കുലവധ്വാ രഹഃ കാര്യം ഭീതയാ ശീലവിപ്ലുതേഃ വിജ്ഞായ തത് പരിജനാത് സഹസോത്ഥായ നിര്ഗതഃ
നല്ല കുടുംബത്തിലെ സ്ത്രീ, സദാചാരം നഷ്ടപ്പെടുമോ എന്ന ഭയത്തോടെ, രഹസ്യ കാര്യങ്ങള് സൂക്ഷ്മതയോടെ നടത്തണം; അതു വീട്ടിലുള്ളവര് ശ്രദ്ധിച്ചാല് ഉടനെ എഴുന്നേറ്റ് പുറത്തുപോകണം.
ദൃഷ്ട്വാ തദ് ദുഷ്കൃതം കര്മ ബൃഹസ്പതിര് ഉദാരധീഃ ശശാപ കോപാച് ചാക്ഷിപ്യ വാഗ്ഭിര് വിപ്രിയകാരിഭിഃ
അത് പോലെ ദുഷ്കര്യം കണ്ടു, ഉത്തമബുദ്ധിയുള്ള ബൃഹസ്പതി കോപത്തോടെ ശപിച്ചു, കഠിനമായ വാക്കുകള് കൊണ്ട് കുറ്റം ചൂണ്ടി പറഞ്ഞു.
പരാഭിഭൂതാമ് ആലോക്യ കാന്താം കഃ സോഢുമ് ഈശ്വരഃ യുയുധേ തേന ജീവോ ഽപി ദേവശ് ചന്ദ്രമസാ രുഷാ
സ്വന്തം പ്രിയപ്പെട്ടവളെ മറ്റൊരാള് കീഴടക്കുന്നത് കണ്ടാല് ആരാണ് സഹിക്കാനാകുന്നത്, ദൈവം ആയാലും? അതുകൊണ്ടു തന്നെ ദേവനായ ചന്ദ്രനും കോപത്തോടെ അവനോടൊപ്പം യുദ്ധം ചെയ്തു.
ന ശാപൈര് ഹന്യതേ ചന്ദ്രോ നായുധൈഃ സുരമന്ത്രിതൈഃ ബൃഹസ്പതിപ്രണീതൈശ് ച ന മന്ത്രൈര് ഹന്യതേ ശശീ
ചന്ദ്രനെ ശാപംകൊണ്ടും ആയുധങ്ങളാലും ദേവമന്ത്രങ്ങളാലും നശിപ്പിക്കാനാവില്ല; ബൃഹസ്പതി രചിച്ച മന്ത്രങ്ങളാല് പോലും ശശിയെ കൊല്ലാനാവില്ല.
തദാ ചന്ദ്രസ് തു താം താരാം നീത്വാ സംസ്ഥാപ്യ മന്ദിരേ ബുഭുജേ ബഹുവര്ഷാണി രോഹിണീം ചാകുതോഭയഃ
അതിനുശേഷം ചന്ദ്രന് താരയെ കൊണ്ടുപോയി തന്റെ മന്ദിരത്തില് വച്ചു, പല വര്ഷങ്ങളോളം അവളോടൊപ്പം സന്തോഷിച്ചു, ഭയമില്ലാതെ രോഹിണിയെയും അനുഭവിച്ചു.
ന ജീയേത തദാ ദേവൈര് ന കോപൈഃ ശാപമന്ത്രകൈഃ ന രാജഭിര് ന ഋഷിഭിര് ന സാമ്നാ ഭേദദണ്ഡനൈഃ
അപ്പോഴത്തെ കാലത്ത്, ദേവന്മാരാലും കോപം, ശാപം, മന്ത്രം കൊണ്ടും രാജാക്കന്മാരാലും ഋഷിമാരാലും സമം, ഭേദം, ശിക്ഷ എന്നിവകൊണ്ടും അവനെ ജയിക്കാനാവില്ലായിരുന്നു.
യദാ ഭാര്യാം ന ലേഭേ ഽസൌ ഗുരുഃ സര്വപ്രയത്നതഃ സര്വോപായക്ഷയേ ജീവസ് തദാ നീതിമ് അഥാസ്മരത്
എല്ലാ ശ്രമവും വഴികളും തീര്ന്നിട്ടും ഗുരു ഭാര്യയെ തിരിച്ചു ലഭിച്ചില്ല; അപ്പോള് ജീവന് നയമാര്ഗം ഓര്മ്മിച്ചു.
അപമാനം പുരസ്കൃത്യ മാനം കൃത്വാ തു പൃഷ്ഠതഃ സ്വാര്ഥമ് ഉദ്ധരതേ പ്രാജ്ഞഃ സ്വാര്ഥഭ്രംശോ ഹി മൂര്ഖതാ
ബുദ്ധിമാനായവന് ആദരവും വിട്ട് അപമാനം സഹിച്ച് സ്വാർത്ഥം നേടണം; സ്വന്തം കാര്യം നഷ്ടപ്പെടുന്നത് വാസ്തവത്തില് മൂര്ഖതയാണ്.
സാധ്യം കേനാപ്യ് ഉപായേന ജാനദ്ഭിഃ പുരുഷൈഃ ഫലമ് വൃഥാഭിമാനിനഃ ശീഘ്രം വിപദ്യന്തേ വിമോഹിതാഃ
ഏതെങ്കിലും വഴിയിലൂടെ ലക്ഷ്യം നേടാന് അറിയുന്നവര് അതു നേടണം; വ്യര്ഥമായ അഭിമാനവും മോഹവും ഉള്ളവര് വേഗം നശിക്കും.
ഏവം നിശ്ചിത്യ മേധാവീ ശുക്രം ഗത്വാ ന്യവേദയത് തമ് ആഗതം കവിര് ജ്ഞാത്വാ സംമാനേനാഭ്യനന്ദയത്
അങ്ങനെ തീരുമാനിച്ച ശേഷം, ബുദ്ധിമാനായവന് ശുക്രനെ സമീപിച്ചു വിവരം അറിയിച്ചു; കവിയും അവന്റെ വരവ് അറിഞ്ഞ് ആദരവോടെ സ്വീകരിച്ചു.
ഉപവിഷ്ടം സുവിശ്രാന്തം പൂജിതം ച യഥാവിധി പര്യപൃച്ഛദ് ദൈത്യഗുരുസ് തദാഗമനകാരണമ്
അവന് ഇരുന്ന് വിശ്രമിച്ച് യഥാവിധി ആദരിക്കപ്പെട്ടപ്പോള്, ദൈത്യഗുരു അവന്റെ വരവിന്റെ കാര്യം ചോദിച്ചു.
ഗൃഹാഗതസ്യ വിമുഖാഃ ശത്രവോ ഽപ്യ് ഉത്തമാ നഹി തസ്മൈ സ വിസ്തരേണാഹ ഭാര്യാഹരണമ് ആദിതഃ
വീട്ടില് വന്നവരെ ശത്രുക്കളായാലും വിരോധത്തോടെ കാണരുത്; അതുകൊണ്ടു തന്നെ അവന് ഭാര്യാപഹരണത്തെക്കുറിച്ച് ആദ്യം മുതല് വിശദമായി പറഞ്ഞു.
ബൃഹസ്പതേസ് തദാ വാക്യം ശ്രുത്വാ കോപാന്വിതഃ കവിഃ അപരാധം തു ചന്ദ്രസ്യ മേനേ ശിഷ്യസ്യ നാരദ അതിക്രമമ് ഇമം ശ്രുത്വാ കോപാത് കവിര് അഥാബ്രവീത്
ബൃഹസ്പതിയുടെ വാക്കുകള് കേട്ടപ്പോള് കവി കോപംകൊണ്ടു; എന്നാല് നാരദന് തന്റെ ശിഷ്യനായ ചന്ദ്രന്റെ ഈ അതിക്രമം കേട്ടപ്പോള് കുറ്റമായി കരുതി, കോപത്തോടെ കവി പറഞ്ഞു.
തദാ ഭോക്ഷ്യേ തദാ പാസ്യേ തദാ സ്വപ്സ്യേ തദാ വദേ യദാനയേ പ്രിയാം ഭ്രാതസ് തവ ഭാര്യാം പരാര്ദിതാമ്
സഹോദരാ, നിന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട ഭാര്യയെ മറ്റൊരാള് ഉപദ്രവിച്ചതിനു ശേഷം തിരിച്ചു കിട്ടുമ്പോള് മാത്രമേ ഞാന് ഭക്ഷിക്കൂ, കുടിക്കൂ, ഉറങ്ങൂ, സംസാരിക്കൂ.
താമ് ആനീയ ഭവം പൂജ്യ ചന്ദ്രം ശപ്ത്വാ ഗുരുദ്രുഹമ് പശ്ചാദ് ഭോക്ഷ്യേ മഹാബാഹോ ശൃണു വാചം ഗ്രഹേശ്വര
അവളെ ഇവിടെ കൊണ്ടുവന്ന് ആദരിക്കുകയും, ഗുരുവിനെ വഞ്ചിച്ച ചന്ദ്രനെ ശപിക്കുകയും ചെയ്തശേഷം മാത്രമേ, ഗ്രഹങ്ങളുടെ അധിപതിയായ മഹാബാഹുവേ, ഞാന് ഭക്ഷിക്കൂ; എന്റെ വാക്ക് കേള്ക്കൂ.
ഏവമ് ഉക്ത്വാ സ ജീവേന ദൈത്യാചാര്യോ ജഗാമ ഹ ശിവമ് ആരാധ്യ യത്നേന പരം സാമര്ഥ്യമ് ആപ്തവാന്
അങ്ങനെ ജീവനോടു പറഞ്ഞ്, ദൈത്യാചാര്യന് പോയി; ശിവനെ ഭക്തിപൂര്വം ആരാധിച്ച് പരമശക്തി നേടി.
വരാന് അവാപ്യ വിവിധാഞ് ശംകരാദ് ഭാവപൂജിതാത് ശിവപ്രസാദാത് കിം നാമ ദേഹിനാമ് ഇഹ ദുര്ലഭമ്
ഭാവനിഷ്ഠയോടെ ശിവനെ ആരാധിച്ച് ശംകരനിൽനിന്ന് പലവിധ വരങ്ങൾ ലഭിച്ചവർക്കു, ഈ ലോകത്ത് ശരീരമുള്ളവർക്കു ലഭിക്കാത്തത് എന്താണ്?
ജഗാമ ശുക്രോ ജീവേന താരയാ യത്ര ചന്ദ്രമാഃ വര്തതേ തം ശശാപോച്ചൈഃ ശൃണു ത്വം ചന്ദ്ര മേ വചഃ
ശുക്രൻ ജീവനോടൊപ്പം ചന്ദ്രൻ വസിക്കുന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് പോയി; അവിടെ അവൻ വലിയ ശബ്ദത്തിൽ ചന്ദ്രനോട് ശപിച്ചു: 'ചന്ദ്രനേ, എന്റെ വാക്കുകൾ കേൾക്കൂ!'
യസ്മാത് പാപതരം കര്മ ത്വയാ പാപ മദാത് കൃതമ് കുഷ്ഠീ ഭൂയാസ് തതശ് ചന്ദ്രം ശശാപൈവം രുഷാ കവിഃ
നീ പാപത്തേക്കാൾ വലിയ പാപം അഹങ്കാരത്താൽ ചെയ്തതിനാൽ, നീ കുഷ്ഠരോഗം ബാധിക്കപ്പെട്ടവനാകുക എന്നു കവി കോപത്തോടെ ചന്ദ്രനോട് ശപിച്ചു.
കവിശാപപ്രദഗ്ധോ ഽഭൂത് തദൈവ മൃഗലാഞ്ഛനഃ പ്രാപുഃ ക്ഷയം ന കേ നാമ ഗുരുസ്വാമിസഖിദ്രുഹഃ
കവിയുടെ ശാപം മൂലം ചന്ദ്രൻ ഉടനെ മൃഗചിഹ്നം ധരിച്ചവനായി. ഗുരുവിനെയും യജമാനനെയും സുഹൃത്തിനെയും വഞ്ചിക്കുന്നവർക്കു നാശം സംഭവിക്കാത്തവർ ആരാണ്?
തത്യാജ താം സ ചന്ദ്രോ ഽപി താം താരാം ജഗൃഹേ കവിഃ ശുക്രോ ഽപി ദേവാന് ആഹൂയ ഋഷീന് പിതൃഗണാംസ് തഥാ
അതിനുശേഷം ചന്ദ്രൻ താരയെ ഉപേക്ഷിച്ചു; കവി താരയെ ഏറ്റെടുത്തു; ശുക്രൻ ദേവന്മാരെയും ഋഷിമാരെയും പിതൃഗണങ്ങളെയും വിളിച്ചു കൂട്ടി,
നദീര് നദാംശ് ച വിവിധാന് ഓഷധീശ് ച പതിവ്രതാഃ തതഃ സംപ്രഷ്ടുമ് ആരേഭേ താരാവൃത്തവിനിഷ്ക്രയമ്
താരയുടെ കാര്യത്തിൽ പരിഹാരം കണ്ടെത്താൻ നദികളെയും നദീദേവതകളെയും വിശുദ്ധ ഔഷധികളെയും ശുക്രൻ ചോദ്യം ചെയ്യാൻ തുടങ്ങി.
തതഃ ശ്രുതിഃ സുരാന് ആഹ ഗൌതമ്യാം ഭക്തിതസ് ത്വ് ഇയമ് സ്നാനം കരോതു ജീവേന താരാ പൂതാ ഭവിഷ്യതി
അപ്പോൾ ദേവന്മാരോട് ഒരു ദിവ്യവാണി പറഞ്ഞു: 'താര ഭക്തിയോടെ ഗൗതമീ നദിയിൽ കുളിച്ചാൽ അവൾ ശുദ്ധിയാകും.'
രഹസ്യമ് ഏതത് പരമം ന കഥ്യം യസ്യ കസ്യചിത് സര്വാസ്വ് അപി ദശാസ്വ് ഏഹ ശരണം ഗൌതമീ നൃണാമ്
ഇത് പരമ രഹസ്യമാണ്, ആരോടും പറയാൻ പാടില്ല; എല്ലാ സാഹചര്യങ്ങളിലും ഗൗതമി മനുഷ്യർക്കു ആശ്രയമാണ്.
തഥാകരോച് ചൈവ താരാ ഭര്ത്രാ സ്നാനം യഥാവിധി പുഷ്പവൃഷ്ടിര് അഭൂത് തത്ര ജയശബ്ദോ വ്യവര്തത
താര ഭർത്താവിനോടൊപ്പം വിധിപ്രകാരം കുളി നടത്തി; അവിടെ പുഷ്പവർഷം പെയ്തു, ജയഘോഷം മുഴങ്ങി.
പുനര് വൈ ദേവാ അദദുഃ പുനര് മനുഷ്യാ ഉത രാജാനഃ സത്യം കൃണ്വാനാ ബ്രഹ്മജായാം പുനര് ദദുഃ
പിന്നീട് ദേവന്മാരും മനുഷ്യരും സത്യനിഷ്ഠരായ രാജാക്കന്മാരും ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഭാര്യയെ വീണ്ടും തിരികെ നൽകി.
പുനര് ദത്ത്വാ ബ്രഹ്മജായാം കൃതാം ദേവൈര് അകല്മഷാമ് സര്വം ക്ഷേമമ് അഭൂത് തത്ര തസ്മാത് തീര്ഥം മഹാമുനേ
ദേവന്മാർ ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഭാര്യയെ ശുദ്ധയാക്കി തിരികെ നൽകിയതോടെ അവിടെ എല്ലാം ക്ഷേമമായി; അതുകൊണ്ടാണ് ആ സ്ഥലം മഹാമുനിയേ, തീർഥമായി അറിയപ്പെടുന്നത്.
പുനര് ദത്ത്വാ ബ്രഹ്മജായാം കൃതാം ദേവൈര് അകല്മഷാമ് സര്വം ക്ഷേമമ് അഭൂത് തത്ര തസ്മാത് തീര്ഥം മഹാമുനേ തദ് അഭൂത് സകലാഘൌഘധ്വംസനം സര്വകാമദമ് ആനന്ദം ക്ഷേമമ് അഭവത് സുരാണാമ് അസുരാരിണാമ്
ദേവന്മാർ ബ്രഹ്മജായയെ ശുദ്ധയാക്കി തിരികെ നൽകിയതോടെ അവിടെ എല്ലാം ക്ഷേമമായി; അതിനാൽ മഹാമുനിയേ, ആ തീർഥം എല്ലാ പാപങ്ങൾക്കും നാശം വരുത്തുന്നതും എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങൾക്കും ഫലം നൽകുന്നതും ദേവന്മാർക്കും അസുരാരികൾക്കും ആനന്ദവും ക്ഷേമവും നൽകുന്നതുമാണ്.
ബൃഹസ്പതേശ് ച ശുക്രസ്യ താരായാശ് ച വിശേഷതഃ പരമാനന്ദമ് ആപന്നോ ഗുരുര് ഗങ്ഗാമ് അഭാഷത
ബ്രഹസ്പതിക്കും ശുക്രനും താരയ്ക്കും പ്രത്യേകിച്ച് ഗുരു പരമാനന്ദം പ്രാപിച്ച് ഗംഗയോട് പറഞ്ഞു.
ത്വം ഗൌതമി സദാ പൂജ്യാ സര്വേഷാമ് അപി മുക്തിദാ വിശേഷതസ് തു സിംഹസ്ഥേ മയി ത്രൈലോക്യപാവനീ
ഗൗതമീ, നീ എല്ലായ്പ്പോഴും ആരാധനാർഹയും എല്ലാവർക്കും മോക്ഷം നൽകുന്നവളുമാണ്; പ്രത്യേകിച്ച് ഞാൻ സിംഹരാശിയിൽ ഇരിക്കുമ്പോൾ നീ മൂന്നു ലോകവും ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു.