ന മന്യുതീര്ഥസദൃശം പാവനം ഹി മഹാമുനേ യത്ര സാക്ഷാന് മന്യുരൂപീ സര്വദാ ശംകരഃ സ്ഥിതഃ തത്ര സ്നാനം ച ദാനം ച സ്മരണം സര്വകാമദമ്
മഹാമുനിയേ, മന്യു തീർത്ഥത്തിനെപ്പോലെയുള്ള ശുദ്ധമായ മറ്റൊരു തീർത്ഥം ഇല്ല. അവിടെ മന്യുവിന്റെ രൂപത്തിൽ ശങ്കരൻ എല്ലായ്പ്പോഴും നിലകൊള്ളുന്നു. അവിടെ സ്നാനം ചെയ്യുകയോ, ദാനം ചെയ്യുകയോ, ഓർക്കുകയോ ചെയ്താൽ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറും.
സാരസ്വതം നാമ തീര്ഥം സര്വകാമപ്രദം ശുഭമ് ഭുക്തിമുക്തിപ്രദം നൄണാം സര്വപാപപ്രണാശനമ്
സാരസ്വതം എന്നൊരു പുണ്യസ്ഥലം ഉണ്ട്; അതിൽ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറും, അതു ശുഭവും, ഭോഗവും മോക്ഷവും നൽകുന്നതും, എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിപ്പിക്കുന്നതുമാണ്.
സര്വരോഗപ്രശമനം സര്വസിദ്ധിപ്രദായകമ് തത്രേമം ശൃണു വൃത്താന്തം വിസ്തരേണാഥ നാരദ
അത് എല്ലാ രോഗങ്ങളും മാറ്റുകയും എല്ലാ സിദ്ധികളും നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു. നാരദാ, അവിടെ നടന്ന സംഭവങ്ങൾ ഞാൻ വിശദമായി പറയാം, കേൾക്കൂ.
പുഷ്പോത്കടാത് പൂര്വഭാഗേ പര്വതോ ലോകവിശ്രുതഃ ശുഭ്രോ നാമ ഗിരിശ്രേഷ്ഠോ ഗൌതമ്യാ ദക്ഷിണേ തടേ
പുഷ്പോത്കടയുടെ കിഴക്കുഭാഗത്ത്, ലോകത്തിൽ പ്രശസ്തമായ ശുഭ്രം എന്ന പർവ്വതം ഗൗതമിയുടെ തെക്കേ കരയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു; അതാണ് പർവ്വതങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമം.
ശാകല്യ ഇതി വിഖ്യാതോ മുനിഃ പരമനൈഷ്ഠികഃ തസ്മിഞ് ശുഭ്രേ പുണ്യഗിരൌ തപസ് തേപേ ഹ്യ് അനുത്തമമ്
ആ ശുഭ്രം എന്ന പുണ്യപർവ്വതത്തിൽ, ശാകല്യൻ എന്ന മഹർഷി പരമമായ വ്രതനിഷ്ഠയോടെ അതുല്യമായ തപസ്സ് നടത്തി.
തപസ്യന്തം ദ്വിജശ്രേഷ്ഠം ഗൌതമീതീരമ് ആശ്രിതമ് സര്വേ ഭൂതഗണാ നിത്യം പ്രണമന്തി സ്തുവന്തി തമ്
ഗൗതമിയുടെ തീരത്ത് വസിച്ച് തപസ്സിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന ആ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനെ എല്ലാ ഭൂതഗണങ്ങളും എപ്പോഴും വന്ദിച്ച് സ്തുതിക്കുന്നു.
അഗ്നിശുശ്രൂഷണപരം വേദാധ്യയനതത്പരമ് ഋഷിഗന്ധര്വസുമനഃസേവിതേ തത്ര പര്വതേ
അഗ്നിയെ സേവിക്കാനും വേദപഠനത്തിൽ താല്പര്യം കാണിക്കാനും ആ മഹർഷി എപ്പോഴും ശ്രമിച്ചു; ആ പർവ്വതത്തിൽ ഋഷിമാരും ഗന്ധർവന്മാരും ദേവതകളും അവനെ സേവിച്ചു.
തസ്മിന് ഗിരൌ മഹാപുണ്യേ ദേവദ്വിജഭയംകരഃ യജ്ഞദ്വേഷീ ബ്രഹ്മഹന്താ പരശുര് നാമ രാക്ഷസഃ
ആ മഹാപുണ്യപർവ്വതത്തിൽ, ദേവന്മാർക്കും ദ്വിജന്മാർക്കും ഭയപ്പെടുത്തുന്ന, യജ്ഞത്തെ വെറുക്കുന്ന, ബ്രാഹ്മണഹത്യകൃത്യനായ പരശു എന്നൊരു രാക്ഷസൻ ഉണ്ടായിരുന്നു.
കാമരൂപീ വിചരതി നാനാരൂപധരോ വനേ ക്ഷണം ച ബ്രഹ്മരൂപേണ കദാചിദ് വ്യാഘ്രരൂപധൃക്
അവൻ ഇഷ്ടംപോലെ പല രൂപങ്ങൾ ധരിച്ച് കാടിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു; ചിലപ്പോൾ ബ്രാഹ്മണന്റെ രൂപത്തിൽ, ചിലപ്പോൾ കടുവയുടെ രൂപത്തിൽ.
കദാചിദ് ദേവരൂപേണ കദാചിത് പശുരൂപധൃക് കദാചിത് പ്രമദാരൂപഃ കദാചിന് മൃഗരൂപതഃ
ചിലപ്പോൾ ദേവന്റെ രൂപത്തിൽ, ചിലപ്പോൾ മൃഗത്തിന്റെ രൂപത്തിൽ, ചിലപ്പോൾ സ്ത്രീയുടെ രൂപത്തിൽ, ചിലപ്പോൾ മാൻ രൂപത്തിൽ അവൻ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു.
കദാചിദ് ബാലരൂപേണ ഏവം ചരതി പാപകൃത് യത്രാസ്തേ ബ്രാഹ്മണോ വിദ്വാഞ് ശാകല്യോ മുനിസത്തമഃ
ചിലപ്പോൾ കുട്ടിയുടെ രൂപത്തിൽ പോലും; ഇങ്ങനെ ഈ പാപി, പണ്ഡിതനായ ശാകല്യൻ വസിക്കുന്നിടത്ത് സഞ്ചരിക്കുന്നു.
തമ് ആയാതി മഹാപാപീ പരശൂ രാക്ഷസാധമഃ ശുചിഷ്മന്തം ദ്വിജശ്രേഷ്ഠം പരശുര് നിത്യമ് ഏവ ച
അവൻ, അത്യന്തം ദുഷ്ടനായ പരശു, ശുദ്ധനും ഉത്തമനുമായ ശാകല്യൻ ബ്രാഹ്മണനോടു വീണ്ടും വീണ്ടും സമീപിച്ചു.
നേതും ഹന്തും പ്രവൃത്തോ ഽപി ന ശശാക സ പാപകൃത് സ കദാചിദ് ദ്വിജശ്രേഷ്ഠോ ദേവാന് അഭ്യര്ച്യ യത്നതഃ
കൊല്ലാനോ കൊണ്ടുപോകാനോ ശ്രമിച്ചിട്ടും ആ പാപി വിജയിച്ചില്ല; ഒരിക്കൽ ആ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠൻ ഭക്തിയോടെ ദേവന്മാരെ ആരാധിച്ചു.
ഭോക്തുകാമഃ കിലായാതസ് തത്രായാത് പരശുര് മുനേ ബ്രഹ്മരൂപധരോ ഭൂത്വാ ശിഥിലഃ പലിതോ ഽബലീ കന്യാമ് ആദായ കാംചിച് ച ശാകല്യം വാക്യമ് അബ്രവീത്
ഭക്ഷണം ആഗ്രഹിച്ച് പരശു അവിടെ എത്തി; ബ്രാഹ്മണന്റെ രൂപത്തിൽ, ക്ഷീണനും ചാരമുടിയുമുള്ള ദുർബലനായി, ഒരു യുവതിയെ കൂട്ടിക്കൊണ്ടു വന്നു, ശാകല്യനോട് പറഞ്ഞു:
ഭോജനസ്യാര്ഥിനം വിദ്ധി മാം ച കന്യാമ് ഇമാം ദ്വിജ ആതിഥ്യകാലേ സംപ്രാപ്തം കൃതകൃത്യോ ഽസി മാനദ
ബ്രാഹ്മണാ, ഞാൻ ഭക്ഷണം തേടിയാണ് വന്നത്; ഈ യുവതിയും കൂടെ. അതിഥിസ്വീകരണ സമയത്ത് ഞങ്ങൾ എത്തിയിരിക്കുന്നു; നീ മഹത്വം നൽകിയവനായി കർത്തവ്യം നിർവഹിച്ചു.
ത ഏവ ധന്യാ ലോകേ ഽസ്മിന് യേഷാമ് അതിഥയോ ഗൃഹാത് പൂര്ണാഭിലാഷാ നിര്യാന്തി ജീവന്തോ ഽപി മൃതാഃ പരേ
ഈ ലോകത്ത് ഭാഗ്യശാലികൾ ആണു അവരുടെ അതിഥികൾ തൃപ്തരായി, എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറി, ജീവിച്ചിരുന്നാലും മരിച്ചാലും അവരുടെ വീട്ടിൽ നിന്ന് പുറത്ത് പോകുന്നവർ.
ഭോജനേ തൂപവിഷ്ടേ തു ആത്മാര്ഥം കല്പിതം തു യത് അതിഥിഭ്യസ് തു യോ ദദ്യാദ് ദത്താ തേന വസുംധരാ
ഭോജനത്തിന് ഇരുന്നപ്പോൾ സ്വയം കഴിക്കാൻ വച്ചതൊക്കെ അതിഥികൾക്ക് കൊടുത്താൽ, അതിനാൽ ഭൂമി തന്നതുപോലെയാണ്.
ഏതച് ഛ്രുത്വാ തു ശാകല്യോ ദദാമീത്യ് ഏവമ് അബ്രവീത് ആസനേ ചോപവേശ്യാഥാജ്ഞാനാത് തം പരശും ദ്വിജമ്
ഇത് കേട്ടശേഷം ശാകല്യൻ 'ഞാൻ കൊടുക്കാം' എന്നു പറഞ്ഞു; പിന്നെ, ആ ദ്വിജനെ ഇരിപ്പിടത്തിൽ ഇരുത്തി, നിർദ്ദേശപ്രകാരം അവനു പരശു നൽകി.
യഥാന്യായം പൂജയിത്വാ ശാകല്യോ ഭോജനം ദദൌ ആപോശനം കരേ കൃത്വാ പരശുര് വാക്യമ് അബ്രവീത്
ശാകല്യനെ യഥാവിധി ആദരിച്ച്, അവന് ഭക്ഷണം നൽകി; കൈ കഴുകിയ ശേഷം പരശു ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ദൂരാദ് അഭ്യാഗതം ശ്രാന്തമ് അനുഗച്ഛന്തി ദേവതാഃ തസ്മിംസ് തൃപ്തേ തു തൃപ്താഃ സ്യുര് അതൃപ്തേ തു വിപര്യയഃ
ദൂരത്ത് നിന്ന് ക്ഷീണിച്ചു വന്നവനെ ദേവതകൾ അനുഗമിക്കുന്നു; അവൻ തൃപ്തനായാൽ അവരും തൃപ്തരാകും, അവൻ അത്രപ്തനായാൽ അതിന്റെ വിപരീതം സംഭവിക്കും.
അതിഥിശ് ചാപവാദീ ച ദ്വാവ് ഏതൌ വിശ്വബാന്ധവൌ അപവാദീ ഹരേത് പാപമ് അതിഥിഃ സ്വര്ഗസംക്രമഃ
അതിഥിയും അപവാദിയും ഈ രണ്ടുപേരും എല്ലാവർക്കും ബന്ധുക്കളാണ്; അപവാദി പാപം നീക്കുന്നു, അതിഥി സ്വർഗത്തിലേക്കുള്ള വഴി നൽകുന്നു.
അഭ്യാഗതം പഥി ശ്രാന്തം സാവജ്ഞം യോ ഽഭിവീക്ഷതേ തത്ക്ഷണാദ് ഏവ നശ്യന്തി തസ്യ ധര്മയശഃശ്രിയഃ
പാതയിൽ ക്ഷീണിച്ചു എത്തിയവനെ അവജ്ഞയോടെ നോക്കുന്നവന്റെ ധർമ്മവും യശസ്സും ഐശ്വര്യവും അക്ഷണത്തിൽ തന്നെ നശിച്ചുപോകും.
തസ്മാദ് അഭ്യാഗതഃ ശ്രാന്തോ യാചേ ഽഹം ത്വാം ദ്വിജോത്തമ ദാസ്യസേ യദി മേ കാമം തദ് ഭോക്ഷ്യേ ഽഹം ന ചാന്യഥാ
അതിനാൽ, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ, ഞാൻ ക്ഷീണിച്ചു നിന്നോട് എത്തിയിരിക്കുന്നു; ഞാൻ നിന്നോട് അപേക്ഷിക്കുന്നു—നീ എന്റെ ആഗ്രഹം നിറവേറ്റിയാൽ ഞാൻ ഭക്ഷിക്കും, അല്ലെങ്കിൽ ഞാൻ ഭക്ഷിക്കില്ല.
ദത്തമ് ഇത്യ് ഏവ ശാകല്യോ ഭുങ്ക്ഷ്വേത്യ് ഏവാഹ രാക്ഷസമ് തതഃ പ്രോവാച പരശുര് അഹം രാക്ഷസസത്തമഃ
'കൊടുത്തു,' എന്നു ശാകല്യൻ പറഞ്ഞു; 'ഭക്ഷിക്കൂ,' എന്നു രാക്ഷസനും പറഞ്ഞു; അപ്പോൾ പരശു പറഞ്ഞു: 'ഞാൻ രാക്ഷസന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനാണ്.'
നാഹം ദ്വിജസ് തവ രിപുര് ന വൃദ്ധഃ പലിതഃ കൃശഃ ബഹൂനി മേ വ്യതീതാനി വര്ഷാണി ത്വാം പ്രപശ്യതഃ
'ഞാൻ ദ്വിജനും അല്ല, നിന്റെ ശത്രുവും അല്ല, വൃദ്ധനും അല്ല, ചാരനുമല്ല, ക്ഷീണിച്ചവനും അല്ല; നീയെല്ലാം കാണുമ്പോൾ എനിക്ക് അനേകം വർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.'
ശുഷ്യന്തി മമ ഗാത്രാണി ഗ്രീഷ്മേ സ്വല്പോദകം യഥാ തസ്മാന് നേഷ്യേ സാനുഗം ത്വാം ഭക്ഷയിഷ്യേ ദ്വിജോത്തമ
'വെള്ളം കുറവുള്ള വേനലിൽപോലെ എന്റെ അങ്ങുകൾ ഉണങ്ങിപ്പോകുന്നു; അതിനാൽ, ഞാൻ നിന്നെയും കൂട്ടരെയും കൂട്ടിക്കൊണ്ടുപോയി ഭക്ഷിക്കും, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ.'
ശ്രുത്വാ പരശുവാക്യം തച് ഛാകല്യോ വാക്യമ് അബ്രവീത്
പരശുവിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടശേഷം ശാകല്യൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
യേ മഹാകുലസംഭൂതാ വിജ്ഞാതസകലാഗമാഃ തത് പ്രതിശ്രുതമ് അഭ്യേതി ന ജാത്വ് അത്ര വിപര്യയമ്
മഹാകുലത്തിൽ ജനിച്ച, എല്ലാ ശാസ്ത്രങ്ങളും അറിഞ്ഞവർ, അവർ നൽകിയ വാഗ്ദാനം എപ്പോഴും പാലിക്കും; ഇതിൽ ഒരിക്കലും വ്യതിചലനം ഉണ്ടാകില്ല.
യഥോചിതം കുരു സഖേ തഥാപി ശൃണു മേ വചഃ നിഹന്തുമ് അപ്യ് ഉദ്യതേഷു വക്തവ്യം ഹിതമ് ഉത്തമൈഃ
'സഹോദരാ, യുക്തമായതുപോലെ ചെയ്യൂ; എന്നിരുന്നാലും എന്റെ വാക്കുകൾ കേൾക്കൂ: കൊല്ലാൻ ഒരാൾ തയ്യാറായിരുന്നാലും, ഉത്തമർ ഉപകാരപ്രദമായത് പറയേണ്ടതാണ്.'
ബ്രാഹ്മണോ ഽഹം വജ്രതനുഃ സര്വതോ രക്ഷകോ ഹരിഃ പാദൌ രക്ഷതു മേ വിഷ്ണുഃ ശിരോ ദേവോ ജനാര്ദനഃ
'ഞാൻ ബ്രാഹ്മണൻ, വജ്രംപോലെയുള്ള ശരീരമുള്ളവൻ; ഹരി എന്നെ എല്ലാടും കാത്തിരിക്കുന്നു. വിഷ്ണു എന്റെ കാലുകൾ കാത്തിരിക്കട്ടെ, ജനാർദ്ദനൻ ദേവൻ എന്റെ തല കാത്തിരിക്കട്ടെ.'