ആമ്രാന് ആമ്രാതകാന് ഭവ്യാന് നാരികേരാന് സതിന്ദുകാന് അഥ ബില്വാംസ് തഥാ ജീവാന് ദാഡിമാന് ബീജപൂരകാന്
മാവുകളും, കാട്ടുമാവുകളും, മനോഹരമായ തേങ്ങകളും, തിണ്ടുക്കകളും, ബില്വമരങ്ങളും, ജീവമരങ്ങളും, മാതളവും വിത്തുള്ള മറ്റു പഴങ്ങളും—
പനസാംല് ലകുചാന് നീപാഞ് ശിരീഷാന് സുമനോഹരാന് പാരാവതാംസ് തഥാ കോലാന് അരിമേദാമ്ലവേതസാന്
പഴനസും, ലക്ഷൂചയും, നീപമരങ്ങളും, അതിമനോഹരമായ ശിരീഷമരങ്ങളും, പാറാവുകളും, കോലമരങ്ങളും, അരിമേട, പുളിയൻവേടസ എന്നിവയും—
ഭല്ലാതകാന് ആമലകാഞ് ശതപര്ണാംശ് ച കിംശുകാന് ഇങ്ഗുദാന് കരവീരാംശ് ച ഹരീതകീവിഭീതകാന്
ഭല്ലാതകവും, നെല്ലിക്കയും, ശതപർണവും, കിംശുകമരവും, ഇങ്ങു, കരവീരവും, ഹരീതകിയും, വിഭീതകവുമാണ് അവിടെ കണ്ടത്.
ഏതാന് അന്യാംശ് ച സാ വൃക്ഷാന് ദദര്ശ പൃഥുലോചനാ തഥൈവാശോകപുംനാഗകേതകീബകുലാന് അഥ
വിപുലമായ കണ്ണുള്ള അവൾ ഇവയും മറ്റു മരങ്ങളും, അശോകം, പുന്നാഗം, കേതകി, ബകുലം എന്നിവയും കണ്ടു.
പാരിജാതാന് കോവിദാരാന് മന്ദാരേന്ദീവരാംസ് തഥാ പാടലാഃ പുഷ്പിതാ രമ്യാ ദേവദാരുദ്രുമാംസ് തഥാ
പാരിജാതം, കോവിദാരം, മന്ദാരം, ഇന്ദീവരം, പാടലപൂക്കൾ നിറഞ്ഞ മനോഹരമായ മരങ്ങൾ, ദേവദാരുവും അവൾ കണ്ടു.
ശാലാംസ് താലാംസ് തമാലാംശ് ച നിചുലാംല് ലോമകാംസ് തഥാ അന്യാംശ് ച പാദപശ്രേഷ്ഠാന് അപശ്യത് ഫലപുഷ്പിതാന്
ശാല, താല, തമാല, നിചുല, ലോമക എന്നിങ്ങനെയുള്ള മറ്റു മികച്ച ഫലപുഷ്പങ്ങൾ നിറഞ്ഞ മരങ്ങളും അവൾ അവിടെ കണ്ടു.
ചകോരൈഃ ശതപത്ത്രൈശ് ച ഭൃങ്ഗരാജൈസ് തഥാ ശുകൈഃ കോകിലൈഃ കലവിങ്കൈശ് ച ഹാരീതൈര് ജീവജീവകൈഃ
ചകോറപ്പക്ഷികളും, താമരപ്പൂക്കളും, ഭൃംഗരാജ് എന്ന തേൻചിതയും, തത്തകളും, കുയിലുകളും, കലവിങ്കപക്ഷികളും, പച്ചപ്പക്ഷികളും, ജീവജീവകപക്ഷികളും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
പ്രിയപുത്രൈശ് ചാതകൈശ് ച തഥാന്യൈര് വിവിധൈഃ ഖഗൈഃ ശ്രോത്രരമ്യം സുമധുരം കൂജദ്ഭിശ് ചാപ്യ് അധിഷ്ഠിതമ്
പ്രിയപ്പെട്ട കുഞ്ഞുങ്ങളും, ചാതകപ്പക്ഷികളും, മറ്റും色色തരം പക്ഷികളും, ചെവിക്ക് ആഹ്ലാദം പകരുന്ന മധുരമായ കൂജനം മുഴക്കിക്കൊണ്ടവിടെയിരുന്നു.
സരാംസി ച മനോജ്ഞാനി പ്രസന്നസലിലാനി ച കുമുദൈഃ പുണ്ഡരീകൈശ് ച തഥാ നീലോത്പലൈഃ ശുഭൈഃ
അവിടെ മനോഹരമായ തടാകങ്ങളും, സുതാരമായ വെള്ളവും, കുമുദപൂക്കളും, താമരകളും, അതുപോലെ നീലനീർതാമരകളും അലങ്കരിച്ചിരുന്നു.
കഹ്ലാരൈഃ കമലൈശ് ചൈവ ആചിതാനി സമന്തതഃ കാദമ്ബൈശ് ചക്രവാകൈശ് ച തഥൈവ ജലകുക്കുടൈഃ
കഹ്ലാരപ്പൂക്കളും താമരപ്പൂക്കളും ചുറ്റും നിറഞ്ഞു, കൂടാതെ കാദംബമരങ്ങളും, ചക്രവാകപ്പക്ഷികളും, ജലക്കോഴികളും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
കാരണ്ഡവൈര് ബകൈര് ഹംസൈഃ കൂര്മൈര് മദ്ഗുഭിര് ഏവ ച ഏതൈശ് ചാന്യൈശ് ച കീര്ണാനി സമന്താജ് ജലചാരിഭിഃ
കാരണ്ഡവക്കഴികൾ, കൊക്കുകൾ, ഹംസകൾ, ആമകൾ, മട്ഗുപക്ഷികൾ ഇവയും മറ്റു ജലജീവികളും ചുറ്റും നിറഞ്ഞിരുന്നു.
ക്രമേണൈവ തഥാ സാ തു വനം ബഭ്രാമ തൈഃ സഹ ഏവം ദൃഷ്ട്വാ വനം രമ്യം തൈഃ സാര്ധം പരമാദ്ഭുതമ്
ഇങ്ങനെ അവൾ അവരോടൊപ്പം ആ വനത്തിലൂടെ ക്രമമായി സഞ്ചരിച്ചു; ആ അത്ഭുതകരമായ മനോഹരമായ വനം അവരോടൊപ്പം കണ്ടു.
വിസ്മയോത്ഫുല്ലനയനാ സാ ബഭൂവ വരാങ്ഗനാ പ്രോവാച വായും കാമം ച വസന്തം ച ദ്വിജോത്തമാഃ
ആശ്ചര്യത്തിൽ കണ്ണുകൾ വിശാലമായ ആ ശ്രേഷ്ഠസ്ത്രീ ആയി; അവൾ വായുവിനോടും, കാമനോടും, വസന്തനോടും സംസാരിച്ചു, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ.
കുരുധ്വം മമ സാഹായ്യം യൂയം സര്വേ പൃഥക് പൃഥക്
നിങ്ങൾ എല്ലാവരും വേർവേറെയായി എനിക്കു സഹായം ചെയ്യണം.
ഏവമ് ഉക്ത്വാ തദാ സാ തു തഥേത്യ് ഉക്താ സുരൈര് ദ്വിജാഃ പ്രത്യുവാചാദ്യ യാസ്യാമി യത്രാസൌ സംസ്ഥിതോ മുനിഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞതിനു ശേഷം, ദേവന്മാർ 'അങ്ങനെയാകട്ടെ' എന്നു പറഞ്ഞു; അവൾ മറുപടി പറഞ്ഞു: 'ഇന്ന് ഞാൻ ആ മുനി ഇരിക്കുന്നിടത്തേക്ക് പോകും.'
അദ്യ തം ദേഹയന്താരം പ്രയുക്തേന്ദ്രിയവാജിനമ് സ്മരശസ്ത്രഗലദ്രശ്മിം കരിഷ്യാമി കുസാരഥിമ്
ഇന്ന് ആ തൻ ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ കുതിരപോലെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന, ക്ഷീണിച്ച ശരീരമുള്ള, കാമശസ്ത്രത്തിന്റെ പ്രകാശം ഉള്ളവനെ, കാമത്തിന്റെ സാരഥിയാക്കും.
ബ്രഹ്മാ ജനാര്ദനോ വാപി യദി വാ നീലലോഹിതഃ തഥാപ്യ് അദ്യ കരിഷ്യാമി കാമബാണക്ഷതാന്തരമ്
അവൻ ബ്രഹ്മാവായാലും, ജനാർദ്ദനനായാലും, അല്ലെങ്കിൽ നീലലോഹിതനായാലും, എന്നിരുന്നാലും ഇന്ന് ഞാൻ അവനെ കാമബാണങ്ങൾ കൊണ്ട് വേദനിപ്പിക്കും.
ഇത്യ് ഉക്ത്വാ പ്രയയൌ സാഥ യത്രാസൌ തിഷ്ഠതേ മുനിഃ മുനേസ് തപഃപ്രഭാവേണ പ്രശാന്തശ്വാപദാശ്രമമ്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് അവൾ ആ മുനി ഇരിക്കുന്നിടത്തേക്ക് പോയി; ആ മുനിയുടെ തപസ്സിന്റെ ശക്തിയാൽ അശ്രമം കാട്ടുമൃഗങ്ങളിൽ നിന്ന് ശാന്തമായിരുന്നു.
സാ പുംസ്കോകിലമാധുര്യേ നദീതീരേ വ്യവസ്ഥിതാ സ്തോകമാത്രം സ്ഥിതാ തസ്മാദ് അഗായത വരാപ്സരാഃ
ആ പുരുഷകുയിലിന്റെ മധുരതയോടെ നദീതീരത്ത് നിന്നു, കുറേ നേരം അവിടെ നിന്ന ശേഷം ആ ശ്രേഷ്ഠം ആയ അപ്സരസ് പാടാൻ തുടങ്ങി.
തതോ വസന്തഃ സഹസാ ബലം സമകരോത് തദാ കോകിലാരാവമധുരമ് അകാലികമനോഹരമ്
അപ്പോൾ വസന്തൻ അപ്രതീക്ഷിതമായി തന്റെ ശക്തി പ്രയോഗിച്ചു; കുയിലുകളുടെ രാവു അത്യന്തം മധുരവും ആകർഷകവുമാക്കി.
വവൌ ഗന്ധവഹശ് ചൈവ മലയാദ്രിനികേതനഃ പുഷ്പാന് ഉച്ചാവചാന് മേധ്യാന് പാതയംശ് ച ശനൈഃ ശനൈഃ
മലയാചലത്തിൽ നിന്നുള്ള സുഗന്ധവായു മൃദുവായി വീശി, ഉയരമുള്ളതും താഴ്ന്നതുമായ വിശുദ്ധമായ പുഷ്പങ്ങൾ പതിയെ പതിയെ വീഴ്ത്തി.
പുഷ്പബാണധരശ് ചൈവ ഗത്വാ തസ്യ സമീപതഃ മുനേശ് ച ക്ഷോഭയാമ് ആസ കാമസ് തസ്യാപി മാനസമ്
പുഷ്പബാണം കൈവശമുള്ള കാമൻ മുനിയുടെ അടുത്തേക്ക് ചെന്നു; മുനിയുടെ മനസ്സും അവളുടേയും മനസ്സും കുലുക്കി.
തതോ ഗീതധ്വനിം ശ്രുത്വാ മുനിര് വിസ്മിതമാനസഃ ജഗാമ യത്ര സാ സുഭ്രൂഃ കാമബാണപ്രപീഡിതഃ
പാട്ടിന്റെ ശബ്ദം കേട്ട മുനി അത്ഭുതത്തോടെ മനസ്സിൽ വിചാരിച്ചു; കാമബാണങ്ങൾ കൊണ്ട് വേദനിച്ച അവൻ ആ മനോഹരഭ്രൂവതിയായ അവളുടെ അടുത്തേക്ക് പോയി.
ദൃഷ്ട്വാ താമ് ആഹ സംദൃഷ്ടോ വിസ്മയോത്ഫുല്ലലോചനഃ ഭ്രഷ്ടോത്തരീയോ വികലഃ പുലകാഞ്ചിതവിഗ്രഹഃ
അവളെ കണ്ടപ്പോൾ, അത്ഭുതത്തിൽ കണ്ണുകൾ വിശാലമായ അവൻ, മേൽവസ്ത്രം വീണ നിലയിൽ, വിറയച്ച ശരീരത്തോടെ, അവളോടു സംസാരിച്ചു.
കാസി കസ്യാസി സുശ്രോണി സുഭഗേ ചാരുഹാസിനി മനോ ഹരസി മേ സുഭ്രു ബ്രൂഹി സത്യം സുമധ്യമേ
നിന്റെ പേര് ആരാണ്, നീ ആരുടേതാണ്, മനോഹരമായ കമരവും ഹരശ്മിതവും ഉള്ള സുന്ദരി? നിന്റെ ഭംഗിയാൽ എന്റെ മനസ്സ് കവർന്നുപോയി. സത്യമായി പറയൂ, സുന്ദരനടിയുള്ളവളേ.
തവ കര്മകരാ ചാഹം പുഷ്പാര്ഥമ് അഹമ് ആഗതാ ആദേശം ദേഹി മേ ക്ഷിപ്രം കിം കരോമി തവാജ്ഞയാ
നീക്കു വേണ്ടി പൂക്കൾ എടുക്കാൻ വന്ന ദാസിയാണ് ഞാൻ. ദയവായി എനിക്ക് വേഗം പറയൂ, നിന്റെ കല്പനയാൽ ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യണം?
ശ്രുത്വൈവം വചനം തസ്യാസ് ത്യക്ത്വാ ധൈര്യം വിമോഹിതഃ ആദായ ഹസ്തേ താം ബാലാം പ്രവിവേശ സ്വമ് ആശ്രമമ്
അവളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, ധൈര്യം വിട്ട്, മനസ്സു കുഴഞ്ഞ്, ആ ബാലയെ കൈപിടിച്ചു തന്റെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് കയറി.
തതഃ കാമശ് ച വായുശ് ച വസന്തശ് ച ദ്വിജോത്തമാഃ ജഗ്മുര് യഥാഗതം സര്വേ കൃതകൃത്യാസ് ത്രിവിഷ്ടപമ്
അപ്പോൾ, മഹർഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠരേ, കാമനും വായുവും വസന്തനും തങ്ങളുടെ ജോലി തീർത്ത്, വന്നതുപോലെ സ്വർഗത്തിലേക്ക് മടങ്ങി.
ശശംസുശ് ച ഹരിം ഗത്വാ തസ്യാസ് തസ്യ ച ചേഷ്ടിതമ് ശ്രുത്വാ ശക്രസ് തദാ ദേവാഃ പ്രീതാഃ സുമനസോ ഽഭവന്
അവർ ഹരിയോടു ചെന്നു അവളും അവനും ചെയ്തതെല്ലാം അറിയിച്ചു. ഇത് കേട്ടശേഷം ഇന്ദ്രനും ദേവന്മാരും സന്തോഷത്തോടെ ആനന്ദിച്ചു.
സ ച കണ്ഡുസ് തയാ സാര്ധം പ്രവിശന്ന് ഏവ ചാശ്രമമ് ആത്മനഃ പരമം രൂപം ചകാര മദനാകൃതി
കണ്ടു, അവളോടൊപ്പം ആശ്രമത്തിലേക്ക് കയറുമ്പോൾ, തന്റെ പരമമായ രൂപം, മനോഹരനായ കാമദേവനെപ്പോലെ, സ്വീകരിച്ചു.