ഏവം പൃഷ്ടോ ധര്മരാജഃ സര്വം പ്രാഹ യഥാര്ഥവത് തത്കര്മണാം ഗതിം സര്വാമ് അശേഷേണ ന്യവേദയത്
അങ്ങനെ ചോദിച്ചപ്പോൾ, ധർമ്മരാജാവ് സത്യം പറഞ്ഞ് എല്ലാം വിശദീകരിച്ചു; എല്ലാ കർമ്മഫലങ്ങളുടെയും ഗതി പൂർണ്ണമായി പറഞ്ഞു.
വിഹിതസ്യ ന കുര്വന്തി യേ കദാചിദ് അതിക്രമമ് ന തേ പശ്യന്തി നിരയം കദാചിദ് അപി മാനവാഃ
ആജ്ഞാപിച്ച കാര്യങ്ങളിൽ ഒരിക്കലും അതിക്രമം ചെയ്യാത്തവർ, മനുഷ്യരേ, അവർ ഒരിക്കലും നരകം കാണില്ല.
ന മാനയന്തി യേ ശാസ്ത്രം നാചാരം ന ബഹുശ്രുതാന് വിഹിതാതിക്രമം കുര്യുര് യേ തേ നരകഗാമിനഃ
ശാസ്ത്രത്തെയും നല്ല ആചാരങ്ങളെയും പണ്ഡിതന്മാരെയും മാനിക്കാതെ, നിരോധിച്ച പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്യുന്നവർ നരകത്തിലേക്കാണ് പോകുന്നത്.
സ തു ശ്രുത്വാ ധര്മവാക്യം ഹര്ഷണഃ പുനര് അബ്രവീത്
ധർമ്മവാക്യങ്ങൾ കേട്ട ശേഷം, ഹർഷണൻ സന്തോഷത്തോടെ വീണ്ടും പറഞ്ഞു.
പിതാ ത്വാഷ്ട്രോ ഭീഷണശ് ച മാതാ വിഷ്ടിശ് ച ഭീഷണാ ഭ്രാതരശ് ച മഹാത്മാനോ യേന തേ ശാന്തബുദ്ധയഃ
അച്ഛൻ ത്വഷ്ടാവ് ഭയങ്കരൻ, അമ്മ വിഷ്ടിയും അതുപോലെ ഭയങ്കരയാണ്; സഹോദരന്മാർ മഹാത്മാക്കളാണ്, അവരാൽ നിന്റെ മനസ്സ് ശാന്തമായിരിക്കുന്നു.
സുരൂപാശ് ച ഭവിഷ്യന്തി നിര്ദോഷാ മങ്ഗലപ്രദാഃ തന് മേ കര്മ വദസ്വാദ്യ തത്കര്താസ്മി സുരോത്തമ
അവർ ഭംഗിയുള്ളവരും പാപരഹിതരുമായും എല്ലാ മംഗളവും നൽകുന്നവരുമായിരിക്കും. ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായോ, ആ കർമ്മം എനിക്ക് പറയൂ, ഞാൻ അതു നിർവഹിക്കും.
അന്യഥാ താന് ന ഗച്ഛേയമ് ഇത്യ് ഉക്തഃ പ്രാഹ ധര്മരാട് ഹര്ഷണം ശുദ്ധബുദ്ധിം തം ഹര്ഷണോ ഽസി ന സംശയഃ
ഇല്ലെങ്കിൽ അവരെ ഞാൻ കാണാൻ കഴിയില്ലായിരുന്നു. അങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ധർമ്മരാജാവ് പറഞ്ഞു: ഹർഷണ, നിന്റെ മനസ്സ് ശുദ്ധമാണ്; നീയാണു ഹർഷണൻ, ഇതിൽ സംശയം ഇല്ല.
ബഹവഃ സ്യുഃ സുതാഃ കേചിന് നൈവ തേ കുലതന്തവഃ ഏക ഏവ സുതഃ കശ്ചിദ് യേന തദ് ധ്രിയതേ കുലമ്
മക്കൾ പലരായിരിക്കാം, പക്ഷേ എല്ലാവരും കുടുംബത്തെ നിലനിർത്തുന്നവരല്ല; ഒരാൾ മാത്രമാണ് കുടുംബം നിലനിർത്തുന്നത്.
കുലസ്യാധാരഭൂതോ യോ യഃ പിത്രോഃ പ്രിയകാരകഃ യഃ പൂര്വജാന് ഉദ്ധരതി സ പുത്രസ് ത്വ് ഇതരോ ഗദഃ
കുടുംബത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനവും മാതാപിതാക്കൾക്ക് പ്രിയനുമായും പൂർവ്വികരെ രക്ഷിക്കുന്നവനുമാണ് മകൻ; മറ്റവൻ രോഗം പോലെയാണ്.
യസ്മാത് ത്വയാനുരൂപം മേ പ്രോക്തം മാതാമഹ പ്രിയമ് തസ്മാത് ത്വം ഗൌതമീം ഗച്ഛ സ്നാത്വാ നിയതമാനസഃ
നീ എനിക്ക് അനുയോജ്യമായും പ്രിയമായും സംസാരിച്ചതിനാൽ, അമ്മാവാ, നീ ശുദ്ധമായ മനസ്സോടെ സ്നാനം ചെയ്ത് ഗൗതമിയിലേക്കു പോവുക.
സ്തുഹി വിഷ്ണും ജഗദ്യോനിം ശാന്തം പ്രീതേന ചേതസാ സ തു പ്രീതോ യദി ഭവേത് സര്വമ് ഇഷ്ടം പ്രദാസ്യതി
വിശ്വത്തിന്റെ ഉറവിടമായ ശാന്തനായ വിഷ്ണുവിനെ സന്തോഷത്തോടെ മനസ്സോടെ സ്തുതിച്ചാൽ, അവൻ സന്തോഷപ്പെട്ടാൽ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നൽകും.
ഇതി ശ്രുത്വാ ധര്മവാക്യം ഹര്ഷണോ ഗൌതമീം യയൌ ശുചിസ് തുഷ്ടാവ ദേവേശം ഹരിം പ്രീതോ ഽഭവദ് ധരിഃ
ധർമ്മവാക്യങ്ങൾ കേട്ട ശേഷം, ഹർഷണൻ ഗൗതമിയിലേക്കു പോയി, ശുദ്ധനായവൻ ദേവേന്ദ്രനായ ഹരിയെ സ്തുതിച്ചു; ഹരി സന്തോഷിച്ചു.
ഹര്ഷണായ തതഃ പ്രാദാത് കുലഭദ്രം തതസ് തു സഃ സര്വാഭദ്രപ്രശമനപൂര്വകം ഭദ്രമ് അസ്തു തേ
അപ്പോൾ ഹരിയ് ഹർഷണന് കുടുംബക്ഷേമം നൽകി; എല്ലാ ദുർഭാഗ്യങ്ങളും നീക്കി, 'നിനക്ക് എല്ലാ ഭദ്രതയും ഉണ്ടാകട്ടെ' എന്നു അനുഗ്രഹിച്ചു.
തദ് ഭദ്രാ പ്രോച്യതേ വിഷ്ടിഃ പിതാ ഭദ്രസ് തഥാ സുതാഃ തതഃ പ്രഭൃതി തത് തീര്ഥം ഭദ്രതീര്ഥം തദ് ഉച്യതേ
അങ്ങനെ വിഷ്ടി ഭദ്രയായാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്, അച്ഛനും മക്കളും ഭദ്രരാണ്; അതിനുശേഷം ആ തീർത്ഥം ഭദ്രതീർത്ഥം എന്നാണു വിളിക്കപ്പെടുന്നത്.
സര്വമങ്ഗലദം പുംസാം തത്ര ഭദ്രപതിര് ഹരിഃ തത്തീര്ഥസേവിനാം പുംസാം സര്വസിദ്ധിപ്രദായകമ് മങ്ഗലൈകനിധിഃ സാക്ഷാദ് ദേവദേവോ ജനാര്ദനഃ
അവിടെ ഭദ്രനായ ഹരി പുരുഷന്മാർക്ക് എല്ലാ മംഗളവും നൽകുന്നു; ആ തീർത്ഥത്തിൽ സേവനമുള്ളവർക്ക് എല്ലാ സിദ്ധികളും ലഭിക്കും. മംഗളത്തിന്റെ ഏക നിധിയായ ജനാർദ്ദനൻ, ദേവദേവൻ, അവിടെ സാക്ഷാൽ നിലകൊള്ളുന്നു.
പതത്രിതീര്ഥമ് ആഖ്യാതം രോഗഘ്നം പാപനാശനമ് തസ്യ ശ്രവണമാത്രേണ കൃതകൃത്യോ ഭവേന് നരഃ
പതത്രിതീർത്ഥം എന്നത് രോഗവും പാപവും നശിപ്പിക്കുന്നതാണു്; അതിന്റെ കഥ കേൾക്കുന്നതു കൊണ്ടു തന്നെ മനുഷ്യൻ കൃതാർത്ഥനാകും.
ബഭൂവതുഃ കശ്യപസ്യ സുതാവ് അരുണാവ് ഈശ്വരൌ സംപാതിശ് ച ജടായുശ് ച സംഭവേതാം തദന്വയേ
കശ്യപന്റെ രണ്ടു പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു, ഇരുവരും ദൈവസ്വഭാവമുള്ളവർ: സമ്പാതിയും ജടായുവും ആ വംശത്തിൽ ഉദിച്ചവരാണ്.
താര്ക്ഷ്യപ്രജാപതേഃ പുത്രാവ് അരുണോ ഗരുഡസ് തഥാ തദന്വയേ സംഭൂതഃ ച സംപാതിഃ പതഗോത്തമഃ
താർക്ഷ്യപ്രജാപതിയുടെ പുത്രന്മാർ അരുണനും ഗരുഡനും ആണു; ആ വംശത്തിൽ സമ്പാതി എന്ന ഉത്തമപക്ഷി ജനിച്ചു.
ജടായുര് ഇതി വിഖ്യാതോ ഹ്യ് അപരഃ സോദരോ ഽനുജഃ അന്യോന്യസ്പര്ധയാ യുക്താവ് ഉന്മത്തൌ സ്വബലേന തൌ
ജടായു എന്ന മറ്റൊരു സഹോദരൻ പ്രസിദ്ധനാണ്, അവൻ ഇളയവനാണ്; ഇരുവരും പരസ്പരം മത്സരത്തിലും സ്വന്തം ശക്തിയിൽ മദിച്ചവരുമായിരുന്നു.
സംജഗ്മതുര് ദിനകരം നമസ്കര്തും വിഹായസി യാവത് സൂര്യസ്യ സാമീപ്യം പ്രാപ്തൌ തൌ വിഹഗോത്തമൌ
അവർ ഇരുവരും ആകാശത്തിലേക്ക് സൂര്യനെ വണങ്ങാൻ പോയി; സൂര്യന്റെ അടുത്തേക്ക് അവർ എത്തിയപ്പോൾ,
ദഗ്ധപക്ഷാവ് ഉഭൌ ശ്രാന്തൌ പതിതൌ ഗിരിമൂര്ധനി ബാന്ധവൌ പതിതൌ ദൃഷ്ട്വാ നിശ്ചേഷ്ടൌ ഗതചേതസൌ
രണ്ടുപക്ഷികളും ചുട്ടുപോയ ചിറകുകളോടെ ക്ഷീണിച്ചവരായി പർവ്വതശിഖരത്തിൽ വീണുകിടന്നു; ബന്ധുക്കളായ ആ ഇരുവരെയും അചഞ്ചലരായി, ബോധം വിട്ട് വീണുകിടക്കുന്നത് കണ്ടു,
താവദ് ദുഃഖാഭിഭൂതോ ഽസാവ് അരുണഃ പ്രാഹ ഭാസ്കരമ് തൌ ദൃഷ്ട്വാ ത്വ് അരുണഃ സൂര്യ്.അമ് പ്രാഹേദം പതിതൌ ഭുവി ആശ്വാസയൈതൌ തിഗ്മാംശോ യാവന് നൈതൌ മരിഷ്യതഃ
ആ ദു:ഖത്തിൽ മുഴുകിയ അരുണൻ ഭാസ്കരനോടു പറഞ്ഞു; അവരെ കണ്ട അരുണൻ സൂര്യനോടു ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: 'ദയവായി ഈ രണ്ടുപേർക്കും ആശ്വാസം നൽകണം, ഉജ്ജ്വലനായവാ, ഇവർ മരിച്ചുപോകുന്നതിന് മുമ്പ്.'
തഥേത്യ് ഉക്ത്വാ ദിനകരോ ജീവയാമ് ആസ തൌ ഖഗൌ ഗരുഡോ ഽപി തയോഃ ശ്രുത്വാ അവസ്ഥാം സഹ വിഷ്ണുനാ
അതെ എന്നു സമ്മതിച്ച ദിവാകരൻ ആ രണ്ട് പക്ഷികളെയും ജീവിപ്പിച്ചു; അവരുടെയാവസ്ഥ കേട്ടു ഗരുഡനും വിഷ്ണുവും ചേർന്ന് അവിടെ എത്തി.
ആഗത്യാശ്വാസയാമ് ആസ സുഖം ചക്രേ ച നാരദ സര്വ ഏവ തദാ ജഗ്മുര് ഗങ്ഗാം താപാപനുത്തയേ
അവിടെ എത്തി അവരെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു സന്തോഷം നൽകുകയും ചെയ്തു; നാരദനും മറ്റെല്ലാവരും കൂടി അവരുടെ ദു:ഖം മാറ്റാൻ ഗംഗയിലേക്കു പോയി.
ജടായുശ് ചാരുണശ് ചൈവ സംപാതിര് ഗരുഡസ് തഥാ സൂര്യോ വിഷ്ണുസ് തത് പ്രയയൌ തത് തീര്ഥം ബഹുപുണ്യദമ്
ജടായുസും അരുണനും സംപാതിയും ഗരുഡനും സൂര്യനും വിഷ്ണുവും ആ മഹാപുണ്യമുള്ള തീർത്ഥത്തിലേക്കു ചേർന്ന് പോയി.
പതത്രിതീര്ഥമ് ആഖ്യാതം വിഷഘ്നം സര്വകാമദമ് സ്വയം സൂര്യസ് തഥാ വിഷ്ണുഃ സുപര്ണേനാരുണേന ച
അത് പതത്രിതീർത്ഥം എന്നാണറിയപ്പെടുന്നത്; വിഷം നീക്കുകയും എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റുകയും ചെയ്യുന്ന സ്ഥലമാണത്; അവിടെ സൂര്യനും വിഷ്ണുവും ഗരുഡനും അരുണനും സ്വയം വസിക്കുന്നു.
ആസതേ ഗൌതമീതീരേ തഥൈവ വൃഷഭധ്വജഃ ത്രയാണാമ് അപി ദേവാനാം സ്ഥിതേസ് തത് തീര്ഥമ് ഉത്തമമ്
അവർ ഗൗതമീനദിയുടെ തീരത്തും, കാളയാനയുടെ പതാകയുള്ള ദേവനും അവിടെ വസിക്കുന്നു; ഈ മൂന്നു ദേവന്മാരും അവിടെ നിലകൊള്ളുന്നതിനാൽ ആ തീർത്ഥം അത്യുത്തമമാണ്.
തത്ര സ്നാത്വാ ശുചിര് ഭൂത്വാ നമസ്കുര്യാത് സുരാന് ഇമാന് ആധിവ്യാധിവിനിര്മുക്തഃ സ പരം സൌഖ്യമ് ആപ്നുയാത്
അവിടെ കുളിച്ച് ശുദ്ധനായി ഈ ദേവന്മാരെ നമസ്കരിക്കണം; എല്ലാ ദു:ഖങ്ങളും രോഗങ്ങളും വിട്ട് പരമസുഖം ലഭിക്കും.
വിപ്രതീര്ഥമ് ഇതി ഖ്യാതം തഥാ നാരായണം വിദുഃ തസ്യാഖ്യാനം പ്രവക്ഷ്യാമി ശൃണു വിസ്മയകാരകമ്
അത് വിപ്രതീർത്ഥം എന്നും നാരായണതീർത്ഥം എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു; അതിന്റെ കഥ ഞാൻ പറയും, കേൾക്കൂ, അത്ഭുതകരമാണ്.
അന്തര്വേദ്യാം ദ്വിജഃ കശ്ചിദ് ബ്രാഹ്മണോ വേദപാരഗഃ തസ്യ പുത്രാ മഹാപ്രാജ്ഞാ ഗുണരൂപദയാന്വിതാഃ
അന്തർവേദിയിൽ ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ ഉണ്ടായിരുന്നു, വേദങ്ങളിൽ നിപുണൻ; അവന്റെ മക്കൾ ജ്ഞാനികളും ഗുണസമ്പന്നരും സൗന്ദര്യവും കാരുണ്യവും ഉള്ളവരുമായിരുന്നു.