തേഷാം കനീയാന് യോ ഭ്രാതാ ശാന്തോ ഗുണഗണൈര് വൃതഃ ആസന്ദിവ ഇതി ഖ്യാതഃ സര്വജ്ഞാനോ മഹാമതിഃ
അവരിൽ ഏറ്റവും ഇളയവൻ, അനേകം ഗുണങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടവൻ, അസന്ദിവ എന്നായിരുന്നു അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്; അവൻ സർവ്വജ്ഞാനവും മഹത്തായ ബുദ്ധിയും ഉള്ളവൻ ആയിരുന്നു.
വിവാഹായ പിതാ തസ്മാഐ ആസന്ദിവായ യത്നവാന് ഏതസ്മിന്ന് അന്തരേ രാത്രൌ സുപ്തം തം ദ്വിജപുത്രകമ്
അസന്ദിവയുടെ വിവാഹം നടത്താൻ അച്ഛൻ ശ്രമിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, അതിനിടയിൽ രാത്രിയിൽ ആ ബ്രാഹ്മണപുത്രൻ ഉറങ്ങുകയായിരുന്നു.
അവിഷ്ണുസ്മരണം സൌമ്യശിരസ്കമ് അസമാഹിതമ് ആസന്ദിവം ക്രൂരരൂപാ രാക്ഷസീ കാമരൂപിണീ
വിഷ്ണുസ്മരണമില്ലാതെ, സുന്ദരമായ മനസ്സോടെ, ശ്രദ്ധയില്ലാതെ കിടന്നിരുന്ന അസന്ദിവയെ ഭയങ്കരമായ രൂപമുള്ള, രൂപം മാറ്റാൻ കഴിയുന്ന ഒരു രാക്ഷസി പിടിച്ചു.
തമ് ആദായാഗമച് ഛീഘ്രം ഗൌതമ്യാ ദക്ഷിണേ തടേ ശ്രീഗിരേര് ഉത്തരേ പാരേ ബഹുബ്രാഹ്മണസേവിതമ്
അവനെ പിടിച്ചു അവൾ വേഗത്തിൽ ഗൗതമിയുടെ തെക്കേ കരയിലേക്ക്, ശ്രീഗിരിയുടെ വടക്കേ തീരത്തേക്ക്, അനേകം ബ്രാഹ്മണന്മാർ വസിക്കുന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് കൊണ്ടുപോയി.
നഗരം ധര്മനിലയം ലക്ഷ്മ്യാ നിലയമ് ഏവ ച തത്ര രാജാ ബൃഹത്കീര്തിഃ സര്വക്ഷത്രഗുണാന്വിതഃ
അവിടെ ധർമ്മം നിറഞ്ഞതും ലക്ഷ്മിയുടെ വാസസ്ഥലവുമായ ഒരു നഗരം ഉണ്ടായിരുന്നു; അവിടുത്തെ രാജാവായിരുന്ന ബ്രിഹത്കീർത്തി എല്ലാ രാജസമ്പത്തുകളും ഉള്ളവൻ ആയിരുന്നു.
തസ്യാമിതക്ഷേമസുഭിക്ഷയുക്തം നിശാവസാനേ ദ്വിജപുത്രയുക്താ സാ രാക്ഷസീ തത് പുരമ് ആസസാദ മനോജ്ഞരൂപാണി ബിഭര്തി നിത്യമ്
അവിടുത്തെ സുരക്ഷയും സമൃദ്ധിയും നിറഞ്ഞ നഗരത്തിൽ, രാത്രി അവസാനിക്കുമ്പോൾ, ബ്രാഹ്മണപുത്രനോടൊപ്പം ആ രാക്ഷസി മനോഹരമായ രൂപങ്ങൾ ധരിച്ച് എത്തി.
സാ കാമരൂപേണ ചരത്യ് അശേഷാം മഹീമ് ഇമാം തേന സമം ദ്വിജേന ഗോദാവരീദക്ഷിണതീരഭാഗേ വൃദ്ധാകൃതിസ് തം ദ്വിജമ് ആഹ ഭീമാ
ആ രാക്ഷസി രൂപം മാറ്റി ഈ ഭൂമിയിലെ എല്ലായിടത്തും സഞ്ചരിച്ചു; ബ്രാഹ്മണനോടൊപ്പം, ഗോദാവരിയുടെ തെക്കേ കരയിൽ, വയസ്സായ രൂപത്തിൽ ഭയാനകമായി അവനെ അഭിസംബോധന ചെയ്തു.
ഏഷാ തു ഗങ്ഗാ ദ്വിജമുഖ്യ സംധ്യാ ഉപാസ്യതാം വിപ്രവരൈഃ സമേത്യ യഥോചിതം വിപ്രവരാസ് തു കാലേ നോപാസതേ യത്നത ഏവ സംധ്യാമ്
ഇതാണ് ഗംഗ, ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠാ; സന്ധ്യാകാലത്ത് ഉത്തമബ്രാഹ്മണന്മാർ ചേർന്ന് യഥാവിധി പൂജിക്കണം; എന്നാൽ, സമയത്ത് ഉത്സാഹത്തോടെ സന്ധ്യാ പൂജ ചെയ്യുന്നത് ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠന്മാർ ചെയ്യാറില്ല.
നീചാസ് ത ഏവാഭിഹിതാഃ സുരേശൈര് അന്ത്യാവസായിപ്രവരാസ് ത ഏതേ അഹം ജനിത്രീ തവ ചേതി വാച്യം നോ ചേദ് ഇദാനീം ത്വമ് ഉപൈഷി നാശമ്
ദേവന്മാരുടെ നേതാക്കൾ പറഞ്ഞതുപോലെ, ഇവർ താഴ്ന്ന ജന്മക്കാരാണ്, എന്നാൽ അവരിൽ തന്നെ ഏറ്റവും താഴ്ന്നവരും മികച്ചവരുമാണ്. നീ അവരോട് പറയണം: 'ഞാൻ നിന്റെ അമ്മയാണ്, നീ എന്റെ മകനാണ്.' നീ അങ്ങനെ പറയാതെ ഇരുന്നാൽ, ഇപ്പോൾ തന്നെ നിന്റെ നാശം സംഭവിക്കും.
മദ്വാക്യകര്താസി യദി ദ്വിജേന്ദ്ര സുഖം കരിഷ്യേ തവ യത് പ്രിയം ച പുനശ് ച ദേശം നിലയം ഗുരൂംശ് ച സംപ്രാപയിഷ്യേ നനു സത്യമ് ഏതത്
നീ എന്റെ വാക്കുകൾ അനുസരിച്ചാൽ, മഹാനായ ദ്വിജന്മാരിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനായവാ, ഞാൻ നിന്നെ സന്തോഷിപ്പിക്കും, നിനക്ക് ഇഷ്ടമുള്ളതെല്ലാം ചെയ്യുകയും ചെയ്യും. വീണ്ടും, ഞാൻ നിന്നെ നിന്റെ ദേശത്തേക്കും വീട്ടിലേക്കും ഗുരുക്കന്മാരുടെ അടുക്കലേക്കും തിരിച്ചെത്തിക്കും. ഇതെല്ലാം സത്യമാണ്.
സ പ്രാഹ കാ ത്വം ദ്വിജപുംഗവോ ഽപി സോവാച തം രാക്ഷസീ കാമരൂപാ വിശ്വാസയന്തീ ശപഥൈര് അനേകൈസ് തം ഭ്രാന്തചിത്തം മുനിരാജപുത്രമ്
അവൻ ചോദിച്ചു: 'നീ ആരാണ്?' ബ്രാഹ്മണന്മാരിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനായിരുന്നിട്ടും, ആ രൂപം മാറാൻ കഴിയുന്ന രാക്ഷസി അവനെ വിശ്വസിപ്പിക്കാൻ പല സത്യം ചൊല്ലി, മനസ്സിൽ ആശങ്കയുള്ള ആ മുനിരാജകുമാരനോട് സംസാരിച്ചു.
കങ്കാലിനീ നാമ ജഗത്പ്രസിദ്ധാ വിപ്രോ ഽപി താമ് ആഹ നിവേദിതം യത് തദ് ഏവ കര്താസ്മി ന സംശയോ ഽത്ര യത് തത് പ്രിയം വച്മി കരോമി ചൈവ
'എനിക്ക് കങ്കാളിനി എന്ന പേരാണ് ലോകത്ത് അറിയപ്പെടുന്നത്.' ബ്രാഹ്മണൻ അവളോട് പറഞ്ഞു: 'നീ പറഞ്ഞതെല്ലാം ഞാൻ അതുപോലെ തന്നെ ചെയ്യും, ഇതിൽ സംശയമില്ല. നിനക്ക് ഇഷ്ടമുള്ളതെല്ലാം നീ പറയുന്നതും ചെയ്യുന്നതും ഞാൻ ചെയ്യും.'
തദ് വിപ്രവചനം ശ്രുത്വാ രാക്ഷസീ കാമരൂപിണീ വൃദ്ധാ തഥാപി ചാര്വങ്ഗീ ദിവ്യാലംകാരഭൂഷണാ
ബ്രാഹ്മണന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, ആ രൂപം മാറ്റാൻ കഴിയുന്ന രാക്ഷസി, വയസ്സായിരുന്നിട്ടും, ശരീരസൗന്ദര്യവും ദിവ്യാഭരണങ്ങളും ധരിച്ചവളായിരുന്നു.
ദ്വിജമ് ആദായ സര്വത്ര മത്സുതോ ഽയം ഗുണാകരഃ ഏവം വദന്തീ സര്വത്ര യാതി വക്തി കരോതി ച
ബ്രാഹ്മണനെ എവിടെയും കൂട്ടിക്കൊണ്ട്, അവൾ എല്ലായിടത്തും 'ഇവൻ എന്റെ മകനാണ്, ഗുണങ്ങളുടെ നിധിയാണ്' എന്ന് പറഞ്ഞു. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് അവൾ എല്ലായിടത്തും പോയി, അതുപോലെ സംസാരിക്കുകയും പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്തു.
തം വിപ്രം രൂപസൌഭാഗ്യവയോവിദ്യാവിഭൂഷിതമ് താം ച വൃദ്ധാം ഗുണോപേതാമ് അസ്യ മാതേതി മേനിരേ
ആ ബ്രാഹ്മണൻ സൗന്ദര്യവും ഭാഗ്യവും യൗവനവും വിജ്ഞാനവും മഹത്വവും ഉള്ളവനായിരുന്നു. ആ വയോധികയായ സ്ത്രീയും ഗുണങ്ങൾ നിറഞ്ഞവളായിരുന്നു. അതിനാൽ ആളുകൾ അവളെ അവന്റെ അമ്മയാണെന്ന് കരുതുകയായിരുന്നു.
തത്ര ദ്വിജവരഃ കശ്ചിത് സ്വാം കന്യാം ഭൂഷണാന്വിതാമ് രാക്ഷസീം താം പുരസ്കൃത്യ പ്രാദാത് തസ്മൈ ദ്വിജാതയേ
അവിടെ, ഒരു ഉത്തമ ബ്രാഹ്മണൻ, ആഭരണങ്ങൾ അണിഞ്ഞ തന്റെ മകളെ, ആ രാക്ഷസിയെ മുൻനിർത്തി, ആ ബ്രാഹ്മണനോട് വിവാഹം കഴിക്കാൻ നൽകി.
സാ കന്യാ തം പതിം പ്രാപ്യ കൃതാര്ഥാസ്മീത്യ് അചിന്തയത് സ ദ്വിജോ ഽപി ഗുണൈര് യുക്താം പത്നീം ദൃഷ്ട്വാ സുദുഃഖിതഃ
ആ യുവതി ഭർത്താവിനെ ലഭിച്ചപ്പോൾ, 'എന്റെ ലക്ഷ്യം നേടിയിരിക്കുന്നു' എന്ന് മനസ്സിൽ വിചാരിച്ചു. പക്ഷേ, ബ്രാഹ്മണൻ ഗുണങ്ങൾ നിറഞ്ഞ ഭാര്യയെ കണ്ടപ്പോൾ വളരെ ദുഃഖിതനായി.
മാമ് ഇയം ഭക്ഷയേദ് ഏവ രാക്ഷസീ പാപരൂപിണീ കിം കരോമി ക്വ ഗച്ഛാമി കസ്യൈതത് കഥയാമി വാ
'ഈ ദുഷ്ടരൂപിയായ രാക്ഷസി എന്നെ തീർച്ചയായും തിന്നും. ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യും? എവിടേക്ക് പോകും? ആരോടാണ് ഇത് പറയാൻ കഴിയുക?'
മഹത് സംകടമ് ആപന്നം രക്ഷയിഷ്യതി കോ ഽത്ര മാമ് ഭാര്യാ മമേയം കല്യാണീ ഗുണരൂപവയോയുതാ ഏനാമ് അപ്യ് അശുഭാകസ്മാദ് ഭക്ഷയിഷ്യതി രാക്ഷസീ
'ഈ വലിയ അപകടത്തിൽ നിന്ന് എന്നെ ഇവിടെ ആരാണ് രക്ഷിക്കുക? എന്റെ ഭാര്യ ഗുണവും സൗന്ദര്യവും യൗവനവും ഉള്ള ശുഭയാളാണ്, എങ്കിലും ദുർഭാഗ്യവശാൽ രാക്ഷസി അവളെയും തിന്നും.'
ഏതസ്മിന്ന് അന്തരേ തത്ര ഭാര്യാ സാ ഗുണശാലിനീ വൃദ്ധാപ്യ് അതിദുരാധര്ഷാ സാ ഗതാ കുത്രചിത് തദാ
അപ്പോൾ, ആ ഗുണശാലിയായ ഭാര്യ, വയസ്സായിരുന്നിട്ടും അത്യന്തം ഭയങ്കരയായിരുന്നു, ആ സമയത്ത് എവിടെയോ പോയിരുന്നു.
പ്രശ്രയാവനതാ ഭൂത്വാ ബാലാ ചാപി പതിവ്രതാ ഭര്താരം ദുഃഖിതം ജ്ഞാത്വാ പതിം പ്രാഹ രഹഃ ശനൈഃ
അവളുടെ ഭർത്താവ് ദുഃഖിതനാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കി, ആ ബാലയും ഭർത്തീഭക്തയുമായ അവൾ വിനയത്തോടെ തലകുനിഞ്ഞ്, ഒറ്റയ്ക്ക് ശാന്തമായി ഭർത്താവിനോട് പറഞ്ഞു.
കസ്മാത് തേ ദുഃഖമ് ആപന്നം സ്വാമിംസ് തത്ത്വം വദസ്വ മേ
'സ്വാമി, നീ എന്തുകൊണ്ടാണ് ദുഃഖത്തിലായത്? സത്യം എന്നോട് പറയൂ.'
ശനൈഃ പ്രോവാച താം ഭാര്യാം യഥാവത് പൂര്വവിസ്തരമ് കിമ് അകഥ്യം പ്രിയേ മിത്രേ കുലീനായാം ച യോഷിതി
അവൻ പതിയെ ഭാര്യയോട് മുമ്പ് സംഭവിച്ചതെല്ലാം വിശദമായി പറഞ്ഞു: 'പ്രിയ സുഹൃത്തിനോ ഉന്നതകുലത്തിൽ ജനിച്ച സ്ത്രീയോ പറയരുതാത്തത് എന്താണ്?'
ഭര്തൃവാക്യം നിശമ്യേദം പ്രോവാച വദതാം വരാ
ഭർത്താവിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, സംസാരത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള അവൾ മറുപടി പറഞ്ഞു.
അനാത്മനഃ സര്വതോ ഽപി ഭയമ് അസ്തി ഗൃഹേഷ്വ് അപി കുതോ ഭയം ഹ്യ് ആത്മവതാം കിം പുനര് ഗൌതമീതടേ
'സ്വയം നിയന്ത്രണമില്ലാത്തവർക്കു എല്ലായിടത്തും ഭയമുണ്ട്, വീട്ടിലും പോലും. എന്നാൽ ആത്മസംയമനം ഉള്ളവർക്കു ഭയം എവിടെയാണ്? പിന്നെ ഗൗതമീ തീരത്ത് ഭയമുണ്ടാകുമോ?'
വസതാം വിഷ്ണുഭക്താനാം വിരക്താനാം വിവേകിനാമ് അത്ര സ്നാത്വാ ശുചിര് ഭൂത്വാ സ്തുഹി ദേവമ് അനാമയമ്
'ഇവിടെ വിഷ്ണുഭക്തരും വൈരാഗ്യമുള്ളവരും വിവേകമുള്ളവരും വസിക്കുന്നു. ഇവിടെ കുളിച്ച് ശുദ്ധനായി, ദോഷമില്ലാത്ത ദൈവത്തെ സ്തുതിക്കൂ.'
ഏതദ് ആകര്ണ്യ ഗങ്ഗായാം സ്നാത്വാ വിഗതകല്മഷഃ തുഷ്ടാവ ഗൌതമീതീരേ ദ്വിജോ നാരായണം തഥാ
ഇത് കേട്ട ശേഷം, ഗംഗയില് കുളിച്ച് പാപങ്ങള് അകറ്റിയ ബ്രാഹ്മണന് ഗൗതമീതീരത്ത് നാരായണനെ സ്തുതിച്ചു.
ത്വമ് അന്തരാത്മാ ജഗതോ ഽസ്യ നാഥ ത്വമ് ഏവ കര്താസ്യ മുകുന്ദ ഹര്താ ത്വം പാലകഃ പാലയസേ ന ദീനമ് അനാഥബന്ധോ നരസിംഹ കസ്മാത്
നീ ഈ ലോകത്തിന്റെ അന്തരാത്മാവും, നാഥനുമാണ്. സൃഷ്ടാവും സംഹാരകനും രക്ഷകനുമാണ് നീയേ. അനാഥരുടെ രക്ഷകനായ നരസിംഹ, നീ ദയവായി രക്ഷിക്കാത്തത് എന്തുകൊണ്ടാണ്?
ശ്രുത്വൈതത് പ്രാര്ഥനം തസ്യ ജഗച്ഛോകനിവാരണഃ നാരായണോ ഽപി താം പാപാം നിജഘാന സ രാക്ഷസീമ്
അവന്റെ പ്രാര്ത്ഥന കേട്ട ലോകത്തിലെ ദുഃഖം നീക്കുന്ന നാരായണന് ആ പാപിനിയായ രാക്ഷസിയെ സംഹരിച്ചു.
സുദര്ശനേന ചക്രേണ സഹസ്രാരേണ ഭാസ്വതാ തസ്മൈ പ്രാദാദ് വരാന് ഇഷ്ടാന് പ്രാപയച് ച ഗുരും പ്രഭുഃ
ആയിരം കിരണങ്ങളോടെ പ്രകാശിക്കുന്ന സുദര്ശനചക്രം ഉപയോഗിച്ച്, ഭഗവാന് അവന് ആഗ്രഹിച്ച വരങ്ങള് നല്കി ഗുരുവിന്റെ അടുക്കല് എത്തിച്ചു.