തതഃ പ്രഹസ്യ മുദിതാ സാ തം പ്രാഹ മഹാമുനിമ് കിമ് അദ്യ സര്വധര്മജ്ഞ പരിവൃത്തമ് അഹസ് തവ ഗതമ് ഏതന് ന കുരുതേ വിസ്മയം കസ്യ കഥ്യതേ
അപ്പോൾ സന്തോഷത്തോടെ ചിരിച്ചുകൊണ്ട്, അവൾ ആ മഹർഷിയോട് പറഞ്ഞു: 'എല്ലാ ധർമ്മങ്ങളും അറിയുന്നവനേ, ഇന്നാണ് നിന്റെ ദിവസം കഴിഞ്ഞതോ? ഇതിൽ അത്ഭുതം ഒന്നുമില്ല; ഇത് ആരോടാണ് പറയേണ്ടത്?'
പ്രാതസ് ത്വമ് ആഗതാ ഭദ്രേ നദീതീരമ് ഇദം ശുഭമ് മയാ ദൃഷ്ടാസി സുശ്രോണി പ്രവിഷ്ടാ ച മമാശ്രമമ്
പ്രഭാതത്തിൽ, ഭാഗ്യവതിയായവളേ, നീ ഈ മനോഹരമായ നദീതീരത്ത് എത്തിയിരുന്നു; സുന്ദരനിതംബവതിയായവളെ ഞാൻ കണ്ടു, പിന്നെ നീ എന്റെ ആശ്രമത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.
ഇയം ച വര്തതേ സംധ്യാ പരിണാമമ് അഹോ ഗതമ് അവഹാസഃ കിമര്ഥോ ഽയം സദ്ഭാവഃ കഥ്യതാം മമ
ഇപ്പോൾ സന്ധ്യയാകുന്നു, ദിവസം കഴിഞ്ഞിരിക്കുന്നു; ഈ തമാശയ്ക്ക് എന്താണ് കാരണം? സത്യമായി എനിക്ക് പറയൂ, ഇതെന്താണ് സംഭവിക്കുന്നത്?
പ്രത്യൂഷസ്യ് ആഗതാ ബ്രഹ്മന് സത്യമ് ഏതന് ന മേ മൃഷാ കിംത്വ് അദ്യ തസ്യ കാലസ്യ ഗതാന്യ് അബ്ദശതാനി തേ
പ്രഭാതത്തിൽ നീ എത്തിയതാണു, ബ്രഹ്മണേ, ഇത് സത്യമാണു, ഞാൻ കള്ളം പറയുന്നില്ല; പക്ഷേ, ഇന്നൊരു ദിവസം എന്നതിനു പകരം നിനക്ക് നൂറുകണക്കിന് വർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
തതഃ സസാധ്വസോ വിപ്രസ് താം പപ്രച്ഛായതേക്ഷണാമ് കഥ്യതാം ഭീരു കഃ കാലസ് ത്വയാ മേ രമതഃ സദാ
അപ്പോൾ ഭയത്താൽ വിറയച്ച്, മുനി ആ വിശാലനേത്രിയായ സ്ത്രീയോട് ചോദിച്ചു: 'ഭയക്കരിയായവളേ, എത്രകാലം നീ എന്നോടൊപ്പം കഴിഞ്ഞു എന്ന് എനിക്ക് പറയൂ.'
സപ്തോത്തരാണ്യ് അതീതാനി നവവര്ഷശതാനി ച മാസാശ് ച ഷട് തഥൈവാന്യത് സമതീതം ദിനത്രയമ്
ഏഴുനൂറ് ഒപ്പം ഒൻപത് വർഷങ്ങൾ, അതോടൊപ്പം ആറുമാസം, പിന്നെയും മൂന്ന് ദിവസങ്ങൾ കൂടി കഴിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
സത്യം ഭീരു വദസ്യ് ഏതത് പരിഹാസോ ഽഥവാ ശുഭേ ദിനമ് ഏകമ് അഹം മന്യേ ത്വയാ സാര്ധമ് ഇഹോഷിതമ്
ഭയക്കരിയായവളേ, നീ പറയുന്നത് സത്യമാണോ, അല്ലെങ്കിൽ തമാശയാണോ, ശുഭേ? ഞാൻ കരുതുന്നത്, നിനക്കൊപ്പമുള്ള ഒരു ദിവസം മാത്രമേ ഇവിടെ കഴിഞ്ഞിട്ടുള്ളൂ.
വദിഷ്യാമ്യ് അനൃതം ബ്രഹ്മന് കഥമ് അത്ര തവാന്തികേ വിശേഷാദ് അദ്യ ഭവതാ പൃഷ്ടാ മാര്ഗാനുഗാമിനാ
ബ്രഹ്മണേ, നിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ഞാൻ എങ്ങനെ കള്ളം പറയാൻ കഴിയും? പ്രത്യേകിച്ച് ഇന്ന്, നീ എന്നോട് സത്യമായി ചോദിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ.
നിശമ്യ തദ് വചസ് തസ്യാഃ സ മുനിര് ദ്വിജസത്തമാഃ ധിഗ് ധിങ് മാമ് ഇത്യ് അനാചാരം വിനിന്ദ്യാത്മാനമ് ആത്മനാ
അവളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, ആ മുനി, ദ്വിജന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവൻ, 'അയ്യോ, അയ്യോ, എന്നോട് തന്നെ ലജ്ജിക്കുന്നു' എന്ന് പറഞ്ഞു, തന്റെ ദോഷം തന്നെ കുറ്റപ്പെടുത്തി.
തപാംസി മമ നഷ്ടാനി ഹതം ബ്രഹ്മവിദാം ധനമ് ഹൃതോ വിവേകഃ കേനാപി യോഷിന് മോഹായ നിര്മിതാ
എന്റെ തപസ്സുകൾ എല്ലാം നശിച്ചുപോയി, ബ്രഹ്മജ്ഞാനികളുടെ സമ്പത്ത് നഷ്ടമായി, വിവേകം ആരോ കവർന്നു, സ്ത്രീയെ മായക്കായി സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു.
ഊര്മിഷട്കാതിഗം ബ്രഹ്മ ജ്ഞേയമ് ആത്മജയേന മേ ഗതിര് ഏഷാ കൃതാ യേന ധിക് തം കാമമഹാഗ്രഹമ്
ആറ് തരംഗങ്ങളെ അതിജയിക്കുന്ന ബ്രഹ്മം ആത്മസംയമനത്തിലൂടെ അറിയേണ്ടതാണ്. ഈ വഴിയാണ് ഞാൻ കണ്ടെത്തിയത്, അതിലൂടെ ആ വലിയ ആസക്തിയെ ഞാൻ ജയിച്ചു. അത്തരം ആഗ്രഹത്തെ ലജ്ജിക്കട്ടെ.
വ്രതാനി സര്വവേദാശ് ച കാരണാന്യ് അഖിലാനി ച നരകഗ്രാമമാര്ഗേണ കാമേനാദ്യ ഹതാനി മേ
എന്റെ എല്ലാ വ്രതങ്ങളും, എല്ലാ വേദങ്ങളും, എല്ലാ കാരണങ്ങളും ഇന്ന് ആഗ്രഹം എന്നുള്ള നരകത്തിലേക്കുള്ള വഴിയിൽ നശിച്ചു പോയി.
ന ത്വാം കരോമ്യ് അഹം ഭസ്മ ക്രോധതീവ്രേണ വഹ്നിനാ സതാം സാപ്തപദം മൈത്ര്യമ് ഉഷിതോ ഽഹം ത്വയാ സഹ
കഠിനമായ കോപത്തിന്റെ അഗ്നിയിൽ നിന്നെ ഞാൻ ചാരമാക്കില്ല, കാരണം സത്യസന്ധരായവർ തമ്മിൽ ഉണ്ടാകുന്ന ഏഴു പടികൾ സ്നേഹത്തോടെ ഞാൻ നിന്നോടൊപ്പം നടന്നു.
അഥവാ തവ ദോഷഃ കഃ കിം വാ കുര്യാമ് അഹം തവ മമൈവ ദോഷോ നിതരാം യേനാഹമ് അജിതേന്ദ്രിയഃ
അല്ലെങ്കിൽ, നിന്നിൽ എന്താണ് തെറ്റ്? ഞാൻ നിന്നോട് എന്ത് ചെയ്യാൻ കഴിയും? എല്ലാ തെറ്റും എനിക്ക് തന്നെയാണ്, കാരണം ഞാൻ എന്റെ ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ജയിച്ചിട്ടില്ല.
യഥാ ശക്രപ്രിയാര്ഥിന്യാ കൃതോ മത്തപസോ വ്യയഃ ത്വയാ ദൃഷ്ടിമഹാമോഹമനുനാഹം ജുഗുപ്സിതഃ
ശക്രനെ സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ എന്റെ മദംപിടിച്ച തപസ്സു വെറുതെയായി പോയതുപോലെ, നിന്റെ കാഴ്ചയും അതോടൊപ്പം വന്ന വലിയ മായയും കൊണ്ട് ഞാൻ അപമാനിക്കപ്പെടുന്നു.
യാവദ് ഇത്ഥം സ വിപ്രര്ഷിസ് താം ബ്രവീതി സുമധ്യമാമ് താവത് സ്ഖലത്സ്വേദജലാ സാ ബഭൂവാതിവേപഥുഃ
ആ മഹർഷി അങ്ങനെ സുന്ദരിയായ അവളോട് സംസാരിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ, അവൾ കഠിനമായി വിറച്ചു, വിയർപ്പിൽ മുഴുകി, അതിയായി ഉണർന്നുപോയി.
പ്രവേപമാനാം സ ച താം സ്വിന്നഗാത്രലതാം സതീമ് ഗച്ഛ ഗച്ഛേതി സക്രോധമ് ഉവാച മുനിസത്തമഃ
അവളെ വിറക്കുന്നതും, വള്ളിപോലുള്ള അവളുടെ ശരീരം വിയർപ്പിൽ മൂടപ്പെട്ടതും കണ്ട മഹർഷി, കോപത്തോടെ അവളോട്, 'പോകൂ, പോകൂ!' എന്നു പറഞ്ഞു.
സാ തു നിര്ഭര്ത്സിതാ തേന വിനിഷ്ക്രമ്യ തദാശ്രമാത് ആകാശഗാമിനീ സ്വേദം മമാര്ജ തരുപല്ലവൈഃ
അവൻ അങ്ങനെ ശാസിച്ചതിനുശേഷം, അവൾ ആ ആശ്രമത്തിൽ നിന്ന് പുറത്ത് പോയി, ആകാശത്തിലൂടെ സഞ്ചരിച്ച് വൃക്ഷങ്ങളുടെ ഇലയാൽ വിയർപ്പ് തുടച്ചു.
വൃക്ഷാദ് വൃക്ഷം യയൌ ബാലാ ഉദഗ്രാരുണപല്ലവൈഃ നിര്മമാര്ജ ച ഗാത്രാണി ഗലത്സ്വേദജലാനി വൈ
ആ യുവതി വൃക്ഷത്തിൽ നിന്ന് വൃക്ഷത്തിലേക്ക് പോയി, പുതുമഞ്ഞ ചുവന്ന ഇലകൾ കൊണ്ട് ശരീരം മുഴുവൻ വീഴുന്ന വിയർപ്പ് തുടച്ചു.
ഋഷിണാ യസ് തദാ ഗര്ഭസ് തസ്യാ ദേഹേ സമാഹിതഃ നിര്ജഗാമ സരോമാഞ്ചസ്വേദരൂപീ തദങ്ഗതഃ
അപ്പോൾ, ആ മഹർഷി അവളുടെ ശരീരത്തിൽ ഒരു വിത്ത് സ്ഥാപിച്ചു, അത് അവളുടെ അംഗങ്ങളിൽ നിന്ന് വിയർപ്പിന്റെ രൂപത്തിൽ പുറത്തുവന്നു.
തം വൃക്ഷാ ജഗൃഹുര് ഗര്ഭമ് ഏകം ചക്രേ ച മാരുതഃ സോമേനാപ്യായിതോ ഗോഭിഃ സ തദാ വവൃദ്ധേ ശനൈഃ
വൃക്ഷങ്ങൾ ആ ഗർഭത്തെ ഏറ്റെടുത്തു, വായു അതിനെ ഒന്നാക്കി; സോമനാൽക്കും പശുക്കളാൽക്കും പോഷണം ലഭിച്ച് അത് പതിയെ വളർന്നു.
മാരിഷാ നാമ കന്യാഭൂദ് വൃക്ഷാണാം ചാരുലോചനാ പ്രാചേതസാനാം സാ ഭാര്യാ ദക്ഷസ്യ ജനനീ ദ്വിജാഃ
വൃക്ഷങ്ങളിൽ നിന്ന് ചാരുദർശനയായ മാരിഷാ എന്നൊരു പെൺകുട്ടി ജനിച്ചു; അവൾ പ്രാചേതസന്മാരുടെ ഭാര്യയും ദക്ഷന്റെ അമ്മയുമാണ്, ദ്വിജന്മാരേ.
സ ചാപി ഭഗവാന് കണ്ഡുഃ ക്ഷീണേ തപസി സത്തമഃ പുരുഷോത്തമാഖ്യം ഭോ വിപ്രാ വിഷ്ണോര് ആയതനം യയൌ
അങ്ങനെ, ഭഗവാൻ കണ്ഠു തന്റെ തപസ്സു തീർന്നപ്പോൾ, മഹർഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവൻ, പുരുഷോത്തമം എന്ന വിഷ്ണുവിന്റെ ആലയം സന്ദർശിച്ചു.
ദദര്ശ പരമം ക്ഷേത്രം മുക്തിദം ഭുവി ദുര്ലഭമ് ദക്ഷിണസ്യോദധേസ് തീരേ സര്വകാമഫലപ്രദമ്
അവൻ മോക്ഷം നൽകുന്ന, ഭൂമിയിൽ ദുർലഭമായ പരമമായ സ്ഥലവും, ദക്ഷിണ സമുദ്രത്തീരത്ത് എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും ഫലപ്രദമാക്കുന്ന സ്ഥലവും കണ്ടു.
സുരമ്യം വാലുകാകീര്ണം കേതകീവനശോഭിതമ് നാനാദ്രുമലതാകീര്ണം നാനാപക്ഷിരുതം ശിവമ്
അത് മനോഹരമായിരുന്നു, മണലാൽ മൂടപ്പെട്ടതും, കേതകിവനങ്ങൾ അലങ്കരിച്ചതും, വിവിധ വൃക്ഷങ്ങളും വള്ളികളും നിറഞ്ഞതും, പലതരം പക്ഷികളുടെ ഗാനം മുഴങ്ങുന്നതുമായ ശുഭപ്രദമായ സ്ഥലമായിരുന്നു.
സര്വത്ര സുഖസംചാരം സര്വര്തുകുസുമാന്വിതമ് സര്വസൌഖ്യപ്രദം നൄണാം ധന്യം സര്വഗുണാകരമ്
എവിടെയും സുഖമായി സഞ്ചരിക്കാൻ കഴിയുന്ന, എല്ലാ ঋതുക്കളിലും പുഷ്പങ്ങൾ വിരിഞ്ഞിരിക്കുന്ന, മനുഷ്യർക്കു സമ്പൂർണ്ണ സുഖം നൽകുന്ന, ഭാഗ്യവും എല്ലാ ഗുണങ്ങളുടെ ആകാരണുമാണ് ആ സ്ഥലം.
ഭൃഗ്വാദ്യൈഃ സേവിതം പൂര്വം മുനിസിദ്ധവരൈസ് തഥാ ഗന്ധര്വൈഃ കിംനരൈര് യക്ഷൈസ് തഥാന്യൈര് മോക്ഷകാങ്ക്ഷിഭിഃ
ഭൃഗു മുതലായവർ, മഹർഷികളും സിദ്ധരും ഗന്ധർവന്മാർ, കിംനരന്മാർ, യക്ഷന്മാർ, മോക്ഷം ആഗ്രഹിക്കുന്ന മറ്റു പലരും മുമ്പ് സേവിച്ച സ്ഥലം ആണത്.
ദദര്ശ ച ഹരിം തത്ര ദേവൈഃ സര്വൈര് അലംകൃതമ് ബ്രാഹ്മണാദ്യൈസ് തഥാ വര്ണൈര് ആശ്രമസ്ഥൈര് നിഷേവിതമ്
അവിടെ അവൻ ഹരിയെ, എല്ലാ ദേവന്മാരും അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നതും, ബ്രാഹ്മണന്മാരും മറ്റു വർണ്ണജന്മാരും ആശ്രമവാസികളും സേവിക്കുന്നതും കണ്ടു.
ദൃഷ്ട്വൈവ സ തദാ ക്ഷേത്രം ദേവം ച പുരുഷോത്തമമ് കൃതകൃത്യമ് ഇവാത്മാനം മേനേ സ മുനിസത്തമഃ
അവിടെ ആ പുണ്യഭൂമിയും പരമോന്നതനായ ദേവനെയും കണ്ടപ്പോൾ, ആ മഹാമുനി തന്റെ ജീവിതം സഫലമായതായി കരുതിച്ചു.
തത്രൈകാഗ്രമനാ ഭൂത്വാ ചകാരാരാധനം ഹരേഃ ബ്രഹ്മപാരമയം കുര്വഞ് ജപമ് ഏകാഗ്രമാനസഃ ഊര്ധ്വബാഹുര് മഹായോഗീ സ്ഥിത്വാസൌ മുനിസത്തമഃ
അവിടെ മനസ്സ് ഒരുമിച്ച് ആ മഹായോഗി ഹരിയെ ഭക്തിപൂർവ്വം ആരാധിച്ചു; കൈകൾ ഉയർത്തി ഉറച്ച മനസ്സോടെ ബ്രഹ്മജപം നടത്തി.