രുദതാ ദൃഷ്ടമ് അസ്മാഭിഃ പാദവിക്ഷേപതാഡിതമ് ശകടം പരിവൃത്തം വൈ നൈതദ് അന്യസ്യ ചേഷ്ടിതമ്
'അവൻ കരയുന്നതും കാൽ ഉയർത്തി അടിക്കുന്നതും ഞങ്ങൾ കണ്ടു; ശകടം അങ്ങനെ മറിഞ്ഞു. മറ്റാരും ഇതൊന്നും ചെയ്തില്ല.'
തതഃ പുനര് അതീവാസന് ഗോപാ വിസ്മിതചേതസഃ നന്ദഗോപോ ഽപി ജഗ്രാഹ ബാലമ് അത്യന്തവിസ്മിതഃ
പിന്നീട്, അത്ഭുതത്തിൽ മുങ്ങിയ ഗോപന്മാർ വീണ്ടും ഇരുന്നു; അത്യന്തം അത്ഭുതപ്പെട്ട നന്ദൻ കുഞ്ഞിനെ എടുത്തു.
യശോദാ വിസ്മയാരൂഢാ ഭഗ്നഭാണ്ഡകപാലകമ് ശകടം ചാര്ചയാമ് ആസ ദധിപുഷ്പഫലാക്ഷതൈഃ
വിശ്മയത്തോടെ യശോദാ തകർന്ന പാത്രങ്ങളുടെ കഷ്ണങ്ങൾക്കും മറിഞ്ഞ കാറിനും തൈര്, പുഷ്പങ്ങൾ, പഴങ്ങൾ, അക്ഷതം എന്നിവയിട്ട് പൂജ ചെയ്തു.
ഗര്ഗശ് ച ഗോകുലേ തത്ര വസുദേവപ്രചോദിതഃ പ്രച്ഛന്ന ഏവ ഗോപാനാം സംസ്കാരമ് അകരോത് തയോഃ
അവിടെ ഗോക്കുലത്തിൽ വസുദേവന്റെ പ്രേരണയാൽ ഗർഗ്ഗൻ, ഗോപുരുഷന്മാരിൽ നിന്ന് ഒളിച്ച്, ആ ഇരുവർക്കും സംസ്കാരം നടത്തി.
ജ്യേഷ്ഠം ച രാമമ് ഇത്യ് ആഹ കൃഷ്ണം ചൈവ തഥാപരമ് ഗര്ഗോ മതിമതാം ശ്രേഷ്ഠോ നാമ കുര്വന് മഹാമതിഃ
മുതിർന്നവനെ രാമൻ എന്നും, മറ്റവനെ കൃഷ്ണൻ എന്നും ഗർഗ്ഗൻ, ജ്ഞാനികളിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ, മനസ്സോടെ പേരിട്ടു.
അല്പേനൈവ ഹി കാലേന വിജ്ഞാതൌ തൌ മഹാബലൌ ഘൃഷ്ടജാനുകരൌ വിപ്രാ ബഭൂവതുര് ഉഭാവ് അപി
വളരെ കുറച്ച് സമയത്തിനുള്ളിൽ, വലിയ ശക്തിയുള്ള ആ കുട്ടികൾ, കളിയിൽ മുട്ട് ചുരണ്ടപ്പെട്ടവരായി, ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് പ്രശസ്തരായി.
കരീഷഭസ്മദിഗ്ധാങ്ഗൌ ഭ്രമമാണാവ് ഇതസ് തതഃ ന നിവാരയിതും ശക്താ യശോദാ തൌ ന രോഹിണീ
കാളവളർത്തിയ ചാരുപൊടി പുരട്ടിയതും, ഇവിടെ അവിടെ അലഞ്ഞതുമായ അവരെ, യശോദയോ രോഹിണിയോ പിടിച്ചിരുത്താൻ കഴിയില്ലായിരുന്നു.
ഗോവാടമധ്യേ ക്രീഡന്തൌ വത്സവാടഗതൌ പുനഃ തദഹര്ജാതഗോവത്സപുച്ഛാകര്ഷണതത്പരൌ
പശുവളപ്പിന്റെ നടുവിൽ കളിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന അവർ, വീണ്ടും കിടാവുകളുടെ കിടക്കയിലേക്കു പോയി, അന്നേ ദിവസം പുതുതായി ജനിച്ച കിടാവുകളുടെ വാൽ വലിക്കാൻ ഉത്സുകരായി.
യദാ യശോദാ തൌ ബാലാവ് ഏകസ്ഥാനചരാവ് ഉഭൌ ശശാക നോ വാരയിതും ക്രീഡന്താവ് അതിചഞ്ചലൌ
യശോദാ ആ രണ്ടു കുട്ടികളും ഒരിടത്ത് ചേർന്ന് കളിക്കുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ, അവരുടെ അതിയായ ചഞ്ചലതയെ തടയാൻ അവള്ക്ക് കഴിഞ്ഞില്ല.
ദാമ്നാ ബദ്ധ്വാ തദാ മധ്യേ നിബബന്ധ ഉലൂഖലേ കൃഷ്ണമ് അക്ലിഷ്ടകര്മാണമ് ആഹ ചേദമ് അമര്ഷിതാ
അപ്പോൾ, ക്ഷമ നഷ്ടപ്പെട്ട്, യശോദാ കുറ്റമില്ലാത്ത കൃഷ്ണനെ നടുവിൽ ഉള്ള ഉലൂഖലിൽ കയറുകൊണ്ട് കെട്ടി, ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
യദി ശക്തോ ഽസി ഗച്ഛ ത്വമ് അതിചഞ്ചലചേഷ്ടിത
“നിനക്ക് കഴിയുമെങ്കിൽ, നീ പോകൂ, ഈ അതിയായ ചഞ്ചലതയോടെ!”
ഇത്യ് ഉക്ത്വാ ച നിജം കര്മ സാ ചകാര കുടുമ്ബിനീ വ്യഗ്രായാമ് അഥ തസ്യാം സ കര്ഷമാണ ഉലൂഖലമ്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം, ആ വീട്ടമ്മ തന്റെ ജോലി നോക്കാൻ തുടങ്ങി. അവൾ തിരക്കിലായിരിക്കുമ്പോൾ, കൃഷ്ണൻ ഉലൂഖൽ വലിച്ചുകൊണ്ടു തുടങ്ങി.
യമലാര്ജുനയോര് മധ്യേ ജഗാമ കമലേക്ഷണഃ കര്ഷതാ വൃക്ഷയോര് മധ്യേ തിര്യഗ് ഏവമ് ഉലൂഖലമ്
കമലനയനൻ ഉലൂഖൽ വലിച്ചുകൊണ്ട്, യമലാർജുനവൃക്ഷങ്ങളുടെ നടുവിലൂടെ ചെരിവായി കടന്നു.
ഭഗ്നാവ് ഉത്തുങ്ഗശാഖാഗ്രൌ തേന തൌ യമലാര്ജുനൌ തതഃ കടകടാശബ്ദസമാകര്ണനകാതരഃ
അപ്പോൾ കൃഷ്ണൻ ആ രണ്ടു ഉയർന്ന ശാഖകളുള്ള യമലാർജുനവൃക്ഷങ്ങൾ തകർത്തു. വലിയ ശബ്ദം കേട്ട് എല്ലാവരും ഭയപ്പെട്ടു.
ആജഗാമ വ്രജജനോ ദദൃശേ ച മഹാദ്രുമൌ ഭഗ്നസ്കന്ധൌ നിപാതിതൌ ഭഗ്നശാഖൌ മഹീതലേ
വ്രജജനങ്ങൾ ഓടിയെത്തി, വലിയ രണ്ടു വൃക്ഷങ്ങൾ തകർന്ന്, ശാഖകൾ ഒടിഞ്ഞ് നിലത്ത് വീണത് കണ്ടു.
ദദര്ശ ചാല്പദന്താസ്യം സ്മിതഹാസം ച ബാലകമ് തയോര് മധ്യഗതം ബദ്ധം ദാമ്നാ ഗാഢം തഥോദരേ
അവർ കുറച്ച് പല്ലുള്ള, പുഞ്ചിരിയോടെ നിൽക്കുന്ന ബാലനെ, ആ രണ്ടു വൃക്ഷങ്ങളുടെ നടുവിൽ, കയറുകൊണ്ട് വയറിൽ ഉറ്റികെട്ടിയ നിലയിൽ കണ്ടു.
തതശ് ച ദാമോദരതാം സ യയൌ ദാമബന്ധനാത് ഗോപവൃദ്ധാസ് തതഃ സര്വേ നന്ദഗോപപുരോഗമാഃ
അന്ന് മുതൽ കയറുകൊണ്ട് കെട്ടിയതിനാൽ, കൃഷ്ണൻ ദാമോദരൻ എന്നായി അറിയപ്പെട്ടു. പിന്നെ എല്ലാ ഗോപുരുഷവൃദ്ധന്മാരും, നന്ദഗോപന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ, അവിടെ കൂടി.
മന്ത്രയാമ് ആസുര് ഉദ്വിഗ്നാ മഹോത്പാതാതിഭീരവഃ സ്ഥാനേനേഹ ന നഃ കാര്യം വ്രജാമോ ഽന്യന് മഹാവനമ്
വലിയ ദുരന്തങ്ങൾ കണ്ടു ഭയപ്പെട്ട്, അവർ തമ്മിൽ ആലോചിച്ചു: 'ഇവിടെ നമുക്ക് ഇനി താമസിക്കേണ്ട. മറ്റൊരു വലിയ വനത്തിലേക്ക് പോകാം.'
ഉത്പാതാ ബഹവോ ഹ്യ് അത്ര ദൃശ്യന്തേ നാശഹേതവഃ പൂതനായാ വിനാശശ് ച ശകടസ്യ വിപര്യയഃ
ഇവിടെ അനേകം ദുര്നിമിത്തങ്ങൾ destruction ന്റെ കാരണങ്ങളായി കാണപ്പെടുന്നു: പൂതനയുടെ വധവും, കാറിന്റെ മറിഞ്ഞതും—
വിനാ വാതാദിദോഷേണ ദ്രുമയോഃ പതനം തഥാ വൃന്ദാവനമ് ഇതഃ സ്ഥാനാത് തസ്മാദ് ഗച്ഛാമ മാ ചിരമ്
കാറ്റോ മറ്റേതെങ്കിലും കാരണം കൂടാതെ വൃക്ഷങ്ങൾ വീണതും; അതുകൊണ്ട് നമുക്ക് വൈകാതെ ഈ സ്ഥലത്ത് നിന്ന് വൃന്ദാവനത്തിലേക്ക് പോകാം.
യാവദ് ഭൌമമഹോത്പാതദോഷോ നാഭിഭവേദ് വ്രജമ് ഇതി കൃത്വാ മതിം സര്വേ ഗമനേ തേ വ്രജൌകസഃ
വ്രജത്തിന് വലിയ ഭൂമിയിലെ ദുരന്തം വരുന്നതുവരെ ഇവിടെ കഴിയരുതെന്ന് എല്ലാവരും തീരുമാനിച്ചു.
ഊചുഃ സ്വം സ്വം കുലം ശീഘ്രം ഗമ്യതാം മാ വിലമ്ബ്യതാമ് തതഃ ക്ഷണേന പ്രയയുഃ ശകടൈര് ഗോധനൈസ് തഥാ
ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ കുടുംബങ്ങളിലേക്ക് വേഗത്തിൽ പോകണമെന്ന് അവർ പറഞ്ഞു; ഒരു നിമിഷം പോലും വൈകരുത്. ഉടനെ തന്നെ അവർ കാളകളും കാറുകളും കൂട്ടി പുറപ്പെട്ടു.
യൂഥശോ വത്സപാലീശ് ച കാലയന്തോ വ്രജൌകസഃ സര്വാവയവനിര്ധൂതം ക്ഷണമാത്രേണ തത് തദാ
കൂട്ടങ്ങളായി പശുവിടുക്കാരും കുട്ടികളും പരസ്പരം വിളിച്ചു വിളിച്ചു, ഒരു നിമിഷം കൊണ്ട് തന്നെ എല്ലാം ഉപേക്ഷിച്ചു.
കാകകാകീസമാകീര്ണം വ്രജസ്ഥാനമ് അഭൂദ് ദ്വിജാഃ വൃന്ദാവനം ഭഗവതാ കൃഷ്ണേനാക്ലിഷ്ടകര്മണാ
വ്രജത്തിന്റെ സ്ഥലം കാക്കകളും കാക്കിപ്പക്ഷികളും നിറഞ്ഞു; ശ്രീകൃഷ്ണൻ, വൃന്ദാവനത്തെ മനസ്സിൽ ധ്യാനിച്ചു.
ശുഭേന മനസാ ധ്യാതം ഗവാം വൃദ്ധിമ് അഭീപ്സതാ തതസ് തത്രാതിരുക്ഷേ ഽപി ധര്മകാലേ ദ്വിജോത്തമാഃ
ശുദ്ധമായ മനസ്സോടെ, പശുക്കളുടെ വർദ്ധനവിനായി ആഗ്രഹിച്ച് അവിടെ ധ്യാനം ചെയ്തു; അതുകൊണ്ടു തന്നെ, മഹാനായ ധർമ്മകാലത്തും അവിടെ—
പ്രാവൃട്കാല ഇവാഭൂച് ച നവശഷ്പം സമന്തതഃ സ സമാവാസിതഃ സര്വോ വ്രജോ വൃന്ദാവനേ തതഃ
മഴക്കാലംപോലെ ചുറ്റും പുതുതായി പുല്ല് വിരിഞ്ഞു; പിന്നെ മുഴുവൻ വ്രജവാസികളും വൃന്ദാവനത്തിൽ താമസിച്ചു.
ശകടീവാടപര്യന്തചന്ദ്രാര്ധാകാരസംസ്ഥിതിഃ വത്സബാലൌ ച സംവൃത്തൌ രാമദാമോദരൌ തതഃ
കാറുകളും വളപ്പുകളും അർദ്ധചന്ദ്രാകൃതിയിൽ ക്രമീകരിച്ചു; അവിടെ രാമനും ദാമോദരനും വളർന്നു.
തത്ര സ്ഥിതൌ തൌ ച ഗോഷ്ഠേ ചേരതുര് ബാലലീലയാ ബര്ഹിപത്ത്രകൃതാപീഡൌ വന്യപുഷ്പാവതംസകൌ
അവിടെ ഇരുവരും ഗോപുരത്തിൽ താമസിച്ചു, കുട്ടികളുടെ കളികളിൽ പര്യടനം ചെയ്തു, മയില്പീലികളും കാടുപൂക്കളും അണിഞ്ഞ്.
ഗോപവേണുകൃതാതോദ്യപത്ത്രവാദ്യകൃതസ്വനൌ കാകപക്ഷധരൌ ബാലൌ കുമാരാവ് ഇവ പാവകൌ
ഗോപന്മാരുടെ വെണു, ഇലകളാൽ ഉണ്ടാക്കിയ വാദ്യങ്ങൾ എന്നിവയിൽ സംഗീതം വായിച്ചു, കാക്കയുടെ ചിറകുപോലെയുള്ള മുടിയോടെ, ഇരുവരും ബാല്യത്തിൽ ഇരട്ടാഗ്നിപോലെ തിളങ്ങി.
ഹസന്തൌ ച രമന്തൌ ച ചേരതുസ് തന് മഹദ് വനമ് ക്വചിദ് ധസന്താവ് അന്യോന്യം ക്രീഡമാനൌ തഥാ പരൈഃ
ചിരിച്ചും ആസ്വദിച്ചും അവർ ആ വലിയ കാടിൽ സഞ്ചരിച്ചു; ചിലപ്പോൾ പരസ്പരം ചിരിച്ചു, തമ്മിൽക്കും മറ്റുള്ളവരുമായി കളിച്ചു.