കകുത്സ്ഥകന്യാം ഗാം നാമ ലേഭേ പരമധാര്മികഃ യതിസ് തു മോക്ഷമ് ആസ്ഥായ ബ്രഹ്മഭൂതോ ഽഭവന് മുനിഃ
പരമധാർമികനായ യതി കകുത്ഥന്റെ മകളായ ഗാ എന്നവളെ ഭാര്യയായി സ്വീകരിച്ചു. എന്നാൽ മോക്ഷം ആഗ്രഹിച്ച് യതി ബ്രഹ്മസാക്ഷാത്കാരിയായ മുനിയായി.
തേഷാം യയാതിഃ പഞ്ചാനാം വിജിത്യ വസുധാമ് ഇമാമ് ദേവയാനീമ് ഉശനസഃ സുതാം ഭാര്യാമ് അവാപ സഃ
ആഞ്ചു പേരിൽ യയാതി ഭൂമി ജയിച്ച് ഉശനസിന്റെ മകളായ ദേവയാനിയെ ഭാര്യയായി സ്വീകരിച്ചു.
ശര്മിഷ്ഠാമ് ആസുരീം ചൈവ തനയാം വൃഷപര്വണഃ യദും ച തുര്വസും ചൈവ ദേവയാനീ വ്യജായത
അസുരരായ വൃഷപർവന്റെ മകളായ ശർമിഷ്ഠയും ദേവയാനിയിലൂടെ യയാതിക്ക് യദുവിനെയും തുര്വസുവിനെയും പ്രസവിച്ചു.
ദ്രുഹ്യം ചാനും ച പുരും ച ശര്മിഷ്ഠാ വാര്ഷപര്വണീ തസ്മൈ ശക്രോ ദദൌ പ്രീതോ രഥം പരമഭാസ്വരമ്
വൃഷപർവന്റെ മകളായ ശർമിഷ്ഠ യയാതിക്ക് ദ്രുഹ്യുവിനെയും അനുവിനെയും പുരുവിനെയും പ്രസവിച്ചു. യയാതിക്ക് സന്തോഷത്തോടെ ഇന്ദ്രൻ ഒരു പ്രകാശമുള്ള രഥം നൽകി.
അങ്ഗദം കാഞ്ചനം ദിവ്യം ദിവ്യൈഃ പരമവാജിഭിഃ യുക്തം മനോജവൈഃ ശുഭ്രൈര് യേന കാര്യം സമുദ്വഹന്
ആ രഥം പൊന്നുകൊണ്ടു അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതും ദിവ്യവുമായതും ആകാശത്തിലെ വേഗമേറിയ വെള്ള കുതിരകൾ ചേർത്തതും ആയിരുന്നു; അതിനാൽ യയാതി തന്റെ എല്ലാ കാര്യങ്ങളും നിർവഹിച്ചു.
സ തേന രഥമുഖ്യേന ഷഡ്രാത്രേണാജയന് മഹീമ് യയാതിര് യുധി ദുര്ധര്ഷസ് തഥാ ദേവാന് സദാനവാന്
ആ ശ്രേഷ്ഠമായ രഥത്തിൽ ആറു രാത്രികൾക്കുള്ളിൽ യയാതി യുദ്ധത്തിൽ ജയിക്കാനാവാത്തവനായി ഭൂമിയും ദേവന്മാരെയും ദാനവന്മാരെയും ജയിച്ചു.
സരഥഃ കൌരവാണാം തു സര്വേഷാമ് അഭവത് തദാ സംവര്തവസുനാമ്നസ് തു കൌരവാജ് ജനമേജയാത്
അപ്പോൾ ആ രഥം കൗരവരിൽ സമ്വർത്തവസുവിന്റെ പുത്രനായ ജനമേജയയിൽ നിന്ന് എല്ലാ കൗരവർക്കും ആകുകയായിരുന്നു.
കുരോഃ പുത്രസ്യ രാജേന്ദ്രരാജ്ഞഃ പാരീക്ഷിതസ്യ ഹ ജഗാമ സ രഥോ നാശം ശാപാദ് ഗര്ഗസ്യ ധീമതഃ
കുരുവിന്റെ പുത്രനായ രാജാവായ പാർീക്ഷിതിന്റെ ആ രഥം ധീരനായ ഗർഗ്ഗന്റെ ശാപം മൂലം നശിച്ചു.
ഗര്ഗസ്യ ഹി സുതം ബാലം സ രാജാ ജനമേജയഃ കാലേന ഹിംസയാമ് ആസ ബ്രഹ്മഹത്യാമ് അവാപ സഃ
അതിനുശേഷം രാജാവ് ജനമേജയൻ കാലക്രമത്തിൽ ഗർഗ്ഗന്റെ ബാല്യസ്ഥിതിയിലുള്ള പുത്രനെ കൊല്ലുകയും അതിനാൽ ബ്രാഹ്മണഹത്യാപാപം അനുഭവിക്കുകയും ചെയ്തു.
സ ലോഹഗന്ധീ രാജര്ഷിഃ പരിധാവന്ന് ഇതസ് തതഃ പൌരജാനപദൈസ് ത്യക്തോ ന ലേഭേ ശര്മ കര്ഹിചിത്
ഇരുമ്പിന്റെ ഗന്ധം വഹിച്ചിരുന്ന ആ രാജർഷി നാട്ടുകാരും ജനങ്ങളും ഉപേക്ഷിച്ചതിനാൽ എല്ലായിടത്തും അലഞ്ഞു തിരിഞ്ഞു ഒരിക്കലും മനസ്സിന് ശാന്തി ലഭിച്ചില്ല.
തതഃ സ ദുഃഖസംതപ്തോ നാലഭത് സംവിദം ക്വചിത് വിപ്രേന്ദ്രം ശൌനകം രാജാ ശരണം പ്രത്യപദ്യത
ശേഷം അത്യന്തം ദുഃഖം അനുഭവിച്ച് എവിടെയും ആശ്വാസം കിട്ടാതെ രാജാവ് ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠനായ ശൗണകനെ ശരണം പ്രാപിച്ചു.
യാജയാമ് ആസ ച ജ്ഞാനീ ശൌനകോ ജനമേജയമ് അശ്വമേധേന രാജാനം പാവനാര്ഥം ദ്വിജോത്തമാഃ
ജ്ഞാനിയായ ശൗണകൻ രാജാവ് ജനമേജയനെ ശുദ്ധീകരണത്തിനായി അശ്വമേധയാഗം നടത്തിച്ചു, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ.
സ ലോഹഗന്ധോ വ്യനശത് തസ്യാവഭൃഥമ് ഏത്യ ച സ ച ദിവ്യരഥോ രാജ്ഞോ വശശ് ചേദിപതേസ് തദാ
ശേഷം ഇരുമ്പിന്റെ ഗന്ധം അകന്നു; അവഭൃതസ്നാനം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ രാജാവിന്റെ ദിവ്യരഥം ചേദിരാജാവിന്റെ കൈവശമായി.
ദത്തഃ ശക്രേണ തുഷ്ടേന ലേഭേ തസ്മാദ് ബൃഹദ്രഥഃ ബൃഹദ്രഥാത് ക്രമേണൈവ ഗതോ ബാര്ഹദ്രഥം നൃപമ്
സന്തോഷത്തോടെ ഇന്ദ്രൻ നൽകിയ ആ രഥം ബൃഹദ്രഥൻ സ്വന്തമാക്കി; ബൃഹദ്രഥനിൽ നിന്ന് അതു ക്രമമായി ബാർഹദ്രഥൻ എന്ന രാജാവിന്റെ കൈവശം എത്തി.
തതോ ഹത്വാ ജരാസംധം ഭീമസ് തം രഥമ് ഉത്തമമ് പ്രദദൌ വാസുദേവായ പ്രീത്യാ കൌരവനന്ദനഃ
അതിനുശേഷം ഭീമന് ജരാസന്ധനെ സംഹരിച്ച്, കൗരവരുടെ ആനന്ദമായ ഭീമന് ആ ഉത്തമമായ രഥം സ്നേഹത്തോടെ വാസുദേവനു സമ്മാനിച്ചു.
സപ്തദ്വീപാം യയാതിസ് തു ജിത്വാ പൃഥ്വീം സസാഗരാമ് വിഭജ്യ പഞ്ചധാ രാജ്യം പുത്രാണാം നാഹുഷസ് തദാ
സപ്തദ്വീപങ്ങളോടും സമുദ്രങ്ങളോടും കൂടിയ ഭൂമിയെ ജയിച്ച ശേഷം, യയാതി രാജാവ് തന്റെ രാജ്യം അഞ്ചു ഭാഗങ്ങളായി മക്കളില് വിഭജിച്ചു, നാഹുഷന്റെ വംശജന്.
യയാതിര് ദിശി പൂര്വസ്യാം യദും ജ്യേഷ്ഠം ന്യയോജയത് മധ്യേ പുരും ച രാജാനമ് അഭ്യഷിഞ്ചത് സ നാഹുഷഃ
യയാതി തന്റെ മൂത്തമകനായ യദുവിനെ കിഴക്കേ ദിക്കില് നിയമിച്ചു, നടുവില് പുരുവിനെ രാജാവായി അഭിഷേകം ചെയ്തു, നാഹുഷന്റെ സന്തതിയേ.
ദിശി ദക്ഷിണപൂര്വസ്യാം തുര്വസും മതിമാന് നൃപഃ തൈര് ഇയം പൃഥിവീ സര്വാ സപ്തദ്വീപാ സപത്തനാ
തക്ഷിണകിഴക്കേ ദിക്കില് ബുദ്ധിമാനായ രാജാവ് തുര്വസുവിനെ സ്ഥാപിച്ചു; ഇവര് ഈ മുഴുവന് ഭൂമിയും സപ്തദ്വീപങ്ങളോടും പട്ടണങ്ങളോടും കൂടി ഭരിച്ചു.
യഥാപ്രദേശമ് അദ്യാപി ധര്മേണ പ്രതിപാല്യതേ പ്രജാസ് തേഷാം പുരസ്താത് തു വക്ഷ്യാമി മുനിസത്തമാഃ
ഇന്നും അവര്ക്ക് ഏല്പ്പിച്ച പ്രദേശങ്ങളില് ജനങ്ങള് ധര്മപഥത്തില് സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു; അവരുടെ സന്തതികളെക്കുറിച്ച് ഇനി ഞാന് പറയാം, മഹാമുനികളേ.
ധനുര് ന്യസ്യ പൃഷത്കാംശ് ച പഞ്ചഭിഃ പുരുഷര്ഷഭൈഃ ജരാവാന് അഭവദ് രാജാ ഭാരമ് ആവേശ്യ ബന്ധുഷു
വില്ലും അമ്പുകളും വച്ച്, അഞ്ചു വീരന്മാരോടൊപ്പം, വയസ്സിന്റെ ഭാരത്തില് കുഴഞ്ഞ രാജാവ് തന്റെ ഉത്തരവാദിത്വങ്ങള് ബന്ധുക്കള്ക്കു ഏല്പ്പിച്ചു.
നിക്ഷിപ്തശസ്ത്രഃ പൃഥിവീം ചചാര പൃഥിവീപതിഃ പ്രീതിമാന് അഭവദ് രാജാ യയാതിര് അപരാജിതഃ
ആയുധങ്ങള് വച്ച്, ഭൂമിയുടെ അധിപന് ദേശം ചുറ്റി സഞ്ചരിച്ചു; ജയിക്കാനാവാത്ത യയാതി രാജാവ് സന്തോഷവാനായി.
ഏവം വിഭജ്യ പൃഥിവീം യയാതിര് യദുമ് അബ്രവീത് ജരാം മേ പ്രതിഗൃഹ്ണീഷ്വ പുത്ര കൃത്യാന്തരേണ വൈ
ഇങ്ങനെ ഭൂമി വിഭജിച്ച ശേഷം, യയാതി യദുവിനോട് പറഞ്ഞു: "മകനേ, മറ്റൊരു കാര്യം ചെയ്യുന്നതിന് പകരം നീ എന്റെ വയസ്സുതന്നെ ഏറ്റെടുക്കു."
തരുണസ് തവ രൂപേണ ചരേയം പൃഥിവീമ് ഇമാമ് ജരാം ത്വയി സമാധായ തം യദുഃ പ്രത്യുവാച ഹ
"നിന്റെ യൗവനരൂപം കൊണ്ടു ഞാന് ഈ ഭൂമിയില് സഞ്ചരിക്കാം; എന്റെ വയസ്സു നിന്നില് ഏല്പ്പിച്ചുകൊണ്ട്." അങ്ങനെ യദു അപ്പനോട് മറുപടി പറഞ്ഞു.
അനിര്ദിഷ്ടാ മയാ ഭിക്ഷാ ബ്രാഹ്മണസ്യ പ്രതിശ്രുതാ അനപാകൃത്യ താം രാജന് ന ഗ്രഹീഷ്യാമി തേ ജരാമ്
"ഒരു ബ്രാഹ്മണനോട് ഞാന് നേരത്തെ ഒരു അപേക്ഷ വാഗ്ദാനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്; അതു പൂര്ത്തിയാക്കാതെ, രാജാവേ, ഞാന് നിന്റെ വയസ്സു സ്വീകരിക്കില്ല."
ജരായാം ബഹവോ ദോഷാഃ പാനഭോജനകാരിതാഃ തസ്മാജ് ജരാം ന തേ രാജന് ഗ്രഹീതുമ് അഹമ് ഉത്സഹേ
"വയസ്സിന് പലതരം ദോഷങ്ങളുണ്ട്, ഭക്ഷണവും പാനീയവും മൂലം; അതുകൊണ്ട്, രാജാവേ, ഞാന് നിന്റെ വയസ്സു ഏറ്റെടുക്കാന് കഴിയില്ല."
സന്തി തേ ബഹവഃ പുത്രാ മത്തഃ പ്രിയതരാ നൃപ പ്രതിഗ്രഹീതും ധര്മജ്ഞ പുത്രമ് അന്യം വൃണീഷ്വ വൈ
"നിനക്കു എന്നിലധികം പ്രിയപ്പെട്ട മക്കള് പലരും ഉണ്ട്, രാജാവേ; നീ മറ്റൊരു മകനെയെങ്കിലും തെരഞ്ഞെടുക്കു, ധര്മം അറിയുന്നവനേ, അതു സ്വീകരിക്കാന്."
സ ഏവമ് ഉക്തോ യദുനാ രാജാ കോപസമന്വിതഃ ഉവാച വദതാം ശ്രേഷ്ഠോ യയാതിര് ഗര്ഹയന് സുതമ്
ഇങ്ങനെ യദു പറഞ്ഞതോടെ, രാജാവ് കോപത്തോടെ, വാക്കുകളുടെ ശ്രേഷ്ഠനായ യയാതി മകനെ കുറ്റപ്പെടുത്തി പറഞ്ഞു.
ക ആശ്രമസ് തവാന്യോ ഽസ്തി കോ വാ ധര്മോ വിധീയതേ മാമ് അനാദൃത്യ ദുര്ബുദ്ധേ യദ് അഹം തവ ദേശികഃ
"നിനക്ക് വേറൊരു ആശ്രമമോ, വേറൊരു ധര്മമോ ഉണ്ടോ? ഞാന് നിന്റെ ഗുരുവായിരിക്കെ, നീ എന്നെ അവഗണിക്കുന്നത് എന്തുകൊണ്ടാണ്, മണ്ടനേ?"
ഏവമ് ഉക്ത്വാ യദും വിപ്രാഃ ശശാപൈനം സ മന്യുമാന് അരാജ്യാ തേ പ്രജാ മൂഢ ഭവിത്രീതി ന സംശയഃ
ഇങ്ങനെ യദുവിനോട് പറഞ്ഞ്, ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, യയാതി കോപത്തോടെ ശപിച്ചു: "നിന്റെ ജനങ്ങളില് രാജത്വം നിനക്കുണ്ടാകില്ല, മൂഢനേ; ഇതില് സംശയമില്ല."
ദ്രുഹ്യം ച തുര്വസും ചൈവാപ്യ് അനും ച ദ്വിജസത്തമാഃ ഏവമ് ഏവാബ്രവീദ് രാജാ പ്രത്യാഖ്യാതശ് ച തൈര് അപി
ദ്രുഹ്യുവിനെയും തുര്വസുവിനെയും അനുവിനെയും യദുവിനെപ്പോലെ തന്നെ രാജാവ് പറഞ്ഞു, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ; അവരും രാജാവിനെ നിരസിച്ചു.