ശശാപ താന് അതിക്രുദ്ധോ യയാതിര് അപരാജിതഃ യഥാവത് കഥിതം സര്വം മയാസ്യ ദ്വിജസത്തമാഃ
വളരെ കോപത്തോടെ ജയിക്കാനാവാത്ത യയാതി അവരെല്ലാവരെയും ശപിച്ചു, ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, ഞാന് നിങ്ങളോട് പറഞ്ഞതുപോലെ.
ഏവം ശപ്ത്വാ സുതാന് സര്വാംശ് ചതുരഃ പുരുപൂര്വജാന് തദ് ഏവ വചനം രാജാ പുരുമ് അപ്യ് ആഹ ഭോ ദ്വിജാഃ
ഇങ്ങനെ തന്റെ മൂത്ത നാലു മക്കളെയും ശപിച്ച്, രാജാവ് അതേ വാക്കുകള് പുരുവിനോടും പറഞ്ഞു, ബ്രാഹ്മണന്മാരേ.
തരുണസ് തവ രൂപേണ ചരേയം പൃഥിവീമ് ഇമാമ് ജരാം ത്വയി സമാധായ ത്വം പുരോ യദി മന്യസേ
നിന്റെ അനുമതി ഉണ്ടെങ്കില്, ഞാന് നിന്റെ യൗവനരൂപത്തില് ഈ ഭൂമിയില് സഞ്ചരിക്കാം. എന്റെ വയസ്സായ അവസ്ഥയെ നിന്നില് വെച്ച്.
സ ജരാം പ്രതിജഗ്രാഹ പിതുഃ പുരുഃ പ്രതാപവാന് യയാതിര് അപി രൂപേണ പുരോഃ പര്യചരന് മഹീമ്
ശക്തനായ പുരു തന്റെ അച്ഛന്റെ വയസ്സായ അവസ്ഥ ഏറ്റെടുത്തു. യയാതി പുരുവിന്റെ യൗവനം ഏറ്റെടുത്ത് ഭൂമിയില് സഞ്ചരിച്ചു.
സ മാര്ഗമാണഃ കാമാനാമ് അന്തം നൃപതിസത്തമഃ വിശ്വാച്യാ സഹിതോ രേമേ വനേ ചൈത്രരഥേ പ്രഭുഃ
ആ രാജാവ്, ആഗ്രഹങ്ങളുടെ അവസാനം അന്വേഷിച്ച്, വിശ്വാചിയോടൊപ്പം ചൈത്രരഥവനത്തില് സന്തോഷത്തോടെ ജീവിച്ചു.
യദാ ച തൃപ്തഃ കാമേഷു ഭോഗേഷു ച നരാധിപഃ തദാ പുരോഃ സകാശാദ് വൈ സ്വാം ജരാം പ്രത്യപദ്യത
ആ രാജാവ് ആസ്വാദനങ്ങളിലും ഭോഗങ്ങളിലും തൃപ്തനാകുമ്പോള്, തന്റെ വയസ്സായ അവസ്ഥ വീണ്ടും പുരുവിനോട് തിരികെ നല്കി.
യത്ര ഗാഥാ മുനിശ്രേഷ്ഠാ ഗീതാഃ കില യയാതിനാ യാഭിഃ പ്രത്യാഹരേത് കാമാന് സര്വശോ ഽങ്ഗാനി കൂര്മവത്
അവിടെ, മഹർഷികളിലെ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, യയാതി ആ ഗാഥകള് പാടി. അവയിലൂടെ ഒരാള്ക്ക് എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും ആമ തന്റെ അവയവങ്ങള് പോലെ അകത്തേക്ക് വലിച്ചെടുക്കാം.
ന ജാതു കാമഃ കാമാനാമ് ഉപഭോഗേന ശാമ്യതി ഹവിഷാ കൃഷ്ണവര്ത്മേവ ഭൂയ ഏവാഭിവര്ധതേ
ആഗ്രഹം ഒരിക്കലും ഭോഗങ്ങള് കൊണ്ട് ശമിക്കില്ല; clarified butter ഒഴിക്കുന്ന അഗ്നിയെപ്പോലെ, അത് വീണ്ടും വീണ്ടും വളരുന്നു.
യത് പൃഥിവ്യാം വ്രീഹിയവം ഹിരണ്യം പശവഃ സ്ത്രിയഃ നാലമ് ഏകസ്യ തത് സര്വമ് ഇതി കൃത്വാ ന മുഹ്യതി
ഭൂമിയിലെ എല്ലാ അരിയും യവവും പൊന്നും പശുക്കളും സ്ത്രീകളും ഒരാള്ക്കു പോലും മതിയാകില്ല, അവന് സ്വയം നിയന്ത്രിക്കാതിരിക്കുമ്പോള്.
യദാ ഭാവം ന കുരുതേ സര്വഭൂതേഷു പാപകമ് കര്മണാ മനസാ വാചാ ബ്രഹ്മ സംപദ്യതേ തദാ
ഏതു ജീവിയോടും മനസ്സില്, വാക്കില്, പ്രവൃത്തിയില് ദോഷം ചെയ്യാതിരിക്കുമ്പോള് മാത്രമേ ബ്രഹ്മം പ്രാപിക്കാനാകൂ.
യദാ തേഭ്യോ ന ബിഭേതി യദാ ചാസ്മാന് ന ബിഭ്യതി യദാ നേച്ഛതി ന ദ്വേഷ്ടി ബ്രഹ്മ സംപദ്യതേ തദാ
മറ്റുള്ളവരെ ഭയപ്പെടാതെയും, മറ്റുള്ളവര് തന്നെ ഭയപ്പെടാതെയും, ആഗ്രഹിക്കാതെയും ദ്വേഷിക്കാതെയും ഇരിക്കുമ്പോള് മാത്രമേ ബ്രഹ്മം പ്രാപിക്കാനാകൂ.
യാ ദുസ്ത്യജാ ദുര്മതിഭിര് യാ ന ജീര്യതി ജീര്യതഃ യോ ഽസൌ പ്രാണാന്തികോ രോഗസ് താം തൃഷ്ണാം ത്യജതഃ സുഖമ്
മണ്ടന്മാര്ക്ക് ഉപേക്ഷിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ളതും, വയസ്സായാലും പഴയാകാത്തതും, ജീവന് അവസാനിപ്പിക്കുന്ന രോഗം പോലെയുള്ളതുമായ ആ തൃഷ്ണയെ ഉപേക്ഷിക്കുന്നവന് മാത്രമാണ് സുഖം ലഭിക്കുക.
ജീര്യന്തി ജീര്യതഃ കേശാ ദന്താ ജീര്യന്തി ജീര്യതഃ ധനാശാ ജീവിതാശാ ച ജീര്യതോ ഽപി ന ജീര്യതി
വയസ്സാകുമ്പോള് മുടിയും പല്ലുകളും പഴകുന്നു; പക്ഷേ, ധനാസയും ജീവിച്ചിരിക്കാനുള്ള ആഗ്രഹവും ഒരിക്കലും പഴയാകുന്നില്ല.
യച് ച കാമസുഖം ലോകേ യച് ച ദിവ്യം മഹത് സുഖമ് തൃഷ്ണാക്ഷയസുഖസ്യൈതേ നാര്ഹന്തി ഷോഡശീം കലാമ്
ലോകത്തിലെ എല്ലാ ആനന്ദങ്ങളും ദൈവികമായ വലിയ ആനന്ദവും, തൃഷ്ണ നശിച്ചുള്ള ആനന്ദത്തിന്റെ പതിനാറിലൊന്നിനും തുല്യമല്ല.
ഏവമ് ഉക്ത്വാ സ രാജര്ഷിഃ സദാരഃ പ്രാവിശദ് വനമ് കാലേന മഹതാ ചായം ചചാര വിപുലം തപഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം, ആ രാജർഷി ഭാര്യയോടൊപ്പം കാടിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു. ദീര്ഘകാലം വലിയ തപസ്സു ചെയ്തു.
ഭൃഗുതുങ്ഗേ ഗതിം പ്രാപ തപസോ ഽന്തേ മഹായശാഃ അനശ്നന് ദേഹമ് ഉത്സൃജ്യ സദാരഃ സ്വര്ഗമ് ആപ്തവാന്
തപസ്സിന്റെ അവസാനം, മഹത്വം നേടിയവന് ഭൃഗുതുങ്ഗത്തില് എത്തി, ഭക്ഷണം കഴിക്കാതെ ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ച് ഭാര്യയോടൊപ്പം സ്വര്ഗ്ഗം പ്രാപിച്ചു.
തസ്യ വംശേ മുനിശ്രേഷ്ഠാഃ പഞ്ച രാജര്ഷിസത്തമാഃ യൈര് വ്യാപ്താ പൃഥിവീ സര്വാ സൂര്യസ്യേവ ഗഭസ്തിഭിഃ
അവന്റെ വംശത്തില് അഞ്ച് മഹർഷികളായ രാജർഷിമാര് ഉണ്ടായിരുന്നു. അവരാല് ഭൂമി മുഴുവന് സൂര്യന്റെ കിരണങ്ങളെപ്പോലെ വ്യാപിച്ചു.
യദോസ് തു വംശം വക്ഷ്യാമി ശൃണുധ്വം രാജസത്കൃതമ് യത്ര നാരായണോ ജജ്ഞേ ഹരിര് വൃഷ്ണികുലോദ്വഹഃ
ഇപ്പൊഴ് ഞാന് യദുവിന്റെ വംശം പറയാം. രാജാക്കന്മാര് ആദരിച്ച ആ വംശത്തില് നാരായണനും ഹരിയും, വൃഷ്ണികളുടെ മഹത്വവും ജനിച്ചു.
സുസ്ഥഃ പ്രജാവാന് ആയുഷ്മാന് കീര്തിമാംശ് ച ഭവേന് നരഃ യയാതിചരിതം നിത്യമ് ഇദം ശൃണ്വന് ദ്വിജോത്തമാഃ
യയാതിയുടെ ഈ കഥ എപ്പോഴും ശ്രവിക്കുന്നവന് ആരോഗ്യമുള്ളവനും സന്താനസമ്പന്നനും ദീര്ഘായുസ്സുള്ളവനും പ്രശസ്തനുമായിരിക്കും.
പുരോര് വംശം വയം സൂത ശ്രോതുമ് ഇച്ഛാമ തത്ത്വതഃ ദ്രുഹ്യസ്യാനോര് യദോശ് ചൈവ തുര്വസോശ് ച പൃഥക് പൃഥക്
സൂതാ, ഞങ്ങള്ക്ക് പുരുവിന്റെ വംശവും, ദ്രുഹ്യുവിന്റെയും അനുവിന്റെയും യദുവിന്റെയും തുര്വസ്വിന്റെയും വംശവും ഓരോന്നായി സത്യമായി കേള്ക്കാന് ആഗ്രഹമുണ്ട്.
ശൃണുധ്വം മുനിശാര്ദൂലാഃ പുരോര് വംശം മഹാത്മനഃ വിസ്തരേണാനുപൂര്വ്യാ ച പ്രഥമം വദതോ മമ
മുനിശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, മഹാത്മാവായ പുരുവംശത്തെ ഞാൻ ആദ്യം മുതൽ ക്രമമായി വിശദമായി പറയുന്നതു ശ്രദ്ധിച്ച് കേൾക്കൂ.
പുരോഃ പുത്രഃ സുവീരോ ഽഭൂന് മനസ്യുസ് തസ്യ ചാത്മജഃ രാജാ ചാഭയദോ നാമ മനസ്യോര് അഭവത് സുതഃ
പുരുവിന്റെ മകനായി ബലവാനായ സുവീരൻ ജനിച്ചു. സുവീരന്റെ മകനാണ് മനസ്യു. മനസ്യുവിന്റെ മകനായി അഭയദനാമനായ രാജാവും ജനിച്ചു.
തഥൈവാഭയദസ്യാസീത് സുധന്വാ നാമ പാര്ഥിവഃ സുധന്വനഃ സുബാഹുശ് ച രൌദ്രാശ്വസ് തസ്യ ചാത്മജഃ
അഭയദന്റെ മകനായി സുധൻവൻ എന്ന രാജാവും, സുധൻവന്റെ മകനായി സുബാഹുവും, സുബാഹുവിന്റെ മകനായി റൗദ്രാശ്വനും ജനിച്ചു.
രൌദ്രാശ്വസ്യ ദശാര്ണേയുഃ കൃകണേയുസ് തഥൈവ ച കക്ഷേയുസ്ഥണ്ഡിലേയുശ് ച സന്നതേയുസ് തഥൈവ ച
റൗദ്രാശ്വന്റെ മക്കളായി ദശാർണേയൻ, കൃകനേയൻ, കക്ഷേയൻ, സ്ഥണ്ഡിലേയൻ, സന്നതേയൻ എന്നിവരും ജനിച്ചു.
ഋചേയുശ് ച ജലേയുശ് ച സ്ഥലേയുശ് ച മഹാബലഃ ധനേയുശ് ച വനേയുശ് ച പുത്രകാശ് ച ദശ സ്ത്രിയഃ
അതിനുപുറമെ ഋചേയൻ, ജലേയൻ, ശക്തനായ സ്ഥലേയൻ, ധനേയൻ, വനേയൻ എന്നിങ്ങനെ പത്തു പുത്രന്മാരും പത്തു പുത്രിമാരും ജനിച്ചു.
ഭദ്രാ ശൂദ്രാ ച മദ്രാ ച ശലദാ മലദാ തഥാ ഖലദാ ച തതോ വിപ്രാ നലദാ സുരസാപി ച
ഭദ്ര, ശൂദ്ര, മദ്ര, ശലദ, മലദ, ഖലദ, വിപ്ര, നലദ, സുരസ, ഗോപലാ ഇവരാണ് ആ പത്തു പുത്രിമാർ.
തഥാ ഗോചപലാ ച സ്ത്രീരത്നകൂടാ ച താ ദശ ഋഷിര് ജാതോ ഽത്രിവംശേ ച താസാം ഭര്താ പ്രഭാകരഃ
അതുപോലെ ഗോപലയും സ്ത്രീരത്നകൂട്ടയും ആ പത്തു പേരിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. അത്രിവംശത്തിൽ ജനിച്ച ഒരു മഹർഷിയാണ് അവർക്കു ഭർത്താവായ പ്രഭാകരൻ.
ഭദ്രായാം ജനയാമ് ആസ സുതം സോമം യശസ്വിനമ് സ്വര്ഭാനുനാ ഹതേ സൂര്യേ പതമാനേ ദിവോ മഹീമ്
ഭദ്രയിൽ നിന്ന് അവൻ പ്രശസ്തനായ സോമനെ ജനിപ്പിച്ചു. സ്വർഭാനു സൂര്യനെ തള്ളിയപ്പോൾ സൂര്യൻ ആകാശത്തിൽ നിന്ന് ഭൂമിയിലേക്ക് വീഴുമ്പോഴായിരുന്നു ഇത്.
തമോഭിഭൂതേ ലോകേ ച പ്രഭാ യേന പ്രവര്തിതാ സ്വസ്തി തേ ഽസ്ത്വ് ഇതി ചോക്ത്വാ വൈ പതമാനോ ദിവാകരഃ
ലോകം ഇരുട്ടിൽ മൂടപ്പെട്ടപ്പോൾ, പ്രകാശം കൊണ്ടുവന്നത് അവനാണ്. 'നിനക്കു ക്ഷേമം ഉണ്ടാകട്ടെ' എന്ന് പറഞ്ഞ് വീഴുന്ന സൂര്യൻ പ്രസ്താവിച്ചു.
വചനാത് തസ്യ വിപ്രര്ഷേര് ന പപാത ദിവോ മഹീമ് അത്രിശ്രേഷ്ഠാനി ഗോത്രാണി യശ് ചകാര മഹാതപാഃ
ആ മഹർഷിയുടെ വാക്ക് മൂലം സൂര്യൻ ആകാശത്തിൽ നിന്ന് ഭൂമിയിലേക്ക് വീണില്ല. മഹാതപസ്സായ അത്രി ശ്രേഷ്ഠമായ ഗോത്രങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചു.