സര്വോപാധിവിനിര്മുക്തഃ സത്താമാത്രവ്യവസ്ഥിതഃ അവികാരീ വിഭുര് നിത്യഃ പരമാത്മാ സനാതനഃ
സകലോപാധികളിൽ നിന്ന് മോചിതൻ, സത്താമാത്രത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നവൻ, മാറ്റമില്ലാത്തവൻ, സർവ്വവ്യാപകൻ, നിത്യൻ, പരമാത്മാവ്, ശാശ്വതൻ.
അചലോ നിര്മലോ വ്യാപീ നിത്യതൃപ്തോ നിരാശ്രയഃ വിശുദ്ധം ശ്രൂയതേ യസ്യ ഹരിത്വം ച കൃതേ യുഗേ
അചലൻ, നിർമ്മലൻ, വ്യാപകൻ, എപ്പോഴും തൃപ്തനായവൻ, ആശ്രയമില്ലാത്തവൻ, വിശുദ്ധൻ, കൃതയുഗത്തിൽ ഹരിതവർണ്ണം ഉള്ളവൻ എന്നു കേൾക്കപ്പെടുന്നു.
വൈകുണ്ഠത്വം ച ദേവേഷു കൃഷ്ണത്വം മാനുഷേഷു ച ഈശ്വരസ്യ ഹി തസ്യേമാം ഗഹനാം കര്മണോ ഗതിമ്
ദേവന്മാരിൽ വൈകുണ്ഠൻ എന്നും, മനുഷ്യരിൽ കൃഷ്ണൻ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു; ഇങ്ങനെയാണ് ഈശ്വരന്റെ ഗഹനമായ കർമ്മഗതി.
സമതീതാം ഭവിഷ്യം ച ശ്രോതുമ് ഇച്ഛാ പ്രവര്തതേ അവ്യക്തോ വ്യക്തലിങ്ഗസ്ഥോ യ ഏഷ ഭഗവാന് പ്രഭുഃ
കഴിഞ്ഞതും വരാനിരിക്കുന്നതും കേൾക്കാനുള്ള ആഗ്രഹം ഉരുത്തിരിയുന്നു; അവ്യക്തനും, വ്യക്തലക്ഷണങ്ങളുള്ളവനും, ഈ ഭാഗ്യവാൻ പ്രഭുവാണ്.
നാരായണോ ഹ്യ് അനന്താത്മാ പ്രഭവോ ഽവ്യയ ഏവ ച ഏഷ നാരായണോ ഭൂത്വാ ഹരിര് ആസീത് സനാതനഃ
നാരായണൻ തന്നെ അനന്താത്മാവും, ക്ഷയരഹിതമായ ഉറവിടവുമാണ്; നാരായണനായി, ഹരി ശാശ്വതനായി നിലകൊണ്ടു.
ബ്രഹ്മാ ശക്രശ് ച രുദ്രശ് ച ധര്മഃ ശുക്രോ ബൃഹസ്പതിഃ പ്രധാനാത്മാ പുരാ ഹ്യ് ഏഷ ബ്രഹ്മാണമ് അസൃജത് പ്രഭുഃ
ബ്രഹ്മാവും ഇന്ദ്രനും രുദ്രനും ധർമ്മനും ശുക്രനും ബൃഹസ്പതിയും, പ്രധാനാത്മാവായ ആ പ്രഭു, പണ്ടേ ബ്രഹ്മാവിനെ സൃഷ്ടിച്ചു.
സോ ഽസൃജത് പൂര്വപുരുഷഃ പുരാ കല്പേ പ്രജാപതീന് ഏവം സ ഭഗവാന് വിഷ്ണുഃ സര്വലോകമഹേശ്വരഃ കിമര്ഥം മര്ത്യലോകേ ഽസ്മിന് യാതോ യദുകുലേ ഹരിഃ
ആ ആദിപുരുഷൻ, പഴയ കല്പത്തിൽ പ്രജാപതികളെ സൃഷ്ടിച്ചു; അങ്ങനെ, സർവ്വലോകമഹേശ്വരനായ ഭാഗവാൻ വിഷ്ണു, യദുകുലത്തിൽ ഹരി മനുഷ്യലോകത്തേക്ക് എന്തിനാണ് വന്നത്?
നമസ്കൃത്വാ സുരേശായ വിഷ്ണവേ പ്രഭവിഷ്ണവേ പുരുഷായ പുരാണായ ശാശ്വതായാവ്യയായ ച
ദേവന്മാരുടെ നാഥനായ, സർവ്വശക്തനായ, പുരാതനപുരുഷനായ, ശാശ്വതനും അവിനാശിയും ആയ വിഷ്ണുവിന് ഞാൻ വന്ദനം ചെയ്യുന്നു.
ചതുര്വ്യൂഹാത്മനേ തസ്മൈ നിര്ഗുണായ ഗുണായ ച വരിഷ്ഠായ ഗരിഷ്ഠായ വരേണ്യായാമിതായ ച
നാലു രൂപങ്ങളുടെ സാരമായ, ഗുണങ്ങളില്ലാത്തവനും ഗുണങ്ങളുള്ളവനും, ഏറ്റവും ഉത്തമനും മഹത്തായവനും, ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനും അളവറ്റവനും ആയവനേ,
യജ്ഞാങ്ഗായാഖിലാങ്ഗായ ദേവാദ്യൈര് ഈപ്സിതായ ച യസ്മാദ് അണുതരം നാസ്തി യസ്മാന് നാസ്തി ബൃഹത്തരമ്
യജ്ഞമാണ് അവന്റെ അവയവങ്ങൾ, എല്ലാം അവന്റെ അവയവങ്ങളാണ്, ദേവന്മാരും മറ്റുള്ളവരും ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ, അവനിൽ നിന്ന് കൂടുതൽ സൂക്ഷ്മവും വലിയതും ഒന്നുമില്ല.
യേന വിശ്വമ് ഇദം വ്യാപ്തമ് അജേന സചരാചരമ് ആവിര്ഭാവതിരോഭാവദൃഷ്ടാദൃഷ്ടവിലക്ഷണമ്
ജനിച്ചിട്ടില്ലാത്തവനും, കാണുന്നവയും കാണാത്തവയും, സജീവജഡങ്ങളായ ഈ മുഴുവൻ ലോകം തനിക്കുള്ളിൽ നിറച്ചിരിക്കുന്നവനും, പ്രകടവും അപ്രകടവുമായവനും, എല്ലാറ്റിലും വ്യത്യസ്തനുമായവനുമാണ്.
വദന്തി യത് സൃഷ്ടമ് ഇതി തഥൈവാപ്യ് ഉപസംഹൃതമ് ബ്രഹ്മണേ ചാദിദേവായ നമസ്കൃത്യ സമാധിനാ
സൃഷ്ടിയും ലയവും എന്നു പറയുന്നതെല്ലാം ആദിദേവനായ ബ്രഹ്മാവിനെ നമസ്കരിച്ച് ധ്യാനത്തിലൂടെ മനസ്സിലാക്കപ്പെടുന്നു.
അവികാരായ ശുദ്ധായ നിത്യായ പരമാത്മനേ സദൈകരൂപരൂപായ ജിഷ്ണവേ വിഷ്ണവേ നമഃ
മാറ്റം വരാത്തവനും, ശുദ്ധനും, ശാശ്വതനും, പരമാത്മാവും, ഒരേ രൂപം എപ്പോഴും നിലനില്ക്കുന്നവനും, വിജയിയും ആയ വിഷ്ണുവിന് വന്ദനം.
നമോ ഹിരണ്യഗര്ഭായ ഹരയേ ശംകരായ ച വാസുദേവായ താരായ സര്ഗസ്ഥിത്യന്തകാരിണേ
ഹിരണ്യഗർഭനെയും ഹരിയെയും ശങ്കരനെയും വാസുദേവനെയും ലോകങ്ങളുടെ സൃഷ്ടി, നിലനിൽപ്പ്, ലയങ്ങൾ നടത്തുന്ന രക്ഷകനെയും ഞാൻ വന്ദിക്കുന്നു.
ഏകാനേകസ്വരൂപായ സ്ഥൂലസൂക്ഷ്മാത്മനേ നമഃ അവ്യക്തവ്യക്തഭൂതായ വിഷ്ണവേ മുക്തിഹേതവേ
ഒന്നായും അനേകമായും നിലകൊള്ളുന്നവനും, സ്ഥൂലവും സൂക്ഷ്മവുമായ ആത്മാവും, പ്രകടവും അപ്രകടവുമായവനും, മോക്ഷത്തിന് കാരണമായ വിഷ്ണുവിനും വന്ദനം.
സര്ഗസ്ഥിതിവിനാശാനാം ജഗതോ യോ ജഗന്മയഃ മൂലഭൂതോ നമസ് തസ്മൈ വിഷ്ണവേ പരമാത്മനേ
ലോകത്തിന്റെ സൃഷ്ടി, നിലനിൽപ്പ്, നാശം എന്നിവയുടെ മൂലകാരനായും, സകലജഗത്തിന്റെ സാരമായും നിലകൊള്ളുന്ന പരമാത്മാവായ വിഷ്ണുവിന് വന്ദനം.
ആധാരഭൂതം വിശ്വസ്യാപ്യ് അണീയാംസമ് അണീയസാമ് പ്രണമ്യ സര്വഭൂതസ്ഥമ് അച്യുതം പുരുഷോത്തമമ്
മുഴുവൻ ലോകത്തിനും ആധാരമായ, ഏറ്റവും സൂക്ഷ്മമായവനും, എല്ലാ ജീവികളിലും നിലകൊള്ളുന്ന അച്യുതനും, പരമപുരുഷനുമായവനെ ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.
ജ്ഞാനസ്വരൂപമ് അത്യന്തം നിര്മലം പരമാര്ഥതഃ തമ് ഏവാര്ഥസ്വരൂപേണ ഭ്രാന്തിദര്ശനതഃ സ്ഥിതമ്
ജ്ഞാനസ്വരൂപനായി, പരിപൂർണ്ണമായ ശുദ്ധിയുള്ളവനും, സത്യമായതിന്റെ രൂപത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നവനും, ഭ്രമയാൽ പലവിധം കാണപ്പെടുന്നവനുമാണ് അവൻ.
വിഷ്ണും ഗ്രസിഷ്ണും വിശ്വസ്യ സ്ഥിതിസര്ഗേ തഥാ പ്രഭുമ് അനാദിം ജഗതാമ് ഈശമ് അജമ് അക്ഷയമ് അവ്യയമ്
ലോകത്തിന്റെ നിലനിൽപ്പിലും സൃഷ്ടിയിലും അധിപതിയായ, ലയകാലത്ത് എല്ലാം ഉൾക്കൊള്ളുന്ന, ആദിയില്ലാത്ത, ലോകങ്ങളുടെ ഇശ്വരനായ, ജനനമില്ലാത്ത, നശിക്കാത്ത, ക്ഷയമില്ലാത്ത വിഷ്ണുവിന് വന്ദനം.
കഥയാമി യഥാ പൂര്വം യക്ഷാദ്യൈര് മുനിസത്തമൈഃ പൃഷ്ടഃ പ്രോവാച ഭഗവാന് അബ്ജയോനിഃ പിതാമഹഃ
യക്ഷന്മാരും പ്രധാനമുനിമാരും ചോദിച്ചപ്പോൾ, കമലത്തിൽ ജനിച്ച പിതാമഹൻ മുമ്പ് പറഞ്ഞതുപോലെ ഞാൻ വിശദീകരിച്ചുകൊടുക്കുന്നു.
ഋക്സാമാന്യ് ഉദ്ഗിരന് വക്ത്രൈര് യഃ പുനാതി ജഗത്ത്രയമ് പ്രണിപത്യ തഥേശാനമ് ഏകാര്ണവവിനിര്ഗതമ്
തന്റെ വായിലൂടെ ഋക്, സാമVEDങ്ങൾ ഉച്ചരിച്ച് മൂന്നു ലോകങ്ങളെയും ശുദ്ധീകരിക്കുന്നവനെയും, ഏകസമുദ്രത്തിൽ നിന്നുയർന്ന ആ ഇശ്വരനെയും ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.
യസ്യാസുരഗണാ യജ്ഞാന് വിലുമ്പന്തി ന യാജിനാമ് പ്രവക്ഷ്യാമി മതം കൃത്സ്നം ബ്രഹ്മണോ ഽവ്യക്തജന്മനഃ
യജ്ഞം ചെയ്യുന്നവരുടെ യജ്ഞങ്ങൾ അസുരന്മാർ കവർച്ച ചെയ്യാത്തവനെയും, അപ്രകടജനനമുള്ള ബ്രഹ്മാവിന്റെ സമ്പൂർണ്ണതത്വം ഞാൻ പ്രസ്താവിക്കുന്നു.
യേന സൃഷ്ടിം സമുദ്ദിശ്യ ധര്മാദ്യാഃ പ്രകടീകൃതാഃ ആപോ നാരാ ഇതി പ്രോക്താ മുനിഭിസ് തത്ത്വദര്ശിഭിഃ
സൃഷ്ടിയെ ഉദ്ദേശിച്ച് ധർമ്മാദികൾ പ്രകടമാക്കിയവനും, ജ്ഞാനികൾ വെള്ളം 'നാരാ' എന്നു വിളിക്കുന്നതും അവനാൽ തന്നെ.
അയനം തസ്യ താഃ പൂര്വം തേന നാരായണഃ സ്മൃതഃ സ ദേവോ ഭഗവാന് സര്വം വ്യാപ്യ നാരായണോ വിഭുഃ
ആ വെള്ളം അവന്റെ ആദ്യത്തെ വിശ്രമസ്ഥലമായിരുന്നു; അതുകൊണ്ടാണ് അവനെ നാരായണൻ എന്നു വിളിക്കുന്നത്. ആ ദൈവം, ഭഗവാൻ, എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന മഹാനായ നാരായണനാണ്.
ചതുര്ധാ സംസ്ഥിതോ ബ്രഹ്മാ സഗുണോ നിര്ഗുണസ് തഥാ ഏകാ മൂര്തിര് അനുദ്ദേശ്യാ ശുക്ലാം പശ്യന്തി താം ബുധാഃ
ബ്രഹ്മാവ് നാലു രൂപത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു: ഗുണങ്ങളോടെയും ഗുണങ്ങളില്ലാതെയും. വിവരണം ചെയ്യാനാകാത്ത, ശുദ്ധമായ ഒരൊറ്റ രൂപം ജ്ഞാനികൾ കാണുന്നു.
ജ്വാലാമാലാവനദ്ധാങ്ഗീ നിഷ്ഠാ സാ യോഗിനാം പരാ ദൂരസ്ഥാ ചാന്തികസ്ഥാ ച വിജ്ഞേയാ സാ ഗുണാതിഗാ
ജ്വാലാമാലകൾ ചുറ്റിയ ദേഹമുള്ളവളാണ് അവൾ; യോഗികൾക്കുള്ള പരമലക്ഷ്യവും, അകലെക്കൂടി അടുത്തേക്കുമുള്ളവളും, ഗുണങ്ങളെ അതിജീവിച്ചവളായി അറിയപ്പെടുന്നു.
വാസുദേവാഭിധാനാസൌ നിര്മമത്വേന ദൃശ്യതേ രൂപവര്ണാദയസ് തസ്യാ ന ഭാവാഃ കല്പനാമയാഃ
വാസുദേവ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നവളെ, അസക്തിയോടെ കാണപ്പെടുന്നു; അവളുടെ രൂപം, വർണ്ണം മുതലായവ കൽപ്പനയാൽ ഉണ്ടാകുന്നതല്ല.
ആസ്തേ ച സാ സദാ ശുദ്ധാ സുപ്രതിഷ്ഠൈകരൂപിണീ ദ്വിതീയാ പൃഥിവീം മൂര്ധ്നാ ശേഷാഖ്യാ ധാരയത്യ് അധഃ
അവൾ എപ്പോഴും ശുദ്ധയുമായി, ഉറപ്പുള്ള ഒരൊറ്റ രൂപത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു; രണ്ടാമത്തേത് ശേഷൻ എന്ന പേരിൽ ഭൂമിയെ തലയിൽ ചുമന്ന് താഴെ പിന്താങ്ങുന്നു.
താമസീ സാ സമാഖ്യാതാ തിര്യക്ത്വം സമുപാഗതാ തൃതീയാ കര്മ കുരുതേ പ്രജാപാലനതത്പരാ
താമസഗുണം കൂടുതലുള്ള അവൾ മൃഗങ്ങളുടെ രൂപം ധരിച്ചവളായി അറിയപ്പെടുന്നു. ഈ മൂന്നാമത്തെ രൂപം സകല ജീവികളെയും സംരക്ഷിക്കാൻ പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
സത്ത്വോദ്രിക്താ തു സാ ജ്ഞേയാ ധര്മസംസ്ഥാനകാരിണീ ചതുര്ഥീ ജലമധ്യസ്ഥാ ശേതേ പന്നഗതല്പഗാ
സത്ത്വഗുണം സമൃദ്ധമായ അവളാണ് ധർമ്മം സ്ഥാപിക്കുന്നവളായി അറിയപ്പെടേണ്ടത്. നാലാമത്തെ അവൾ ജലത്തിന്റെ നടുവിൽ പാമ്പിന്റെ കിടക്കയിൽ വിശ്രമിക്കുന്നു.