ഭവേതാം ദിവ്യരൂപേ വാം ഗങ്ഗയാ സംഗതേ യദാ തച്ഛാപാത് തേ നദീരൂപേ തത്ക്ഷണാത് സംബഭൂവതുഃ
നിങ്ങൾ രണ്ടുപേരും ദിവ്യരൂപത്തിൽ ഗംഗയുടെ കൂടെ ചേർന്നപ്പോൾ, ആ ശാപത്തിന്റെ ഫലമായി ഉടനെ തന്നെ നദിരൂപങ്ങളായി മാറി.
അപ്സരോയുഗമ് ആഖ്യാതം നദീദ്വയമ് അതോ ഽഭവത് താഭ്യാം പരസ്പരം ചാപി താഭ്യാം ഗങ്ഗാസുസംഗമഃ
ആ അപ്സരസ്മാരുടെ ഇരട്ടയെ രണ്ടുനദികളായി അറിയപ്പെട്ടു; അവരിൽ നിന്നാണ് പരസ്പരസംഗമവും, അവരിൽ നിന്നാണ് ഗംഗയും അസുവും തമ്മിലുള്ള സംഗമവും ഉണ്ടായത്.
സര്വലോകേഷു വിഖ്യാതോ ഭുക്തിമുക്തിപ്രദഃ ശിവഃ തത്രാസ്തേ ദൃഷ്ട ഏവാസൌ സര്വസിദ്ധിപ്രദായകഃ
എല്ലാ ലോകങ്ങളിലും ആ ശിവൻ അനുഭവവും മോക്ഷവും നൽകുന്നവനായി പ്രശസ്തനാണ്; അവിടെയാണ് അവൻ വാസം ചെയ്യുന്നത്, എല്ലാവിധ സിദ്ധികളും നൽകുന്നവനായി ദൃശ്യനായി നിലകൊള്ളുന്നു.
തത്ര സ്നാത്വാ തു തം ദൃഷ്ട്വാ മുച്യതേ സര്വബന്ധനാത്
അവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത് അവനെ കണ്ടാൽ എല്ലാഭന്ധനങ്ങളിൽ നിന്നും മോചനം ലഭിക്കും.
കോടിതീര്ഥമ് ഇതി ഖ്യാതം ഗങ്ഗായാ ദക്ഷിണേ തടേ യസ്യാനുസ്മരണാദ് ഏവ സര്വപാപൈഃ പ്രമുച്യതേ
ഗംഗയുടെ തെക്കൻ കരയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന, 'കോടിതീർത്ഥം' എന്നറിയപ്പെടുന്ന സ്ഥലത്തെ ഓർത്താൽ പോലും എല്ലാപാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചനം ലഭിക്കും.
യത്ര കോടീശ്വരോ ദേവഃ സര്വം കോടിഗുണം ഭവേത് കോടിദ്വയം തത്ര പൂര്ണം തീര്ഥാനാം ശുഭദായിനാമ്
അവിടെ കോടീശ്വരൻ എന്ന ദേവൻ വസിക്കുന്നു; അവിടെയുള്ള എല്ലാം കോടികൾ ഗുണം വർദ്ധിക്കും; അവിടെയുള്ള ശുഭഫലങ്ങൾ നൽകുന്ന തീർത്ഥങ്ങളിൽ രണ്ട് കോടിയോളം പൂർണ്ണമായി നിലകൊള്ളുന്നു.
തത്ര വ്യുഷ്ടിം പ്രവക്ഷ്യാമി ശൃണു നാരദ തന്മനാഃ കണ്വസ്യ തു സുതോ ജ്യേഷ്ഠോ ബാഹ്ലീക ഇതി വിശ്രുതഃ
അവിടെ സംഭവിച്ച കഥ ഞാൻ പറയാം; മനസ്സോടെ കേൾക്കണം നാരദാ. കൺവന്റെ മൂത്തമകൻ ബാഹ്ലീകനെന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തനായിരുന്നു.
കാണ്വശ് ചേതി ജനൈഃ ഖ്യാതോ വേദവേദാങ്ഗപാരഗഃ ഇഷ്ടീഃ പാര്വായണാനീര് യാഃ സഭാര്യോ വേദപാരഗഃ
കൺവൻ ജനങ്ങളിൽ പ്രശസ്തനായിരുന്നു, വേദങ്ങളും അതിന്റെ ഉപവിഭാഗങ്ങളും പൂർണ്ണമായി പഠിച്ചവൻ; ഭാര്യയോടൊപ്പം വേദപാരായണവും യാഗങ്ങളും നിർവ്വഹിച്ചു.
കുര്വന്ന് ആസ്തേ സ ഗൌതമ്യാസ് തീരസ്ഥോ ലോകപൂജിതഃ പ്രാതഃകാലേ സഭാര്യോ ഽസൌ ജുഹ്വദ് അഗ്നൌ സമാഹിതഃ
അവൻ ഗൗതമിയുടെ തീരത്ത് വസിച്ചു, ലോകം മുഴുവൻ ആദരിച്ചവൻ; പ്രഭാതത്തിൽ ഭാര്യയോടൊപ്പം അഗ്നിയിൽ സമർപ്പണം ചെയ്തു, മനസ്സു ഏകാഗ്രമാക്കി.
സര്വദാസ്തേ കദാചിത് തു ഹവനായ സമുദ്യതഃ ഏകാഹുതിം സ ഹുത്വാ തു സമിദ്ധേ ഹവ്യവാഹനേ
എപ്പോഴും അവൻ അവിടെ തന്നെ ഇരുന്നു, ചിലപ്പോൾ ഹവനത്തിനായി തയ്യാറായി; ഒരൊറ്റ ഹവിസ്സു അഗ്നിയിൽ സമർപ്പിച്ചു.
ആഹുത്യന്തരദാനായ ഹവിര് ദ്രവ്യം കരേ ഽഗ്രഹീത് ഏതസ്മിന്ന് അന്തരേ വഹ്നിര് ഉപശാന്തോ ഽഭവത് തദാ
അടുത്ത ഹവിസ്സിനായി അവൻ ഹവ്യദ്രവ്യം കൈയിൽ എടുത്തപ്പോൾ, അതിനിടയിൽ അഗ്നി അപ്പോൾ തന്നെ കെട്ടുപോയി.
തതശ് ചിന്താപരഃ കാണ്വഃ കര്തവ്യം കിം ഭവേദ് ഇതി അന്തര് വിചാരയാമ് ആസ വിഷാദം പരമം ഗതഃ
അപ്പോൾ കൺവൻ ആലോചനയിൽ മുഴുകി, ഇനി എന്ത് ചെയ്യണം എന്ന് മനസ്സിൽ വിചാരിച്ചു, അതിനാൽ വലിയ ദുഃഖത്തിൽ ആകി.
ആഹുത്യോശ് ച ദ്വയോര് മധ്യ ഉപശാന്തോ ഹുതാശനഃ അഗ്ന്യന്തരമ് ഉപാദേയം വൈദികം ലൌകികം തഥാ
രണ്ടു ഹവിസ്സുകൾക്കിടയിൽ അഗ്നി കെട്ടുപോയി; വേറൊരു അഗ്നി വേണം, അതു വേദപരമായതും ലോകികമായതും ആയിരിക്കണം.
ക്വ ഹോഷ്യം സ്യാദ് ദ്വിതീയം തു ആഹുത്യന്തരമ് ഏവ ച ഏവം മീമാംസമാനേ തു ദൈവീ വാഗ് അബ്രവീത് തദാ
രണ്ടാമത്തെ ഹവിസ്സും അടുത്ത അഗ്നിയും എവിടെ കിട്ടും എന്ന് അവൻ ആലോചിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, ദൈവിക ശബ്ദം അപ്പോൾ കേട്ടു.
അഗ്ന്യന്തരം നൈവ തേ ഽത്ര ഉപാദേയം ഭവിഷ്യതി യാനി തത്ര ഭവിഷ്യന്തി ശകലാനി സമീപതഃ
ഇവിടെ നിന്നു നീ വേറൊരു അഗ്നി എടുക്കേണ്ടതില്ല; സമീപത്തുള്ള അഗ്നിയുടെ ശേഷിച്ച കഷ്ണങ്ങൾ മതിയാകും.
അര്ധദഗ്ധേഷു കാഷ്ഠേഷു വിപ്രരാജ പ്രഹൂയതാമ് നേത്യ് ഉവാച തദാ കാണ്വഃ സൈവ വാഗ് അബ്രവീത് പുനഃ
കഷ്ണങ്ങൾ പൂർണ്ണമായി കത്തിയില്ലാത്തപ്പോൾ, ബ്രാഹ്മണരാജാവേ, അവയിൽ ഹവനം ചെയ്യണം; കൺവൻ 'ഇല്ല' എന്നു പറഞ്ഞു, പക്ഷേ അതേ ദൈവിക ശബ്ദം വീണ്ടും പറഞ്ഞു.
അഗ്നേഃ പുത്രോ ഹിരണ്യസ് തു പിതാ പുത്രഃ സ ഏവ തു പുത്രേ ദത്തം പ്രിയായൈവ പിതുഃ പ്രീത്യൈ ഭവിഷ്യതി
അഗ്നിയുടെ മകനാണ് ഹിരണ്യൻ; അച്ഛനും മകനാണ്; മകനു നൽകിയതെല്ലാം പ്രിയപ്പെട്ടവനായി അച്ഛന്റെ സന്തോഷത്തിനായി ആയിരിക്കും.
പിത്രേ ദേയം സുതേ ദദ്യാത് കോടിപ്രീതിഗുണം ഭവേത് ദൈവീ വാഗ് അബ്രവീദ് ഏവം തതഃ സര്വേ മഹര്ഷയഃ
അച്ഛനു നൽകണം, മകൻ നൽകണം; അങ്ങനെ ചെയ്താൽ കോടികൾ ഗുണം സന്തോഷം ലഭിക്കും. ദൈവിക ശബ്ദം അങ്ങനെ പറഞ്ഞു, പിന്നെ എല്ലാ മഹർഷികളും അങ്ങിനെ സമ്മതിച്ചു.
നിശ്ചിത്യ ധര്മസര്വസ്വം തഥാ ചക്രുര് യഥോദിതമ് ഏതജ് ജ്ഞാത്വാ ജഗത്യ് അത്ര പുത്രേ ദത്തം പിതുര് ഭവേത്
ധർമ്മത്തിന്റെ മുഴുവൻ അർത്ഥവും മനസ്സിലാക്കി, അവർ പറഞ്ഞതുപോലെ നടന്നു. ഇതറിയുമ്പോൾ, ഈ ലോകത്ത് മകനു നൽകിയതെല്ലാം അച്ഛനു തന്നെ ആകുന്നു.
അപത്യാദ്യുപകാരേണ പിത്രോഃ പ്രീതിര് യഥാ ഭവേത് തഥാ നാന്യേന കേനാപി ജഗത്യ് ഏതദ് ധി വിശ്രുതമ്
മക്കളുടേതും മറ്റു സഹായങ്ങളുടെയും ഫലമായി മാതാപിതാക്കളുടെ സ്നേഹം ഉണരുന്നു; മറ്റെന്തിനാലും ഈ ലോകത്ത് അങ്ങനെ സംഭവിക്കില്ല — ഇത് എല്ലാവർക്കും അറിയാം.
സുപ്രസിദ്ധം ജഗത്യ് ഏതത് സര്വലോകേഷു പൂജിതമ് തസ്മിന് ദത്തേ ഭവേത് പുണ്യം സര്വം കോടിഗുണം സുത
ഇത് ലോകത്ത് വളരെ പ്രസിദ്ധമാണ്, എല്ലാ സ്ഥലങ്ങളിലും ആദരിക്കപ്പെടുന്നു; അവിടെ ദാനം ചെയ്താൽ എല്ലാ പുണ്യവും കോടിയിരട്ടി വർദ്ധിക്കും, മകനേ.
മനോഗ്ലാനിനിവൃത്തിശ് ച ജായതേ ച മഹത് സുഖമ് പുനര് അപ്യ് ആഹ സാ വാണീ കാണ്വേ ഽസ്മിംസ് തീര്ഥ ഉത്തമേ
മനസ്സിന്റെ ക്ഷീണം മാറി, വലിയ സന്തോഷവും ഉണ്ടാകും; വീണ്ടും ആ വാക്ക് ഈ ഉത്തമമായ കാണ്വ തീർത്ഥത്തിൽ പറഞ്ഞിരുന്നു.
അഭവത് തന് മഹത് തീര്ഥം കാണ്വ പുണ്യപ്രഭാവതഃ ലോകത്രയാശ്രയാശേഷതീര്ഥേഭ്യോ ഽപി മഹാഫലമ്
കാണ്വാ, അതു വലിയൊരു തീർത്ഥമായി മാറി, അതിന്റെ മഹത്വം കൊണ്ടു; മൂന്ന് ലോകങ്ങളിലെ എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളേക്കാളും അതിന് വലിയ ഫലം ലഭിക്കും.
സ്നാനദാനാദികം കിംചിദ് ഭക്ത്യാ കുര്വന് സമാഹിതഃ ഫലം പ്രാപ്സ്യസ്യ് അശേഷേണ സര്വം കോടിഗുണം മുനേ
അവിടെ ഭക്തിയോടും ഏകാഗ്രതയോടും കൂടി സ്നാനം, ദാനം തുടങ്ങിയ എന്ത് ചെയ്താലും, അതിന്റെ ഫലം മുഴുവനും കോടിയിരട്ടി ലഭിക്കും, മഹർഷേ.
യത് കിംചിത് ക്രിയതേ ചാത്ര സ്നാനദാനാദികം നരൈഃ സര്വം കോടിഗുണം വിദ്യാത് കോടിതീര്ഥം തതോ വിദുഃ
ഇവിടെ മനുഷ്യർ സ്നാനം, ദാനം തുടങ്ങിയ എന്ത് ചെയ്താലും, അതെല്ലാം കോടിയിരട്ടി വർദ്ധിക്കും എന്ന് അറിഞ്ഞിരിക്കണം; അതുകൊണ്ടാണ് അതിനെ 'കോടിതീർത്ഥം' എന്നു വിളിക്കുന്നത്.
യത്രൈതദ് വൃത്തമ് ആഗ്നേയം കാണ്വം പൌത്രം ഹിരണ്യകമ് വാണീസംജ്ഞം കോടിതീര്ഥം കോടിതീര്ഥഫലം യതഃ
അഗ്നേയനും കാണ്വനും സ്വർണ്ണപൗത്രനായ വാണി എന്നയാളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഈ സംഭവം നടന്നിടം തന്നെയാണ് കോടിതീർത്ഥം; കാരണം അതിൽ കോടിതീർത്ഥഫലം ലഭിക്കുന്നു.
കോടിതീര്ഥസ്യ മാഹാത്മ്യമ് അത്ര വക്തും ന ശക്യതേ വാചസ്പതിപ്രഭൃതിഭിര് അഥവാന്യൈഃ സുരൈര് അപി
കോടിതീർത്ഥത്തിന്റെ മഹത്വം വാചസ്പതിയും മറ്റുള്ളവരും, അഥവാ മറ്റ് ദേവന്മാരും പോലും പൂർണ്ണമായി വിവരിക്കാൻ കഴിയില്ല.
യത്രാനുഷ്ഠീയമാനം ഹി സര്വം കര്മ യഥാ തഥാ ഗോദാവര്യാഃ പ്രസാദേന സര്വം കോടിഗുണം ഭവേത്
ഇവിടെ എന്ത് കര്മ്മം ചെയ്താലും, എങ്ങനെയായാലും, ഗോദാവരിയുടെ കൃപയാൽ അതെല്ലാം കോടിയിരട്ടി ഫലമാകും.
കോടിതീര്ഥേ ദ്വിജാഗ്ര്യായ ഗാമ് ഏകാം യഃ പ്രയച്ഛതി തസ്യ തീര്ഥസ്യ മാഹാത്മ്യാദ് ഗോകോടിഫലമ് അശ്നുതേ
കോടിതീർത്ഥത്തിൽ ഉത്തമദ്വിജനു ഒരൊറ്റ പശു ദാനം ചെയ്യുന്നവന്, ആ തീർത്ഥത്തിന്റെ മഹത്വം കൊണ്ടു, കോടിപശു ദാനഫലം ലഭിക്കും.
തസ്മിംസ് തീര്ഥേ ശുചിര് ഭൂത്വാ ഭൂമിദാനം കരോതി യഃ ശ്രദ്ധായുക്തേന മനസാ സ്യാത് തത്കോടിഗുണോത്തരമ്
അവിടെ ശുദ്ധനായ്, വിശ്വാസപൂർവ്വം മനസ്സോടെ ഭൂമി ദാനം ചെയ്യുന്നവന്, അതിന്റെ ഫലം കോടിയിരട്ടി വർദ്ധിച്ചാണ് ലഭിക്കുക.