പാര്ഥിവാ ദേവരാതാശ് ച ശാലങ്കായനബാഷ്കലാഃ ലോഹിതാ യമദൂതാശ് ച തഥാ കാരൂഷകാഃ സ്മൃതാഃ
പാർഥീവന്മാർ, ദേവരാതന്മാർ, ശാലങ്കായനൻ, ബാഷ്കലൻ, ലോഹിതൻ, യമദൂതൻ, കാരൂഷകന്മാർ എന്നിവരും അറിയപ്പെടുന്നു.
പൌരവസ്യ മുനിശ്രേഷ്ഠാ ബ്രഹ്മര്ഷേഃ കൌശികസ്യ ച സംബന്ധോ ഽപ്യ് അസ്യ വംശേ ഽസ്മിന് ബ്രഹ്മക്ഷത്രസ്യ വിശ്രുതഃ
പൗരവന്റെ വംശത്തിലും മഹർഷിയായ കൗശികന്റെയും ഈ കുടുംബത്തിൽ ബ്രഹ്മക്ഷത്ര വംശബന്ധം പ്രസിദ്ധമാണ്.
വിശ്വാമിത്രാത്മജാനാം തു ശുനഃശേഫോ ഽഗ്രജഃ സ്മൃതഃ ഭാര്ഗവഃ കൌശികത്വം ഹി പ്രാപ്തഃ സ മുനിസത്തമഃ
വിശ്വാമിത്രന്റെ പുത്രന്മാരിൽ ശുനഃശേഫൻ മൂത്തവനായി അറിയപ്പെടുന്നു. ഭാർഗവൻ എന്ന മഹർഷി കൗശികൻമാരിൽ ഒരാളായി.
വിശ്വാമിത്രസ്യ പുത്രസ് തു ശുനഃശേഫോ ഽഭവത് കില ഹരിദശ്വസ്യ യജ്ഞേ തു പശുത്വേ വിനിയോജിതഃ
വിശ്വാമിത്രന്റെ പുത്രൻ ശുനഃശേഫൻ ആയിരുന്നു. ഹരിദശ്വന്റെ യാഗത്തിൽ അവൻ പശുവായി നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ടു.
ദേവൈര് ദത്തഃ ശുനഃശേഫോ വിശ്വാമിത്രായ വൈ പുനഃ ദേവൈര് ദത്തഃ സ വൈ യസ്മാദ് ദേവരാതസ് തതോ ഽഭവത്
ദേവന്മാർ ശുനഃശേഫനെ വീണ്ടും വിശ്വാമിത്രനു നൽകി. ദേവന്മാർ നൽകിയതുകൊണ്ടാണ് അവൻ ദേവരാതൻ എന്നായി അറിയപ്പെടുന്നത്.
ദേവരാതാദയഃ സപ്ത വിശ്വാമിത്രസ്യ വൈ സുതാഃ ദൃഷദ്വതീസുതശ് ചാപി വൈശ്വാമിത്രസ് തഥാഷ്ടകഃ
ദേവരാതനും മറ്റു ആറുപേരും ചേർന്ന് ഏഴുപേർ വിശ്വാമിത്രന്റെ പുത്രന്മാരാണ്. ദൃശ്യദ്വതിയുടെ പുത്രനും അഷ്ടകനും വൈശ്വാമിത്രന്മാരാണ്.
അഷ്ടകസ്യ സുതോ ലൌഹിഃ പ്രോക്തോ ജഹ്നുഗണോ മയാ അത ഊര്ധ്വം പ്രവക്ഷ്യാമി വംശമ് ആയോര് മഹാത്മനഃ
അഷ്ടകന്റെ പുത്രൻ ലൗഹി എന്നാണു പറയപ്പെടുന്നത്. ജഹ്നുവിന്റെ വംശവും ഞാൻ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ഇനി മഹാത്മാവായ ആയോയുടെ വംശം ഞാൻ വിവരിക്കും.
ആയോഃ പുത്രാശ് ച തേ പഞ്ച സര്വേ വീരാ മഹാരഥാഃ സ്വര്ഭാനുതനയായാം ച പ്രഭായാം ജജ്ഞിരേ നൃപാഃ
ആയോവിന് അഞ്ച് പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു, എല്ലാവരും വീരരും മഹാരഥികളും. സ്വർഭാനുവിന്റെ മകൾ പ്രഭയിൽ നിന്നാണ് അവർ ജനിച്ചത്.
നഹുഷഃ പ്രഥമം ജജ്ഞേ വൃദ്ധശര്മാ തതഃ പരമ് രമ്ഭോ രജിര് അനേനാശ് ച ത്രിഷു ലോകേഷു വിശ്രുതാഃ
നഹുഷൻ ആദ്യം ജനിച്ചു, പിന്നെ വൃദ്ധശർമ, തുടർന്ന് രംഭൻ, രജിയും അനേനനും, ഇവർ മൂന്നു ലോകത്തും പ്രശസ്തരാണ്.
രജിഃ പുത്രശതാനീഹ ജനയാമ് ആസ പഞ്ച വൈ രാജേയമ് ഇതി വിഖ്യാതം ക്ഷത്രമ് ഇന്ദ്രഭയാവഹമ്
രജിക്ക് ഇവിടെ അഞ്ചു നൂറ് പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു. ഈ രാജവംശം ഇന്ദ്രനു ഭയം ഉണ്ടാക്കുന്ന ക്ഷത്രം എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു.
യത്ര ദൈവാസുരേ യുദ്ധേ സമുത്പന്നേ സുദാരുണേ ദേവാശ് ചൈവാസുരാശ് ചൈവ പിതാമഹമ് അഥാബ്രുവന്
ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും തമ്മിൽ അത്യന്തം ഭയങ്കരമായ യുദ്ധം ആരംഭിച്ചപ്പോൾ, ഇരുവരും പിതാമഹനോടു സംസാരിച്ചു.
ആവയോര് ഭഗവന് യുദ്ധേ കോ വിജേതാ ഭവിഷ്യതി ബ്രൂഹി നഃ സര്വഭൂതേശ ശ്രോതുമ് ഇച്ഛാമ തത്ത്വതഃ
ഭഗവൻ, ഞങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള യുദ്ധത്തിൽ ആരാണ് ജയിക്കാൻ പോകുന്നത്? സർവ്വഭൂതങ്ങളുടെ അധിപനായോ, സത്യം ഞങ്ങൾക്കു പറയൂ, ഞങ്ങൾ അതു കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
യേഷാമ് അര്ഥായ സംഗ്രാമേ രജിര് ആത്തായുധഃ പ്രഭുഃ യോത്സ്യതേ തേ വിജേഷ്യന്തി ത്രീംല് ലോകാന് നാത്ര സംശയഃ
രാജി എന്ന മഹാബലശാലി ആയുധം എടുത്ത് യുദ്ധഭൂമിയിലേക്ക് ഇറങ്ങുന്നവരുടെ വേണ്ടി, അവര് മൂന്ന് ലോകവും ജയിക്കും; ഇതില് ഒരു സംശയവും ഇല്ല.
യതോ രജിര് ധൃതിസ് തത്ര ശ്രീശ് ച തത്ര യതോ ധൃതിഃ യതോ ധൃതിശ് ച ശ്രീശ് ചൈവ ധര്മസ് തത്ര ജയസ് തഥാ
രാജി എവിടെയുണ്ടോ അവിടെ ദൃഢനിശ്ചയം ഉണ്ടാകും; ദൃഢനിശ്ചയം ഉള്ളിടത്ത് ഐശ്വര്യവും ഉണ്ടാകും; ഈ രണ്ടും കൂടിയിടത്ത് ധര്മ്മവും വിജയവും ഉണ്ടാകും.
തേ ദേവാ ദാനവാഃ പ്രീതാ ദേവേനോക്താ രജിം തദാ അഭ്യയുര് ജയമ് ഇച്ഛന്തോ വൃണ്വാനാസ് തം നരര്ഷഭമ്
ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും ദൈവത്തിന്റെ ഉപദേശപ്രകാരം സന്തോഷത്തോടെ വിജയത്തിനായി രാജിയെ സമീപിച്ചു, അവനെ തിരഞ്ഞെടുത്തു.
സ ഹി സ്വര്ഭാനുദൌഹിത്രഃ പ്രഭായാം സമപദ്യത രാജാ പരമതേജസ്വീ സോമവംശവിവര്ധനഃ
സ്വര്ഭാനുവിന്റെ മകനായ രാജി, പ്രഭയില് ജനിച്ചവനും, അത്യന്തം തേജസ്സുള്ളവനും, ചന്ദ്രവംശത്തെ വളര്ത്തിയവനും ആയിരുന്നു.
തേ ഹൃഷ്ടമനസഃ സര്വേ രജിം വൈ ദേവദാനവാഃ ഊചുര് അസ്മജ്ജയായ ത്വം ഗൃഹാണ വരകാര്മുകമ്
ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും സന്തോഷത്തോടെ രാജിയെ നോക്കി പറഞ്ഞു: ഞങ്ങളുടെ വിജയത്തിനായി നീ ഈ ഉത്തമമായ വില്ല് എടുക്കണം.
അഥോവാച രജിസ് തത്ര തയോര് വൈ ദേവദൈത്യയോഃ അര്ഥജ്ഞഃ സ്വാര്ഥമ് ഉദ്ദിശ്യ യശഃ സ്വം ച പ്രകാശയന്
അപ്പോള് രാജി അവരുടെയൊക്കെ ഉദ്ദേശം മനസ്സിലാക്കി, തന്റെ ഗുണവും പ്രശസ്തിയും വെളിപ്പെടുത്തി, ദേവന്മാരോടും അസുരന്മാരോടും സംസാരിച്ചു.
യദി ദൈത്യഗണാന് സര്വാഞ് ജിത്വാ വീര്യേണ വാസവഃ ഇന്ദ്രോ ഭവാമി ധര്മേണ തതോ യോത്സ്യാമി സംയുഗേ
എന്റെ ശക്തിയാല് ഞാന് എല്ലാ അസുരരെ ജയിച്ചാല് മാത്രം, ധര്മ്മപാതത്തില് ഞാന് ഇന്ദ്രനാവും; അപ്പോഴാണ് ഞാന് യുദ്ധത്തിന് ഇറങ്ങുക.
ദേവാഃ പ്രഥമതോ വിപ്രാഃ പ്രതീയുര് ഹൃഷ്ടമാനസാഃ ഏവം യഥേഷ്ടം നൃപതേ കാമഃ സംപദ്യതാം തവ
ദേവന്മാര് സന്തോഷത്തോടെ ആദ്യം സമ്മതിച്ചു: രാജാവേ, നിനക്ക് ഇഷ്ടം പോലെ ആഗ്രഹം നിറവേറട്ടെ എന്ന് പറഞ്ഞു.
ശ്രുത്വാ സുരഗണാനാം തു വാക്യം രാജാ രജിസ് തദാ പപ്രച്ഛാസുരമുഖ്യാംസ് തു യഥാ ദേവാന് അപൃച്ഛത
ദേവഗണങ്ങളുടെ വാക്കുകള് കേട്ട രാജാവ് രാജി, അതുപോലെ തന്നെ അസുരന്മാരുടെ പ്രധാനികളോടും ചോദിച്ചു.
ദാനവാ ദര്പസംപൂര്ണാഃ സ്വാര്ഥമ് ഏവാവഗമ്യ ഹ പ്രത്യൂചുസ് തം നൃപവരം സാഭിമാനമ് ഇദം വചഃ
അസുരന്മാര് അഹങ്കാരത്തോടെ, തങ്ങളുടെ സ്വാര്ത്ഥം മാത്രം മനസ്സിലാക്കി, ആ മഹാരാജാവിനോട് അഭിമാനപൂര്വ്വം പറഞ്ഞു.
അസ്മാകമ് ഇന്ദ്രഃ പ്രഹ്രാദോ യസ്യാര്ഥേ വിജയാമഹേ അസ്മിംസ് തു സമരേ രാജംസ് തിഷ്ഠ ത്വം രാജസത്തമ
പ്രഹ്ലാദന് ഞങ്ങളുടെ ഇന്ദ്രനാണ്; അവനുവേണ്ടിയാണ് ഞങ്ങള് ജയം തേടുന്നത്. എന്നാല് ഈ യുദ്ധത്തില് രാജാവേ, നീ ഇവിടെ തന്നെ നില്ക്കണം.
സ തഥേതി ബ്രുവന്ന് ഏവ ദേവൈര് അപ്യ് അതിചോദിതഃ ഭവിഷ്യസീന്ദ്രോ ജിത്വൈനം ദേവൈര് ഉക്തസ് തു പാര്ഥിവഃ
'അങ്ങനെ തന്നെ' എന്ന് പറഞ്ഞ രാജാവിനെ ദേവന്മാര് കൂടുതല് പ്രേരിപ്പിച്ചു; 'അവനെ ജയിച്ചാല് നീ ഇന്ദ്രനാകും' എന്ന് ദേവന്മാര് പറഞ്ഞു.
ജഘാന ദാനവാന് സര്വാന് യേ ഽവധ്യാ വജ്രപാണിനഃ സ വിപ്രനഷ്ടാം ദേവാനാം പരമശ്രീഃ ശ്രിയം വശീ
വജ്രായുധധാരിക്ക് പോലും അജേയരായിരുന്ന എല്ലാ അസുരന്മാരെയും അവന് സംഹരിച്ചു; ദേവന്മാരുടെ നഷ്ടമായ മഹത്വം അവന് തിരികെ നല്കി.
നിഹത്യ ദാനവാന് സര്വാന് ആജഹാര രജിഃ പ്രഭുഃ തതോ രജിം മഹാവീര്യം ദേവൈഃ സഹ ശതക്രതുഃ
എല്ലാ അസുരന്മാരെയും സംഹരിച്ച ശേഷം മഹാബലശാലിയായ രാജി രാജ്യം പിടിച്ചു; പിന്നെ ദേവന്മാരോടൊപ്പം ഇന്ദ്രന് ആ മഹാവീര്യശാലിയായ രാജിയെ ആദരിച്ചു.
രജിപുത്രോ ഽഹമ് ഇത്യ് ഉക്ത്വാ പുനര് ഏവാബ്രവീദ് വചഃ ഇന്ദ്രോ ഽസി താത ദേവാനാം സര്വേഷാം നാത്ര സംശയഃ
'ഞാന് രാജിയുടെ മകനാണ്' എന്ന് പറഞ്ഞ്, അവന് വീണ്ടും പറഞ്ഞു: 'നീയാണ് ദേവന്മാരുടെ ഇന്ദ്രന്, പ്രിയനായവാ; ഇതില് ഒരു സംശയവും ഇല്ല.'
യസ്യാഹമ് ഇന്ദ്രഃ പുത്രസ് തേ ഖ്യാതിം യാസ്യാമി കര്മഭിഃ സ തു ശക്രവചഃ ശ്രുത്വാ വഞ്ചിതസ് തേന മായയാ
'ഞാന് നിന്റെ മകനായ ഇന്ദ്രനാണ്; എന്റെ കര്മ്മങ്ങള് കൊണ്ടു നിന്റെ പേര് പ്രശസ്തമാകും' എന്ന് ഇന്ദ്രന് പറഞ്ഞത് കേട്ട്, ആ വാക്കില് അവന് വഞ്ചിതനായി.
തഥൈവേത്യ് അബ്രവീദ് രാജാ പ്രീയമാണഃ ശതക്രതുമ് തസ്മിംസ് തു ദേവൈഃ സദൃശോ ദിവം പ്രാപ്തേ മഹീപതൌ
'അങ്ങനെ തന്നെ' എന്ന് സന്തോഷത്തോടെ രാജാവ് ഇന്ദ്രനോട് പറഞ്ഞു. ആ രാജാവ് സ്വര്ഗ്ഗത്തിലേക്ക് ചെന്നപ്പോള് ദേവന്മാരെപ്പോലെ ആയിരുന്നു.
ദായാദ്യമ് ഇന്ദ്രാദ് ആജഹ്രൂ രാജ്യം തത്തനയാ രജേഃ പഞ്ച പുത്രശതാന്യ് അസ്യ തദ് വൈ സ്ഥാനം ശതക്രതോഃ
രാജിയുടെ മക്കള് ഇന്ദ്രനില് നിന്ന് അവകാശമായി രാജ്യം ഏറ്റെടുത്തു; അവന് അഞ്ചു നൂറ് മക്കളുണ്ടായിരുന്നു; അതാണ് ഇന്ദ്രന്റെ സ്ഥാനം ആയി.