തല് ലക്ഷ്മീവചനം ശ്രുത്വാ ദരിദ്രാ വാക്യമ് അബ്രവീത്
ലക്ഷ്മിയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടു ദാരിദ്ര്യം മറുപടി പറഞ്ഞു.
വക്തും ന ലക്ഷ്മീര് ജ്യേഷ്ഠാഹമ് ഇതി വൈ ലജ്ജസേ മുഹുഃ പാപേഷു രമസേ നിത്യം വിഹായ പുരുഷോത്തമമ്
'ഞാനാണ് മുതിർന്നവൾ' എന്ന് പറയാൻ നീ എപ്പോഴും ലജ്ജിക്കുന്നു; നീ പാപങ്ങളിൽ സന്തോഷിക്കുന്നവളാണ്, പരമപുരുഷനെ ഉപേക്ഷിച്ച്.
വിശ്വസ്തവഞ്ചകാ നിത്യം ഭവതീ ശ്ലാഘസേ കഥമ് സുഖം ന താദൃക് ത്വത്പ്രാപ്തൌ പശ്ചാത്താപോ യഥാ ഗുരുഃ
വിശ്വാസമുള്ളവരെ നീ എപ്പോഴും വഞ്ചിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. അതിനുശേഷം നീ അതിനെക്കുറിച്ച് വളരെയധികം പ്രശംസിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. നിന്നെ നേടുന്നതിൽ യാതൊരു സന്തോഷവും ഇല്ല, ഗുരുവിനെപ്പോലെ പിന്നീടു മാത്രം പശ്ചാത്താപം മാത്രം ബാക്കിയാവുന്നു.
ന തഥാ ജായതേ പുംസാം സുരയാ ദാരുണോ മദഃ ത്വത്സംനിധാനമാത്രേണ യഥാ വൈ വിദുഷാമ് അപി
മദ്യം കുടിച്ചാൽ പുരുഷന്മാർക്ക് ഉണ്ടാകുന്ന മദം അത്ര കഠിനമല്ല, നീ അടുത്ത് വരുമ്പോൾ പോലും, പണ്ഡിതന്മാർക്കിടയിലും ഉണ്ടാകുന്ന അഹങ്കാരം അതിനേക്കാൾ ശക്തമാണ്.
സദൈവ രമസേ ലക്ഷ്മീഃ പ്രായസ് ത്വം പാപകാരിഷു അഹം വസാമി യോഗ്യേഷു ധര്മശീലേഷു സര്വദാ
ലക്ഷ്മി, നീ എപ്പോഴും പാപം ചെയ്യുന്നവരോടാണ് കൂടുതൽ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നത്. എന്നാൽ ഞാൻ സദാ യോഗ്യരായ, ധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ചവരോടാണ് വസിക്കുന്നത്.
ശിവവിഷ്ണ്വനുരക്തേഷു കൃതജ്ഞേഷു മഹത്സു ച സദാചാരേഷു ശാന്തേഷു ഗുരുസേവോദ്യതേഷു ച
ശിവനും വിഷ്ണുവിനും ഭക്തിയുള്ളവരോടും, കൃതജ്ഞരോടും, മഹാന്മാരോടും, നല്ല പെരുമാറ്റമുള്ളവരോടും, സമാധാനമുള്ളവരോടും, ഗുരുവിനെ സേവിക്കാൻ താൽപര്യമുള്ളവരോടും ഞാൻ സദാ കൂടെയുണ്ട്.
സത്സു വിദ്വത്സു ശൂരേഷു കൃതബുദ്ധിഷു സാധുഷു നിവസാമി സദാ ലക്ഷ്മീസ് തസ്മാജ് ജ്യൈഷ്ഠ്യം മയി സ്ഥിതമ്
സദാ സന്മാർഗ്ഗികളോടും, പണ്ഡിതന്മാരോടും, ധൈര്യശാലികളോടും, ഉറച്ച മനസ്സുള്ളവരോടും, നല്ലവരോടും ഞാൻ വസിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ്, ലക്ഷ്മി, മുതിർന്നത്വം എനിക്ക് ഉണ്ടാകുന്നത്.
ബ്രാഹ്മണേഷു ശുചിഷ്മത്സു വ്രതചാരിഷു ഭിക്ഷുഷു നിര്ഭയേഷു വസിഷ്യാമി ലക്ഷ്മീസ് ത്വം ശൃണു തേ സ്ഥിതിമ്
ശുദ്ധരായ ബ്രാഹ്മണന്മാരോടും, വ്രതം പാലിക്കുന്നവരോടും, ഭിക്ഷാടന ജീവിതം നയിക്കുന്നവരോടും, ഭയമില്ലാത്തവരോടും ഞാൻ വസിക്കുന്നു. ലക്ഷ്മി, നിന്റെ സ്ഥാനം നീ കേൾക്കു.
രാജവര്തിഷു പാപേഷു നിഷ്ഠുരേഷു ഖലേഷു ച പിശുനേഷു ച ലുബ്ധേഷു വികൃതേഷു ശഠേഷു ച
രാജാവിനോടു ചേർന്ന് ജീവിക്കുന്നവരോടും, പാപികളോടും, ക്രൂരരോടും, ദുഷ്ടരോടും, പിശുനരോടും, ലോഭികളോടും, വിചിത്രരോടും, വഞ്ചകരോടും നീ കൂടെയുണ്ട്.
അനാര്യേഷു കൃതഘ്നേഷു ധര്മഘാതിഷു സര്വദാ മിത്രദ്രോഹിഷ്വ് അനിഷ്ടേഷു ഭഗ്നചിത്തേഷു വര്തസേ
അനാര്യരോടും, കൃതഘ്നരോടും, ധർമ്മം ലംഘിക്കുന്നവരോടും, സ്നേഹിതരെ വഞ്ചിക്കുന്നവരോടും, ഇഷ്ടമില്ലാത്തവരോടും, മനസ്സുതകർന്നവരോടും നീ വസിക്കുന്നു.
ഏവം വിവദമാനേ തേ ജഗ്മതുര് മാമ് ഉഭേ അപി തയോര് വാക്യമ് ഉപശ്രുത്യ മയോക്തേ തേ ഉഭേ അപി
ഇങ്ങനെ നിങ്ങൾ ഇരുവരും വാദിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, നിങ്ങൾ രണ്ടുപേരും എന്റെ അടുത്ത് വന്നു. നിങ്ങളുടെ വാക്കുകൾ ഞാൻ കേട്ടശേഷം, ഞാൻ നിങ്ങളോടു സംസാരിച്ചു.
മത്തഃ പൂര്വതരാ പൃഥ്വീ ആപഃ പൂര്വതരാസ് തതഃ സ്ത്രീണാം വിവാദം താ ഏവ സ്ത്രിയോ ജാനന്തി നേതരേ
എന്നേക്കാൾ പൂർവ്വം ഭൂമി ഉണ്ട്, ഭൂമിയേക്കാൾ പൂർവ്വം ജലം ഉണ്ട്. സ്ത്രീകളുടെ പ്രശ്നങ്ങൾ സ്ത്രീകൾക്കു മാത്രമേ അറിയൂ, മറ്റാർക്കും അറിയില്ല.
വിശേഷതഃ പുനസ് താഭ്യഃ കമണ്ഡലുഭവാശ് ച യാഃ തത്രാപി ഗൌതമീ ദേവീ നിശ്ചയം കഥയിഷ്യതി
ജലപാത്രത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ചവരിൽ പ്രത്യേകിച്ച്, ഗൗതമി ദേവി തന്നെയാണ് ഈ വിഷയത്തിൽ തീർച്ചയായി വിധി പറയുക.
സൈവ സര്വാര്തിസംഹര്ത്രീ സൈവ സംദേഹകര്തരീ തേ മദ്വാക്യാദ് ഭുവം ഗത്വാ ഭൂമ്യാ ച സഹിതേ അപി
അവൾ തന്നെയാണ് എല്ലാ ദുഃഖവും അകറ്റുന്നത്, അവളാണ് സംശയം സൃഷ്ടിക്കുന്നത്. എന്റെ കല്പനപ്രകാരം, നിങ്ങൾ അവളോടൊപ്പം ഭൂമിയിലേക്കു പോവുക.
അദ്ഭിശ് ച സഹിതാഃ സര്വാ ഗൌതമീം യയുര് ആപഗാമ് ഭൂമിര് ആപസ് തയോര് വാക്യം ഗൌതമ്യൈ ക്രമശഃ സ്ഫുടമ്
ജലങ്ങളോടൊപ്പം അവരൊക്കെയും ഗൗതമി നദിയിലേക്കു പോയി. ഭൂമിയും ജലവും തങ്ങളുടെ വാക്കുകൾ തരംതോറായി ഗൗതമിക്ക് വ്യക്തമാക്കി.
സര്വം നിവേദയാമ് ആസുര് യഥാവൃത്തം പ്രണമ്യ താമ് ദരിദ്രായാശ് ച ലക്ഷ്മ്യാശ് ച വാക്യം മധ്യസ്ഥവത് തദാ
അവൾക്ക് നമസ്കരിച്ച്, സംഭവിച്ചതെല്ലാം അവർ വിശദമായി പറഞ്ഞു. ദരിദ്രയും ലക്ഷ്മിയും പറഞ്ഞതെല്ലാം അവർ മധ്യസ്ഥരായി അവതരിപ്പിച്ചു.
ശൃണ്വത്സു ലോകപാലേഷു ശൃണ്വത്യാം ഭുവി നാരദ ശൃണ്വതീഷ്വ് അപ്സു സാ ഗങ്ഗാ ദരിദ്രാം വാക്യമ് അബ്രവീത് സംപ്രശസ്യ തഥാ ലക്ഷ്മീം ഗൌതമീ വാക്യമ് അബ്രവീത്
ലോകപാലന്മാർ കേൾക്കുമ്പോഴും, നാരദനും ഭൂമിയും ജലങ്ങളും കേൾക്കുമ്പോഴും, അപ്പോൾ ഗംഗ ദരിദ്രയെ പ്രശംസിച്ച് അവളോട് സംസാരിച്ചു. പിന്നെ ഗൗതമി ലക്ഷ്മിയോട് വാക്ക് പറഞ്ഞു.
ബ്രഹ്മശ്രീശ് ച തപഃശ്രീശ് ച യജ്ഞശ്രീഃ കീര്തിസംജ്ഞിതാ ധനശ്രീശ് ച യശശ്രീശ് ച വിദ്യാ പ്രജ്ഞാ സരസ്വതീ
ബ്രഹ്മാവിന്റെ മഹത്വം, തപസ്സിന്റെ മഹത്വം, യാഗത്തിന്റെ മഹത്വം എന്നറിയപ്പെടുന്ന കീർത്തി, ധനത്തിന്റെ മഹത്വം, പ്രശസ്തിയുടെ മഹത്വം, ജ്ഞാനം, വിവേകം, സരസ്വതി—
ഭുക്തിശ്രീശ് ചാഥ മുക്തിശ് ച സ്മൃതിര് ലജ്ജാ ധൃതിഃ ക്ഷമാ സിദ്ധിസ് തുഷ്ടിസ് തഥാ പുഷ്ടിഃ ശാന്തിര് ആപസ് തഥാ മഹീ
ഭോഗത്തിന്റെ മഹത്വം, മോക്ഷം, ഓർമ്മ, ലജ്ജ, ധൈര്യം, ക്ഷമ, സിദ്ധി, സംതൃപ്തി, പോഷണം, സമാധാനം, ജലങ്ങൾ, ഭൂമി—
അഹംശക്തിര് അഥൌഷധ്യഃ ശ്രുതിഃ ശുദ്ധിര് വിഭാവരീ ദ്യൌര് ജ്യോത്സ്നാ ആശിഷഃ സ്വസ്തിര് വ്യാപ്തിര് മായാ ഉഷാ ശിവാ
അഹങ്കാരത്തിന്റെ ശക്തി, ഔഷധങ്ങൾ, വെളിപ്പാട്, ശുദ്ധി, രാത്രി, ആകാശം, ജ്യോത്സ്ന, അനുഗ്രഹങ്ങൾ, ക്ഷേമം, വ്യാപനം, മായ, ഉഷ, ശുഭം—
യത് കിംചിദ് വിദ്യതേ ലോകേ ലക്ഷ്മ്യാ വ്യാപ്തം ചരാചരമ് ബ്രാഹ്മണേഷ്വ് അഥ ധീരേഷു ക്ഷമാവത്സ്വ് അഥ സാധുഷു
ലോകത്ത് എങ്ങുമുള്ള സകലവും—ചലിക്കുന്നതും അചലമായതും—മഹാലക്ഷ്മിയുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ബ്രാഹ്മണന്മാരിലും, ധീരരിലും, ക്ഷമയുള്ളവരിലും, സദാചാരികളിലും അതു പ്രകടമാകുന്നു.
വിദ്യായുക്തേഷു ചാന്യേഷു ഭുക്തിമുക്ത്യനുസാരിഷു യദ് യദ് രമ്യം സുന്ദരം വാ തത് തല് ലക്ഷ്മീവിജൃമ്ഭിതമ്
വിദ്യയുള്ളവരിലും, ഭോഗത്തിനോ മോക്ഷത്തിനോ പിന്തുടരുന്നവരിലും, എവിടെയും മനോഹരമായതും ആകർഷകമായതും കാണുമ്പോൾ അതെല്ലാം ലക്ഷ്മിയുടെ മഹിമയാണ്.
കിമ് അത്ര ബഹുനോക്തേന സര്വം ലക്ഷ്മീമയം ജഗത് യസ്മിന് കസ്മിംശ് ച യത് കിംചിദ് ഉത്കൃഷ്ടം പരിദൃശ്യതേ
ഇതിൽ കൂടുതൽ പറയേണ്ടതുണ്ടോ? ഈ ലോകം മുഴുവൻ ലക്ഷ്മിയിൽ നിന്നാണ് രൂപം കൊണ്ടത്. എവിടെയും, ഏതൊക്കെയായാലും, ഉന്നതമായതൊക്കെ കാണുമ്പോൾ അതിൽ ലക്ഷ്മിയുടെ സാന്നിധ്യമാണ്.
ലക്ഷ്മീമയം തു തത് സര്വം തയാ ഹീനം ന കിംചന അത്രേമാം സുന്ദരീം ദേവീം സ്പര്ധയന്തീ ന ലജ്ജസേ
അവയെല്ലാം ലക്ഷ്മിയുടെ സ്വഭാവം തന്നെയാണ്; അവളില്ലാതെ ഒന്നും നിലനിൽക്കില്ല. ഈ സുന്ദരിയായ ദേവിയെ നീ എങ്ങനെ ലക്ഷ്മിയുമായി മത്സരിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു, ലജ്ജിക്കേണ്ടതില്ലേ?
ഗച്ഛ ഗച്ഛേതി താം ഗങ്ഗാ ദരിദ്രാം വാക്യമ് അബ്രവീത് തതഃ പ്രഭൃതി ഗങ്ഗാമ്ഭോ ദരിദ്രാവൈരകാര്യ് അഭൂത്
അപ്പോൾ ഗംഗാ ദാരിദ്ര്യദേവിയെ നോക്കി പറഞ്ഞു: 'പോകൂ, പോകൂ.' അന്ന് മുതൽ ഗംഗാജലത്തിൽ ദാരിദ്ര്യത്തിന്റെ സ്വാധീനം ഇല്ലാതായി.
താവദ് ദരിദ്രാഭിഭവോ ഗങ്ഗാ യാവന് ന സേവ്യതേ തതഃ പ്രഭൃതി തത് തീര്ഥമ് അലക്ഷ്മീനാശനം ശുഭമ്
ഗംഗയെ ആരാധിക്കാതെ ഇരിക്കുന്നിടത്തോളം ദാരിദ്ര്യം നിലനിൽക്കും; അന്ന് മുതൽ ആ തീർത്ഥം ദാരിദ്ര്യത്തെ അകറ്റുന്ന, ശുഭമായതായിത്തീർന്നു.
തത്ര സ്നാനേന ദാനേന ലക്ഷ്മീവാന് പുണ്യവാന് ഭവേത് തീര്ഥാനാം ഷട് സഹസ്രാണി തസ്മിംസ് തീര്ഥേ മഹാമതേ ദേവര്ഷിമുനിജുഷ്ടാനാം സര്വസിദ്ധിപ്രദായിനാമ്
അവിടെ സ്നാനം ചെയ്യുകയും ദാനം നടത്തുകയും ചെയ്താൽ, ഒരാൾക്ക് ലക്ഷ്മിയും പുണ്യവും ലഭിക്കും. ആ മഹത്തായ തീർത്ഥത്തിൽ, ദേവന്മാരും ഋഷിമാരും മുനിമാരും ആരാധിച്ച ആറായിരം തീർത്ഥങ്ങൾ എല്ലാം സിദ്ധികൾ നൽകുന്നു.
ഭാനുതീര്ഥമ് ഇതി ഖ്യാതം സര്വസിദ്ധികരം നൃണാമ് തത്രേദം വൃത്തമ് ആഖ്യാസ്യേ മഹാപാതകനാശനമ്
ആ സ്ഥലം ഭാനുതീർത്ഥം എന്നറിയപ്പെടുന്നു; മനുഷ്യർക്കു എല്ലാ സിദ്ധികളും നൽകുന്ന സ്ഥലമാണത്. അവിടെ നടന്ന മഹാപാപങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്ന ഈ സംഭവത്തെ ഞാൻ പറയാം.
ശര്യാതിര് ഇതി വിഖ്യാതോ രാജാ പരമധാര്മികഃ തസ്യ ഭാര്യാ സ്ഥവിഷ്ഠേതി രൂപേണാപ്രതിമാ ഭുവി
ശര്യാതി എന്ന മഹാധാർമ്മികനായ രാജാവിന് ഭൂമിയിൽ അപര്യാപ്തസൗന്ദര്യമുള്ള സ്ഥവിഷ്ഠാ എന്ന ഭാര്യയുണ്ടായിരുന്നു.
മധുച്ഛന്ദാ ഇതി ഖ്യാതോ വൈശ്വാമിത്രോ ദ്വിജോത്തമഃ പുരോധാസ് തസ്യ നൃപതേര് ബ്രഹ്മര്ഷിഃ ശമിനാം പ്രഭുഃ
മധുഛന്ദാ എന്ന വൈശ്വാമിത്രഗോത്രത്തിൽ പെട്ട, ദ്വിജന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ബ്രാഹ്മണൻ, ആ രാജാവിന്റെ പുരോഹിതനും ബ്രഹ്മർഷിയും ആയിരുന്നു.