അശ്വശീര്ഷ മഹാഘോണ മഹാപുരുഷവിഗ്രഹ മധുകൈടഭഹന്ത്രേ ച നമസ് തേ തുരഗാനന
കുതിരമുഖമുള്ളവനേ, വലിയ കഴുത്തുള്ളവനേ, മഹാപുരുഷന്റെ രൂപമുള്ളവനേ, മധുവിനെയും കൈടഭനെയും സംഹരിച്ചവനേ, കുതിരമുഖനായവനേ, നിനക്ക് വന്ദനം.
മഹാകമഠഭോഗായ പൃഥിവ്യുദ്ധരണായ ച വിധൃതാദ്രിസ്വരൂപായ മഹാകൂര്മായ തേ നമഃ
മഹാകമഠമായവനേ, ഭൂമിയെ ഉയർത്തിയവനേ, പർവ്വതത്തെ താങ്ങിയ രൂപം ധരിച്ച മഹാകൂർമ്മനായവനേ, നിനക്ക് വന്ദനം.
നമോ മഹാവരാഹായ പൃഥിവ്യുദ്ധാരകാരിണേ നമശ് ചാദിവരാഹായ വിശ്വരൂപായ വേധസേ
മഹാവരാഹനായവനേ, ഭൂമിയെ ഉയർത്തിയവനേ, ആദിവരാഹനായവനേ, വിശ്വരൂപനായ സ്രഷ്ടാവേ, നിനക്ക് വന്ദനം.
നമോ ഽനന്തായ സൂക്ഷ്മായ മുഖ്യായ ച വരായ ച പരമാണുസ്വരൂപായ യോഗിഗമ്യായ തേ നമഃ
അനന്തനായവനേ, സൂക്ഷ്മനായവനേ, പ്രധാനനായവനേ, ഉത്തമനായവനേ, പരമാണുവിന്റെ രൂപമുള്ളവനേ, യോഗിമാർ പ്രാപ്യനായവനേ, നിനക്ക് വന്ദനം.
തസ്മൈ നമഃ കാരണകാരണായ യോഗീന്ദ്രവൃത്തനിലയായ സുദുര്വിദായ ക്ഷീരാര്ണവാശ്രിതമഹാഹിസുതല്പഗായ തുഭ്യം നമഃ കനകരത്നസുകുണ്ഡലായ
കാരണങ്ങളുടെ കാരണമായവനേ, യോഗീന്ദ്രന്മാരുടെ ആചാരങ്ങളിൽ വസിക്കുന്നവനേ, വളരെ ദുർഗ്രഹ്യനായവനേ, ക്ഷീരസാഗരത്തിൽ മഹാസർപ്പത്തിന്റെ മേൽ വിശ്രമിക്കുന്നവനേ, പൊന്നും രത്നങ്ങളും നിറഞ്ഞ കുണ്ഡലങ്ങൾ ധരിച്ചവനേ, നിനക്ക് വന്ദനം.
ഇത്ഥം സ്തുതസ് തദാ തേന പ്രീതഃ പ്രോവാച മാധവഃ ക്ഷിപ്രം ബ്രൂഹി മുനിശ്രേഷ്ഠ മത്തോ യദ് അഭിവാഞ്ഛസി
ഇങ്ങനെ സ്തുതിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, സന്തോഷത്തോടെ മാധവൻ പറഞ്ഞു: 'മുനികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, നീ എനിക്ക് എന്ത് ആഗ്രഹിക്കുന്നു എന്നത് വേഗം പറയുക.'
സംസാരേ ഽസ്മിഞ് ജഗന്നാഥ ദുസ്തരേ ലോമഹര്ഷണേ അനിത്യേ ദുഃഖബഹുലേ കദലീദലസംനിഭേ
ഈ ലോകത്തിൽ, ഭയങ്കരമായും കടക്കാൻ പ്രയാസമുള്ളതുമായ, അസ്ഥിരമായും ദു:ഖം നിറഞ്ഞതുമായ, വാഴയിലപോലെയുള്ളതുമായ സംസാരത്തിൽ, ജഗന്നാഥനായ ദൈവമേ,
നിരാശ്രയേ നിരാലമ്ബേ ജലബുദ്ബുദചഞ്ചലേ സര്വോപദ്രവസംയുക്തേ ദുസ്തരേ ചാതിഭൈരവേ
ആശ്രയമില്ലാത്തതും, ആധാരമില്ലാത്തതും, ജലബുധ്ബുദംപോലെ ചഞ്ചലമായതും, എല്ലാ ദുരിതങ്ങളും നിറഞ്ഞതുമായ, കടക്കാൻ പ്രയാസമുള്ളതും അത്യന്തം ഭയാനകമായതുമായ ഈ ലോകത്തിൽ,
ഭ്രമാമി സുചിരം കാലം മായയാ മോഹിതസ് തവ ന ചാന്തമ് അഭിഗച്ഛാമി വിഷയാസക്തമാനസഃ
നിന്റെ മായയാൽ മോഹിതനായി, വിഷയങ്ങളിൽ മനസ്സു ആകർഷിക്കപ്പെട്ട്, ഞാൻ ഏറെക്കാലം അലയുന്നു. എനിക്ക് ഇതിന്റെ അവസാനവും കാണാനാവുന്നില്ല.
ത്വാമ് അഹം ചാദ്യ ദേവേശ സംസാരഭയപീഡിതഃ ഗതോ ഽസ്മി ശരണം കൃഷ്ണ മാമ് ഉദ്ധര ഭവാര്ണവാത്
ദേവതകളുടെ ഇശ്വരനായ ദൈവമേ, സംസാരഭയത്തിൽ പീഡിതനായി ഇന്ന് ഞാൻ നിന്നെ ആശ്രയിക്കാനായി എത്തിയിരിക്കുന്നു. കൃഷ്ണാ, എന്നെ ഈ ഭവസമുദ്രത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കണമേ.
ഗന്തുമ് ഇച്ഛാമി പരമം പദം യത് തേ സനാതനമ് പ്രസാദാത് തവ ദേവേശ പുനരാവൃത്തിദുര്ലഭമ്
ദേവന്മാരുടെ ഇശ്വരനായ ഭഗവനേ, ഞാനെന്റെ മനസ്സിൽ ആഗ്രഹിക്കുന്നതെന്തെന്നാൽ, നിന്റെ അനന്തമായ പരമപദം നേടാനാണ്. നിന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ മാത്രമേ ആ സ്ഥാനം വീണ്ടും ലഭിക്കാൻ കഴിയൂ.
ഭക്തോ ഽസി മേ മുനിശ്രേഷ്ഠ മാമ് ആരാധയ നിത്യശഃ മത്പ്രസാദാദ് ധ്രുവം മോക്ഷം പ്രാപ്യസി ത്വം സമീഹിതമ്
മുനിശ്രേഷ്ഠാ, നീ എന്റെ ഭക്തനാണ്. എന്നെ എപ്പോഴും ഭക്തിയോടെ ആരാധിക്കൂ. എന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ നീ ആഗ്രഹിക്കുന്ന മോക്ഷം ഉറപ്പായും നേടും.
മദ്ഭക്താഃ ക്ഷത്രിയാ വൈശ്യാഃ സ്ത്രിയഃ ശൂദ്രാന്ത്യജാതിജാഃ പ്രാപ്നുവന്തി പരാം സിദ്ധിം കിം പുനസ് ത്വം ദ്വിജോത്തമ
എന്റെ ഭക്തരായ ക്ഷത്രിയന്മാർ, വൈശ്യന്മാർ, സ്ത്രീകൾ, ശൂദ്രന്മാർ, ഏറ്റവും താഴ്ന്ന ജന്മക്കാരും പരമസിദ്ധി നേടുന്നു. അപ്പോൾ, ദ്വിജന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ നിനക്ക് അതിലേറെ ലഭിക്കുമല്ലോ.
ശ്വപാകോ ഽപി ച മദ്ഭക്തഃ സമ്യക് ശ്രദ്ധാസമന്വിതഃ പ്രാപ്നോത്യ് അഭിമതാം സിദ്ധിമ് അന്യേഷാം തത്ര കാ കഥാ
ശ്വപാകൻപോലും എന്റെ ഭക്തനായാൽ, ശരിയായ വിശ്വാസത്തോടെ, ഇഷ്ടമായ സിദ്ധി നേടുന്നു. പിന്നെ മറ്റുള്ളവരെക്കുറിച്ച് പറയേണ്ടതുണ്ടോ?
ഏവമ് ഉക്ത്വാ തു തം വിപ്രാഃ സ ദേവോ ഭക്തവത്സലഃ ദുര്വിജ്ഞേയഗതിര് വിഷ്ണുസ് തത്രൈവാന്തരധീയത
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, ഭക്തന്മാരോട് സ്നേഹമുള്ള, വഴിയറിയാൻ പ്രയാസമുള്ള വിഷ്ണു അവിടെത്തന്നെ അദൃശ്യനായി.
ഗതേ തസ്മിന് മുനിശ്രേഷ്ഠാഃ കണ്ഡുഃ സംഹൃഷ്ടമാനസഃ സര്വാന് കാമാന് പരിത്യജ്യ സ്വസ്ഥചിത്തോ ഭവത് പുനഃ
അവൻ അപ്രത്യക്ഷനായപ്പോൾ, മുനിശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, കണ്ഡ് മഹർഷി സന്തോഷപൂർവം എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും ഉപേക്ഷിച്ച് മനസ്സിൽ സമാധാനത്തോടെ നിന്നു.
സര്വേന്ദ്രിയാണി സംയമ്യ നിര്മമോ നിരഹംകൃതിഃ ഏകാഗ്രമാനസഃ സമ്യഗ് ധ്യാത്വാ തം പുരുഷോത്തമമ്
എല്ലാ ഇന്ദ്രിയങ്ങളും നിയന്ത്രിച്ച്, മമതയും അഹങ്കാരവും വിട്ട്, ഏകാഗ്രമായ മനസ്സോടെ, അവൻ ആ പരമപുരുഷനെ മനസ്സിൽ ധ്യാനിച്ചു.
നിര്ലേപം നിര്ഗുണം ശാന്തം സത്താമാത്രവ്യവസ്ഥിതമ് അവാപ പരമം മോക്ഷം സുരാണാമ് അപി ദുര്ലഭമ്
ലേപമില്ലാത്ത, ഗുണങ്ങളില്ലാത്ത, ശാന്തമായ, സത്താമാത്രമായ അവസ്ഥയിൽ നിലകൊള്ളുന്ന, ദേവന്മാർക്കുപോലും പ്രാപ്തിയില്ലാത്ത പരമമോക്ഷം അവൻ നേടി.
യഃ പഠേച് ഛൃണുയാദ് വാപി കഥാം കണ്ഡോര് മഹാത്മനഃ വിമുക്തഃ സര്വപാപേഭ്യഃ സ്വര്ഗലോകം സ ഗച്ഛതി
ആ മഹാത്മാവായ കണ്ഡുവിന്റെ കഥ ആരെങ്കിലും വായിച്ചാലോ, കേട്ടാലോ, അവൻ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നുമുക്തനായി സ്വർഗ്ഗലോകം പ്രാപിക്കും.
ഏവം മയാ മുനിശ്രേഷ്ഠാഃ കര്മഭൂമിര് ഉദാഹൃതാ മോക്ഷക്ഷേത്രം ച പരമം ദേവം ച പുരുഷോത്തമമ്
മുനിശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, ഇങ്ങനെ ഞാൻ കർമഭൂമിയും, പരമമായ മോക്ഷക്ഷേത്രവും, പരമപുരുഷനായ ദേവനെയും വിവരിച്ചു.
യേ പശ്യന്തി വിഭും സ്തുവന്തി വരദം ധ്യായന്തി മുക്തിപ്രദം ഭക്ത്യാ ശ്രീപുരുഷോത്തമാഖ്യമ് അജരം സംസാരദുഃഖാപഹമ്
വരദനായും മോക്ഷം നൽകുന്നവനായും, ലോകദുഃഖം നീക്കുന്ന, അക്ഷയനായ ശ്രീപുരുഷോത്തമനെ ഭക്തിയോടെ കണ്ട്, പാടിയും ധ്യാനിച്ചും ചെയ്യുന്നവർ,
തേ ഭുക്ത്വാ മനുജേന്ദ്രഭോഗമ് അമലാഃ സ്വര്ഗേ ച ദിവ്യം സുഖം പശ്ചാദ് യാന്തി സമസ്തദോഷരഹിതാഃ സ്ഥാനം ഹരേര് അവ്യയമ്
അവർ മനുഷ്യരാജാവിന്റെ സുഖവും, സ്വർഗ്ഗത്തിലെ ദിവ്യാനന്ദവും അനുഭവിച്ചശേഷം, എല്ലാ ദോഷങ്ങളും വിട്ട്, ഹരിയുടെ അക്ഷയമായ സ്ഥാനത്ത് എത്തും.
വ്യാസസ്യ വചനം ശ്രുത്വാ മുനയഃ സംയതേന്ദ്രിയാഃ പ്രീതാ ബഭൂവുഃ സംഹൃഷ്ടാ വിസ്മിതാശ് ച പുനഃ പുനഃ
വ്യാസന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നിയന്ത്രിച്ചിരുന്ന മുനികൾ സന്തോഷവും ആനന്ദവും നിറഞ്ഞ് വീണ്ടും വീണ്ടും അത്ഭുതപ്പെട്ടു.
അഹോ ഭാരതവര്ഷസ്യ ത്വയാ സംകീര്തിതാ ഗുണാഃ തദ്വച് ഛ്രീപുരുഷാഖ്യസ്യ ക്ഷേത്രസ്യ പുരുഷോത്തമ
ഭാരതഭൂമിയുടെ ഗുണങ്ങൾ നീ വിശദമായി പറഞ്ഞുതന്നു. അതുപോലെ ശ്രീപുരുഷക്ഷേത്രത്തിന്റെ മഹത്വവും, പുരുഷോത്തമാ, നീ വിവരിച്ചു.
വിസ്മയോ ഹി ന ചൈകസ്യ ശ്രുത്വാ മാഹാത്മ്യമ് ഉത്തമമ് പുരുഷാഖ്യസ്യ ക്ഷേത്രസ്യ പ്രീതിശ് ച വദതാം വര
പുരുഷക്ഷേത്രത്തിന്റെ അതുല്യമായ മഹത്വം കേൾക്കുമ്പോൾ, അത്ഭുതം ഒരാളിൽ മാത്രം അല്ല, എല്ലാവർക്കും സന്തോഷം ഉണ്ടാക്കുന്നു, വചനത്തിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ.
ചിരാത് പ്രഭൃതി ചാസ്മാകം സംശയോ ഹൃദി വര്തതേ ത്വദൃതേ സംശയസ്യാസ്യ ച്ഛേത്താ നാന്യോ ഽസ്തി ഭൂതലേ
നാളുകളായി ഞങ്ങളുടെ മനസ്സിൽ സംശയം നിലനിൽക്കുന്നു. ഈ സംശയം നീക്കാൻ ഭൂമിയിൽ നിന്നെക്കാൾ യോഗ്യൻ ആരുമില്ല.
ഉത്പത്തിം ബലദേവസ്യ കൃഷ്ണസ്യ ച മഹീതലേ ഭദ്രായാശ് ചൈവ കാര്ത്സ്ന്യേന പൃച്ഛാമസ് ത്വാം മഹാമുനേ
ബലദേവനും കൃഷ്ണനും ഭദ്രയും ഭൂമിയിൽ എങ്ങനെ ജനിച്ചു എന്നതും, അതിന്റെ മുഴുവൻ വിശദാംശങ്ങളും അറിയാൻ ഞങ്ങൾ നിന്നോട് ചോദിക്കുന്നു, മഹാമുനേ.
കിമര്ഥം തൌ സമുത്പന്നൌ കൃഷ്ണസംകര്ഷണാവ് ഉഭൌ വസുദേവസുതൌ വീരൌ സ്ഥിതൌ നന്ദഗൃഹേ മുനേ
കൃഷ്ണനും സംകർഷണനും, വസുദേവന്റെ വീരപുത്രന്മാർ, എന്തിനാണ് ജനിച്ചത്? മുനിവരനേ, അവർ നന്ദന്റെ വീട്ടിൽ താമസിച്ചത് എന്തുകൊണ്ടാണ്?
നിഃസാരേ മൃത്യുലോകേ ഽസ്മിന് ദുഃഖപ്രായേ ഽതിചഞ്ചലേ ജലബുദ്ബുദസംകാശേ ഭൈരവേ ലോമഹര്ഷണേ
ഈ മരണലോകം ശൂന്യവും, ഭൂരിഭാഗവും ദുഃഖം നിറഞ്ഞതും, അത്യന്തം അസ്ഥിരവുമായതും, വെള്ളബുധ്ബുദംപോലെയുള്ളതും, ഭയപ്പെടുത്തുന്നതും, രോമാഞ്ചം വരുത്തുന്നതുമാണ്.
വിണ്മൂത്രപിച്ഛലം കഷ്ടം സംകടം ദുഃഖദായകമ് കഥം ഘോരതരം തേഷാം ഗര്ഭവാസമ് അരോചത
വിസർജ്യവും മൂത്രവും ചേർന്നൊരുക്കിയ, വല്ലാതെ കഷ്ടവും വേദനയും ദുഃഖം നൽകുന്നതുമായ, അതിലും ഭയങ്കരമായ ഗർഭവാസത്തിൽ എങ്ങനെയാണ് അവർക്ക് സന്തോഷം തോന്നിയത്?