യേന വിശ്വമ് ഇദം വ്യാപ്തമ് അജേന സചരാചരമ് ആവിര്ഭാവതിരോഭാവദൃഷ്ടാദൃഷ്ടവിലക്ഷണമ്
ജനിച്ചിട്ടില്ലാത്തവനും, കാണുന്നവയും കാണാത്തവയും, സജീവജഡങ്ങളായ ഈ മുഴുവൻ ലോകം തനിക്കുള്ളിൽ നിറച്ചിരിക്കുന്നവനും, പ്രകടവും അപ്രകടവുമായവനും, എല്ലാറ്റിലും വ്യത്യസ്തനുമായവനുമാണ്.
വദന്തി യത് സൃഷ്ടമ് ഇതി തഥൈവാപ്യ് ഉപസംഹൃതമ് ബ്രഹ്മണേ ചാദിദേവായ നമസ്കൃത്യ സമാധിനാ
സൃഷ്ടിയും ലയവും എന്നു പറയുന്നതെല്ലാം ആദിദേവനായ ബ്രഹ്മാവിനെ നമസ്കരിച്ച് ധ്യാനത്തിലൂടെ മനസ്സിലാക്കപ്പെടുന്നു.
അവികാരായ ശുദ്ധായ നിത്യായ പരമാത്മനേ സദൈകരൂപരൂപായ ജിഷ്ണവേ വിഷ്ണവേ നമഃ
മാറ്റം വരാത്തവനും, ശുദ്ധനും, ശാശ്വതനും, പരമാത്മാവും, ഒരേ രൂപം എപ്പോഴും നിലനില്ക്കുന്നവനും, വിജയിയും ആയ വിഷ്ണുവിന് വന്ദനം.
നമോ ഹിരണ്യഗര്ഭായ ഹരയേ ശംകരായ ച വാസുദേവായ താരായ സര്ഗസ്ഥിത്യന്തകാരിണേ
ഹിരണ്യഗർഭനെയും ഹരിയെയും ശങ്കരനെയും വാസുദേവനെയും ലോകങ്ങളുടെ സൃഷ്ടി, നിലനിൽപ്പ്, ലയങ്ങൾ നടത്തുന്ന രക്ഷകനെയും ഞാൻ വന്ദിക്കുന്നു.
ഏകാനേകസ്വരൂപായ സ്ഥൂലസൂക്ഷ്മാത്മനേ നമഃ അവ്യക്തവ്യക്തഭൂതായ വിഷ്ണവേ മുക്തിഹേതവേ
ഒന്നായും അനേകമായും നിലകൊള്ളുന്നവനും, സ്ഥൂലവും സൂക്ഷ്മവുമായ ആത്മാവും, പ്രകടവും അപ്രകടവുമായവനും, മോക്ഷത്തിന് കാരണമായ വിഷ്ണുവിനും വന്ദനം.
സര്ഗസ്ഥിതിവിനാശാനാം ജഗതോ യോ ജഗന്മയഃ മൂലഭൂതോ നമസ് തസ്മൈ വിഷ്ണവേ പരമാത്മനേ
ലോകത്തിന്റെ സൃഷ്ടി, നിലനിൽപ്പ്, നാശം എന്നിവയുടെ മൂലകാരനായും, സകലജഗത്തിന്റെ സാരമായും നിലകൊള്ളുന്ന പരമാത്മാവായ വിഷ്ണുവിന് വന്ദനം.
ആധാരഭൂതം വിശ്വസ്യാപ്യ് അണീയാംസമ് അണീയസാമ് പ്രണമ്യ സര്വഭൂതസ്ഥമ് അച്യുതം പുരുഷോത്തമമ്
മുഴുവൻ ലോകത്തിനും ആധാരമായ, ഏറ്റവും സൂക്ഷ്മമായവനും, എല്ലാ ജീവികളിലും നിലകൊള്ളുന്ന അച്യുതനും, പരമപുരുഷനുമായവനെ ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.
ജ്ഞാനസ്വരൂപമ് അത്യന്തം നിര്മലം പരമാര്ഥതഃ തമ് ഏവാര്ഥസ്വരൂപേണ ഭ്രാന്തിദര്ശനതഃ സ്ഥിതമ്
ജ്ഞാനസ്വരൂപനായി, പരിപൂർണ്ണമായ ശുദ്ധിയുള്ളവനും, സത്യമായതിന്റെ രൂപത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നവനും, ഭ്രമയാൽ പലവിധം കാണപ്പെടുന്നവനുമാണ് അവൻ.
വിഷ്ണും ഗ്രസിഷ്ണും വിശ്വസ്യ സ്ഥിതിസര്ഗേ തഥാ പ്രഭുമ് അനാദിം ജഗതാമ് ഈശമ് അജമ് അക്ഷയമ് അവ്യയമ്
ലോകത്തിന്റെ നിലനിൽപ്പിലും സൃഷ്ടിയിലും അധിപതിയായ, ലയകാലത്ത് എല്ലാം ഉൾക്കൊള്ളുന്ന, ആദിയില്ലാത്ത, ലോകങ്ങളുടെ ഇശ്വരനായ, ജനനമില്ലാത്ത, നശിക്കാത്ത, ക്ഷയമില്ലാത്ത വിഷ്ണുവിന് വന്ദനം.
കഥയാമി യഥാ പൂര്വം യക്ഷാദ്യൈര് മുനിസത്തമൈഃ പൃഷ്ടഃ പ്രോവാച ഭഗവാന് അബ്ജയോനിഃ പിതാമഹഃ
യക്ഷന്മാരും പ്രധാനമുനിമാരും ചോദിച്ചപ്പോൾ, കമലത്തിൽ ജനിച്ച പിതാമഹൻ മുമ്പ് പറഞ്ഞതുപോലെ ഞാൻ വിശദീകരിച്ചുകൊടുക്കുന്നു.
ഋക്സാമാന്യ് ഉദ്ഗിരന് വക്ത്രൈര് യഃ പുനാതി ജഗത്ത്രയമ് പ്രണിപത്യ തഥേശാനമ് ഏകാര്ണവവിനിര്ഗതമ്
തന്റെ വായിലൂടെ ഋക്, സാമVEDങ്ങൾ ഉച്ചരിച്ച് മൂന്നു ലോകങ്ങളെയും ശുദ്ധീകരിക്കുന്നവനെയും, ഏകസമുദ്രത്തിൽ നിന്നുയർന്ന ആ ഇശ്വരനെയും ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.
യസ്യാസുരഗണാ യജ്ഞാന് വിലുമ്പന്തി ന യാജിനാമ് പ്രവക്ഷ്യാമി മതം കൃത്സ്നം ബ്രഹ്മണോ ഽവ്യക്തജന്മനഃ
യജ്ഞം ചെയ്യുന്നവരുടെ യജ്ഞങ്ങൾ അസുരന്മാർ കവർച്ച ചെയ്യാത്തവനെയും, അപ്രകടജനനമുള്ള ബ്രഹ്മാവിന്റെ സമ്പൂർണ്ണതത്വം ഞാൻ പ്രസ്താവിക്കുന്നു.
യേന സൃഷ്ടിം സമുദ്ദിശ്യ ധര്മാദ്യാഃ പ്രകടീകൃതാഃ ആപോ നാരാ ഇതി പ്രോക്താ മുനിഭിസ് തത്ത്വദര്ശിഭിഃ
സൃഷ്ടിയെ ഉദ്ദേശിച്ച് ധർമ്മാദികൾ പ്രകടമാക്കിയവനും, ജ്ഞാനികൾ വെള്ളം 'നാരാ' എന്നു വിളിക്കുന്നതും അവനാൽ തന്നെ.
അയനം തസ്യ താഃ പൂര്വം തേന നാരായണഃ സ്മൃതഃ സ ദേവോ ഭഗവാന് സര്വം വ്യാപ്യ നാരായണോ വിഭുഃ
ആ വെള്ളം അവന്റെ ആദ്യത്തെ വിശ്രമസ്ഥലമായിരുന്നു; അതുകൊണ്ടാണ് അവനെ നാരായണൻ എന്നു വിളിക്കുന്നത്. ആ ദൈവം, ഭഗവാൻ, എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന മഹാനായ നാരായണനാണ്.
ചതുര്ധാ സംസ്ഥിതോ ബ്രഹ്മാ സഗുണോ നിര്ഗുണസ് തഥാ ഏകാ മൂര്തിര് അനുദ്ദേശ്യാ ശുക്ലാം പശ്യന്തി താം ബുധാഃ
ബ്രഹ്മാവ് നാലു രൂപത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു: ഗുണങ്ങളോടെയും ഗുണങ്ങളില്ലാതെയും. വിവരണം ചെയ്യാനാകാത്ത, ശുദ്ധമായ ഒരൊറ്റ രൂപം ജ്ഞാനികൾ കാണുന്നു.
ജ്വാലാമാലാവനദ്ധാങ്ഗീ നിഷ്ഠാ സാ യോഗിനാം പരാ ദൂരസ്ഥാ ചാന്തികസ്ഥാ ച വിജ്ഞേയാ സാ ഗുണാതിഗാ
ജ്വാലാമാലകൾ ചുറ്റിയ ദേഹമുള്ളവളാണ് അവൾ; യോഗികൾക്കുള്ള പരമലക്ഷ്യവും, അകലെക്കൂടി അടുത്തേക്കുമുള്ളവളും, ഗുണങ്ങളെ അതിജീവിച്ചവളായി അറിയപ്പെടുന്നു.
വാസുദേവാഭിധാനാസൌ നിര്മമത്വേന ദൃശ്യതേ രൂപവര്ണാദയസ് തസ്യാ ന ഭാവാഃ കല്പനാമയാഃ
വാസുദേവ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നവളെ, അസക്തിയോടെ കാണപ്പെടുന്നു; അവളുടെ രൂപം, വർണ്ണം മുതലായവ കൽപ്പനയാൽ ഉണ്ടാകുന്നതല്ല.
ആസ്തേ ച സാ സദാ ശുദ്ധാ സുപ്രതിഷ്ഠൈകരൂപിണീ ദ്വിതീയാ പൃഥിവീം മൂര്ധ്നാ ശേഷാഖ്യാ ധാരയത്യ് അധഃ
അവൾ എപ്പോഴും ശുദ്ധയുമായി, ഉറപ്പുള്ള ഒരൊറ്റ രൂപത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു; രണ്ടാമത്തേത് ശേഷൻ എന്ന പേരിൽ ഭൂമിയെ തലയിൽ ചുമന്ന് താഴെ പിന്താങ്ങുന്നു.
താമസീ സാ സമാഖ്യാതാ തിര്യക്ത്വം സമുപാഗതാ തൃതീയാ കര്മ കുരുതേ പ്രജാപാലനതത്പരാ
താമസഗുണം കൂടുതലുള്ള അവൾ മൃഗങ്ങളുടെ രൂപം ധരിച്ചവളായി അറിയപ്പെടുന്നു. ഈ മൂന്നാമത്തെ രൂപം സകല ജീവികളെയും സംരക്ഷിക്കാൻ പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
സത്ത്വോദ്രിക്താ തു സാ ജ്ഞേയാ ധര്മസംസ്ഥാനകാരിണീ ചതുര്ഥീ ജലമധ്യസ്ഥാ ശേതേ പന്നഗതല്പഗാ
സത്ത്വഗുണം സമൃദ്ധമായ അവളാണ് ധർമ്മം സ്ഥാപിക്കുന്നവളായി അറിയപ്പെടേണ്ടത്. നാലാമത്തെ അവൾ ജലത്തിന്റെ നടുവിൽ പാമ്പിന്റെ കിടക്കയിൽ വിശ്രമിക്കുന്നു.
രജസ് തസ്യാ ഗുണഃ സര്ഗം സാ കരോതി സദൈവ ഹി യാ തൃതീയാ ഹരേര് മൂര്തിഃ പ്രജാപാലനതത്പരാ
അവളിൽ രാജസഗുണം ആണ് പ്രധാനമായത്; അവൾ എപ്പോഴും സൃഷ്ടിയെ നടത്തുന്നു. ഹരിയുടെ ഈ മൂന്നാമത്തെ രൂപം ജീവികളെ സംരക്ഷിക്കാൻ സദാ താൽപര്യപ്പെടുന്നു.
സാ തു ധര്മവ്യവസ്ഥാനം കരോതി നിയതം ഭുവി പ്രോദ്ധതാന് അസുരാന് ഹന്തി ധര്മവ്യുച്ഛിത്തികാരിണഃ
അവൾ ഭൂമിയിൽ ധർമ്മം ഉറപ്പാക്കുന്നു, ധർമ്മം നശിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന അഹങ്കാരമുള്ള അസുരന്മാരെ അവൾ നശിപ്പിക്കുന്നു.
പാതി ദേവാന് സഗന്ധര്വാന് ധര്മരക്ഷാപരായണാന് യദാ യദാ ച ധര്മസ്യ ഗ്ലാനിഃ സമുപജായതേ
ധർമ്മസംരക്ഷണത്തിൽ അർപ്പിതരായ ദേവന്മാരെയും ഗന്ധർവന്മാരെയും അവൾ സംരക്ഷിക്കുന്നു. ധർമ്മം എപ്പോഴൊക്കെയോ ക്ഷയിക്കുമ്പോൾ,
അഭ്യുത്ഥാനമ് അധര്മസ്യ തദാത്മാനം സൃജത്യ് അസൌ ഭൂത്വാ പുരാ വരാഹേണ തുണ്ഡേനാപോ നിരസ്യ ച
അധർമ്മം ഉയരുമ്പോൾ അവൾ സ്വയം അവതരിക്കുന്നു. മുമ്പ് അവൾ വരാഹരൂപം എടുത്ത് തണ്ടുകൊണ്ട് ജലത്തെ തള്ളിയിരുന്നു.
ഏകയാ ദംഷ്ട്രയോത്ഖാതാ നലിനീവ വസുംധരാ കൃത്വാ നൃസിംഹരൂപം ച ഹിരണ്യകശിപുര് ഹതഃ
ഒരു ദന്തം കൊണ്ട് അവൾ ഭൂമിയെ കമലപോലെ ഉയർത്തി. നരസിംഹരൂപം ധരിച്ച് അവൾ ഹിരണ്യകശിപുവിനെ സംഹരിച്ചു.
വിപ്രചിത്തിമുഖാശ് ചാന്യേ ദാനവാ വിനിപാതിതാഃ വാമനം രൂപമ് ആസ്ഥായ ബലിം സംയമ്യ മായയാ
വിപ്രചിത്തി മുതലായ മറ്റു ദാനവന്മാരെയും അവൾ നശിപ്പിച്ചു; വാമനരൂപം സ്വീകരിച്ച് മായയാൽ ബലിയെ കീഴടക്കി.
ത്രൈലോക്യം ക്രാന്തവാന് ഏവ വിനിര്ജിത്യ ദിതേഃ സുതാന് ഭൃഗോര് വംശേ സമുത്പന്നോ ജാമദഗ്ന്യഃ പ്രതാപവാന്
ദിതിയുടെ പുത്രന്മാരെ ജയിച്ച് അവൾ മൂന്നു ലോകവും സഞ്ചരിച്ചു; ഭൃഗുവിന്റെ വംശത്തിൽ ജനിച്ച് ജമദഗ്നിയുടെ മഹാപുത്രനായി.
ജഘാന ക്ഷത്രിയാന് രാമഃ പിതുര് വധമ് അനുസ്മരന് തഥാത്രിതനയോ ഭൂത്വാ ദത്താത്രേയഃ പ്രതാപവാന്
പിതാവിന്റെ വധം ഓർത്ത് രാമൻ ക്ഷത്രിയരെ സംഹരിച്ചു; അതുപോലെ അത്രിയുടെ പുത്രനായി പ്രഭാപൂർണ്ണനായ ദത്താത്രേയൻ അവതരിച്ചു.
യോഗമ് അഷ്ടാങ്ഗമ് ആചഖ്യാവ് അലര്കായ മഹാത്മനേ രാമോ ദാശരഥിര് ഭൂത്വാ സ തു ദേവഃ പ്രതാപവാന്
അഷ്ടാംഗയോഗം മഹാത്മാവായ അലർക്കനു പഠിപ്പിച്ചു; ദശരഥന്റെ പുത്രനായി ദൈവം രാമനായി അവതരിച്ചു.
ജഘാന രാവണം സംഖ്യേ ത്രൈലോക്യസ്യ ഭയംകരമ് യദാ ചൈകാര്ണവേ സുപ്തോ ദേവദേവോ ജഗത്പതിഃ
മൂന്നു ലോകത്തെയും ഭയപ്പെടുത്തുന്ന രാവണനെ യുദ്ധത്തിൽ അവൻ സംഹരിച്ചു; ഏകസമുദ്രത്തിൽ ദേവദേവൻ, ലോകനാഥൻ, വിശ്രമിച്ചപ്പോൾ,