ന ചാത്മനോ മഹാബുദ്ധേ യാചേത്യ് ആഹ ശിവോ ദ്വിജമ് ഏവം പ്രോക്തഃ പുനര് വിപ്രോ ധ്യാത്വാ പ്രാഹ ശിവം തഥാ
പക്ഷേ ശിവന് ആ ബ്രാഹ്മണനോട് പറഞ്ഞു: 'നിന്റെതിനു വേണ്ടി ഒന്നും ചോദിച്ചില്ലല്ലോ, മഹാബുദ്ധിയുള്ളവനേ.' അങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, ആ മഹർഷി ധ്യാനിച്ച് ശിവനോട് വീണ്ടും പറഞ്ഞു.
വിനീതവദ് അദീനാത്മാ ശിവഭക്തിസമന്വിതഃ സര്വലോകോപകാരായ പുനര് യാചിതവാന് ഇദമ് ശൃണ്വത്സു ലോകപാലേഷു ജഗാദേദം സ ഗൌതമഃ
വിനയത്തോടെ, മനസ്സില് ദു:ഖമില്ലാതെ, ശിവഭക്തിയോടെ, എല്ലാ ലോകത്തിനും ഉപകാരത്തിനായി ഗൗതമന് വീണ്ടും അപേക്ഷിച്ചു; ലോകപാലന്മാര് കേള്ക്കുമ്പോള് അവന് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
യാവത് സാഗരഗാ ദേവീ നിസൃഷ്ടാ ബ്രഹ്മണോ ഗിരേഃ സര്വത്ര സര്വദാ തസ്യാം സ്ഥാതവ്യം വൃഷഭധ്വജ
ബ്രഹ്മാവിന്റെ പര്വ്വതത്തില് നിന്നു പുറപ്പെട്ട് സമുദ്രത്തിലേക്കു ഒഴുകുന്ന ആ ദേവി എത്രകാലം ഒഴുകുന്നുവോ, അത്രകാലം അവള് എല്ലിടത്തും നിലനില്ക്കണം, വൃഷഭധ്വജനേ.
ഫലേപ്സൂനാം ഫലം ദാതാ ത്വമ് ഏവ ജഗതഃ പ്രഭോ തീര്ഥാന്യ് അന്യാനി ദേവേശ ക്വാപി ക്വാപി ശുഭാനി ച
ലോകത്തിന്റെ നാഥാ, ഫലമാഗ്രഹിക്കുന്നവര്ക്ക് ഫലം നല്കുന്നവന് നീയത്രേ; മറ്റുള്ള തീര്ത്ഥങ്ങള് ദേവനാഥാ, ഇടയ്ക്ക് ഇടയ്ക്ക് മാത്രം ശുഭഫലമുള്ളവയാണ്.
യത്ര തേ സംനിധിര് നിത്യം തദ് ഏവ ശുഭദം വിദുഃ യത്ര ഗങ്ഗാ ത്വയാ ദത്താ ജടാമുകുടസംസ്ഥിതാ സര്വത്ര തവ സാംനിധ്യാത് സര്വതീര്ഥാനി ശംകര
നിന്റെ സാന്നിധ്യം എവിടെയും എപ്പോഴും ഉണ്ടെങ്കില് ആ സ്ഥലം ശുഭമായതാണെന്ന് എല്ലാവരും അറിയുന്നു. നീ തന്ന ഗംഗാ നിന്റെ ജടാമുടിയില് വിശ്രമിക്കുമ്പോള്, ശംകരാ, നിന്റെ സാന്നിധ്യം കൊണ്ടു എല്ലാ തീര്ത്ഥങ്ങളും അവിടെ തന്നെ നിലകൊള്ളുന്നു.
തദ് ഗൌതമവചഃ ശ്രുത്വാ പുനര് ഹര്ഷാച് ഛിവോ ഽബ്രവീത്
ഗൗതമന്റെ ഈ വാക്കുകള് കേട്ട്, ശിവന് സന്തോഷത്തോടെ വീണ്ടും പറഞ്ഞു.
യത്ര ക്വാപി ച യത് കിംചിദ് യോ വാ ഭവതി ഭക്തിതഃ യാത്രാം സ്നാനമ് അഥോ ദാനം പിതൄണാം വാപി തര്പണമ്
എവിടെയായാലും, എങ്ങനെയായാലും, ആര് ഭക്തിയോടെ തീര്ത്ഥയാത്ര, സ്നാനം, ദാനം, അഥവാ പിതൃകര്മ്മം ചെയ്യുകയാണോ—
ശ്രവണം പഠനം വാപി സ്മരണം വാപി ഗൌതമ യഃ കരോതി നരോ ഭക്ത്യാ ഗോദാവര്യാ യതവ്രതഃ
ശ്രവണം, പാരായണം, അല്ലെങ്കില് സ്മരണം, ഗൗതമാ, ഭക്തിയോടെ ഗോദാവരിയില് വ്രതപാലനത്തോടെ ആര് ചെയ്യുന്നു—
സപ്തദ്വീപവതീ പൃഥ്വീ സശൈലവനകാനനാ സരത്നാ സൌഷധീ രമ്യാ സാര്ണവാ ധര്മഭൂഷിതാ
ഏഴു ദ്വീപുകളുള്ള ഭൂമി, പര്വ്വതങ്ങളും കാടുകളും കാനനങ്ങളും, രത്നങ്ങളും ഔഷധികളും സമുദ്രങ്ങളും നിറഞ്ഞു, ധര്മ്മം കൊണ്ടു അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതുമാണ്.
ദത്ത്വാ ഭവതി യോ ധര്മഃ സ ഭവേദ് ഗൌതമീസ്മൃതേഃ ഏവംവിധാ ഇലാ വിപ്ര ഗോദാനാദ് യാഭിധീയതേ
ദാനംകൊണ്ടു ലഭിക്കുന്ന ധര്മം, ഗൗതമാ, ഗോദാവരിയെ സ്മരിച്ചാല് അതുതന്നെ ലഭിക്കും; ഇതാണ് ബ്രാഹ്മണാ, പശുദാനത്തിന് തുല്യമായതെന്ന് പറയപ്പെടുന്നത്.
ചന്ദ്രസൂര്യഗ്രഹേ കാലേ മത്സാംനിധ്യേ യതവ്രതഃ ഭൂഭൃതേ വിഷ്ണവേ ഭക്ത്യാ സര്വകാലം കൃതാ സുധീഃ
ചന്ദ്രനോ സൂര്യനോ ഗ്രഹണം സമയത്ത്, എന്റെ സാന്നിധ്യത്തില്, വ്രതപാലനത്തോടെ, ഭൂമിയെ താങ്ങുന്ന വിഷ്ണുവിന് ഭക്തിയോടെ എപ്പോഴും അര്പ്പണം ചെയ്യുന്നവന് ജ്ഞാനിയാകുന്നു.
ഗാഃ സുന്ദരാഃ സവത്സാശ് ച സംഗമേ ലോകവിശ്രുതേ യോ ദദാതി ദ്വിജശ്രേഷ്ഠ തത്ര യത് പുണ്യമ് ആപ്നുയാത്
ലോകപ്രസിദ്ധമായ സംഗമത്തില് ആരെങ്കിലും സുന്ദരമായ കാളകളും കിടാവുകളും ദാനം ചെയ്താല്, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ, അവിടെ ലഭിക്കുന്ന പുണ്യം അത്ര വലിയതാണ്.
തസ്മാദ് വരം പുണ്യമ് ഏതി സ്നാനദാനാദിനാ നരഃ ഗൌതമ്യാം വിശ്വവന്ദ്യായാം മഹാനദ്യാം തു ഭക്തിതഃ
അതുകൊണ്ട്, ലോകം വന്ദിക്കുന്ന മഹാനദിയായ ഗോദാവരിയില് ഭക്തിയോടെ സ്നാനം, ദാനം മുതലായവ ചെയ്താല് മനുഷ്യന് വലിയ പുണ്യം നേടുന്നു.
തസ്മാദ് ഗോദാവരീ ഗങ്ഗാ ത്വയാ നീതാ ഭവിഷ്യതി സര്വപാപക്ഷയകരീ സര്വാഭീഷ്ടപ്രദായിനീ
അതുകൊണ്ട്, ഗോദാവരി നിന്റെ നേതൃത്വത്തില് ഗംഗയായി മാറും; അവള് എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിപ്പിക്കുകയും എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നല്കുകയും ചെയ്യും.
ഏതച് ഛ്രുതം മയാ മാതര് വദതോ ഗൌതമം ശിവാത് ഏതസ്മാത് കാരണാച് ഛംഭുര് ഗങ്ഗായാം നിയതഃ സ്ഥിതഃ
ഇത് ഞാന് കേട്ടതാണ്, അമ്മേ, ശിവന് ഗൗതമനോടു സംസാരിച്ചപ്പോള്; അതുകൊണ്ടാണ് ശംഭു എപ്പോഴും ഗംഗയില് നിലകൊള്ളുന്നത്.
കോ നിവര്തയിതും ശക്തസ് തമ് അമ്ബ കരുണോദധിമ് അഥാപി മാതര് ഏതത് സ്യാന് മാനുഷാ വിഘ്നപാശകൈഃ
ആ കരുണാസാഗരനെ ആരാണ് തടയാന് കഴിയുക, അമ്മേ? എന്നാലും, മനുഷ്യര്ക്ക് തടസ്സങ്ങളുടെ ബന്ധനം മൂലം ഇങ്ങനെയാകാം.
വിനിബദ്ധാ ന ഗച്ഛന്തി ഗോദാമ് അപ്യ് അന്തികസ്ഥിതാമ് ന നമന്തി ശിവം ദേവം ന സ്മരന്തി സ്തുവന്തി ന
അവയാല് ബന്ധിക്കപ്പെട്ടവര് അടുത്തുള്ള ഗോദാവരിയിലേക്കും പോകുന്നില്ല, ശിവദേവനോട് വന്ദിക്കുകയും സ്മരിക്കുകയോ സ്തുതിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നില്ല.
തഥാ മാതഃ കരിഷ്യാമി തവ സംതോഷഹേതവേ സംനിരോദ്ധുമ് അഥോ ക്ലേശസ് തവ വാക്യം ക്ഷമസ്വ മേ
അങ്ങനെ, അമ്മേ, നിന്നെ സന്തോഷിപ്പിക്കാന് ഞാന് പ്രവര്ത്തിക്കും; തടയുന്നതില് ബുദ്ധിമുട്ടുണ്ടെങ്കില് എന്റെ വാക്കുകള് ക്ഷമിക്കണം.
തതഃ പ്രഭൃതി വിഘ്നേശോ മാനുഷാന് പ്രതി കിംചന വിഘ്നമ് ആചരതേ യസ് തു തമ് ഉപാസ്യ പ്രവര്തതേ
അതിനുശേഷം, വിഘ്നേശ്വരന് മനുഷ്യര്ക്ക് കുറെ തടസ്സങ്ങള് സൃഷ്ടിക്കും; പക്ഷേ, ആരെങ്കിലും അവനെ ആരാധിച്ചാല് അവന് തടസ്സമില്ലാതെ മുന്നോട്ട് പോകും.
അഥോ വിഘ്നമ് അനാദൃത്യ ഗൌതമീം യാതി ഭക്തിതഃ സ കൃതാര്ഥോ ഭവേല് ലോകേ ന കൃത്യമ് അവശിഷ്യതേ
തടസ്സങ്ങളെ അവഗണിച്ച്, ഭക്തിയോടെ ഗോദാവരിയിലേക്കു വരുന്നവന് ലോകത്തില് പൂര്ണത നേടുന്നു, ചെയ്യേണ്ടത് ഒന്നും അവശേഷിക്കാറില്ല.
വിഘ്നാന്യ് അനേകാനി ഭവന്തി ഗേഹാന് നിര്ഗന്തുകാമസ്യ നരാധമസ്യ നിധായ തന്മൂര്ധ്നി പദം പ്രയാതി ഗങ്ഗാം ന കിം തേന ഫലം പ്രലബ്ധമ്
വീടുവിട്ടുപോകാന് ആഗ്രഹിക്കുന്ന താഴ്ന്ന മനുഷ്യന് പലവിധ തടസ്സങ്ങളും വരാം; എന്നാല് അവന് തല അവളുടെ പാദത്തില് വച്ച് ഗംഗയെ എത്തിച്ചേരുമ്പോള് ലഭിക്കാത്ത ഫലം ഒന്നുമില്ല.
അസ്യാഃ പ്രഭാവം കോ ബ്രൂയാദ് അപി സാക്ഷാത് സദാശിവഃ സംക്ഷേപേണ മയാ പ്രോക്തമ് ഇതിഹാസപദാനുഗമ്
അവളുടെ മഹത്വം ആര് പറയാന് കഴിയും, സദാശിവന് പോലും? ഇതിഹാസവചനങ്ങള് അനുസരിച്ച് ഞാന് ചുരുക്കത്തില് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
ധര്മാര്ഥകാമമോക്ഷാണാം സാധനം യച് ചരാചരേ തദ് അത്ര വിദ്യതേ സര്വമ് ഇതിഹാസേ സവിസ്തരേ
നടക്കുന്നവരിലും നില്ക്കുന്നവരിലും ധർമ്മം, സമ്പത്ത്, ആനന്ദം, മോക്ഷം എന്നിവ നേടാനുള്ള എല്ലാ മാർഗങ്ങളും ഇവിടെ ഈ ഇതിഹാസത്തിൽ മുഴുവൻ വിശദമായി കാണാം.
വേദോദിതം ശ്രുതിസകലരഹസ്യമ് ഉക്തം സത്കാരണം സമഭിധാനമ് ഇദം സദൈവ സമ്യക് ച ദൃഷ്ടം ജഗതാം ഹിതായ പ്രോക്തം പുരാണം ബഹുധര്മയുക്തമ്
വേദങ്ങളിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നതും, ശ്രുതിയുടെ എല്ലാ രഹസ്യങ്ങളും, യഥാർത്ഥ കാരണം എല്ലാം ഇവിടെ പറയപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. അനേകം ധർമ്മങ്ങൾ നിറഞ്ഞ ഈ പുരാണം ലോകങ്ങളുടെ ക്ഷേമത്തിനായി എന്നും ശരിയായി കണ്ടു പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
അസ്യ ശ്ലോകം പദം വാപി ഭക്തിതഃ ശൃണുയാത് പഠേത് ഗങ്ഗാ ഗങ്ഗേതി വാ വാക്യം സ തു പുണ്യമ് അവാപ്നുയാത്
ഈ ഗ്രന്ഥത്തിലെ ഒരു ശ്ലോകം അല്ലെങ്കിൽ ഒരു പദം ഭക്തിയോടെ കേൾക്കുകയോ വായിക്കുകയോ, 'ഗംഗാ ഗംഗാ' എന്ന് ഉച്ചരിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നവൻ പുണ്യം നേടും.
കലികലങ്കവിനാശനദക്ഷമ് ഇദം സകലസിദ്ധികരം ശുഭദം ശിവമ് ജഗതി പൂജ്യമ് അഭീഷ്ടഫലപ്രദം ഗാങ്ഗമ് ഏതദ് ഉദീരിതമ് ഉത്തമമ്
കലിയുഗത്തിലെ ദോഷങ്ങൾ നശിപ്പിക്കാൻ കഴിയുന്ന, എല്ലാ സിദ്ധികളും നൽകുന്ന, ശുഭവും വിശുദ്ധവും, ലോകത്തിൽ ആരാധനാർഹമായതും ഇഷ്ടഫലങ്ങൾ നൽകുന്നതുമായ ഉത്തമമായ ഗാംഗം പുരാണം ഇതാണ്.
സാധു ഗൌതമ ഭദ്രം തേ കോ ഽന്യോ ഽസ്തി സദൃശസ് ത്വയാ യ ഏനാം ഗൌതമീം ഗങ്ഗാം ദണ്ഡകാരണ്യമ് ആപ്നുയാത്
നല്ലതു ചെയ്തു ഗൗതമാ, നിനക്ക് ആശംസകൾ. ഈ ഗൗതമി ഗംഗയെ ദണ്ഡകാരണ്യത്തിൽ എത്തിച്ചവനായി നിനക്ക് തുല്യൻ ആരാണ്?
ഗങ്ഗാ ഗങ്ഗേതി യോ ബ്രൂയാദ് യോജനാനാം ശതൈര് അപി മുച്യതേ സര്വപാപേഭ്യോ വിഷ്ണുലോകം സ ഗച്ഛതി
'ഗംഗാ ഗംഗാ' എന്ന് ആരെങ്കിലും നൂറുകണക്കിന് യോജന ദൂരത്തുനിന്നും പോലും ഉച്ചരിച്ചാൽ, അവൻ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനായി വിഷ്ണുലോകത്തിൽ പോകും.
തിസ്രഃ കോട്യോ ഽര്ധകോടീ ച തീര്ഥാനി ഭുവനത്രയേ താനി സ്നാതും സമായാന്തി ഗങ്ഗായാം സിംഹഗേ ഗുരൌ
മൂന്ന് കോടിയും അരകോടിയും തീർത്ഥങ്ങൾ മൂന്ന് ലോകങ്ങളിലും ഉണ്ട്. അവയെല്ലാം സിംഹരാശിയിലും ഗുരു ഗ്രഹമായപ്പോൾ ഗംഗയിൽ കുളിക്കാൻ ഒന്നിക്കുന്നു.
ഷഷ്ടിര് വര്ഷസഹസ്രാണി ഭാഗീരഥ്യവഗാഹനമ് സകൃദ് ഗോദാവരീസ്നാനം സിംഹയുക്തേ ബൃഹസ്പതൌ
അറുപതിനായിരം വർഷം ഭാഗീരഥിയിൽ കുളിച്ചാലോ, അല്ലെങ്കിൽ സിംഹരാശിയിലും ബൃഹസ്പതി ഉന്നതിയിലായപ്പോൾ ഒരിക്കൽ ഗോദാവരിയിൽ കുളിച്ചാലോ,