തേഷു സ്നാനം ച ദാനം ച ശ്രവണം പഠനം തഥാ സര്വപാപപ്രശമനം ഭുക്തിമുക്തിപ്രദം ഭവേത്
അവിടുത്തെ സ്നാനം, ദാനം, ശ്രവണം, പാരായണം എന്നിവ എല്ലാം പാപങ്ങള് നീക്കി, ഭോഗവും മോക്ഷവും നല്കുന്നു.
അപ്സരോയുഗമ് ആഖ്യാതമ് അപ്സരാസംഗമം തതഃ തീരേ ച ദക്ഷിണേ പുണ്യം സ്മരണാത് സുഭഗോ ഭവേത്
അപ്സരസുകളുടെ ദ്വയം, അവരുടെ സംഗമം എന്നിവ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; തെക്കന് കരയിലെ ആ പുണ്യസ്ഥലത്തെ ഓര്ത്താല് പോലും ഭാഗ്യവാനാകാം.
മുക്തോ ഭവത്യ് അസംദേഹം തത്ര സ്നാനാദിനാ നരഃ സ്ത്രീ സതീ സംഗമേ തസ്മിന്ന് ഋതുസ്നാതാ ച നാരദ
അവിടെ സ്നാനം ചെയ്യുകയും മറ്റു കര്മ്മങ്ങള് നിര്വഹിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന പുരുഷനും, സതീയായ സ്ത്രീയും, പ്രത്യേകിച്ച് സ്ത്രീ ആര്ത്തവസ്നാനം കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ടെങ്കില്, സംശയമില്ലാതെ മോക്ഷം പ്രാപിക്കും, നാരദാ.
വന്ധ്യാപി ജനയേത് പുത്രം ത്രിമാസാത് പതിനാ സഹ സ്നാനദാനേന വര്തന്തീ നാന്യഥാ മദ്വചോ ഭവേത്
ഭര്ത്താവിനൊപ്പം കഴിയുകയും, സ്നാനം ചെയ്ത് ദാനം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്ന സ്ത്രീക്ക്, അവള് വന്ധ്യയായിരുന്നാലും, മൂന്നു മാസത്തിനകം മകന് ജനിക്കും; ഇതല്ലാതെ എന്റെ വാക്ക് സത്യമായിരിക്കില്ല.
അപ്സരോയുഗമ് ആഖ്യാതം തീര്ഥം യേന ച ഹേതുനാ തത്രേദം കാരണം വക്ഷ്യേ ശൃണു നാരദ യത്നതഃ
അപ്സരസുകളുടെ ഇരട്ടതീര്ത്ഥം എന്ന പേരും അതിന് കാരണമായ സംഭവവും ഇപ്പോള് ഞാന് വിശദീകരിക്കാം, നാരദാ, ശ്രദ്ധയോടെ കേള്ക്കൂ.
സ്പര്ധാസീന് മഹതീ ബ്രഹ്മന് വിശ്വാമിത്രവസിഷ്ഠയോഃ തപസ്യന്തം ഗാധിസുതം ബ്രാഹ്മണ്യാര്ഥേ യതവ്രതമ്
വിശ്വാമിത്രനും വസിഷ്ഠനും തമ്മില് വലിയ മത്സരം ഉണ്ടായി, ബ്രാഹ്മണത്വം നേടാന് ഗാധിയുടെ മകന് കഠിന വ്രതങ്ങള് അനുഷ്ഠിച്ചു.
ഗങ്ഗാദ്വാരേ സമാസീനം പ്രേരിതേന്ദ്രേണ മേനകാ തം ഗത്വാ തപസോ ഭ്രഷ്ടം കുരു ഭദ്രേ മമാജ്ഞയാ
ഗംഗാദ്വാരത്ത് ഇരുന്ന വിശ്വാമിത്രനോട്, ഇന്ദ്രന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം മേനകയെ അയച്ചു: 'സുഖമേ, അവനിടത്തേക്ക് പോയി, എന്റെ കല്പനപ്രകാരം അവനെ തപസ്സില് നിന്ന് വീഴ്ത്തുക' എന്നു പറഞ്ഞു.
തദോക്തേന്ദ്രേണ സാ മേനാ വിശ്വാമിത്രം തപശ്ച്യുതമ് കൃത്വാ കന്യാം തഥാ ദത്ത്വാ ജഗാമേന്ദ്രപുരം പുനഃ
ഇന്ദ്രന്റെ വാക്ക് അനുസരിച്ച് മേനക വിശ്വാമിത്രനെ തപസ്സില് നിന്ന് വിട്ടുവിട്ടു, അവനു ഒരു മകളെ നല്കി, പിന്നെ വീണ്ടും ഇന്ദ്രന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് മടങ്ങി.
തസ്യാം ഗതായാം സസ്മാര ഗാധിപുത്രോ ഽഖിലം കൃതമ് തം തു ദേശം പരിത്യജ്യ തീര്ഥം തു സുരവല്ലഭമ്
അവള് പോയ ശേഷം, ഗാധിയുടെ മകന് സംഭവിച്ച എല്ലാം ഓര്മ്മിച്ചു; ആ സ്ഥലം വിട്ട് ദേവന്മാര് പ്രിയപ്പെട്ട തീര്ത്ഥത്തിലേക്ക് പോയി.
ജഗാമ ദക്ഷിണാം ഗങ്ഗാം യത്ര കാലഞ്ജരോ ഹരഃ തപസ്യന്തം തദോവാച പുനര് ഇന്ദ്രഃ സഹസ്രദൃക്
അവന് തെക്കേ ഗംഗയിലേക്ക് പോയി, അവിടെ കാലഞ്ജരനും ഹരനും തപസ്സില് ഏര്പ്പെട്ടിരുന്നു; അപ്പോള് സഹസ്രനയനനായ ഇന്ദ്രന് വീണ്ടും അവനോട് പറഞ്ഞു.
ഉര്വശീം ച തതോ മേനാം രമ്ഭാം ചാപി തിലോത്തമാമ് നൈവേത്യ് ഊചുര് ഭയത്രസ്താഃ പുനര് ആഹ ശചീപതിഃ
അതിനുശേഷം ഉര്വശി, മേന, രംഭ, തിലോത്തമാ ഇവര് ഭയത്താല് വിറച്ച്, പോകാന് തയ്യാറല്ലെന്ന് പറഞ്ഞു; അപ്പോള് ശചീപതി വീണ്ടും സംസാരിച്ചു.
ഗമ്ഭീരാം ചാതിഗമ്ഭീരാമ് ഉഭേ യേ ഗര്വിതേ തദാ തേ ഊചതുര് ഉഭേ ദേവം സഹസ്രാക്ഷം പുരംദരമ്
അപ്പോള് ഇരുവരും, അഭിമാനത്തോടെയും അതിഗംഭീരമായും, സഹസ്രനയനനായ പുരന്ദരനോട് ഒരുമിച്ച് മറുപടി പറഞ്ഞു.
ആവാം ഗത്വാ തപസ്യന്തം ഗാധിപുത്രം മഹാദ്യുതിമ് ച്യാവയാവോ നൃത്യഗീതൈ രൂപയൌവനസംപദാ
ഞങ്ങള് ഗാധിയുടെ മകനോടു പോകും, അവന് തപസ്സില് പ്രകാശമാനനാണ്; നൃത്തം, ഗാനം, സൗന്ദര്യം, യൗവനം എന്നിവ കൊണ്ട് അവനെ തപസ്സില് നിന്ന് വീഴ്ത്താം.
യാസാമ് അപാങ്ഗേ ഹസിതേ വാചി വിഭ്രമസംപദി നിത്യം വസതി പഞ്ചേഷുസ് താഭിഃ കോ ഽത്ര ന ജീയതേ
അവരുടെ കണ്ണുനോട്ടത്തിലും പുഞ്ചിരിയിലും വാക്കുകളിലും കളിയിലും കാമദേവന് എപ്പോഴും വസിക്കുന്നു—അവരെ ആര് എതിര്ക്കാന് കഴിയും?
തഥേത്യ് ഉക്തേ സഹസ്രാക്ഷേ തേ ആഗത്യ മഹാനദീമ് ദദൃശാതേ തപസ്യന്തം വിശ്വാമിത്രം മഹാമുനിമ്
സഹസ്രനയനന് സമ്മതിച്ചതോടെ, അവര് മഹാനദിയിലേക്ക് പോയി, അവിടെ മഹാമുനിയായ വിശ്വാമിത്രന് തപസ്സില് ഏര്പ്പെട്ടിരിക്കുന്നതും കണ്ടു.
മൃത്യോര് അപി ദുരാധര്ഷം ഭൂമിസ്ഥമ് ഇവ ധൂര്ജടിമ് സഹസ്രമ് ഏകം വര്ഷാണാമ് ഈക്ഷിതും ന ച ശക്നുതഃ
അവന് മരണത്തേക്കാള് പോലും ജയിക്കാനാവാത്തവനായിരുന്നു, ഭൂമിയില് ധൂര്ജടിയെപ്പോലെയായിരുന്നു; ആയിരം വര്ഷത്തോളം അവനെ നോക്കാന് പോലും അവര്ക്കു കഴിഞ്ഞില്ല.
ദൂരേ സ്ഥിതേ നൃത്യഗീതചാടുകാരരതേ തദാ വിലോക്യ മുനിശാര്ദൂലസ് തതഃ കോപാകുലോ ഽഭവത്
അവള് ദൂരത്ത് നിന്നു നൃത്തം, ഗാനം, വഞ്ചനയില് ലയിച്ചിരിക്കുമ്പോള്, മുനിശ്രേഷ്ഠന് അവരെ കണ്ടു, അതോടെ കോപം നിറഞ്ഞു.
പ്രതീപാചരണം ദൃഷ്ട്വാ ക്രോധഃ കസ്യ ന ജായതേ നിസ്പൃഹോ ഽപി മഹാബാഹുസ് തമ് ഇന്ദ്രം പ്രഹസന്ന് ഇവ
ഇങ്ങനെ വിരുദ്ധമായ പെരുമാറ്റം കണ്ടാല് ആര് കോപിതനാകില്ല? മോഹം ഇല്ലാത്ത മഹാബാഹുവും ഇന്ദ്രനെ പരിഹസിച്ചുപോലെയായി.
ആഭ്യാം മുക്തഃ സഹസ്രാക്ഷോ ഹ്യ് അപ്സരോഭ്യാം ബ്രുവന്ന് ഇവ ശശാപ തേ സ ഗാധേയോ ദ്രവരൂപേ ഭവിഷ്യഥഃ
അപ്സരസ്മാരുടെ ഇടയില് നിന്ന് മോചിതനായ സഹസ്രനയനന്, ഗാധിയുടെ മകന് ശാപിച്ചു: 'നിങ്ങള് ദ്രവരൂപം ആകണം'.
ദ്രവിതും മാം സമായാതേ യതസ് ത്വ് ഇഹ തതോ ലഘു തതഃ പ്രസാദിതസ് താഭ്യാം ശാപമോക്ഷം ചകാര സഃ
നിങ്ങള് എന്നെ ഓടിപ്പിക്കാനാണ് ഇവിടെ വന്നതുകൊണ്ട്, അതിനാല് നിങ്ങള് ലഘുവായിരിക്കും; പിന്നെ അവര് പ്രാര്ത്ഥിച്ചപ്പോള് ശാപമോചനവും അനുവദിച്ചു.
ഭവേതാം ദിവ്യരൂപേ വാം ഗങ്ഗയാ സംഗതേ യദാ തച്ഛാപാത് തേ നദീരൂപേ തത്ക്ഷണാത് സംബഭൂവതുഃ
നിങ്ങൾ രണ്ടുപേരും ദിവ്യരൂപത്തിൽ ഗംഗയുടെ കൂടെ ചേർന്നപ്പോൾ, ആ ശാപത്തിന്റെ ഫലമായി ഉടനെ തന്നെ നദിരൂപങ്ങളായി മാറി.
അപ്സരോയുഗമ് ആഖ്യാതം നദീദ്വയമ് അതോ ഽഭവത് താഭ്യാം പരസ്പരം ചാപി താഭ്യാം ഗങ്ഗാസുസംഗമഃ
ആ അപ്സരസ്മാരുടെ ഇരട്ടയെ രണ്ടുനദികളായി അറിയപ്പെട്ടു; അവരിൽ നിന്നാണ് പരസ്പരസംഗമവും, അവരിൽ നിന്നാണ് ഗംഗയും അസുവും തമ്മിലുള്ള സംഗമവും ഉണ്ടായത്.
സര്വലോകേഷു വിഖ്യാതോ ഭുക്തിമുക്തിപ്രദഃ ശിവഃ തത്രാസ്തേ ദൃഷ്ട ഏവാസൌ സര്വസിദ്ധിപ്രദായകഃ
എല്ലാ ലോകങ്ങളിലും ആ ശിവൻ അനുഭവവും മോക്ഷവും നൽകുന്നവനായി പ്രശസ്തനാണ്; അവിടെയാണ് അവൻ വാസം ചെയ്യുന്നത്, എല്ലാവിധ സിദ്ധികളും നൽകുന്നവനായി ദൃശ്യനായി നിലകൊള്ളുന്നു.
തത്ര സ്നാത്വാ തു തം ദൃഷ്ട്വാ മുച്യതേ സര്വബന്ധനാത്
അവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത് അവനെ കണ്ടാൽ എല്ലാഭന്ധനങ്ങളിൽ നിന്നും മോചനം ലഭിക്കും.
കോടിതീര്ഥമ് ഇതി ഖ്യാതം ഗങ്ഗായാ ദക്ഷിണേ തടേ യസ്യാനുസ്മരണാദ് ഏവ സര്വപാപൈഃ പ്രമുച്യതേ
ഗംഗയുടെ തെക്കൻ കരയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന, 'കോടിതീർത്ഥം' എന്നറിയപ്പെടുന്ന സ്ഥലത്തെ ഓർത്താൽ പോലും എല്ലാപാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചനം ലഭിക്കും.
യത്ര കോടീശ്വരോ ദേവഃ സര്വം കോടിഗുണം ഭവേത് കോടിദ്വയം തത്ര പൂര്ണം തീര്ഥാനാം ശുഭദായിനാമ്
അവിടെ കോടീശ്വരൻ എന്ന ദേവൻ വസിക്കുന്നു; അവിടെയുള്ള എല്ലാം കോടികൾ ഗുണം വർദ്ധിക്കും; അവിടെയുള്ള ശുഭഫലങ്ങൾ നൽകുന്ന തീർത്ഥങ്ങളിൽ രണ്ട് കോടിയോളം പൂർണ്ണമായി നിലകൊള്ളുന്നു.
തത്ര വ്യുഷ്ടിം പ്രവക്ഷ്യാമി ശൃണു നാരദ തന്മനാഃ കണ്വസ്യ തു സുതോ ജ്യേഷ്ഠോ ബാഹ്ലീക ഇതി വിശ്രുതഃ
അവിടെ സംഭവിച്ച കഥ ഞാൻ പറയാം; മനസ്സോടെ കേൾക്കണം നാരദാ. കൺവന്റെ മൂത്തമകൻ ബാഹ്ലീകനെന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തനായിരുന്നു.
കാണ്വശ് ചേതി ജനൈഃ ഖ്യാതോ വേദവേദാങ്ഗപാരഗഃ ഇഷ്ടീഃ പാര്വായണാനീര് യാഃ സഭാര്യോ വേദപാരഗഃ
കൺവൻ ജനങ്ങളിൽ പ്രശസ്തനായിരുന്നു, വേദങ്ങളും അതിന്റെ ഉപവിഭാഗങ്ങളും പൂർണ്ണമായി പഠിച്ചവൻ; ഭാര്യയോടൊപ്പം വേദപാരായണവും യാഗങ്ങളും നിർവ്വഹിച്ചു.
കുര്വന്ന് ആസ്തേ സ ഗൌതമ്യാസ് തീരസ്ഥോ ലോകപൂജിതഃ പ്രാതഃകാലേ സഭാര്യോ ഽസൌ ജുഹ്വദ് അഗ്നൌ സമാഹിതഃ
അവൻ ഗൗതമിയുടെ തീരത്ത് വസിച്ചു, ലോകം മുഴുവൻ ആദരിച്ചവൻ; പ്രഭാതത്തിൽ ഭാര്യയോടൊപ്പം അഗ്നിയിൽ സമർപ്പണം ചെയ്തു, മനസ്സു ഏകാഗ്രമാക്കി.
സര്വദാസ്തേ കദാചിത് തു ഹവനായ സമുദ്യതഃ ഏകാഹുതിം സ ഹുത്വാ തു സമിദ്ധേ ഹവ്യവാഹനേ
എപ്പോഴും അവൻ അവിടെ തന്നെ ഇരുന്നു, ചിലപ്പോൾ ഹവനത്തിനായി തയ്യാറായി; ഒരൊറ്റ ഹവിസ്സു അഗ്നിയിൽ സമർപ്പിച്ചു.