അക്ഷൌഹിണ്യോ ഹി ബഹുലാ ദിവ്യമൂര്തിധൃതാഃ സുരാഃ മഹാബലാനാം ദൃപ്താനാം ദൈത്യേന്ദ്രാണാം മമോപരി
ദൈവങ്ങൾ ദിവ്യരൂപം സ്വീകരിച്ച് അനേകം അക്ഷൗഹിണികൾ ആയി എന്നെ സഹായിക്കാൻ എത്തിയിട്ടുണ്ട്; എന്നാൽ മഹാബലശാലികളായ ദൈത്യരാജാക്കന്മാർ എനിക്കെതിരെ നിലകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
തദ്ഭൂരിഭാരപീഡാര്താ ന ശക്നോമ്യ് അമരേശ്വരാഃ വിഭര്തുമ് ആത്മാനമ് അഹമ് ഇതി വിജ്ഞാപയാമി വഃ
അമരേശ്വരന്മാരേ, ഈ ഭൂരിഭാരത്തിൽ പീഡിതയായ ഞാൻ ഇനി സ്വയം താങ്ങാൻ കഴിയുന്നില്ല; അതുകൊണ്ട് ഞാൻ നിങ്ങളോട് ഇത് അറിയിക്കുന്നു.
ക്രിയതാം തന് മഹാഭാഗാ മമ ഭാരാവതാരണമ് യഥാ രസാതലം നാഹം ഗച്ഛേയമ് അതിവിഹ്വലാ
മഹാഭാഗ്യശാലികളേ, എന്റെ ഭാരമൊഴിക്കാൻ വേണ്ടതെന്തോ അതു ചെയ്യണം; അതില്ലെങ്കിൽ ഞാൻ അതീവ ദു:ഖത്തിൽ ആഴത്തിൽ പതിച്ചുപോകും.
ഇത്യ് ആകര്ണ്യ ധരാവാക്യമ് അശേഷൈസ് ത്രിദശൈസ് തതഃ ഭുവോ ഭാരാവതാരാര്ഥം ബ്രഹ്മാ പ്രാഹ ച ചോദിതഃ
ഭൂമിയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട ദേവന്മാർ എല്ലാവരും, ഭൂഭാരമൊഴിക്കാൻ ബ്രഹ്മാവിനെ പ്രേരിപ്പിച്ചു; അപ്പോൾ ബ്രഹ്മാവു സംസാരിച്ചു.
യദ് ആഹ വസുധാ സര്വം സത്യമ് ഏതദ് ദിവൌകസഃ അഹം ഭവോ ഭവന്തശ് ച സര്വം നാരായണാത്മകമ്
ഭൂമിയും പറഞ്ഞതെല്ലാം സത്യമാണ്, ദേവന്മാരേ. ഞാനും ഭവനും നിങ്ങളെല്ലാവരും നാരായണന്റെ രൂപങ്ങളാണ്.
വിഭൂതയസ് തു യാസ് തസ്യ താസാമ് ഏവ പരസ്പരമ് ആധിക്യം ന്യൂനതാ ബാധ്യബാധകത്വേന വര്തതേ
അവന്റെ വിവിധ രൂപങ്ങൾക്കിടയിൽ പരസ്പരം മേലും താഴെയും ഉണ്ട്; അതിൽ ഒരു രൂപം മറ്റൊന്നിനെ മറികടക്കുകയും കീഴടക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
തദ് ആഗച്ഛത ഗച്ഛാമഃ ക്ഷീരാബ്ധേസ് തടമ് ഉത്തമമ് തത്രാരാധ്യ ഹരിം തസ്മൈ സര്വം വിജ്ഞാപയാമ വൈ
നമുക്ക് പാൽക്കടലിന്റെ ഉത്തമ തീരത്തേക്ക് പോകാം; അവിടെ ഹരിയെ ആരാധിച്ച് എല്ലാം തുറന്നു പറയാം.
സര്വദൈവ ജഗത്യര്ഥേ സ സര്വാത്മാ ജഗന്മയഃ സ്വല്പാംശേനാവതീര്യോര്വ്യാം ധര്മസ്യ കുരുതേ സ്ഥിതിമ്
ലോകത്തിന്റെ ഭാവിക്കായി, സകലജീവാത്മാവായ അവൻ, ലോകം മുഴുവൻ നിറഞ്ഞവൻ, തന്റെ ഒരു ചെറിയ ഭാഗം കൊണ്ട് ഭൂമിയിൽ അവതരിച്ച് ധർമ്മം സ്ഥാപിക്കുന്നു.
ഇത്യ് ഉക്ത്വാ പ്രയയൌ തത്ര സഹ ദേവൈഃ പിതാമഹഃ സമാഹിതമനാ ഭൂത്വാ തുഷ്ടാവ ഗരുഡധ്വജമ്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് പിതാമഹൻ ദേവന്മാരോടൊപ്പം അവിടെ പോയി; മനസ്സു ഏകാഗ്രമാക്കി, ഗരുഡധ്വജനെ സ്തുതിച്ചു.
നമോ നമസ് തേ ഽസ്തു സഹസ്രമൂര്തേ സഹസ്രബാഹോ ബഹുവക്ത്രപാദ നമോ നമസ് തേ ജഗതഃ പ്രവൃത്തി വിനാശസംസ്ഥാനപരാപ്രമേയ
സഹസ്രം രൂപങ്ങളുള്ളവാ, സഹസ്രം കൈകളുള്ളവാ, അനേകം മുഖവും കാലുകളും ഉള്ളവാ, ലോകത്തിന്റെ ഉത്ഭവം, നാശം, നിലനിൽപ്പ് എന്നിവയിൽ അക്ഷയമായവാ, നിനക്കു വീണ്ടും വീണ്ടും വന്ദനം.
സൂക്ഷ്മാതിസൂക്ഷ്മം ച ബൃഹത്പ്രമാണം ഗരീയസാമ് അപ്യ് അതിഗൌരവാത്മന് പ്രധാനബുദ്ധീന്ദ്രിയവാക്പ്രധാന മൂലാപരാത്മന് ഭഗവന് പ്രസീദ
അത്യന്തം സൂക്ഷ്മനും അതിലധികം വലിപ്പമുള്ളവനും, ഏറ്റവും വലിയവരിലും വലിയവനും, പ്രകൃതി, ബുദ്ധി, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ, വാക്ക് എന്നിവയുടെ മൂലവും അതീതസ്വരൂപവുമായ ഭഗവാനേ, ദയചെയ്യണം.
ഏഷാ മഹീ ദേവ മഹീപ്രസൂതൈര് മഹാസുരൈഃ പീഡിതശൈലബന്ധാ പരായണം ത്വാം ജഗതാമ് ഉപൈതി ഭാരാവതാരാര്ഥമ് അപാരപാരമ്
ദൈവമേ, ഭൂമിയിൽ ജനിച്ച മഹാസുരന്മാരാൽ പീഡിതയും പർവ്വതങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടതുമായ ഈ ഭൂമി, ലോകങ്ങളുടെ പരമാശ്രയനായ നിന്റെ അടുക്കൽ താൻ സഹിക്കാനാവാത്ത ഭാരമൊഴിയാൻ എത്തുന്നു.
ഏതേ വയം വൃത്രരിപുസ് തഥായം നാസത്യദസ്രൌ വരുണസ് തഥൈഷഃ ഇമേ ച രുദ്രാ വസവഃ സസൂര്യാഃ സമീരണാഗ്നിപ്രമുഖാസ് തഥാന്യേ
ഇവിടെ ഞങ്ങളും വൃത്രനെ സംഹരിച്ചവനും, ഇരുവരും, വരുണനും, ഈയാളും, രുദ്രന്മാരും വസുക്കളും സൂര്യനും, വായുവും അഗ്നിയും മറ്റുള്ളവരും ഉണ്ട്.
സുരാഃ സമസ്താഃ സുരനാഥ കാര്യമ് ഏഭിര് മയാ യച് ച തദ് ഈശ സര്വമ് ആജ്ഞാപയാജ്ഞാം പ്രതിപാലയന്തസ് തവൈവ തിഷ്ഠാമ സദാസ്തദോഷാഃ
ദേവന്മാരെല്ലാവരും ദേവനാഥാ, ഈ കാര്യത്തിനായി ഇവിടെ ഒന്നിച്ചിരിക്കുന്നു; ഞാൻ ചെയ്തതൊക്കെയും, പ്രഭോ, നീ ആജ്ഞാപിക്കണം, നിന്റെ കല്പനയനുസരിച്ച് ഞങ്ങൾ എപ്പോഴും കുറ്റമില്ലാതെ നിലകൊള്ളുന്നു.
ഏവം സംസ്തൂയമാനസ് തു ഭഗവാന് പരമേശ്വരഃ ഉജ്ജഹാരാത്മനഃ കേശൌ സിതകൃഷ്ണൌ ദ്വിജോത്തമാഃ
ഇങ്ങനെ സ്തുതിക്കപ്പെട്ട പരമേശ്വരൻ, മഹാഭാഗവതൻ, തന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് ഒരു വെള്ളയും ഒരു കറുപ്പും ആയ രണ്ട് മുടി എടുത്തു.
ഉവാച ച സുരാന് ഏതൌ മത്കേശൌ വസുധാതലേ അവതീര്യ ഭുവോ ഭാരക്ലേശഹാനിം കരിഷ്യതഃ
അവൻ ദേവന്മാരോടു പറഞ്ഞു: എന്റെ ഈ രണ്ട് മുടികൾ ഭൂമിയിൽ അവതരിച്ച് അവളുടെ ഭാരമൂലം ഉണ്ടായ കഷ്ടം നീക്കും.
സുരാശ് ച സകലാഃ സ്വാംശൈര് അവതീര്യ മഹീതലേ കുര്വന്തു യുദ്ധമ് ഉന്മത്തൈഃ പൂര്വോത്പന്നൈര് മഹാസുരൈഃ
ദേവന്മാരെല്ലാവരും തങ്ങളുടെ ഭാഗങ്ങളോടെ ഭൂമിയിൽ അവതരിച്ച്, മുമ്പ് ജനിച്ച ഉന്മത്തരായ മഹാസുരന്മാരോടു യുദ്ധം നടത്തണം.
തതഃ ക്ഷയമ് അശേഷാസ് തേ ദൈതേയാ ധരണീതലേ പ്രയാസ്യന്തി ന സംദേഹോ നാനായുധവിചൂര്ണിതാഃ
അപ്പോൾ ഭൂമിയിലെ ആ ദൈത്യന്മാർ ഒറ്റയടിക്ക് നശിക്കും; വിവിധ ആയുധങ്ങൾകൊണ്ട് തകർന്നുപോകും; ഇതിൽ സംശയമില്ല.
വസുദേവസ്യ യാ പത്നീ ദേവകീ ദേവതോപമാ തസ്യാ ഗര്ഭോ ഽഷ്ടമോ ഽയം തു മത്കേശോ ഭവിതാ സുരാഃ
വസുദേവന്റെ ഭാര്യയായ ദേവകി, ദേവതകൾക്ക് സമമായവൾ, അവളുടെ എട്ടാമത്തെ ഗർഭം എന്റെ മുടിയായിരിക്കും, ദേവന്മാരേ.
അവതീര്യ ച തത്രായം കംസം ഘാതയിതാ ഭുവി കാലനേമിസമുദ്ഭൂതമ് ഇത്യ് ഉക്ത്വാന്തര്ദധേ ഹരിഃ
അവിടെ അവൻ ഭൂമിയിൽ അവതരിച്ച് കാലനേമിയിൽ നിന്നു ജനിച്ച കംസനെ സംഹരിക്കും; ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ഹരി അപ്രത്യക്ഷനായി.
അദൃശ്യായ തതസ് തേ ഽപി പ്രണിപത്യ മഹാത്മനേ മേരുപൃഷ്ഠം സുരാ ജഗ്മുര് അവതേരുശ് ച ഭൂതലേ
അവൻ കാണാതായതോടെ, അവർ മഹാത്മാവിന് നമസ്കരിച്ച്, മേരു പർവ്വതത്തിന്റെ മുകളിൽ ചെന്നു, അവിടെ നിന്ന് ഭൂമിയിൽ അവതരിച്ചു.
കംസായ ചാഷ്ടമോ ഗര്ഭോ ദേവക്യാ ധരണീതലേ ഭവിഷ്യതീത്യ് ആചചക്ഷേ ഭഗവാന് നാരദോ മുനിഃ
ദേവകിയുടെ എട്ടാമത്തെ ഗർഭം ഭൂമിയിൽ കംസനുവേണ്ടി ജനിക്കും എന്ന് ഭഗവാൻ നാരദമുനി പ്രഖ്യാപിച്ചു.
കംസോ ഽപി തദ് ഉപശ്രുത്യ നാരദാത് കുപിതസ് തതഃ ദേവകീം വസുദേവം ച ഗൃഹേ ഗുപ്താവ് അധാരയത്
നാരദൻ പറഞ്ഞത് കേട്ടപ്പോൾ കംസൻ അത്യന്തം കോപിച്ചു, ദേവകിയും വസുദേവനും കർശനമായ കാവലോടെ വീട്ടിൽ തടഞ്ഞുവെച്ചു.
ജാതം ജാതം ച കംസായ തേനൈവോക്തം യഥാ പുരാ തഥൈവ വസുദേവോ ഽപി പുത്രമ് അര്പിതവാന് ദ്വിജാഃ
മുന്പൊക്കെ ചെയ്തതുപോലെ, ഓരോ കുഞ്ഞും ജനിച്ചപ്പോൾ വസുദേവൻ ആ കുഞ്ഞിനെ കംസനു സമർപ്പിച്ചു, ദ്വിജന്മാരേ.
ഹിരണ്യകശിപോഃ പുത്രാഃ ഷഡ്ഗര്ഭാ ഇതി വിശ്രുതാഃ വിഷ്ണുപ്രയുക്താ താന് നിദ്രാ ക്രമാദ് ഗര്ഭേ ന്യയോജയത്
ഹിരണ്യകശിപുവിന്റെ ആറു പുത്രന്മാർക്ക് 'ഷഡ്ഗർഭന്മാർ' എന്ന പേരാണ് പ്രസിദ്ധം. വിഷ്ണുവിന്റെ ഇച്ഛപ്രകാരം, നിദ്രാ അവരെ ഓരോരുത്തരായി ഗർഭത്തിൽ പ്രവേശിപ്പിച്ചു.
യോഗനിദ്രാ മഹാമായാ വൈഷ്ണവീ മോഹിതം യയാ അവിദ്യയാ ജഗത് സര്വം താമ് ആഹ ഭഗവാന് ഹരിഃ
യോഗനിദ്ര എന്ന മഹാമായ, വൈഷ്ണവി ശക്തി, അവിദ്യയാൽ ലോകം മുഴുവൻ മായയിൽ ആക്കുന്നവൾ, അവളോടാണ് ഭഗവാൻ ഹരിച്ഛോദിച്ചു.
ഗച്ഛ നിദ്രേ മമാദേശാത് പാതാലതലസംശ്രയാന് ഏകൈകശ്യേന ഷഡ്ഗര്ഭാന് ദേവകീജഠരേ നയ
നിദ്രേ, എന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം നീ പാതാളത്തിൽ കഴിയുന്ന ആ ആറു ഗർഭങ്ങളെ ഓരോരുത്തരായി ദേവകിയുടെ ഗർഭത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകണം.
ഹതേഷു തേഷു കംസേന ശേഷാഖ്യോ ഽംശസ് തതോ ഽനഘഃ അംശാംശേനോദരേ തസ്യാഃ സപ്തമഃ സംഭവിഷ്യതി
അവരെ കംസൻ കൊല്ലുമ്പോൾ, പാപരഹിതനായ ശേഷനാമധാരിയായവൻ, തന്റെ ഭാഗംകൊണ്ട് ഏഴാമതായി അവളുടെ ഗർഭത്തിൽ ജനിക്കും.
ഗോകുലേ വസുദേവസ്യ ഭാര്യാ വൈ രോഹിണീ സ്ഥിതാ തസ്യാഃ പ്രസൂതിസമയേ ഗര്ഭോ നേയസ് ത്വയോദരമ്
ഗോകുലത്തിൽ വസുദേവന്റെ ഭാര്യയായ രോഹിണി താമസിക്കുന്നു; അവൾ പ്രസവിക്കേണ്ട സമയത്ത്, നീ ആ ഗർഭം അവളുടെ ഗർഭത്തിലേക്ക് മാറ്റണം.
സപ്തമോ ഭോജരാജസ്യ ഭയാദ് രോധോപരോധതഃ ദേവക്യാഃ പതിതോ ഗര്ഭ ഇതി ലോകോ വദിഷ്യതി
ഭോജരാജാവിന്റെ ഭയത്താൽ, തടസ്സവും നിയന്ത്രണവും മൂലം, ദേവകിയുടെ ഏഴാമത്തെ ഗർഭം വീണുപോയതായി ലോകം പറയും.