ആലൂനകായസ്യ ഗിരം നിശമ്യ വിഹസ്യ ദേവ്യാ സഹ ദത്തമ് ഇഷ്ടമ് തസ്മൈ പ്രസന്നഃ കുപിതോ ഽപി ശംഭുര് അയുക്തദാതേതി ന സംശയോ ഽത്ര
അവന്റെ ശരീരം ചതഞ്ഞ നിലയിൽ നിലവിളിച്ച ശബ്ദം കേട്ട്, ദേവിയോടൊപ്പം ചിരിച്ചുകൊണ്ട് ശിവൻ, കോപിച്ചിരുന്നെങ്കിലും, സന്തോഷത്തോടെ അവനു ആഗ്രഹിച്ച വരം നൽകി. അയോഗ്യമായിട്ടും ശിവൻ അതു നൽകിയതിൽ സംശയമില്ല.
തതോ ഽയമ് ആവാപ്യ വരാന് സുവീരോ ഭവപ്രസാദാത് കുസുമം ജഗാമ ഗച്ഛന് സ ലങ്കാം ഭവപൂജനായ ഗങ്ഗാമ് അഗാച് ഛംഭുജടാപ്രസൂതാമ്
ശിവന്റെ കൃപയാൽ വരങ്ങൾ ലഭിച്ച ധീരൻ, ലങ്കയിലേക്കു ശിവനെ ആരാധിക്കാൻ പോകുമ്പോൾ, ശംഭുവിന്റെ ജടയിൽ നിന്നു ജനിച്ച ഗംഗയെ സമീപിച്ചു.
സംപൂജയിത്വാ വിവിധൈശ് ച മന്ത്രൈര് ഗങ്ഗാജലൈഃ ശംഭുമ് അദീനസത്ത്വഃ അസിം സ ലേഭേ ശശിഖണ്ഡഭൂഷാത് സിദ്ധിം ച സര്വര്ദ്ധിമ് അഭീപ്സിതാം ച
അദീനചിത്തനായവൻ വിവിധ മന്ത്രങ്ങൾ കൊണ്ട് ഗംഗാജലത്തിൽ ശംഭുവിനെ ഭക്തിപൂർവ്വം പൂജിച്ചു. അതിനുശേഷം ചന്ദ്രക്കലാഭൂഷിതമായ വാൾ ലഭിച്ചു, ആഗ്രഹിച്ച സിദ്ധിയും സമ്പത്തും നേടി.
മദ്ദത്തമന്ത്രം ശശിരക്ഷണായ സ സാധയാമ് ആസ ഭവം പ്രപൂജ്യ സിദ്ധേ തു മന്ത്രേ പുനര് ഏവ ലങ്കാമ് അയാത് സ രക്ഷോധിപതിഃ സ തുഷ്ടഃ
ഞാൻ നൽകിയ മന്ത്രം ചന്ദ്രനെ രക്ഷിക്കാൻ ഭവനെ ഭക്തിയോടെ പൂജിച്ച് സിദ്ധീകരിച്ചു. മന്ത്രം സിദ്ധമായപ്പോൾ ആ രക്ഷസാധിപതി സന്തോഷത്തോടെ വീണ്ടും ലങ്കയിലേക്ക് മടങ്ങി.
തതഃ പ്രഭൃത്യ് ഏതദ് അതിപ്രഭാവം തീര്ഥം മഹാസിദ്ധിദമ് ഇഷ്ടദം ച സമസ്തപാപൌഘവിനാശനം ച സിദ്ധൈര് അശേഷൈഃ പരിസേവിതം ച
അന്നുമുതൽ ഈ അതിമഹത്തായ തീർത്ഥം വലിയ സിദ്ധികളും ആഗ്രഹിച്ച അനുഗ്രഹങ്ങളും നൽകുന്നതും എല്ലാ പാപങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്നതും സിദ്ധന്മാർ എല്ലാം സേവിക്കുന്നതും ആയി.
പരുഷ്ണീസംഗമം ചേതി തീര്ഥം ത്രൈലോക്യവിശ്രുതമ് തസ്യ സ്വരൂപം വക്ഷ്യാമി ശൃണു പാപവിനാശനമ്
പരുഷ്ണീസംഗമം എന്ന തീർത്ഥം മൂന്നു ലോകത്തിലും പ്രസിദ്ധമാണ്. അതിന്റെ സ്വഭാവം ഞാൻ വിശദീകരിക്കാം — കേൾക്കൂ, ഇത് പാപം നശിപ്പിക്കുന്നു.
അത്രിര് ആരാധയാമ് ആസ ബ്രഹ്മവിഷ്ണുമഹേശ്വരാന് തേഷു തുഷ്ടേഷു സ പ്രാഹ പുത്രാ യൂയം ഭവിഷ്യഥ
അത്രി ബ്രഹ്മാവിനെയും വിഷ്ണുവിനെയും മഹേശ്വരനെയും ഭക്തിപൂർവ്വം ആരാധിച്ചു. അവർ സന്തോഷിച്ചപ്പോൾ, 'നിങ്ങൾ എന്റെ മക്കളാകും' എന്നു പറഞ്ഞു.
തഥാ ചൈകാ രൂപവതീ കന്യാ മമ ഭവേത് സുരാഃ തഥാ പുത്രത്വമ് ആപുസ് തേ ബ്രഹ്മവിഷ്ണുമഹേശ്വരാഃ
അങ്ങനെ ഒരു സുന്ദരിയായ മകൾ എനിക്ക് ജനിച്ചു, ദേവന്മാരേ. ബ്രഹ്മാവും വിഷ്ണുവും മഹേശ്വരനും എന്റെ മക്കളായി.
കന്യാം ച ജനയാമ് ആസ ശുഭാത്രേയീതി നാമതഃ ദത്തഃ സോമോ ഽഥ ദുര്വാസാഃ പുത്രാസ് തസ്യ മഹാത്മനഃ
ശുഭാത്രേയി എന്ന പേരിൽ ഒരു മകൾ അവൻ ജനിപ്പിച്ചു. സോമനും ദുർവാസനും ആ മഹാത്മാവിന്റെ മക്കളായി.
അഗ്നേര് അങ്ഗിരസോ ജാതോ ഹ്യ് അങ്ഗാരൈര് അങ്ഗിരാ യതഃ തസ്മാദ് അങ്ഗിരസേ പ്രാദാദ് ആത്രേയീമ് അതിരോചിഷമ്
അഗ്നിയിൽ നിന്നു അങ്കിരസു അങ്കാരങ്ങളിൽ നിന്നു ജനിച്ചു. അങ്കിരസു അത്രിയ്ക്ക് പ്രകാശമുള്ള അത്രേയിയെ നൽകി.
അഗ്നേഃ പ്രഭാവാത് പരുഷമ് ആത്രേയീം സര്വദാവദത് ആത്രേയ്യ് അപി ച ശുശ്രൂഷാം കുര്വതീ സര്വദാഭവത്
അഗ്നിയുടെ ശക്തിയാൽ പരുഷൻ എപ്പോഴും അത്രേയിയോട് സംസാരിച്ചു. അത്രേയിയും എപ്പോഴും സേവനത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടിരുന്നു.
തസ്യാമ് ആങ്ഗിരസാ ജാതാ മഹാബലപരാക്രമാഃ അങ്ഗിരാഃ പരുഷം വാദീദ് ആത്രേയീം നിത്യമ് ഏവ ച
അവളിൽ നിന്നു മഹാശക്തിയും ധൈര്യവും ഉള്ള അങ്കിരസന്മാർ ജനിച്ചു. അങ്കിരസു എപ്പോഴും അത്രേയിയോട് കഠിനമായി സംസാരിച്ചിരുന്നു.
പുത്രാസ് ത്വ് ആങ്ഗിരസാ നിത്യം പിതരം ശമയന്തി തേ സാ കദാചിദ് ഭര്തൃവാക്യാദ് ഉദ്വിഗ്നാ പരുഷാക്ഷരാത് കൃതാഞ്ജലിപുടാ ദീനാ പ്രാബ്രവീച് ഛ്വശുരം ഗുരുമ്
അങ്കിരസന്മാർ എന്നേക്കും പിതാവിനെ ശമിപ്പിച്ചു. ഭർത്താവിന്റെ കഠിനവാക്കുകൾ കേട്ട് വിഷമിച്ച അവൾ, കൈകൂപ്പി ദുഃഖത്തോടെ ഗുരുവായ ശ്വശുരനോട് പറഞ്ഞു.
അത്രിജാഹം ഹവ്യവാഹ ഭാര്യാ തവ സുതസ്യ വൈ ശുശ്രൂഷണപരാ നിത്യം പുത്രാണാം ഭര്തുര് ഏവ ച
'ഹവ്യവാഹനേ, ഞാൻ നിങ്ങളുടെ മകൻ അത്രിയുടെ ഭാര്യയാണ്. ഞാൻ എപ്പോഴും മക്കളുടെയും ഭർത്താവിന്റെയും സേവനത്തിൽ താൽപര്യമുള്ളവളാണ്.'
പതിര് മാം പരുഷം വക്തി വൃഥൈവോദ്വീക്ഷതേ രുഷാ പ്രശാധി മാം സുരജ്യേഷ്ഠ ഭര്താരം മമ ദൈവതമ്
'എന്റെ ഭർത്താവ് എന്നോട് കഠിനമായി സംസാരിക്കുന്നു, കാരണം ഇല്ലാതെ കോപത്തോടെ നോക്കുന്നു. ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, എന്നെ ശമിപ്പിക്കണം; എന്റെ ഭർത്താവ് എന്റെ ദൈവമാണ്.'
അങ്ഗാരേഭ്യഃ സമുദ്ഭൂതോ ഭര്താ തേ ഹ്യ് അങ്ഗിരാ ഋഷിഃ യഥാ ശാന്തോ ഭവേദ് ഭദ്രേ തഥാ നീതിര് വിധീയതാമ്
'നിന്റെ ഭർത്താവ് അങ്കിരസു അങ്കാരങ്ങളിൽ നിന്നു ജനിച്ച ഋഷിയാണ്. സുമധുരളളളേ, അവൻ ശാന്തനാകാൻ എന്തെങ്കിലും മാർഗം കാണിക്കണം.'
ആഗ്നേയോ ഽഗ്നിം സമായാതോ തവ ഭര്താ വരാനനേ തദാ ത്വം ജലരൂപേണ പ്ലാവയേഥാ മദാജ്ഞയാ
'നിന്റെ ഭർത്താവ് അഗ്നിയിൽ നിന്നു ജനിച്ച് നിന്നെ സമീപിച്ചിരിക്കുന്നു, സുന്ദരമുഖിയായവളേ. എന്റെ കല്പനപ്രകാരം നീ ജലരൂപത്തിൽ അവനെ മുഴുവൻ മൂടണം.'
സഹേയം പരുഷം വാക്യം മാ ഭര്താഗ്നിം സമാവിശേത് ഭര്തരി പ്രതികൂലാനാം യോഷിതാം ജീവനേന കിമ്
'ഞാൻ ഭർത്താവിന്റെ കഠിനവാക്കുകൾ സഹിക്കും; ഭർത്താവ് അഗ്നിയിൽ ലയിക്കരുത്. ഭർത്താവിനോട് വിരോധമുള്ള സ്ത്രീകൾക്ക് ജീവിച്ചിരിപ്പിൽ എന്ത് പ്രയോജനം?'
ഇച്ഛേയം ശാന്തിവാക്യാനി ഭര്താരം ലഭതേ തഥാ
'ഞാൻ സമാധാനപൂർവ്വമായ വാക്കുകൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, അങ്ങനെ ഞാൻ ഭർത്താവിനെ നേടാം.'
അഗ്നിസ് ത്വ് അപ്സു ശരീരേഷു സ്ഥാവരേ ജങ്ഗമേ തഥാ തവ ഭര്തുര് അഹം ധാമ നിത്യം ച ജനകോ മതഃ
'അഗ്നി ജലത്തിലും ശരീരങ്ങളിലും ചലനശൂന്യമായതിലും സഞ്ചരിക്കുന്നതിലും എല്ലായിടത്തും ഉണ്ട്. ഞാൻ എപ്പോഴും നിന്റെ ഭർത്താവിന്റെ ആധാരവും ജനകനുമാണ് എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.'
യോ ഽഹം സോ ഽഹമ് ഇതി ജ്ഞാത്വാ ന ചിന്താം കര്തുമ് അര്ഹസി കിം ചാപോ മാതരോ ദേവ്യോ ഹ്യ് അഗ്നിഃ ശ്വശുര ഇത്യ് അപി ഇതി ബുദ്ധ്യാ വിനിശ്ചിത്യ മാ വിഷണ്ണാ ഭവ സ്നുഷേ
ഞാൻ ആ ആത്മാവാണ് എന്നറിയുമ്പോൾ, നീ വിഷമിക്കേണ്ടതില്ല. ജലം, അമ്മമാർ, ദേവികൾ, അഗ്നി, അഥവാ ശ്വശുരൻ ഇവയെല്ലാം എന്താണെന്ന് നീ മനസ്സിലാക്കണം. അതിനാൽ, സ്നുഷയേ, ദുഃഖിക്കരുത്.
ആപോ ജനന്യ ഇതി യദ് ബഭാഷേ അഗ്നേര് അഹം തവ പുത്രസ്യ ഭാര്യാ കഥം ഭൂത്വാ ജനനീ ചാപി ഭാര്യാ വിരുദ്ധമ് ഏതജ് ജലരൂപേണ നാഥ
‘ജലം എന്റെ അമ്മയാണ്’ എന്നും ‘ഞാൻ അഗ്നിയുടെ മകന്റെ ഭാര്യയാണ്’ എന്നും പറഞ്ഞപ്പോൾ, അമ്മയും ഭാര്യയും ഒരുപോലെ എങ്ങനെ ആകും? ഇതെല്ലാം ജലസ്വഭാവം കൊണ്ടാണ്, നാഥാ.
ആദൌ തു പത്നീ ഭരണാത് തു ഭാര്യാ ജനേസ് തു ജായാ സ്വഗുണൈഃ കലത്രമ് ഇത്യാദിരൂപാണി ബിഭര്ഷി ഭദ്രേ കുരുഷ്വ വാക്യം മദുദീരിതം യത്
ആദ്യത്തിൽ ഭാര്യ, ഭർത്താവിനെ പോഷിപ്പിക്കുന്നവളായാൽ ഭാര്യ, ജനനം നൽകുമ്പോൾ ജയ, സ്വഭാവഗുണങ്ങൾ കൊണ്ടു കലത്രം എന്നിങ്ങനെ പല രൂപങ്ങൾ നീ ധരിക്കുന്നു, ഭദ്രേ. ഞാൻ പറഞ്ഞതുപോലെ ചെയ്യണം.
യോ ഽസ്യാം പ്രജാതഃ സ തു പുത്ര ഏവ സാ തസ്യ മാതൈവ ന സംശയോ ഽത്ര തസ്മാദ് വദന്തി ശ്രുതിതത്ത്വവിജ്ഞാഃ സാ നൈവ യോഷിത് തനയേ ഽഭിജാതേ
ആ സ്ത്രീയിൽ ജനിച്ചവൻ അവളുടെ മകനാണ്, അവളും അവന്റെ അമ്മ തന്നെ — ഇതിൽ സംശയമില്ല. അതുകൊണ്ട്, ശാസ്ത്രത്തിന്റെ സാരത്തെ അറിയുന്നവർ പറയുന്നു: മകൻ ജനിച്ചാൽ അവൾ ഭാര്യയല്ല.
ശ്വശുരസ്യ തു തദ് വാക്യം ശ്രുത്വാത്രേയീ തദൈവ തത് ആഗ്നേയം രൂപമ് ആപന്നമ് അമ്ഭസാപ്ലാവയത് പതിമ്
ശ്വശുരന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട ഉടനെ, അത്രേയി അഗ്നിസ്വരൂപം സ്വീകരിച്ചു, വെള്ളംകൊണ്ട് ഭർത്താവിനെ ശുദ്ധീകരിച്ചു.
ഉഭൌ തൌ ദംപതീ ബ്രഹ്മന് സംഗതൌ ഗാങ്ഗവാരിണാ ശാന്തരൂപധരൌ ചോഭൌ ദംപതീ സംബഭൂവതുഃ
ബ്രാഹ്മണനേ, ആ dampതികളും ഗംഗയുടെ ശാന്തമായ ജലരൂപം സ്വീകരിച്ചു, ഒരുമിച്ച് ദമ്പതികളായി.
ലക്ഷ്മ്യാ യുക്തോ യഥാ വിഷ്ണുര് ഉമയാ ശംകരോ യഥാ രോഹിണ്യാ ച യഥാ ചന്ദ്രസ് തഥാഭൂന് മിഥുനം തദാ
വിഷ്ണു ലക്ഷ്മിയോടൊപ്പം, ശംകരൻ ഉമയോടൊപ്പം, ചന്ദ്രൻ രോഹിണിയോടൊപ്പം ചേർന്നതുപോലെ, അപ്പോൾ ആ dampതികളും അങ്ങിനെ ഒന്നായി.
ഭര്താരം പ്ലാവയന്തീ സാ ദധാരാമ്ബുമയം വപുഃ പരുഷ്ണീ ചേതി വിഖ്യാതാ ഗങ്ഗയാ സംഗതാ നദീ
ഭർത്താവിനെ വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങിച്ച്, അവൾ ജലരൂപം സ്വീകരിച്ചു. ഗംഗയുമായി ചേർന്ന് അവൾ പരുഷ്ണി എന്ന നദിയായി പ്രശസ്തയായി.
ഗോശതാര്പണജം പുണ്യം പരുഷ്ണീസ്നാനതോ ഭവേത് തത്ര ചാങ്ഗിരസാശ് ചക്രുര് യജ്ഞാംശ് ച ബഹുദക്ഷിണാന്
നൂറ്റി ഒരു പശു ദാനം ചെയ്തതിന്റെ ഫലം പരുഷ്ണിയിൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ ലഭിക്കും. അവിടെ അംഗിരസർ ധാരാളം ദാനങ്ങളോടെ യാഗങ്ങൾ നടത്തി.
തത്ര ത്രീണി സഹസ്രാണി തീര്ഥാന്യ് ആഹുഃ പുരാണഗാഃ ഉഭയോസ് തീരയോസ് താത പൃഥഗ് യാഗഫലം വിദുഃ
അവിടെ മൂവായിരം തീർത്ഥങ്ങൾ 있다고 പുരാണങ്ങൾ പറയുന്നു. രണ്ടു കരകളിലും, പ്രിയനേ, യാഗഫലങ്ങൾ വ്യത്യസ്തമാണ് എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു.