യാ ശക്രഗോപവൃതാ മഹീ
മഴയുടെ കനത്ത ഒഴുക്കിൽ ദിശകൾ ഒന്നായി ചേർന്നതുപോലെ തോന്നി; പുതുതായി വിരിഞ്ഞ പൂക്കളും ഇന്ദ്രഗോപങ്ങൾ നിറഞ്ഞ ഭൂമി ഭംഗിയായി.
യഥാ മാരകതേ വാസീത് പദ്മരാഗവിഭൂഷിതാ ഊഹുര് ഉന്മാര്ഗഗാമീനി നിമ്നഗാമ്ഭാംസി സര്വതഃ
പച്ചമണിക്കല്ലിൽ പട്മരാഗം പകർന്നതുപോലെ, നദികൾ വഴിതെറ്റി ഒഴുകി എല്ലായിടത്തും വസ്തുക്കൾ കൊണ്ടുപോയി.
മനാംസി ദുര്വിനീതാനാം പ്രാപ്യ ലക്ഷ്മീം നവാമ് ഇവ വികാലേ ച യഥാകാമം വ്രജമ് ഏത്യ മഹാബലൌ ഗോപൈഃ സമാനൈഃ സഹിതൌ ചിക്രീഡാതേ ഽമരാവ് ഇവ
ശാന്തമല്ലാത്തവരുടെ മനസ്സുകൾ പുതിയ ഭാഗ്യം ലഭിച്ചവരുപോലെ ആയിരുന്നു; ആ കാലത്ത്, ശക്തരായ ഇരുവരും തങ്ങളുടെ സമപ്രായികളായ ഗോപന്മാരോടൊപ്പം വ്രജയിൽ ഇഷ്ടംപോലെ കളിച്ചു, ദേവന്മാരുപോലെ.
ഏകദാ തു വിനാ രാമം കൃഷ്ണോ വൃന്ദാവനം യയൌ വിചചാര വൃതോ ഗോപൈര് വന്യപുഷ്പസ്രഗുജ്ജ്വലഃ
ഒരു ദിവസം രാമനില്ലാതെ കൃഷ്ണൻ വൃന്ദാവനത്തിലേക്ക് പോയി; ഗോപന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് കാടുപൂക്കളാൽ അണിഞ്ഞ് അവിടെ സഞ്ചരിച്ചു.
സ ജഗാമാഥ കാലിന്ദീം ലോലകല്ലോലശാലിനീമ് തീരസംലഗ്നഫേനൌഘൈര് ഹസന്തീമ് ഇവ സര്വതഃ
അവൻ പിന്നെ യമുനയിലേക്കു പോയി; അവിടത്തെ തിരകൾ കളിയോടെ ചലിച്ചു, തീരങ്ങളിൽ പൊണ്നിറഞ്ഞു, എല്ലായിടത്തും ചിരിച്ചുപോലെയായിരുന്നു.
തസ്യാം ചാതിമഹാഭീമം വിഷാഗ്നികണദൂഷിതമ് ഹ്രദം കാലീയനാഗസ്യ ദദര്ശാതിവിഭീഷണമ്
അവിടെ, വിഷം നിറഞ്ഞ തീയുടെ തുള്ളികൾകൊണ്ട് മലിനമായ, അത്യന്തം ഭയാനകമായ, കാളിയനാഗന്റെ താമസസ്ഥലമായ ഒരു കുളം കൃഷ്ണൻ കണ്ടു.
വിഷാഗ്നിനാ വിസരതാ ദഗ്ധതീരമഹാതരുമ് വാതാഹതാമ്ബുവിക്ഷേപസ്പര്ശദഗ്ധവിഹംഗമമ്
വിഷം നിറഞ്ഞ തീപോലെ പടർന്ന ആഗ്നിയാൽ, നദിക്കരയിലുണ്ടായിരുന്ന വലിയ വൃക്ഷങ്ങൾ കത്തിപ്പോയി. കാറ്റിൽ പറന്ന വെള്ളത്തിന്റെ തുള്ളികൾ തട്ടി, പക്ഷികളും കത്തിപ്പോയി.
തമ് അതീവ മഹാരൌദ്രം മൃത്യുവക്ത്രമ് ഇവാപരമ് വിലോക്യ ചിന്തയാമ് ആസ ഭഗവാന് മധുസൂദനഃ
അത്രെ അത്യന്തം ഭയാനകമായ ആ ദൃശ്യങ്ങൾ, മരണത്തിന്റെ മറ്റൊരു വായുപോലെയാണെന്ന് കണ്ടു, മഹാഭാഗവതനായ മധുസൂദനൻ ആലോചിക്കാൻ തുടങ്ങി.