ന കിംചിദ് അപി യസ്യാസ്തേ ലോകേ വിഷയജം സുഖമ് ലോകദ്വയേ ഽപി ന സുഖീ കിതവഃ കോപി ദൃശ്യതേ
"ലോകത്തിൽ ഇന്ദ്രിയസുഖം ഒന്നുമില്ലാത്തവൻ — അത്തരം ചതിക്കാരൻ ഈ ലോകത്തും മറ്റെ ലോകത്തും ഒരിക്കലും സന്തോഷവാനാകുന്നില്ല."
വിഭാതി ച തഥാ നിത്യം ലജ്ജയാ ദഗ്ധമാനസഃ ഗതധര്മോ നിരാനന്ദോ ഗ്രസ്തഗര്വസ് തഥാടതി
"അവൻ എപ്പോഴും ഇങ്ങനെ തന്നെയാണ്: ലജ്ജയിൽ മനസ്സ് കത്തിയവൻ, ധർമ്മം നഷ്ടപ്പെട്ടവൻ, സന്തോഷം ഇല്ലാത്തവൻ, അഹങ്കാരം നശിച്ചവൻ, അലയുന്നു."
അകൈതവീ ച യാ വൃത്തിഃ സാ പ്രശസ്താ ദ്വിജന്മനാമ് കൃഷിഗോരക്ഷ്യവാണിജ്യമ് അപി കുര്യാന് ന കൈതവമ്
വഞ്ചനയില്ലാത്ത ഉപജീവനമാണ് ദ്വിജന്മാർക്കു ഏറ്റവും ഉത്തമം. കൃഷി, പശുപാലനം, വ്യാപാരം എന്നിവ ചെയ്യാമെങ്കിലും വഞ്ചനയോടെ ചെയ്യരുത്.
യസ് തു കൈതവവൃത്ത്യാ ഹി ധനമ് ആഹര്തുമ് ഇച്ഛതി ധര്മാര്ഥകാമാഭിജനൈഃ സ വിമുച്യേത പൌരുഷാത്
വഞ്ചനയിലൂടെ ധനം സമ്പാദിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നവൻ തന്റെ തന്നെ പ്രവൃത്തികൾകൊണ്ട് ധർമ്മം, ഐശ്വര്യം, സുഖം, ഉന്നത വംശം എന്നിവയെല്ലാം നഷ്ടപ്പെടും.
വേദേ ഽപി ദൂഷിതം കര്മ തവ പിത്രാ തദാദൃതമ് തസ്മാത് കിം കുര്മഹേ വത്സ യദ് ഉക്തം തേ വിധീയതേ
വേദത്തിലും ആ പ്രവൃത്തി നിന്ദിക്കപ്പെട്ടതാണ്; നിന്റെ അച്ഛനും അതിനെ അങ്ങനെ തന്നെ കണ്ടു. അതിനാൽ, മകനേ, ഇനി എന്ത് ചെയ്യണം? നിന്നോട് പറഞ്ഞത് അനുസരിക്കണം.
വിധാതൃവിഹിതം മാര്ഗം കോ നു വാത്യേതി പണ്ഡിതഃ
സൃഷ്ടാവൻ നിർദേശിച്ച വഴിയെ മറികടക്കാൻ പാണ്ഡിത്യം ഉള്ളവരിൽ ആരാണ് കഴിയുക?
ഏതത് പുരോധസോ വാക്യം ശ്രുത്വാ സുമതിര് അബ്രവീത്
പുരോഹിതന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടശേഷം സുമതി പറഞ്ഞു.
കിം കൃത്വാ പ്രമതിസ് താതഃ പുനാ രാജ്യമ് അവാപ്നുയാത്
പ്രമതി എന്ത് ചെയ്താൽ വീണ്ടും രാജ്യം ലഭിക്കും, അച്ഛോ?
പുനര് ധ്യാത്വാ മധുച്ഛന്ദാഃ സുമതിം ചേദമ് അബ്രവീത്
വീണ്ടും ആലോചിച്ചശേഷം മധുഛ്ഛന്ദസ് സുമതിയോട് പറഞ്ഞു.
ഗൌതമീം യാഹി വത്സ ത്വം തത്ര പൂജയ ശംകരമ് അദിതിം വരുണം വിഷ്ണും തതഃ പാശാദ് വിമോക്ഷ്യതേ
മകനേ, നീ ഗൗതമീ നദിയിലേക്കു പോകൂ. അവിടെ ശങ്കരനെയും, അദിതിയെയും, വരുണനെയും, വിഷ്ണുവിനെയും ആരാധിക്കൂ. അപ്പോൾ നീ ബന്ധനങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനാകും.
തഥേത്യ് ഉക്ത്വാ ജഗാമാശു ഗങ്ഗാം നത്വാ ജനാര്ദനമ് പൂജയാമ് ആസ ശംഭും ച തപസ് തേപേ യതവ്രതഃ
'അങ്ങനെ തന്നെ' എന്ന് പറഞ്ഞ്, അവൻ വേഗത്തിൽ ഗംഗയിലേക്കു പോയി, ജനാർദ്ദനനെ നമസ്കരിച്ചു, ശംഭുവിനെ ആരാധിച്ചു, കഠിന വ്രതങ്ങൾ പാലിച്ചു.
സഹസ്രമ് ഏകം വര്ഷാണാം ബദ്ധം പിതരമ് ആത്മനഃ മോചയാമ് ആസ ദേവേഭ്യഃ പുനാ രാജ്യമ് അവാപ സഃ
ആയിരം വർഷം കഠിനതപം ചെയ്തു, ദേവന്മാരിൽ നിന്ന് ബന്ധിതനായ പിതാവിനെ മോചിപ്പിച്ചു, വീണ്ടും രാജ്യം നേടി.
ശിവേശാഭ്യാം മുക്തപാശോ രാജ്യം പ്രാപ സുതാത് സ്വകാത് അവാപ്യ വിദ്യാം ഗാന്ധര്വീം പ്രിയശ് ചാസീച് ഛതക്രതോഃ
ശിവനും ഈശ്വരനും ബന്ധനത്തിൽ നിന്ന് മോചനം നൽകി, തന്റെ മകനെ 통해 രാജ്യം വീണ്ടെടുത്തു, ഗന്ധർവ്വവിദ്യയും നേടി, ഇന്ദ്രനു പ്രിയനായി.
ശാംഭവം വൈഷ്ണവം ചൈവ ഉര്വശീതീര്ഥമ് ഏവ ച തതഃപ്രഭൃതി തത് തീര്ഥം കൈതവം ചേതി വിശ്രുതമ്
ശാംഭവം, വൈഷ്ണവം, ഉർവശീ തീർത്ഥം എന്നിവ അന്നുമുതൽ കൈതവം എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തമായി.
ശിവവിഷ്ണുസരിന്മാതുപ്രസാദാദ് ആപ്യതേ ന കിമ് തത്ര സ്നാനം ച ദാനം ച ബഹുപുണ്യഫലപ്രദമ് പാപപാശവിമോക്ഷം തു സര്വദുര്ഗതിനാശനമ്
ശിവനും വിഷ്ണുവും നദിമാതാവും അനുഗ്രഹിച്ചാൽ അവിടെ ലഭിക്കാത്തത് എന്താണ്? അവിടെ സ്നാനം ചെയ്യുകയും ദാനം നടത്തുകയും ചെയ്താൽ അനവധി പുണ്യഫലവും പാപബന്ധനങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചനവും എല്ലാ ദുർഗതികളും നശിപ്പിക്കുന്നതുമാണ്.
സാമുദ്രം തീര്ഥമ് ആഖ്യാതം സര്വതീര്ഥഫലപ്രദമ് തസ്യ സ്വരൂപം വക്ഷ്യാമി ശൃണു നാരദ തന്മനാഃ
സാമുദ്ര തീർത്ഥം എല്ലാ തീർത്ഥഫലവും നൽകുന്നവയിലൊന്നാണ് എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. അതിന്റെ സ്വഭാവം ഞാൻ പറയാം; മനസ്സോടെ കേൾക്കൂ, നാരദാ.
വിസൃഷ്ടാ ഗൌതമേനാസൌ ഗങ്ഗാ പാപപ്രണാശനീ ലോകാനാമ് ഉപകാരാര്ഥം പ്രായാത് പൂര്വാര്ണവം പ്രതി
ഗൗതമൻ വിടുതൽ നൽകിയ ഗംഗ, പാപങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്നവളായി ലോകങ്ങളുടെ ഉപകാരത്തിനായി കിഴക്കൻ സമുദ്രത്തേക്കു പോയി.
ആഗച്ഛന്തീ ദേവനദീ കമണ്ഡലുധൃതാ മയാ ശിരസാ ച ധൃതാ ദേവീ ശംഭുനാ പരമാത്മനാ
ദേവനദിയായ അവളെ ഞാൻ കമണ്ഡലുവിൽ എടുത്ത് തലയിൽ വഹിച്ചു; പരമാത്മാവായ ശംഭുവും അവളെ വഹിച്ചു.
വിഷ്ണുപാദാത് പ്രസൂതാം താം ബ്രാഹ്മണേന മഹാത്മനാ ആനീതാം മര്ത്യഭവനം സ്മരണാദ് അഘനാശനീമ്
വിഷ്ണുവിന്റെ പാദത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ച അവളെ മഹാത്മാവായ ബ്രാഹ്മണൻ ഭൂമിയിലേക്കു കൊണ്ടുവന്നു; അവളെ ഓർക്കുന്നതു മാത്രം ചെയ്താലും പാപങ്ങൾ നശിക്കും.
ഗുരോര് ഗുരുതമാം സിന്ധുര് ദൃഷ്ട്വാ കൃത്യമ് അചിന്തയത് യാ വന്ദ്യാ ജഗതാമ് ഈശാ ബ്രഹ്മേശാദ്യൈര് നമസ്കൃതാ
ഗുരുക്കളിൽ ഏറ്റവും മഹത്വമുള്ള സമുദ്രത്തെ കണ്ടു, ഗുരു എന്ത് ചെയ്യണമെന്ന് ആലോചിച്ചു; ലോകങ്ങളുടെ ഈശ്വരന്മാർക്കും ബ്രഹ്മാവിനും ഈശ്വരനും വന്ദ്യയായവളാണ് അവൾ.
താമ് അഹം പ്രതിഗച്ഛേയം നോ ചേത് സ്യാദ് ധര്മദൂഷണമ് ആഗച്ഛന്തം മഹാത്മാനം യോ മോഹാന് നോപതിഷ്ഠതേ
ഞാൻ അവളോടൊപ്പം പോകാതിരിക്കുകയാണെങ്കിൽ, അത് ധർമ്മത്തിന് വിരുദ്ധമായിരിക്കും. മഹാത്മാവ് വരുമ്പോൾ, മോഷം മൂലം ആരെങ്കിലും അവനെ ആദരിക്കാതിരിക്കുന്നു എങ്കിൽ, അതു തെറ്റാണ്.
ന തസ്യ കോപി ത്രാതാസ്തി പാപിനോ ലോകയോര് ദ്വയോഃ ഏവം വിമൃശ്യ രത്നേശോ മൂര്തിമാന് വിനയാന്വിതഃ കൃതാഞ്ജലിപുടോ ഗങ്ഗാമ് ആഹേദം സരിതാംപതിഃ
അങ്ങനെയുള്ള പാപിക്ക് ഇഹലോകത്തോ പരലോകത്തോ രക്ഷകൻ ഇല്ല. ഇങ്ങനെ ആലോചിച്ച്, രത്നങ്ങളുടെ അധിപൻ, വിനയത്തോടെ കയ്യുയർത്തി ഗംഗാദേവിയെ അഭിസംബോധന ചെയ്തു.
രസാതലഗതം വാരി പൃഥിവ്യാം യന് നഭസ്തലേ തന് മാമ് ഏവാത്ര വിശതു നാഹം വക്ഷ്യാമി കിംചന
ജലം ഭൂമിയിലോ, ആകാശത്തിലോ, പാതാളത്തിലോ എവിടെയായാലും, അതെല്ലാം ഇവിടെ എന്നിൽ മാത്രം വരട്ടെ; ഞാൻ ഇനി ഒന്നും പറയില്ല.
മയി രത്നാനി പീയൂഷം പര്വതാ രാക്ഷസാസുരാഃ ഏതാന് അപ്യ് അഖിലാന് അന്യാന് ഭീമാന് സംധാരയാമ്യ് അഹമ്
എന്റെ ഉള്ളിൽ രത്നങ്ങളും അമൃതവും പർവതങ്ങളും രാക്ഷസന്മാരും അസുരന്മാരും ഉണ്ട്; ഇവയും മറ്റ് ഭയാനകമായവയും ഞാൻ സഹിക്കുന്നു.
മമാന്തഃ കമലായുക്തോ വിഷ്ണുഃ സ്വപിതി നിത്യദാ മമാശക്യം ന കിമപി വിദ്യതേ സചരാചരേ
എന്റെ ഉള്ളിൽ കമലാസഹിതനായ വിഷ്ണു എപ്പോഴും വിശ്രമിക്കുന്നു; ചലനമുള്ളതിലോ അചലമായതിലോ എനിക്ക് അസാധ്യമായത് ഒന്നുമില്ല.
മഹത്യ് അഭ്യാഗതേ കുര്യാത് പ്രത്യുത്ഥാനം ന യോ മദാത് സ ധര്മാദിപരിഭ്രഷ്ടോ നിരയം തു സമാപ്നുയാത്
ഏതെങ്കിലും മഹാനായവൻ വരുമ്പോൾ, അഹങ്കാരത്തിൽ നിന്ന് ആരെങ്കിലും എഴുന്നേറ്റ് സ്വീകരിക്കാതിരിക്കുകയാണെങ്കിൽ, അവൻ ധർമ്മത്തിൽ നിന്ന് തെറ്റിപ്പോകും, നരകത്തിൽ എത്തും.
ന താന് മേ ബിഭ്രതഃ ഖേദോ വിനാഗസ്ത്യപരാഭവാത് കിം തു ത്വം ഗൌരവേണൈഷാമ് അതിരിക്താ തതസ് ത്വ് അഹമ്
അവരെ വഹിക്കുന്നതിൽ എനിക്ക് യാതൊരു ക്ഷീണവും ഇല്ല, അഗസ്ത്യന്റെ പരാജയം ഒഴികെ. എന്നാൽ, നീയോ, ഈവരെക്കാൾ വലുതാണ്, അതുപോലെ ഞാനും.
ബ്രവീമി ദേവി ഗങ്ഗേ മാം ത്വം സാമ്യാത് സംഗതാ ഭവ നൈകരൂപാമ് അഹം ശക്തഃ സംഗന്തും ബഹുധാ യദി
ദേവീ ഗംഗേ, ഞാൻ നിന്നോട് പറയുന്നു: നീ എന്നോട് സമത്വത്തിലും ഐക്യത്തിലും ചേരണം; പല രൂപത്തിൽ നിന്നോടൊപ്പം ചേരാൻ എനിക്ക് കഴിയില്ല.
സങ്ഗമ് ഏഷ്യസി ദേവി ത്വം സംഗച്ഛേ ഽഹം ന ചാന്യഥാ ഗങ്ഗേ സമേഷ്യസി യദി ബഹുധാ തദ് വിചാരയേ
ദേവീ, നീ എന്നോടൊപ്പം ചേരും, ഞാനും നിന്നോടൊപ്പം ചേരും, വേറൊന്നുമില്ല. ഗംഗേ, നീ പല രൂപത്തിൽ വരികയാണെങ്കിൽ, അതു നീ ആലോചിക്കണം.
തമ് ഏവംവാദിനം സിന്ധുമ് അപാമ് ഈശം തദാബ്രവീത് ഗങ്ഗാ സാ ഗൌതമീ ദേവീ കുരു ചൈതദ് വചോ മമ
അങ്ങനെ പറഞ്ഞ ജലാധിപനോട് ഗംഗാദേവിയായ ഗൗതമി പറഞ്ഞു: 'എന്റെ വാക്ക് നീ ചെയ്യണം'.