നിഹത്യ ദാനവാന് ഭീമാന് ഭുക്തവാന് ഭുവനത്രയമ് ദ്വിതീയേ ച യുഗേ പ്രാപ്തേ ത്രേതായാം രാക്ഷസാധിപഃ
ഭയങ്കരനായ ദാനവരെ വധിച്ചശേഷം, അവൻ മൂന്നു ലോകങ്ങളും ആസ്വദിച്ചു. രണ്ടാം യുഗമായ ത്രേതായുഗം വന്നപ്പോൾ, രാക്ഷസാധിപൻ ഉദിച്ചു.
ബഭൂവ സുമഹാവീര്യോ ദശഗ്രീവഃ പ്രതാപവാന് ദശ വര്ഷസഹസ്രാണി നിരാഹാരോ ജിതേന്ദ്രിയഃ
അവൻ അതിവിശാലവീര്യശാലിയായ ദശഗ്രീവനായിരുന്നു; പത്ത് ആയിരം വർഷം ഭക്ഷണം കഴിക്കാതെയും ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ജയിച്ചും തപസ്സിൽ ഏർപ്പെട്ടു.
ചചാര വ്രതമ് അത്യുഗ്രം തപഃ പരമദുശ്ചരമ് തപസാ തേന തുഷ്ടോ ഽഹം വരം തസ്മൈ പ്രദത്തവാന്
അവൻ അത്യന്തം കഠിനമായ വ്രതവും ദുർലഭമായ തപസ്സും അനുഷ്ഠിച്ചു; ആ തപസ്സിനാൽ ഞാൻ സന്തോഷിച്ചു, അവനൊരു വരം നൽകി.
അവധ്യഃ സര്വദേവാനാം സ ദൈത്യോരഗരക്ഷസാമ് ശാപപ്രഹരണൈര് ഉഗ്രൈര് അവധ്യോ യമകിംകരൈഃ
അവൻ എല്ലാ ദേവന്മാർക്കും, ദാനവന്മാർക്കും, പാമ്പുകൾക്കും, രാക്ഷസന്മാർക്കും ജയിക്കാനാവാത്തവനായി; ശക്തമായ ശാപായുധങ്ങൾക്കും യമന്റെ സേവകര്ക്കും അവൻ അതിജയിക്കാനാവാത്തവനായി.
വരം പ്രാപ്യ തദാ രക്ഷോ യക്ഷാന് സര്വഗണാന് ഇമാന് ധനാധ്യക്ഷം വിനിര്ജിത്യ ശക്രം ജേതും സമുദ്യതഃ
വരം ലഭിച്ച ശേഷം, ആ രാക്ഷസൻ യക്ഷന്മാരെയും എല്ലാ ഗണങ്ങളെയും ജയിച്ചു, ധനത്തിന്റെ അധിപതിയെ കീഴടക്കി, ശക്രനെ ജയിക്കാൻ പുറപ്പെട്ടു.
സംഗ്രാമം സുമഹാഘോരം കൃത്വാ ദേവൈഃ സ രാക്ഷസഃ ദേവരാജം വിനിര്ജിത്യ തദാ ഇന്ദ്രജിതേതി വൈ
ദേവന്മാരോടൊപ്പം അത്യന്തം ഭയങ്കരമായ യുദ്ധം നടത്തി, ആ രാക്ഷസൻ ദേവരാജാവിനെ ജയിച്ചു; അന്നുമുതൽ അവനെ ഇന്ദ്രജിത് എന്നു വിളിച്ചു.
രാക്ഷസസ് തത്സുതോ നാമ മേഘനാദഃ പ്രലബ്ധവാന് അമരാവതീം തതഃ പ്രാപ്യ ദേവരാജഗൃഹേ ശുഭേ
ആ രാക്ഷസന്റെ മകനായ മേഘനാദൻ അമരാവതിയെ പിടിച്ചെടുത്തു; ദേവരാജാവിന്റെ മനോഹരമായ ഭവനത്തിൽ കയറി—
ദദര്ശാഞ്ജനസംകാശാം രാവണസ് തു ബലാന്വിതഃ പ്രതിമാം വാസുദേവസ്യ സര്വലക്ഷണസംയുതാമ്
വലിയ ശക്തിയുള്ള രാവണൻ, കജൾപോലെയുള്ള കറുത്ത നിറമുള്ളതും എല്ലാ ശുഭലക്ഷണങ്ങളും ഉള്ളതുമായ വാസുദേവ പ്രതിമ അവിടെ കണ്ടു.
ശ്രീവത്സലക്ഷ്മസംയുക്താം പദ്മപത്ത്രായതേക്ഷണാമ് വനമാലാവൃതോരസ്കാം മുകുടാങ്ഗദഭൂഷിതാമ്
ശ്രീവത്സചിഹ്നം അലങ്കരിച്ച, താമരപ്പൂവിന്റെ ഇലപോലെയുള്ള വിശാലമായ കണ്ണുകളുള്ള, കാട്ടുപൂക്കളാൽ നിർമ്മിതമായ ഹാരമണിയിച്ച വക്ഷസ്ഥലമുള്ള, മുകുടവും കങ്കണവും ധരിച്ചവളായിരുന്നു അവൾ.
ശങ്ഖചക്രഗദാഹസ്താം പീതവസ്ത്രാം ചതുര്ഭുജാമ് സര്വാഭരണസംയുക്താം സര്വകാമഫലപ്രദാമ്
ശംഖും ചക്രവും ഗദയും കൈകളിൽ പിടിച്ച, മഞ്ഞ വസ്ത്രം ധരിച്ച, നാലു കൈകളുള്ള, എല്ലാ ആഭരണങ്ങളും അണിഞ്ഞ, എല്ലാ ഇഷ്ടഫലങ്ങളും നൽകുന്നവളായിരുന്നു അവൾ.
വിഹായ രത്നസംഘാംശ് ച പ്രതിമാം ശുഭലക്ഷണാമ് പുഷ്പകേണ വിമാനേന ലങ്കാം പ്രാസ്ഥാപയദ് ദ്രുതമ്
രത്നങ്ങളുടെ കൂമ്പാരങ്ങളും, ശുഭലക്ഷണങ്ങളുള്ള പ്രതിമയും അവിടെ വിട്ടുവെച്ച്, പുഷ്പകവിമാനത്തിൽ അതിനെ വേഗത്തിൽ ലങ്കയിലേക്ക് അയച്ചു.
പുരാധ്യക്ഷഃ സ്ഥിതഃ ശ്രീമാന് ധര്മാത്മാ സ വിഭീഷണഃ രാവണസ്യാനുജോ മന്ത്രീ നാരായണപരായണഃ
പട്ടണത്തിന്റെ രക്ഷാധികാരിയായ, ധാർമ്മികനും മഹത്വമുള്ളവനും ആയ, രാവണന്റെ അനിയനായ, മന്ത്രിയും നാരായണഭക്തനുമായ വിഭീഷണൻ അവിടെ നിലകൊണ്ടിരുന്നു.
ദൃഷ്ട്വാ താം പ്രതിമാം ദിവ്യാം ദേവേന്ദ്രഭവനച്യുതാമ് രോമാഞ്ചിതതനുര് ഭൂത്വാ വിസ്മയം സമപദ്യത
ദൈവാലയത്തിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങിയ ദിവ്യമായ ആ പ്രതിമ കണ്ടപ്പോൾ, വിഭീഷണന്റെ ശരീരം രോമാഞ്ചിതമായി, അത്ഭുതത്തിൽ മുഴുകി.
പ്രണമ്യ ശിരസാ ദേവം പ്രഹൃഷ്ടേനാന്തരാത്മനാ അദ്യ മേ സഫലം ജന്മ അദ്യ മേ സഫലം തപഃ
ദേവനെ തലകുനിച്ച് നമസ്കരിച്ച്, ഹൃദയത്തിൽ ആനന്ദം നിറഞ്ഞ്, 'ഇന്ന് എന്റെ ജന്മം ഫലപ്രദമായി, ഇന്ന് എന്റെ തപസ്സിന് ഫലം ലഭിച്ചു' എന്നു പറഞ്ഞു.
ഇത്യ് ഉക്ത്വാ സ തു ധര്മാത്മാ പ്രണിപത്യ മുഹുര് മുഹുഃ ജ്യേഷ്ഠം ഭ്രാതരമ് ആസാദ്യ കൃതാഞ്ജലിര് അഭാഷത
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ആ ധാർമ്മികൻ വീണ്ടും വീണ്ടും നമസ്കരിച്ച്, മുതിർന്ന സഹോദരനോട് കൈകൂപ്പി സമീപിച്ച് പറഞ്ഞു.
രാജന് പ്രതിമയാ ത്വം മേ പ്രസാദം കര്തുമ് അര്ഹസി യാമ് ആരാധ്യ ജഗന്നാഥ നിസ്തരേയം ഭവാര്ണവമ്
'രാജാവേ, ഈ പ്രതിമയാൽ നീ എന്നോട് ദയചെയ്യണം. ഈ പ്രതിമയെ ആരാധിച്ചാൽ, ലോകനാഥനായ ഭഗവാന്റെ കൃപയാൽ, ഭവസമുദ്രം കടക്കാൻ കഴിയും.'
ഭ്രാതുര് വചനമ് ആകര്ണ്യ രാവണസ് തം തദാബ്രവീത് ഗൃഹാണ പ്രതിമാം വീര ത്വ് അനയാ കിം കരോമ്യ് അഹമ്
സഹോദരന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട രാവണൻ അപ്പോൾ പറഞ്ഞു: 'വീരാ, നീ ഈ പ്രതിമ എടുക്കൂ; ഞാൻ ഇതിൽ എന്ത് ചെയ്യാനാണ്?'
സ്വയംഭുവം സമാരാധ്യ ത്രൈലോക്യം വിജയേ ത്വ് അഹമ് നാനാശ്ചര്യമയം ദേവം സര്വഭൂതഭവോദ്ഭവമ്
'സ്വയംഭുവായ ദൈവത്തെ ആരാധിച്ച്, ഞാൻ മൂന്നു ലോകവും ജയിച്ചു; ഈ അത്ഭുതകരമായ ദൈവം എല്ലാ ജീവികളുടെ ഉത്ഭവമാണ്.'
വിഭീഷണോ മഹാബുദ്ധിസ് തദാ താം പ്രതിമാം ശുഭാമ് ശതമ് അഷ്ടോത്തരം ചാബ്ദം സമാരാധ്യ ജനാര്ദനമ്
വിപുലമായ ബുദ്ധിയുള്ള വിഭീഷണൻ, ആ ശുഭപ്രതിമയെ നൂറു എട്ടു വർഷം ജനാർദ്ദനനെ ഭക്തിപൂർവ്വം ആരാധിച്ചു.
അജരാമരണം പ്രാപ്തമ് അണിമാദിഗുണൈര് യുതമ് രാജ്യം ലങ്കാധിപത്യം ച ഭോഗാന് ഭുങ്ക്തേ യഥേപ്സിതാന്
വയസ്സും മരണവും ഇല്ലാത്ത അവസ്ഥയും, അനിമാദി ആശ്യര്യശക്തികളും, ലങ്കയുടെ രാജ്യം, ഇഷ്ടമുള്ള സുഖസൗഖ്യങ്ങൾ എല്ലാം വിഭീഷണൻ അനുഭവിച്ചു.
അഹോ നോ വിസ്മയോ ജാതഃ ശ്രുത്വേദം പരമാമൃതമ് അനന്തവാസുദേവസ്യ സംഭവം ഭുവി ദുര്ലഭമ്
അഹോ, അനന്തവാസുദേവന്റെ ഭൂമിയിൽ ദുർലഭമായ അവതാരത്തെക്കുറിച്ച് ഈ പരമാമൃതം കേട്ടപ്പോൾ, ഞങ്ങൾക്ക് അത്ഭുതം നിറഞ്ഞു.
ശ്രോതുമ് ഇച്ഛാമഹേ ദേവ വിസ്തരേണ യഥാതഥമ് തസ്യ ദേവസ്യ മാഹാത്മ്യം വക്തുമ് അര്ഹസ്യ് അശേഷതഃ
ദേവാ, ആ ദൈവത്തിന്റെ മഹത്വം വിശദമായി, യഥാർത്ഥത്തിൽ ഞങ്ങൾക്കു കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹമുണ്ട്; ദയവായി അതിന്റെ മുഴുവൻ മഹിമയും പറയണം.
തദാ സ രാക്ഷസഃ ക്രൂരോ ദേവഗന്ധര്വകിംനരാന് ലോകപാലാന് സമനുജാന് മുനിസിദ്ധാംശ് ച പാപകൃത്
അപ്പോൾ ആ ക്രൂരനായ രാക്ഷസൻ, ദേവന്മാരെയും ഗാന്ധർവന്മാരെയും കിന്നരന്മാരെയും ലോകപാലന്മാരെയും പാപം ചെയ്ത മുനിമാരെയും സിദ്ധന്മാരെയും ജയിച്ചു.
വിജിത്യ സമരേ സര്വാന് ആജഹാര തദങ്ഗനാഃ സംസ്ഥാപ്യ നഗരീം ലങ്കാം പുനഃ സീതാര്ഥമോഹിതഃ
യുദ്ധത്തിൽ എല്ലാവരെയും തോൽപ്പിച്ച്, അവരുടെ സ്ത്രീകളെ കൊണ്ടുവന്നു, ലങ്കാനഗരം വീണ്ടും സ്ഥാപിച്ചു; പിന്നെയും സീതയെക്കുറിച്ച് മോഹം പിടിച്ചു.
ശങ്കിതോ മൃഗരൂപേണ സൌവര്ണേന ച രാവണഃ തതഃ ക്രുദ്ധേന രാമേണ രണേ സൌമിത്രിണാ സഹ
രാവണൻ സംശയത്തോടെ പൊന്നുപോലെയുള്ള മൃഗരൂപം ധരിച്ചു; പിന്നെ കോപത്തോടെ രാമനും സൗമിത്രിയും ചേർന്ന് യുദ്ധം ചെയ്തു.
രാവണസ്യ വധാര്ഥായ ഹത്വാ വാലിം മനോജവമ് അഭിഷിക്തശ് ച സുഗ്രീവോ യുവരാജോ ഽങ്ഗദസ് തഥാ
രാവണനെ കൊല്ലാൻ വേണ്ടി, മനസ്സുപോലെയുള്ള വേഗമുള്ള വാലിയെ വധിച്ച്, സുഗ്രീവനെ രാജാവായി, അങ്കദനെ യുവരാജാവായി അഭിഷേകം ചെയ്തു.
ഹനുമാന് നലനീലശ് ച ജാമ്ബവാന് പനസസ് തഥാ ഗവയശ് ച ഗവാക്ഷശ് ച പാഠീനഃ പരമൌജസഃ
ഹനുമാൻ, നലൻ, നീലൻ, ജാംബവാൻ, പനസൻ, ഗവയൻ, ഗവാക്ഷൻ, പാഠീനൻ എന്നിങ്ങനെ മഹാശക്തിയുള്ള വാനരന്മാർ അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ഏതൈശ് ചാന്യൈശ് ച ബഹുഭിര് വാനരൈഃ സമഹാബലൈഃ സമാവൃതോ മഹാഘോരൈ രാമോ രാജീവലോചനഃ
ഇവരും മറ്റു അനേകം ശക്തിയുള്ള ഭയങ്കരമായ വാനരന്മാരും ചുറ്റിപ്പറ്റിയപ്പോൾ, കമലനയനനായ രാമൻ അവരോടൊപ്പം ഉണ്ടായിരുന്നു.
ഗിരീണാം സര്വസംഘാതൈഃ സേതും ബദ്ധ്വാ മഹോദധൌ ബലേന മഹതാ രാമഃ സമുത്തീര്യ മഹോദധിമ്
എല്ലാ പർവ്വതങ്ങളുടെ ശക്തിയും ചേർത്ത്, മഹാസമുദ്രത്തിൽ ഒരു പാലം പണിതു, രാമൻ തന്റെ വലിയ സൈന്യത്തോടെ ആ സമുദ്രം കടന്നു.
സംഗ്രാമമ് അതുലം ചക്രേ രക്ഷോഗണസമന്വിതഃ യമഹസ്തം പ്രഹസ്തം ച നികുമ്ഭം കുമ്ഭമ് ഏവ ച
അവൻ അനുപമമായ ഒരു യുദ്ധം നടത്തി, യമഹസ്തൻ, പ്രഹസ്തൻ, നികുംബൻ, കുംബൻ തുടങ്ങിയ അസുരസേനകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരുന്നതാണ്.