യേ പശ്യന്തി വിഭും സ്തുവന്തി വരദം ധ്യായന്തി മുക്തിപ്രദം ഭക്ത്യാ ശ്രീപുരുഷോത്തമാഖ്യമ് അജരം സംസാരദുഃഖാപഹമ്
വരദനായും മോക്ഷം നൽകുന്നവനായും, ലോകദുഃഖം നീക്കുന്ന, അക്ഷയനായ ശ്രീപുരുഷോത്തമനെ ഭക്തിയോടെ കണ്ട്, പാടിയും ധ്യാനിച്ചും ചെയ്യുന്നവർ,
തേ ഭുക്ത്വാ മനുജേന്ദ്രഭോഗമ് അമലാഃ സ്വര്ഗേ ച ദിവ്യം സുഖം പശ്ചാദ് യാന്തി സമസ്തദോഷരഹിതാഃ സ്ഥാനം ഹരേര് അവ്യയമ്
അവർ മനുഷ്യരാജാവിന്റെ സുഖവും, സ്വർഗ്ഗത്തിലെ ദിവ്യാനന്ദവും അനുഭവിച്ചശേഷം, എല്ലാ ദോഷങ്ങളും വിട്ട്, ഹരിയുടെ അക്ഷയമായ സ്ഥാനത്ത് എത്തും.
വ്യാസസ്യ വചനം ശ്രുത്വാ മുനയഃ സംയതേന്ദ്രിയാഃ പ്രീതാ ബഭൂവുഃ സംഹൃഷ്ടാ വിസ്മിതാശ് ച പുനഃ പുനഃ
വ്യാസന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നിയന്ത്രിച്ചിരുന്ന മുനികൾ സന്തോഷവും ആനന്ദവും നിറഞ്ഞ് വീണ്ടും വീണ്ടും അത്ഭുതപ്പെട്ടു.
അഹോ ഭാരതവര്ഷസ്യ ത്വയാ സംകീര്തിതാ ഗുണാഃ തദ്വച് ഛ്രീപുരുഷാഖ്യസ്യ ക്ഷേത്രസ്യ പുരുഷോത്തമ
ഭാരതഭൂമിയുടെ ഗുണങ്ങൾ നീ വിശദമായി പറഞ്ഞുതന്നു. അതുപോലെ ശ്രീപുരുഷക്ഷേത്രത്തിന്റെ മഹത്വവും, പുരുഷോത്തമാ, നീ വിവരിച്ചു.
വിസ്മയോ ഹി ന ചൈകസ്യ ശ്രുത്വാ മാഹാത്മ്യമ് ഉത്തമമ് പുരുഷാഖ്യസ്യ ക്ഷേത്രസ്യ പ്രീതിശ് ച വദതാം വര
പുരുഷക്ഷേത്രത്തിന്റെ അതുല്യമായ മഹത്വം കേൾക്കുമ്പോൾ, അത്ഭുതം ഒരാളിൽ മാത്രം അല്ല, എല്ലാവർക്കും സന്തോഷം ഉണ്ടാക്കുന്നു, വചനത്തിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ.
ചിരാത് പ്രഭൃതി ചാസ്മാകം സംശയോ ഹൃദി വര്തതേ ത്വദൃതേ സംശയസ്യാസ്യ ച്ഛേത്താ നാന്യോ ഽസ്തി ഭൂതലേ
നാളുകളായി ഞങ്ങളുടെ മനസ്സിൽ സംശയം നിലനിൽക്കുന്നു. ഈ സംശയം നീക്കാൻ ഭൂമിയിൽ നിന്നെക്കാൾ യോഗ്യൻ ആരുമില്ല.
ഉത്പത്തിം ബലദേവസ്യ കൃഷ്ണസ്യ ച മഹീതലേ ഭദ്രായാശ് ചൈവ കാര്ത്സ്ന്യേന പൃച്ഛാമസ് ത്വാം മഹാമുനേ
ബലദേവനും കൃഷ്ണനും ഭദ്രയും ഭൂമിയിൽ എങ്ങനെ ജനിച്ചു എന്നതും, അതിന്റെ മുഴുവൻ വിശദാംശങ്ങളും അറിയാൻ ഞങ്ങൾ നിന്നോട് ചോദിക്കുന്നു, മഹാമുനേ.
കിമര്ഥം തൌ സമുത്പന്നൌ കൃഷ്ണസംകര്ഷണാവ് ഉഭൌ വസുദേവസുതൌ വീരൌ സ്ഥിതൌ നന്ദഗൃഹേ മുനേ
കൃഷ്ണനും സംകർഷണനും, വസുദേവന്റെ വീരപുത്രന്മാർ, എന്തിനാണ് ജനിച്ചത്? മുനിവരനേ, അവർ നന്ദന്റെ വീട്ടിൽ താമസിച്ചത് എന്തുകൊണ്ടാണ്?
നിഃസാരേ മൃത്യുലോകേ ഽസ്മിന് ദുഃഖപ്രായേ ഽതിചഞ്ചലേ ജലബുദ്ബുദസംകാശേ ഭൈരവേ ലോമഹര്ഷണേ
ഈ മരണലോകം ശൂന്യവും, ഭൂരിഭാഗവും ദുഃഖം നിറഞ്ഞതും, അത്യന്തം അസ്ഥിരവുമായതും, വെള്ളബുധ്ബുദംപോലെയുള്ളതും, ഭയപ്പെടുത്തുന്നതും, രോമാഞ്ചം വരുത്തുന്നതുമാണ്.
വിണ്മൂത്രപിച്ഛലം കഷ്ടം സംകടം ദുഃഖദായകമ് കഥം ഘോരതരം തേഷാം ഗര്ഭവാസമ് അരോചത
വിസർജ്യവും മൂത്രവും ചേർന്നൊരുക്കിയ, വല്ലാതെ കഷ്ടവും വേദനയും ദുഃഖം നൽകുന്നതുമായ, അതിലും ഭയങ്കരമായ ഗർഭവാസത്തിൽ എങ്ങനെയാണ് അവർക്ക് സന്തോഷം തോന്നിയത്?
യാനി കര്മാണി ചക്രുസ് തേ സമുത്പന്നാ മഹീതലേ വിസ്തരേണ മുനേ താനി ബ്രൂഹി നോ വദതാം വര
മഹർഷേ, അവർ ഭൂമിയിൽ ജനിച്ചപ്പോൾ ചെയ്ത എല്ലാ പ്രവൃത്തികളും വിശദമായി ഞങ്ങൾക്കു പറയൂ, വാചാലന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായോനു ദയവായി അവയുടെ കഥ പറയൂ.
സമഗ്രം ചരിതം തേഷാമ് അദ്ഭുതം ചാതിമാനുഷമ് കഥം സ ഭഗവാന് ദേവഃ സുരേശഃ സുരസത്തമഃ
അവരുടെ അത്ഭുതകരമായ അതിമാനുഷമായ മുഴുവൻ ജീവിതവും, ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ആ ഭാഗ്യവാനായ ഭഗവാൻ എങ്ങനെ പെരുമാറി എന്നതും ഞങ്ങൾക്കു വിശദമായി പറയൂ.
വസുദേവകുലേ ധീമാന് വാസുദേവത്വമ് ആഗതഃ അമരൈശ് ചാവൃതം പുണ്യം പുണ്യകൃദ്ഭിര് അലംകൃതമ്
വസുദേവന്റെ കുടുംബത്തിൽ ധീരനായ വാസുദേവനായി, അമരന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടും, പുണ്യവാന്മാരാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടും, അവൻ എങ്ങനെ അവതരിച്ചു എന്ന് പറയൂ.
ദേവലോകം കിമ് ഉത്സൃജ്യ മര്ത്യലോക ഇഹാഗതഃ ദേവമാനുഷയോര് നേതാ ദ്യോര് ഭുവഃ പ്രഭവോ ഽവ്യയഃ
ദേവന്മാരുടെയും മനുഷ്യരുടെയും നേതാവായ, സ്വർഗ്ഗത്തിന്റെയും ഭൂമിയുടെയും അവിനാശിയായ ആ മഹാത്മാവ് ദേവലോകം വിട്ട് മരണലോകത്തേക്ക് എന്തിനാണ് വന്നത്?
കിമര്ഥം ദിവ്യമ് ആത്മാനം മാനുഷേഷു ന്യയോജയത് യശ് ചക്രം വര്തയത്യ് ഏകോ മാനുഷാണാമ് അനാമയമ്
ദിവ്യസ്വരൂപനായ അവൻ മനുഷ്യരിൽ പ്രവേശിക്കാൻ എന്ത് കാരണം ഉണ്ടായിരുന്നു? മനുഷ്യർക്കു ക്ഷേമം നൽകുന്ന ചക്രം ഒരുവൻ തന്നെ തിരിപ്പിക്കുന്നതല്ലേ?
സ മാനുഷ്യേ കഥം ബുദ്ധിം ചക്രേ ചക്രഗദാധരഃ ഗോപായനം യഃ കുരുതേ ജഗതഃ സാര്വഭൌതികമ്
ചക്രവും ഗദയും കൈവശമുള്ള അവൻ മനുഷ്യരോടു മനസ്സു ചേരാൻ എങ്ങനെ തീരുമാനിച്ചു? ലോകത്തിലെ എല്ലാ ജീവികളുടെയും രക്ഷകനായി എങ്ങനെ മാറി?
സ കഥം ഗാം ഗതോ വിഷ്ണുര് ഗോപത്വമ് അകരോത് പ്രഭുഃ മഹാഭൂതാനി ഭൂതാത്മാ യോ ദധാര ചകാര ച
പ്രഭുവായ വിഷ്ണു ഭൂമിയിൽ വന്ന് ഗോപനായി മാറിയത് എങ്ങനെ? മഹാഭൂതങ്ങളെ ധരിക്കുകയും നിലനിർത്തുകയും ചെയ്യുന്ന, എല്ലാ ജീവികളുടെ ആത്മാവായവൻ അങ്ങനെ ചെയ്തതെങ്ങനെ?
ശ്രീഗര്ഭഃ സ കഥം ഗര്ഭേ സ്ത്രിയാ ഭൂചരയാ ധൃതഃ യേന ലോകാന് ക്രമൈര് ജിത്വാ ത്രിഭിര് വൈ ത്രിദശേപ്സയാ
മഹിമയുള്ളവൻ ഭൂമിയിലെ ഒരു സ്ത്രീയുടെ ഗർഭത്തിൽ എങ്ങനെ ധരിക്കപ്പെട്ടു? ദേവന്മാർ ആഗ്രഹിച്ച പോലെ, മൂന്ന് പടികളിലൂടെ ലോകങ്ങളെ ജയിച്ചവൻ തന്നെയല്ലേ അവൻ?
സ്ഥാപിതാ ജഗതോ മാര്ഗാസ് ത്രിവര്ഗാശ് ചാഭവംസ് ത്രയഃ യോ ഽന്തകാലേ ജഗത് പീത്വാ കൃത്വാ തോയമയം വപുഃ
ലോകത്തിനുള്ള മാർഗ്ഗങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചും, മൂന്നു പുരുഷാർത്ഥങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചും, അവസാനം ജലംപോലെയുള്ള രൂപം ധരിച്ച് ലോകം മുഴുവൻ കുടിച്ചവൻ ആരാണ്?
ലോകമ് ഏകാര്ണവം ചക്രേ ദൃശ്യാദൃശ്യേന ചാത്മനാ യഃ പുരാണഃ പുരാണാത്മാ വാരാഹം രൂപമ് ആസ്ഥിതഃ
ദൃശ്യവും അദൃശ്യവുമായ സ്വരൂപത്തിൽ ലോകം ഒറ്റ സമുദ്രമാക്കി മാറ്റിയ പുരാതനനായവൻ, ഒരിക്കൽ വരാഹരൂപം സ്വീകരിച്ചവൻ തന്നെയല്ലേ?
വിഷാണാഗ്രേണ വസുധാമ് ഉജ്ജഹാരാരിസൂദനഃ യഃ പുരാ പുരുഹൂതാര്ഥേ ത്രൈലോക്യമ് ഇദമ് അവ്യയമ്
ശത്രുക്കളുടെ സംഹാരകനായ അവൻ, ദന്തത്തിന്റെ അഗ്രത്തിൽ ഭൂമിയെ ഉയർത്തി; പുരാഹരിയായി, ഇന്ദ്രന്റെ വേണ്ടി ഈ അവിനാശിയായ ത്രിലോകം ജയിച്ചവൻ.
ദദൌ ജിത്വാ വസുമതീം സുരാണാം സുരസത്തമഃ യേന സൈംഹവപുഃ കൃത്വാ ദ്വിധാ കൃത്വാ ച തത് പുനഃ
ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവൻ ഭൂമിയെ ജയിച്ച് ദേവന്മാർക്ക് നൽകി; സിംഹരൂപം ധരിച്ച് അതിനെ രണ്ടായി വിഭജിച്ച് വീണ്ടും ഒന്നാക്കി.
പൂര്വദൈത്യോ മഹാവീര്യോ ഹിരണ്യകശിപുര് ഹതഃ യഃ പുരാ ഹ്യ് അനലോ ഭൂത്വാ ഔര്വഃ സംവര്തകോ വിഭുഃ
പണ്ടു മഹാവീര്യശാലിയായ പുരാതന ദാനവനായ ഹിരണ്യകശിപുവിനെ സംഹരിച്ചവൻ, കാലാന്ത്യത്തിൽ അഗ്നിയായി ഔർവൻ എന്ന മഹാവിനാശകനായി മാറിയവൻ.
പാതാലസ്ഥോ ഽര്ണവരസം പപൌ തോയമയം ഹരിഃ സഹസ്രചരണം ബ്രഹ്മ സഹസ്രാംശുസഹസ്രദമ്
പാതാളത്തിൽ വസിച്ചുകൊണ്ട് സമുദ്രജലം കുടിച്ച ഹരിയാണ്, ആയിരം കാലുള്ള ബ്രഹ്മസ്വരൂപിയും, ആയിരം കിരണങ്ങളും ആയിരം ദാനങ്ങളും നൽകുന്നവനും.
സഹസ്രശിരസം ദേവം യമ് ആഹുര് വൈ യുഗേ യുഗേ നാഭ്യാം പദ്മം സമുദ്ഭൂതം യസ്യ പൈതാമഹം ഗൃഹമ്
ആയിരം തലകളുള്ള ദേവനാണ് ഓരോ യുഗത്തിലും ആരാധിക്കപ്പെടുന്നത്; അവന്റെ നാഭിയിൽ നിന്നാണ് പിതാമഹന്റെ ആ പദ്മം ഉദിച്ചത്.
ഏകാര്ണവേ നാഗലോകേ സദ്ധിരണ്മയപങ്കജമ് യേന തേ നിഹതാ ദൈത്യാഃ സംഗ്രാമേ താരകാമയേ
ഒറ്റ സമുദ്രത്തിൽ, നാഗലോകത്തിൽ, സ്വർണ്ണത്തണ്ടുള്ള പദ്മം ഉണ്ടായിരുന്നു; അവിടെ തന്നെയാണ് താരകാസുരനോടുള്ള യുദ്ധത്തിൽ ദാനവന്മാർ അവനാൽ സംഹരിക്കപ്പെട്ടത്.
യേന ദേവമയം കൃത്വാ സര്വായുധധരം വപുഃ ഗുഹാസംസ്ഥേന ചോത്സിക്തഃ കാലനേമിര് നിപാതിതഃ
ആയുധങ്ങളൊക്കെയും ധരിച്ച ദൈവികരൂപം സ്വീകരിച്ച്, ഹൃദയത്തിലെ ഗുഹയില് വസിക്കുന്നവന്റെ പ്രചോദനത്തോടെ, കാലനേമിയെ കീഴടക്കിയത് ആരാണ്.
ഉത്തരാന്തേ സമുദ്രസ്യ ക്ഷീരോദസ്യാമൃതോദധൌ യഃ ശേതേ ശാശ്വതം യോഗമ് ആസ്ഥായ തിമിരം മഹത്
പാലാഴിയുടെ അറ്റത്തുള്ള അമൃതസമുദ്രത്തില്, അനന്തമായ യോഗത്തിലേര്ന്നു, മഹാന്ധകാരത്തില് വിശ്രമിക്കുന്നവനാണ് അവന്.
സുരാരണീ ഗര്ഭമ് അധത്ത ദിവ്യം തപഃപ്രകര്ഷാദ് അദിതിഃ പുരാണമ് ശക്രം ച യോ ദൈത്യഗണാവരുദ്ധം ഗര്ഭാവധാനേന കൃതം ചകാര
ദൈവികമായ തപസ്സിന്റെ ശക്തിയാല് ആദിതിയും, പുരാതനമായ ഇന്ദ്രനെ ദേവരുടെ മഥനഫലമായി ഗര്ഭത്തില് ധരിച്ചു. ദാനവരുടെ ഉപദ്രവത്തില് കുടുങ്ങിയിരുന്ന ഇന്ദ്രനെ ഗര്ഭാവസ്ഥയിലൂടെ അവന് സൃഷ്ടിച്ചു.
പദാനി യോ യോഗമയാനി കൃത്വാ ചകാര ദൈത്യാന് സലിലേശയസ്ഥാന് കൃത്വാ ച ദേവാംസ് ത്രിദശേശ്വരാംസ് തു ചക്രേ സുരേശം പുരുഹൂതമ് ഏവ
യോഗത്തിന്റെ പടികള് സൃഷ്ടിച്ച്, ദാനവരെ വെള്ളത്തില് കിടക്കാന് ഇടയാക്കി, ദേവന്മാരെ മൂന്നു ലോകങ്ങളുടെയും അധിപതികളാക്കി, പുരോഹൂതനായ ഇന്ദ്രനെ ദേവരാജാവായി സ്ഥാപിച്ചു.