ഏവം വിവദമാനേ തേ ജഗ്മതുര് മാമ് ഉഭേ അപി തയോര് വാക്യമ് ഉപശ്രുത്യ മയോക്തേ തേ ഉഭേ അപി
ഇങ്ങനെ നിങ്ങൾ ഇരുവരും വാദിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, നിങ്ങൾ രണ്ടുപേരും എന്റെ അടുത്ത് വന്നു. നിങ്ങളുടെ വാക്കുകൾ ഞാൻ കേട്ടശേഷം, ഞാൻ നിങ്ങളോടു സംസാരിച്ചു.
മത്തഃ പൂര്വതരാ പൃഥ്വീ ആപഃ പൂര്വതരാസ് തതഃ സ്ത്രീണാം വിവാദം താ ഏവ സ്ത്രിയോ ജാനന്തി നേതരേ
എന്നേക്കാൾ പൂർവ്വം ഭൂമി ഉണ്ട്, ഭൂമിയേക്കാൾ പൂർവ്വം ജലം ഉണ്ട്. സ്ത്രീകളുടെ പ്രശ്നങ്ങൾ സ്ത്രീകൾക്കു മാത്രമേ അറിയൂ, മറ്റാർക്കും അറിയില്ല.
വിശേഷതഃ പുനസ് താഭ്യഃ കമണ്ഡലുഭവാശ് ച യാഃ തത്രാപി ഗൌതമീ ദേവീ നിശ്ചയം കഥയിഷ്യതി
ജലപാത്രത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ചവരിൽ പ്രത്യേകിച്ച്, ഗൗതമി ദേവി തന്നെയാണ് ഈ വിഷയത്തിൽ തീർച്ചയായി വിധി പറയുക.
സൈവ സര്വാര്തിസംഹര്ത്രീ സൈവ സംദേഹകര്തരീ തേ മദ്വാക്യാദ് ഭുവം ഗത്വാ ഭൂമ്യാ ച സഹിതേ അപി
അവൾ തന്നെയാണ് എല്ലാ ദുഃഖവും അകറ്റുന്നത്, അവളാണ് സംശയം സൃഷ്ടിക്കുന്നത്. എന്റെ കല്പനപ്രകാരം, നിങ്ങൾ അവളോടൊപ്പം ഭൂമിയിലേക്കു പോവുക.
അദ്ഭിശ് ച സഹിതാഃ സര്വാ ഗൌതമീം യയുര് ആപഗാമ് ഭൂമിര് ആപസ് തയോര് വാക്യം ഗൌതമ്യൈ ക്രമശഃ സ്ഫുടമ്
ജലങ്ങളോടൊപ്പം അവരൊക്കെയും ഗൗതമി നദിയിലേക്കു പോയി. ഭൂമിയും ജലവും തങ്ങളുടെ വാക്കുകൾ തരംതോറായി ഗൗതമിക്ക് വ്യക്തമാക്കി.
സര്വം നിവേദയാമ് ആസുര് യഥാവൃത്തം പ്രണമ്യ താമ് ദരിദ്രായാശ് ച ലക്ഷ്മ്യാശ് ച വാക്യം മധ്യസ്ഥവത് തദാ
അവൾക്ക് നമസ്കരിച്ച്, സംഭവിച്ചതെല്ലാം അവർ വിശദമായി പറഞ്ഞു. ദരിദ്രയും ലക്ഷ്മിയും പറഞ്ഞതെല്ലാം അവർ മധ്യസ്ഥരായി അവതരിപ്പിച്ചു.
ശൃണ്വത്സു ലോകപാലേഷു ശൃണ്വത്യാം ഭുവി നാരദ ശൃണ്വതീഷ്വ് അപ്സു സാ ഗങ്ഗാ ദരിദ്രാം വാക്യമ് അബ്രവീത് സംപ്രശസ്യ തഥാ ലക്ഷ്മീം ഗൌതമീ വാക്യമ് അബ്രവീത്
ലോകപാലന്മാർ കേൾക്കുമ്പോഴും, നാരദനും ഭൂമിയും ജലങ്ങളും കേൾക്കുമ്പോഴും, അപ്പോൾ ഗംഗ ദരിദ്രയെ പ്രശംസിച്ച് അവളോട് സംസാരിച്ചു. പിന്നെ ഗൗതമി ലക്ഷ്മിയോട് വാക്ക് പറഞ്ഞു.
ബ്രഹ്മശ്രീശ് ച തപഃശ്രീശ് ച യജ്ഞശ്രീഃ കീര്തിസംജ്ഞിതാ ധനശ്രീശ് ച യശശ്രീശ് ച വിദ്യാ പ്രജ്ഞാ സരസ്വതീ
ബ്രഹ്മാവിന്റെ മഹത്വം, തപസ്സിന്റെ മഹത്വം, യാഗത്തിന്റെ മഹത്വം എന്നറിയപ്പെടുന്ന കീർത്തി, ധനത്തിന്റെ മഹത്വം, പ്രശസ്തിയുടെ മഹത്വം, ജ്ഞാനം, വിവേകം, സരസ്വതി—
ഭുക്തിശ്രീശ് ചാഥ മുക്തിശ് ച സ്മൃതിര് ലജ്ജാ ധൃതിഃ ക്ഷമാ സിദ്ധിസ് തുഷ്ടിസ് തഥാ പുഷ്ടിഃ ശാന്തിര് ആപസ് തഥാ മഹീ
ഭോഗത്തിന്റെ മഹത്വം, മോക്ഷം, ഓർമ്മ, ലജ്ജ, ധൈര്യം, ക്ഷമ, സിദ്ധി, സംതൃപ്തി, പോഷണം, സമാധാനം, ജലങ്ങൾ, ഭൂമി—
അഹംശക്തിര് അഥൌഷധ്യഃ ശ്രുതിഃ ശുദ്ധിര് വിഭാവരീ ദ്യൌര് ജ്യോത്സ്നാ ആശിഷഃ സ്വസ്തിര് വ്യാപ്തിര് മായാ ഉഷാ ശിവാ
അഹങ്കാരത്തിന്റെ ശക്തി, ഔഷധങ്ങൾ, വെളിപ്പാട്, ശുദ്ധി, രാത്രി, ആകാശം, ജ്യോത്സ്ന, അനുഗ്രഹങ്ങൾ, ക്ഷേമം, വ്യാപനം, മായ, ഉഷ, ശുഭം—
യത് കിംചിദ് വിദ്യതേ ലോകേ ലക്ഷ്മ്യാ വ്യാപ്തം ചരാചരമ് ബ്രാഹ്മണേഷ്വ് അഥ ധീരേഷു ക്ഷമാവത്സ്വ് അഥ സാധുഷു
ലോകത്ത് എങ്ങുമുള്ള സകലവും—ചലിക്കുന്നതും അചലമായതും—മഹാലക്ഷ്മിയുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ബ്രാഹ്മണന്മാരിലും, ധീരരിലും, ക്ഷമയുള്ളവരിലും, സദാചാരികളിലും അതു പ്രകടമാകുന്നു.
വിദ്യായുക്തേഷു ചാന്യേഷു ഭുക്തിമുക്ത്യനുസാരിഷു യദ് യദ് രമ്യം സുന്ദരം വാ തത് തല് ലക്ഷ്മീവിജൃമ്ഭിതമ്
വിദ്യയുള്ളവരിലും, ഭോഗത്തിനോ മോക്ഷത്തിനോ പിന്തുടരുന്നവരിലും, എവിടെയും മനോഹരമായതും ആകർഷകമായതും കാണുമ്പോൾ അതെല്ലാം ലക്ഷ്മിയുടെ മഹിമയാണ്.
കിമ് അത്ര ബഹുനോക്തേന സര്വം ലക്ഷ്മീമയം ജഗത് യസ്മിന് കസ്മിംശ് ച യത് കിംചിദ് ഉത്കൃഷ്ടം പരിദൃശ്യതേ
ഇതിൽ കൂടുതൽ പറയേണ്ടതുണ്ടോ? ഈ ലോകം മുഴുവൻ ലക്ഷ്മിയിൽ നിന്നാണ് രൂപം കൊണ്ടത്. എവിടെയും, ഏതൊക്കെയായാലും, ഉന്നതമായതൊക്കെ കാണുമ്പോൾ അതിൽ ലക്ഷ്മിയുടെ സാന്നിധ്യമാണ്.
ലക്ഷ്മീമയം തു തത് സര്വം തയാ ഹീനം ന കിംചന അത്രേമാം സുന്ദരീം ദേവീം സ്പര്ധയന്തീ ന ലജ്ജസേ
അവയെല്ലാം ലക്ഷ്മിയുടെ സ്വഭാവം തന്നെയാണ്; അവളില്ലാതെ ഒന്നും നിലനിൽക്കില്ല. ഈ സുന്ദരിയായ ദേവിയെ നീ എങ്ങനെ ലക്ഷ്മിയുമായി മത്സരിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു, ലജ്ജിക്കേണ്ടതില്ലേ?
ഗച്ഛ ഗച്ഛേതി താം ഗങ്ഗാ ദരിദ്രാം വാക്യമ് അബ്രവീത് തതഃ പ്രഭൃതി ഗങ്ഗാമ്ഭോ ദരിദ്രാവൈരകാര്യ് അഭൂത്
അപ്പോൾ ഗംഗാ ദാരിദ്ര്യദേവിയെ നോക്കി പറഞ്ഞു: 'പോകൂ, പോകൂ.' അന്ന് മുതൽ ഗംഗാജലത്തിൽ ദാരിദ്ര്യത്തിന്റെ സ്വാധീനം ഇല്ലാതായി.
താവദ് ദരിദ്രാഭിഭവോ ഗങ്ഗാ യാവന് ന സേവ്യതേ തതഃ പ്രഭൃതി തത് തീര്ഥമ് അലക്ഷ്മീനാശനം ശുഭമ്
ഗംഗയെ ആരാധിക്കാതെ ഇരിക്കുന്നിടത്തോളം ദാരിദ്ര്യം നിലനിൽക്കും; അന്ന് മുതൽ ആ തീർത്ഥം ദാരിദ്ര്യത്തെ അകറ്റുന്ന, ശുഭമായതായിത്തീർന്നു.
തത്ര സ്നാനേന ദാനേന ലക്ഷ്മീവാന് പുണ്യവാന് ഭവേത് തീര്ഥാനാം ഷട് സഹസ്രാണി തസ്മിംസ് തീര്ഥേ മഹാമതേ ദേവര്ഷിമുനിജുഷ്ടാനാം സര്വസിദ്ധിപ്രദായിനാമ്
അവിടെ സ്നാനം ചെയ്യുകയും ദാനം നടത്തുകയും ചെയ്താൽ, ഒരാൾക്ക് ലക്ഷ്മിയും പുണ്യവും ലഭിക്കും. ആ മഹത്തായ തീർത്ഥത്തിൽ, ദേവന്മാരും ഋഷിമാരും മുനിമാരും ആരാധിച്ച ആറായിരം തീർത്ഥങ്ങൾ എല്ലാം സിദ്ധികൾ നൽകുന്നു.
ഭാനുതീര്ഥമ് ഇതി ഖ്യാതം സര്വസിദ്ധികരം നൃണാമ് തത്രേദം വൃത്തമ് ആഖ്യാസ്യേ മഹാപാതകനാശനമ്
ആ സ്ഥലം ഭാനുതീർത്ഥം എന്നറിയപ്പെടുന്നു; മനുഷ്യർക്കു എല്ലാ സിദ്ധികളും നൽകുന്ന സ്ഥലമാണത്. അവിടെ നടന്ന മഹാപാപങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്ന ഈ സംഭവത്തെ ഞാൻ പറയാം.
ശര്യാതിര് ഇതി വിഖ്യാതോ രാജാ പരമധാര്മികഃ തസ്യ ഭാര്യാ സ്ഥവിഷ്ഠേതി രൂപേണാപ്രതിമാ ഭുവി
ശര്യാതി എന്ന മഹാധാർമ്മികനായ രാജാവിന് ഭൂമിയിൽ അപര്യാപ്തസൗന്ദര്യമുള്ള സ്ഥവിഷ്ഠാ എന്ന ഭാര്യയുണ്ടായിരുന്നു.
മധുച്ഛന്ദാ ഇതി ഖ്യാതോ വൈശ്വാമിത്രോ ദ്വിജോത്തമഃ പുരോധാസ് തസ്യ നൃപതേര് ബ്രഹ്മര്ഷിഃ ശമിനാം പ്രഭുഃ
മധുഛന്ദാ എന്ന വൈശ്വാമിത്രഗോത്രത്തിൽ പെട്ട, ദ്വിജന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ബ്രാഹ്മണൻ, ആ രാജാവിന്റെ പുരോഹിതനും ബ്രഹ്മർഷിയും ആയിരുന്നു.
ദിശോ വിജേതും സ ജഗാമ രാജാ പുരോധസാ തേന നൃപപ്രവീരഃ പുരോധസം പ്രാഹ മഹാനുഭാവം ജിത്വാ ദിശശ് ചാധ്വനി സംനിവിഷ്ടഃ
ദിശകളെ ജയിക്കാൻ രാജാവ് തന്റെ പുരോഹിതനോടൊപ്പം പുറപ്പെട്ടു. ദിശകൾ ജയിച്ചശേഷം, യാത്രയിൽ വിശ്രമിക്കുമ്പോൾ, ആ മഹാനുഭാവനായ പുരോഹിതനോട് രാജാവ് പറഞ്ഞു.
പപ്രച്ഛേദം കേന ഖേദം ഗതോ ഽസി ഹേതും വദസ്വേതി മഹാനുഭാവ ത്വമ് ഏവ രാജ്യേ മമ സര്വമാന്യഃ സമസ്തവിദ്യാനിരവദ്യബോധഃ
'നിനക്ക് എന്ത് ദു:ഖമാണുണ്ടായത്? കാരണം പറയൂ. മഹാനുഭാവാ, എന്റെ രാജ്യത്ത് നീയാണ് ഏറ്റവും ആദരിക്കപ്പെടുന്നത്; എല്ലാ വിദ്യകളിലും നിനക്ക് പൂർണ്ണമായ അറിവുണ്ട്.'
വിധൂതപാപഃ പരിതാപശൂന്യഃ കിമ് അന്യചേതാ ഇവ ലക്ഷ്യസേ ത്വമ് ജിതേയമ് ഉര്വീ വിജിതാ നരേന്ദ്രാ ഹര്ഷസ്യ ഹേതൌ മഹതീഹ ജാതേ
'നീ പാപരഹിതനും ദു:ഖരഹിതനുമാണ്; എന്നിട്ടും മനസ്സു മറ്റൊരിടത്താണെന്നപോലെ നീ കാണപ്പെടുന്നു. ഭൂമി ജയിച്ചിരിക്കുന്നു, രാജാക്കന്മാരെ കീഴടക്കി, വലിയ സന്തോഷത്തിന് കാരണമുണ്ടായിരിക്കുന്നു.'
കിം ത്വം കൃശോ മേ വദ സത്യമ് ഏവ ദ്വിജാതിവര്യാതിമഹാനുഭാവ സംബോധ്യ ശര്യാതിമ് ഉവാച വിപ്രശ് ഛന്ദോമധുഃ പ്രേമമയീം പ്രിയോക്തിമ്
'എന്തുകൊണ്ടാണ് നീ ക്ഷീണിച്ചിരിക്കുന്നതെന്ന് സത്യമായി പറയൂ.' അപ്പോൾ അതിമഹാനുഭാവനായ ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠൻ, പ്രേമപൂർണ്ണമായ വാക്കുകളിൽ ശര്യാതിയെ അഭിസംബോധന ചെയ്തു.
ശൃണു ഭൂപാല മദ്വാക്യം ഭാര്യയാ യദ് ഉദീരിതമ് സ്ഥിതേ യാമേ വയം യാമോ യാമിനീ ചാര്ധഗാമിനീ
'രാജാവേ, എന്റെ ഭാര്യ പറഞ്ഞത് കേൾക്കൂ: രാത്രി പകുതിയായപ്പോൾ ഞാൻ വീട്ടിൽ എത്തിയില്ല; അവൾ എന്റെ വരവിനായി കാത്തിരുന്നു.'
സ്വാമിനീ ചാസ്യ ദേഹസ്യ കാമിനീ മാം പ്രതീക്ഷതേ സ്മൃത്വാ തത് കാമിനീവാക്യം ശോഷം യാതി കലേവരമ് വികാരേ സ്മരസംജാതേ ജീവാതുര് നലിനാനനാ
'ഈ ശരീരത്തിന്റെ യജമാനിയായ പ്രിയപ്പെട്ടവൾ എന്നെ കാത്തിരിക്കുന്നു; അവളുടെ വാക്കുകൾ ഓർത്തപ്പോൾ എന്റെ ശരീരം ക്ഷയിക്കുന്നു. പ്രേമത്തിന്റെ ഉണർവ് വന്നപ്പോൾ, കമലമുഖിയായ അവൾ ജീവൻ ആഗ്രഹിച്ച് ക്ഷയിച്ചു പോകുന്നു.'
വിഹസ്യ ചാബ്രവീദ് രാജാ പുരോധസമ് അരിംദമഃ
അപ്പോൾ ശത്രുക്കളെ ജയിച്ച രാജാവ് ചിരിച്ചു കൊണ്ട് തന്റെ പുരോഹിതനോട് പറഞ്ഞു.
ത്വം ഗുരുര് മമ മിത്രം ച കിമ് ആത്മാനം വിഡമ്ബസേ കിമ് അനേന മഹാപ്രാജ്ഞ മമ വാക്യേന മാനദ ക്ഷണവിധ്വംസിനി സുഖേ കാ നാമാസ്ഥാ മഹാത്മനാമ്
'നീ എന്റെ ഗുരുവും സുഹൃത്തുമാണ്; പിന്നെ എന്തിന് നീ സ്വയം പരിഹസിക്കുന്നു? മഹാപണ്ഡിതാ, എന്റെ വാക്കുകൾക്ക് എന്ത് പ്രയോജനം? മഹാത്മാക്കൾക്ക് ഒരു നിമിഷം മാത്രം നിലനിൽക്കുന്ന സന്തോഷത്തിൽ എന്ത് ആശ്രയം?'
ഏതദ് ആകര്ണ്യ മതിമാന് മധുച്ഛന്ദാ വചോ ഽബ്രവീത്
ഇത് കേട്ട ശേഷം, ബുദ്ധിമാനായ മധുച്ഛന്ദാസ് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
യത്രാനുകൂല്യം ദംപത്യോസ് ത്രിവര്ഗസ് തത്ര വര്ധതേ ന ചേദം ദൂഷണം രാജന് ഭൂഷണം ചാതിമന്യതാമ്
ഭർത്താവിനും ഭാര്യയ്ക്കും തമ്മിൽ ഐക്യമുണ്ടായാൽ, ജീവിതത്തിലെ മൂന്നു ലക്ഷ്യങ്ങളും വളരുന്നു; രാജാവേ, ഇത് ഒരു തെറ്റല്ല, മറിച്ച് വലിയ ഗുണമായാണ് കണക്കാക്കേണ്ടത്.