സ്വപദാമ്ബുജസംഭൂതാം മനോനയനനന്ദിനീമ് തത്രാമ്ബര്യ ഇതി ഖ്യാതോ ദണ്ഡകാധിപതേ രിപുഃ
അവിടെ, ദണ്ഡകാധിപതിയുടെ ശത്രുവായ, അംബര്യ എന്ന പ്രശസ്തനായവൻ, തന്റെ കാൽതളിരിൽ നിന്നു ഉദിച്ച മനസ്സിനെയും കണ്ണിനെയും ആനന്ദിപ്പിക്കുന്നവനായി പ്രസിദ്ധനായി.
ദേവാനാം ദുര്ജയോ യോദ്ധാ ബലേന മഹതാവൃതഃ തേനാഭവന് മഹാരൌദ്രം ഭീഷണം ലോമഹര്ഷണമ്
ദേവന്മാർക്ക് പോലും ജയിക്കാൻ കഴിയാത്ത, വലിയ ശക്തിയാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട യോദ്ധാവായിരുന്നു അവൻ; അവനെ കാരണം അതി ഭയങ്കരവും രോമാഞ്ചം വരുത്തുന്നവുമായ യുദ്ധം ഉണ്ടായി.
ശസ്ത്രാസ്ത്രവര്ഷണം യുദ്ധം ഹരിണാ ദൈത്യസൂനുനാ നിജഘാന ഹരിഃ ശ്രീമാംസ് തം രിപും ഹ്യ് ഉത്തരേ തടേ
ഹരിയും ദാനവപുത്രനും തമ്മിൽ ആയുധങ്ങളും അസ്ത്രങ്ങളും പെയ്തു യുദ്ധം നടത്തി; മഹത്വമുള്ള ഹരി ആ ശത്രുവിനെ വടക്കേ തീരത്ത് സംഹരിച്ചു.
ഗങ്ഗായാം നാരസിംഹം തു തീര്ഥം ത്രൈലോക്യവിശ്രുതമ് സ്നാനദാനാദികം തത്ര സര്വപാപഗ്രഹാര്ദനമ്
ഗംഗയിൽ, മൂന്ന് ലോകങ്ങളിലും പ്രശസ്തമായ നരസിംഹ തീർത്ഥം ഉണ്ട്; അവിടെ സ്നാനം ചെയ്യുകയും ദാനം ചെയ്യുകയും മറ്റ് കർമ്മങ്ങൾ നടത്തുകയും ചെയ്താൽ എല്ലാ പാപങ്ങളും ദോഷങ്ങളും നശിക്കും.
സര്വരക്ഷാകരം നിത്യം ജരാമരണവാരണമ് യഥാ സുരാണാം സര്വേഷാം ന കോപി ഹരിണാ സമഃ
അത് എല്ലായ്പ്പോഴും സർവ്വരക്ഷ നൽകുന്നു, വൃദ്ധതയും മരണവും അകറ്റുന്നു; ദേവന്മാരിൽ ആരും ഹരിയെ തുല്യനല്ലാത്തതുപോലെ.
തീര്ഥാനാമ് അപ്യ് അശേഷാണാം തഥാ തത് തീര്ഥമ് ഉത്തമമ് തത്ര തീര്ഥേ നരഃ സ്നാത്വാ കുര്യാന് നൃഹരിപൂജനമ്
എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളിലും അതാണ് ഏറ്റവും ഉത്തമം; അവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത ശേഷം നരഹരിയെ ആരാധിക്കണം.
സ്വര്ഗേ മര്ത്യേ തലേ വാപി തസ്യ കിംചിന് ന ദുര്ലഭമ് ഇത്യാദ്യ് അഷ്ടൌ മുനേ തത്ര മഹാതീര്ഥാനി നാരദ
സ്വർഗ്ഗത്തിലും ഭൂമിയിലും താഴെവുമോ, അവനു ഒന്നും പ്രാപിക്കാനാവാത്തത് ഇല്ല; മഹർഷേ, അവിടെ എട്ട് മഹാതീർത്ഥങ്ങൾ ഉണ്ട്, നാരദാ.
പൃഥക് പൃഥക് തീര്ഥകോടിഫലമ് ആഹുര് മനീഷിണഃ അശ്രദ്ധയാപി യന്നാമ്നി സ്മൃതേ സര്വാഘസംക്ഷയഃ
പ്രത്യേകമായി ഓരോന്നും കോടിയോളം തീർത്ഥഫലം നൽകുന്നു എന്ന് ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു; വിശ്വാസമില്ലാതെയും അതിന്റെ നാമം സ്മരിച്ചാൽ എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിക്കും.
ഭവേത് സാക്ഷാന് നൃസിംഹോ ഽസൌ സര്വദാ യത്ര സംസ്ഥിതഃ തത് തീര്ഥസേവാസംജാതം ഫലം കൈര് ഇഹ വര്ണ്യതേ
നരസിംഹൻ സ്വയം എപ്പോഴും വസിക്കുന്നിടത്ത്, ആ തീർത്ഥസേവനത്തിൽ ലഭിക്കുന്ന ഫലം ഇവിടെ ആരാൽ വിവരിക്കാനാകും?
യഥാ ന ദേവോ നൃഹരേര് അധികഃ ക്വാപി വര്തതേ തഥാ നൃസിംഹതീര്ഥേന സമം തീര്ഥം ന കുത്രചിത്
എങ്ങും നരഹരിയെക്കാൾ വലിയ ദേവൻ ഇല്ലാത്തതുപോലെ, നരസിംഹ തീർത്ഥത്തിന് തുല്യമായ മറ്റേതെങ്കിലും തീർത്ഥം എവിടെയും ഇല്ല.
പൈശാചം തീര്ഥമ് ആഖ്യാതം ഗങ്ഗായാ ഉത്തരേ തടേ പിശാചത്വാത് പുരാ വിപ്രോ മുക്തിമ് ആപ മഹാമതേ
ഗംഗയുടെ വടക്കേ തീരത്ത് പിശാചതീർത്ഥം എന്ന പേരിൽ ഒരു തീർത്ഥം ഉണ്ട്; അതിന്റെ പിശാചസ്വഭാവം കാരണം, ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ അവിടെ മോക്ഷം പ്രാപിച്ചു, മഹാമനസിന്.
സുയവസ്യാത്മജോ ലോകേ ജീഗര്തിര് ഇതി വിശ്രുതഃ കുടുമ്ബഭാരദുഃഖാര്തോ ദുര്ഭിക്ഷേണ തു പീഡിതഃ
ലോകത്ത്, സുയവസ്യയുടെ മകനായ ജീഗർത്തി എന്നവൻ പ്രശസ്തനായിരുന്നു; കുടുംബഭാരത്തിന്റെ ദുഃഖത്തിൽ, ക്ഷാമം മൂലം ബുദ്ധിമുട്ടി.
മധ്യമം തു ശുനഃശേപം പുത്രം ബ്രഹ്മവിദാം വരമ് വിക്രീതവാന് ക്ഷത്രിയായ വധായ ബഹുലൈര് ധനൈഃ
ബ്രഹ്മജ്ഞാനികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ മധ്യപുത്രൻ ശുനഃശേപനെ, ധനത്തിനായി, ഒരു ക്ഷത്രിയനു കൊല്ലാൻ വിറ്റു.
കിം നാമാപദ്ഗതഃ പാപം നാചരത്യ് അപി പണ്ഡിതഃ ശമിതൃത്വേ ധനം ചാപി ജഗൃഹേ ബഹുലം മുനിഃ
ദുരിതത്തിൽപ്പെട്ടവൻ, പണ്ഡിതനായാലും, എന്ത് പാപം ചെയ്യാത്തിരിക്കും? ശമിപ്പിക്കാൻ വേണ്ടി, ആ മുനി ധാരാളം ധനം സ്വീകരിച്ചു.
വിദാരണാര്ഥം ച ധനം ജഗൃഹേ ബ്രാഹ്മണാധമഃ തതോ ഽപ്രതിസമാധേയമഹാരോഗനിപീഡിതഃ
അവിടെയുള്ള ഏറ്റവും താഴ്ന്ന ബ്രാഹ്മണൻ വിഭജിക്കാൻ വേണ്ടി ധനം വാങ്ങി. അതിന്റെ ഫലമായി, അവൻ ഭയങ്കരമായ, സുഖപ്പെടാത്ത രോഗങ്ങളിൽ പെട്ടു.
സ മൃതഃ കാലപര്യായേ നരകേഷ്വ് അഥ പാതിതഃ ഭോഗാദ് ഋതേ ന ക്ഷയോ ഽസ്തി പ്രാക്തനാനാമ് ഇഹാംഹസാമ്
കാലം കഴിഞ്ഞ് അവൻ മരിച്ചപ്പോൾ, അവനെ നരകത്തിലേക്ക് തള്ളിക്കളഞ്ഞു. മുൻപുണ്ടാക്കിയ പാപങ്ങൾ അനുഭവിച്ചെടുക്കാതെ അതിന് അവസാനം ഇല്ല.
കിംകരൈര് യമവാക്യേന ബഹുയോന്യന്തരം ഗതഃ തതഃ പിശാചോ ഹ്യ് അഭവദ് ദാരുണോ ദാരുണാകൃതിഃ
യമന്റെ ആജ്ഞയാൽ യമദൂതന്മാർ അവനെ പലവിധ ജന്മങ്ങളിൽ കൊണ്ടുപോയി. പിന്നെ അവൻ ഭയങ്കരമായ രൂപമുള്ള ഒരു പിശാചായി മാറി.
ശുഷ്കകാഷ്ഠേഷ്വ് അഥാരണ്യേ നിര്ജലേ നിര്ജനേ തഥാ ഗ്രീഷ്മേ ഗ്രീഷ്മദവവ്യാപ്തേ ക്ഷിപ്യതേ യമകിംകരൈഃ
ശുഷ്കമായ കാടുകളിൽ, വെള്ളമില്ലാത്ത, ആളില്ലാത്ത ഇടങ്ങളിൽ, വേനലിന്റെ കനൽപൊള്ളുന്ന സമയത്ത്, അവനെ യമദൂതന്മാർ അവിടെ തള്ളിക്കളയുന്നു.
കന്യാപുത്രമഹീവാജിഗവാം വിക്രയകാരിണഃ നരകാന് ന നിവര്തന്തേ യാവദ് ആഭൂതസംപ്ലവമ്
മകൾ, മകൻ, ഭൂമി, കുതിര, പശു എന്നിവ വിൽക്കുന്നവർ ലോകം നശിക്കുന്നതുവരെ നരകത്തിൽ നിന്ന് തിരിച്ചുവരികയില്ല.
സ്വകൃതാഘവിപാകേന ദാരുണൈര് യമകിംകരൈഃ സംഘാതേ പച്യമാനോ ഽസൌ രുരോദോച്ചൈഃ കൃതം സ്മരന്
സ്വന്തം പാപങ്ങളുടെ ഫലമായി, യമദൂതന്മാർ അവനെ കൂട്ടമായി കയ്പ്പിച്ച്, അവൻ ഉച്ചത്തിൽ കരഞ്ഞ്, ചെയ്ത പാപങ്ങൾ ഓർത്ത് വേദനിക്കുന്നു.
പഥി ഗച്ഛന് കദാചിത് സ ജീഗര്തേര് മധ്യമഃ സുതഃ ശുശ്രാവ രുദതോ വാണീം പിശാചസ്യ മുഹുര് മുഹുഃ
ഒരു ദിവസം വഴിയിലൂടെ നടക്കുമ്പോൾ, ജീഗർതി എന്നവന്റെ മദ്ധ്യപുത്രൻ പിശാചിന്റെ കരയുന്ന ശബ്ദം വീണ്ടും വീണ്ടും കേട്ടു.
പുത്രക്രേതുര് ബ്രഹ്മഹന്തുര് ജീഗര്തേസ് തു പിതുസ് തദാ പാപിനഃ പുത്രവിക്രേതുര് ബ്രഹ്മഹന്തുഃ പിതുശ് ച താമ്
അപ്പോൾ മകനെ വിൽക്കുന്നതിന്റെ പാപം, ബ്രാഹ്മണഹത്യയുടെ പാപം, ജീഗർതി എന്ന പിതാവിന്റെ പാപം—ഇവയെല്ലാം അപ്പോൾ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ശുനഃശേപസ് തദോവാച കോ ഭവാന് അതിദുഃഖിതഃ ജീഗര്തിര് അബ്രവീദ് ദുഃഖാച് ഛുനഃശേപപിതാ ഹ്യ് അഹമ്
അപ്പോൾ ശുനഃശേപൻ ചോദിച്ചു: 'നീ ആരാണ്, ഇത്രയും ദു:ഖിതനായി?' ജീഗർതി ദു:ഖത്തിൽ മറുനടന്നു: 'ഞാൻ ശുനഃശേപന്റെ അച്ഛനാണ്.'
പാപീയസീം ക്രിയാം കൃത്വാ യോനിം പ്രാപ്തോ ഽസ്മി ദാരുണാമ് നരകേഷ്വ് അഥ പക്വശ് ച പുനഃ പ്രാപ്തോ ഽന്തരാലകമ് യേ യേ ദുഷ്കൃതകര്മാണസ് തേഷാം തേഷാമ് ഇയം ഗതിഃ
വളരെ വലിയ പാപം ചെയ്തതുകൊണ്ട് ഞാൻ ഭയങ്കരമായ ജന്മം ലഭിച്ചു. നരകത്തിൽ കയ്പ്പിക്കപ്പെട്ട്, പിന്നെ ഇടയ്ക്കുള്ള അവസ്ഥയിലേക്കാണ് ഞാൻ എത്തിയിരിക്കുന്നത്. ദുഷ്കൃത്യങ്ങൾ ചെയ്യുന്നവർക്കെല്ലാം ഇതാണ് ഗതി.
ജീഗര്തിപുത്രസ് തമ് ഉവാച ദുഃഖാത് സോ ഽഹം സുതസ് തേ മമ ദോഷേണ താത വിക്രീത്വാ മാം നരകാന് ഏവമ് ആപ്തസ് തതഃ കരിഷ്യേ സ്വര്ഗതം ത്വാമ് ഇദാനീമ്
ജീഗർതിയുടെ മകൻ ദു:ഖത്തോടെ പറഞ്ഞു: 'അച്ഛാ, എന്നെ വിൽച്ചതുകൊണ്ട് നീ ഈ നരകത്തിൽ എത്തിയത് എന്റെ തെറ്റാണ്. അതിനാൽ, ഇനി ഞാൻ നിന്നെ സ്വർഗത്തിലേക്കു കൊണ്ടുപോകും.'
ഏവം പ്രതിജ്ഞായ സ ഗാധിപുത്ര പുത്രത്വമ് ആപ്തോ ഽഥ മുനിപ്രവീരഃ ഗങ്ഗാമ് അഭിധ്യായ പിതുശ് ച ലോകാന് അനുത്തമാന് ഈഹമാനോ ജഗാമ
ഇങ്ങനെ ഉറപ്പു പറഞ്ഞ്, ഗാധിയുടെ മകൻ, മഹർഷികളിൽ ഒരാൾ, പിതാവിന് ഉത്തമലോകങ്ങൾ ലഭിക്കണമെന്നാഗ്രഹിച്ച്, ഗംഗയെ ധ്യാനിച്ച് യാത്രയായി.
അശേഷദുഃഖാനലധൂപിതാനാം നിമജ്ജതാം മോഹമഹാസമുദ്രേ ശരീരിണാം നാന്യദ് അഹോ ത്രിലോക്യാമ് ആലമ്ബനം വിഷ്ണുപദീം വിഹായ
അവസാനമില്ലാത്ത ദു:ഖത്തിന്റെ തീയിൽ കയ്പ്പിക്കപ്പെടുന്ന, മോഹത്തിന്റെ മഹാസമുദ്രത്തിൽ മുങ്ങുന്ന ജീവികൾക്ക്, ഈ മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും വിഷ്ണുവിന്റെ പാദങ്ങൾ ഒഴികെ മറ്റൊന്നും ആശ്രയമില്ല.
ഏവം വിനിശ്ചിത്യ മുനിര് മഹാത്മാ സമുദ്ദിധീര്ഷുഃ പിതരം സ ദുര്ഗതേഃ ശുചിസ് തതോ ഗൌതമീമ് ആശു ഗത്വാ തത്ര സ്നാത്വാ സംസ്മരഞ് ഛംഭുവിഷ്ണൂ
ഇങ്ങനെ തീരുമാനിച്ച്, മഹാത്മാവായ മুনি പിതാവിനെ ദുരിതത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കാനാഗ്രഹിച്ച്, വേഗത്തിൽ ഗൗതമീ നദിയിലേക്ക് പോയി, അവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത് ശംഭുവിനെയും വിഷ്ണുവിനെയും സ്മരിച്ചു.
ദദൌ ജലം പ്രേതരൂപായ പിത്രേ പിശാചരൂപായ സുദുഃഖിതായ തദ്ദാനമാത്രേണ തദൈവ പൂതോ ജീഗര്തിര് ആവാപ വപുഃ സുപുണ്യമ്
അവൻ അത്യന്തം ദു:ഖിതനായ, പ്രേതരൂപവും പിശാചരൂപവും ധരിച്ച പിതാവിന് ജലം അർപ്പിച്ചു. ആ ദാനത്തിന്റെ ഫലത്തിൽ, ജീഗർതി ഉടൻ ശുദ്ധനായി, ഉത്തമമായ രൂപം നേടി.
വിമാനയുക്തഃ സുരസംഘജുഷ്ടം വിഷ്ണോഃ പദം പ്രാപ സുതപ്രഭാവാത് ഗങ്ഗാപ്രഭാവാച് ച ഹരേശ് ച ശംഭോര് വിധാതുര് അര്കായുതതുല്യതേജാഃ
ദിവ്യവിമാനത്തിൽ, ദേവതകളുടെ കൂട്ടത്തോടെ, മകന്റെ ശക്തിയാൽ, ഗംഗയുടെ മഹത്വത്താൽ, ഹരിയുടെ, ശംഭുവിന്റെ, സ്രഷ്ടാവിന്റെ കൃപയാൽ, പതിനായിരം സൂര്യന്മാരെപ്പോലെയുള്ള പ്രകാശത്തോടെ, അവൻ വിഷ്ണുവിന്റെ ലോകം നേടി.