ഗൃഹം ഗച്ഛേതി മൌദ്ഗല്യോ വിഷ്ണുനോക്തസ് തതോ യയൌ ആശ്രമേ സ്വസ്യ സര്വര്ദ്ധിം ദൃഷ്ട്വാ ഋഷിര് അഭാഷത
'നിന്റെ വീട്ടിലേക്ക് പോകൂ' എന്ന് വിഷ്ണു പറഞ്ഞതോടെ മൗദ്ഗല്യൻ പോയി; തന്റെ ആശ്രമത്തിൽ സമൃദ്ധി കണ്ടു, ആ ഋഷി പറഞ്ഞു.
അഹോ ദാനപ്രഭാവോ ഽയമ് അഹോ വിഷ്ണോര് അനുസ്മൃതിഃ അഹോ ഗങ്ഗാപ്രഭാവശ് ച കൈര് വിചാര്യോ മഹാന് അയമ്
അഹോ, ഇതാണ് ദാനത്തിന്റെ ശക്തി! അഹോ, വിഷ്ണുവിനെ ഓർക്കുന്നതിന്റെ ഫലം! അഹോ, ഗംഗയുടെ ശക്തിയും! ഈ മഹത്വം ആരാൽ മനസ്സിലാക്കാനാകും?
മൌദ്ഗല്യോ ഭാര്യയാ സാര്ധം പുത്രൈഃ പൌത്രൈശ് ച ബന്ധുഭിഃ പിതൃഭ്യാം ബുഭുജേ ഭോഗാന് ഭുക്തിം മുക്തിമ് അവാപ ച
മൗദ്ഗല്യൻ ഭാര്യയോടൊപ്പം, മക്കളും മരുമക്കളും ബന്ധുക്കളും മാതാപിതാക്കളും കൂടെ, ആസ്വാദ്യങ്ങൾ അനുഭവിച്ചു, ആസ്വാദനവും മോക്ഷവും നേടി.
തതഃ പ്രഭൃതി തത് തീര്ഥം മൌദ്ഗല്യം വൈഷ്ണവം തഥാ തത്ര സ്നാനം ച ദാനം ച ഭുക്തിമുക്തിഫലപ്രദമ്
അതിനുശേഷം ആ തീർത്ഥം മൗദ്ഗല്യൻ്റെ വൈഷ്ണവ തീർത്ഥമായി; അവിടെ സ്നാനവും ദാനവും ആസ്വാദനത്തെയും മോക്ഷത്തെയും ഫലം നൽകുന്നു.
തത്ര ശ്രുതിഃ സ്മൃതിര് വാപി തീര്ഥസ്യ സ്യാത് കഥംചന തസ്യ വിഷ്ണുര് ഭവേത് പ്രീതഃ പാപൈര് മുക്തഃ സുഖീ ഭവേത്
വേദങ്ങളിലും സ്മൃതികളിലും ഒരിടത്ത് തീർത്ഥത്തെ കുറിച്ച് പറയപ്പെട്ടാൽ, അതു കേട്ടവരെ വിഷ്ണു സന്തോഷത്തോടെ അനുഗ്രഹിക്കും; അവർ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതരായി സന്തോഷത്തോടെ ജീവിക്കും.
ഏകാദശ സഹസ്രാണി തീര്ഥാനാം തീരയോര് ദ്വയോഃ സര്വാര്ഥദായിനാം തത്ര സ്നാനദാനജപാദിഭിഃ
ആരുവിനും ഇരുവശത്തും പതിനൊന്നായിരം തീർത്ഥങ്ങൾ ഉണ്ട്; അവയിൽ സ്നാനം ചെയ്യുന്നതും ദാനം ചെയ്യുന്നതും ജപം ചെയ്യുന്നതും മറ്റും ചെയ്താൽ എല്ലാ ഇഷ്ടഫലങ്ങളും ലഭിക്കും.
ലക്ഷ്മീതീര്ഥമ് ഇതി ഖ്യാതം സാക്ഷാല് ലക്ഷ്മീവിവര്ധനമ് അലക്ഷ്മീനാശനം പുണ്യമ് ആഖ്യാനം ശൃണു നാരദ
നാരദാ, 'ലക്ഷ്മീതീർത്ഥം' എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തമായ, നേരിട്ട് ഐശ്വര്യം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതും ദാരിദ്ര്യം നശിപ്പിക്കുന്നതുമായ, പുണ്യഫലമുള്ള ആ കഥ ഞാൻ പറയാം, കേൾക്കു.
സംവാദശ് ച പുരാ ത്വ് ആസീല് ലക്ഷ്മ്യാഃ പുത്ര ദരിദ്രയാ പരസ്പരവിരോധിന്യാവ് ഉഭേ വിശ്വം സമീയതുഃ
പണ്ടൊരിക്കൽ ലക്ഷ്മിക്കും അവളുടെ മകനായ ദാരിദ്ര്യത്തിനും തമ്മിൽ ഒരു സംവാദം ഉണ്ടായി; തമ്മിൽ വിരുദ്ധരായ ഇരുവരും ലോകം മുഴുവൻ സഞ്ചരിച്ചു.
താഭ്യാമ് അവ്യാപൃതം വസ്തു തന് നാസ്തി ഭുവനത്രയേ മമ ജ്യൈഷ്ഠ്യം മമ ജ്യൈഷ്ഠ്യമ് ഇത്യ് ഊചതുര് ഉഭേ മിഥഃ അഹം പൂര്വം സമുദ്ഭൂതാ ഇത്യ് ആഹ ശ്രിയമ് ഓജസാ
ഭൂമിയിലെ മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും ഇവർക്കു ബാധിക്കാത്തത് ഒന്നുമില്ല. ഇരുവരും തമ്മിൽ 'എനിക്ക് മുതുമയാണ്, എനിക്ക് മുതുമയാണ്' എന്ന് പറഞ്ഞു. ദാരിദ്ര്യം ശക്തിയായി ശ്രീയോട് പറഞ്ഞു: 'ഞാനാണ് ആദ്യം ജനിച്ചത്.'
കുലം ശീലം ജീവിതം വാ ദേഹിനാമ് അഹമ് ഏവ തു മയാ വിനാ ദേഹഭാജോ ജീവന്തോ ഽപി മൃതാ ഇവ
ദേഹമുള്ളവർക്കു കുടുംബവും ശീലവും ജീവനും ഞാൻ തന്നെയാണ്; എന്നെ കൂടാതെ ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവരും മരിച്ചവരുപോലെയാണ്.
ദരിദ്രയാ ച സാ പ്രോക്താ സര്വേഭ്യോ ഹ്യ് അധികാ ഹ്യ് അഹമ് മുക്തിര് മദാശ്രിതാ നിത്യം ദരിദ്രൈവം വചോ ഽബ്രവീത്
ദാരിദ്ര്യം പറഞ്ഞു: 'എല്ലാവരിലും ഞാൻ മേലാണ്; മോക്ഷം എപ്പോഴും എന്നെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു.' ഇങ്ങനെ ദാരിദ്ര്യം പറഞ്ഞു.
കാമഃ ക്രോധശ് ച ലോഭശ് ച മദോ മാത്സര്യമ് ഏവ ച യത്രാഹമ് അസ്മി തത്രൈതേ ന തിഷ്ഠന്തി കദാചന
എനിക്ക് ഉള്ളിടത്ത്, ആഗ്രഹം, കോപം, ലോഭം, അഹങ്കാരം, അസൂയ എന്നിവ ഒരിക്കലും നിലനിൽക്കില്ല.
ന ഭയോദ്ഭൂതിര് ഉന്മാദ ഈര്ഷ്യാ ഉദ്ധതവൃത്തിതാ യത്രാഹമ് അസ്മി തത്രൈതേ ന തിഷ്ഠന്തി കദാചന
എനിക്ക് ഉള്ളിടത്ത്, ഭയം, ഭ്രാന്ത്, അസൂയ, അഹങ്കാരപൂർവമായ പെരുമാറ്റം എന്നിവ ഒരിക്കലും ഉണ്ടാകില്ല.
ദരിദ്രായാ വചഃ ശ്രുത്വാ ലക്ഷ്മീസ് താം പ്രത്യഭാഷത
ദാരിദ്ര്യത്തിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ലക്ഷ്മി അവളോട് മറുപടി പറഞ്ഞു.
അലംകൃതോ മയാ ജന്തുഃ സര്വോ ഭവതി പൂജിതഃ നിര്ധനഃ ശിവതുല്യോ ഽപി സര്വൈര് അപ്യ് അഭിഭൂയതേ
എന്റെ അനുഗ്രഹം ലഭിച്ചവൻ എല്ലാവരുടെയും ആദരവും ലഭിക്കും; ദാരിദ്ര്യൻ ശിവനുപോലെയായാലും എല്ലാവരും അവനെ അവഗണിക്കും.
ദേഹീതി വചനദ്വാരാ ദേഹസ്ഥാഃ പഞ്ച ദേവതാഃ സദ്യോ നിര്ഗത്യ ഗച്ഛന്തി ധീശ്രീഹ്രീശാന്തികീര്തയഃ
'ദേഹം' എന്ന വാക്ക് ഉച്ചരിച്ചാൽ, ദേഹത്തിൽ പാർക്കുന്ന ബുദ്ധി, ഐശ്വര്യം, ലജ്ജ, ശാന്തി, കീർത്തി എന്നിങ്ങനെയുള്ള അഞ്ചു ദേവതകളും ഉടനടി വിട്ടുപോകും.
താവദ് ഗുണാ ഗുരുത്വം ച യാവന് നാര്ഥയതേ പരമ് അര്ഥീ ചേത് പുരുഷോ ജാതഃ ക്വ ഗുണാഃ ക്വ ച ഗൌരവമ്
ഒരു മനുഷ്യൻ സമ്പത്ത് ആഗ്രഹിക്കാത്തവരെ അവനിൽ ഗുണങ്ങളും മാനവും നിലനിൽക്കും; എന്നാൽ സമ്പത്ത് ആഗ്രഹിച്ചാൽ, അവന്റെ ഗുണങ്ങളും മാനവും എവിടെയാണ്?
താവത് സര്വോത്തമോ ജന്തുസ് താവത് സര്വഗുണാലയഃ നമസ്യഃ സര്വലോകാനാം യാവന് നാര്ഥയതേ പരമ്
സമ്പത്ത് ആഗ്രഹിക്കാത്തവരെ, ആ ജീവി എല്ലാവരിലും ശ്രേഷ്ഠനും എല്ലാ ഗുണങ്ങളുടെയും ആസ്ഥാനവുമാണ്; എല്ലാ ലോകങ്ങളും അവനെ വന്ദിക്കും.
കഷ്ടമ് ഏതന് മഹാപാപം നിര്ധനത്വം ശരീരിണാമ് ന മാനയതി നോ വക്തി ന സ്പൃശത്യ് അധനം ജനഃ
ദാരിദ്ര്യം ദേഹമുള്ളവർക്കു വലിയ ദു:ഖവും മഹാപാപവുമാണ്; ദരിദ്രനെ ആരും ആദരിക്കുകയുമില്ല, സംസാരിക്കുകയുമില്ല, സ്പർശിക്കുകയുമില്ല.
അഹമ് ഏവ തതഃ ശ്രേഷ്ഠാ ദരിദ്രേ ശൃണു മേ വചഃ
അതുകൊണ്ട് ഞാൻ തന്നെയാണ് ശ്രേഷ്ഠ; ദാരിദ്ര്യത്തെക്കുറിച്ച് എന്റെ വാക്കുകൾ കേൾക്കു.
തല് ലക്ഷ്മീവചനം ശ്രുത്വാ ദരിദ്രാ വാക്യമ് അബ്രവീത്
ലക്ഷ്മിയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടു ദാരിദ്ര്യം മറുപടി പറഞ്ഞു.
വക്തും ന ലക്ഷ്മീര് ജ്യേഷ്ഠാഹമ് ഇതി വൈ ലജ്ജസേ മുഹുഃ പാപേഷു രമസേ നിത്യം വിഹായ പുരുഷോത്തമമ്
'ഞാനാണ് മുതിർന്നവൾ' എന്ന് പറയാൻ നീ എപ്പോഴും ലജ്ജിക്കുന്നു; നീ പാപങ്ങളിൽ സന്തോഷിക്കുന്നവളാണ്, പരമപുരുഷനെ ഉപേക്ഷിച്ച്.
വിശ്വസ്തവഞ്ചകാ നിത്യം ഭവതീ ശ്ലാഘസേ കഥമ് സുഖം ന താദൃക് ത്വത്പ്രാപ്തൌ പശ്ചാത്താപോ യഥാ ഗുരുഃ
വിശ്വാസമുള്ളവരെ നീ എപ്പോഴും വഞ്ചിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. അതിനുശേഷം നീ അതിനെക്കുറിച്ച് വളരെയധികം പ്രശംസിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. നിന്നെ നേടുന്നതിൽ യാതൊരു സന്തോഷവും ഇല്ല, ഗുരുവിനെപ്പോലെ പിന്നീടു മാത്രം പശ്ചാത്താപം മാത്രം ബാക്കിയാവുന്നു.
ന തഥാ ജായതേ പുംസാം സുരയാ ദാരുണോ മദഃ ത്വത്സംനിധാനമാത്രേണ യഥാ വൈ വിദുഷാമ് അപി
മദ്യം കുടിച്ചാൽ പുരുഷന്മാർക്ക് ഉണ്ടാകുന്ന മദം അത്ര കഠിനമല്ല, നീ അടുത്ത് വരുമ്പോൾ പോലും, പണ്ഡിതന്മാർക്കിടയിലും ഉണ്ടാകുന്ന അഹങ്കാരം അതിനേക്കാൾ ശക്തമാണ്.
സദൈവ രമസേ ലക്ഷ്മീഃ പ്രായസ് ത്വം പാപകാരിഷു അഹം വസാമി യോഗ്യേഷു ധര്മശീലേഷു സര്വദാ
ലക്ഷ്മി, നീ എപ്പോഴും പാപം ചെയ്യുന്നവരോടാണ് കൂടുതൽ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നത്. എന്നാൽ ഞാൻ സദാ യോഗ്യരായ, ധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ചവരോടാണ് വസിക്കുന്നത്.
ശിവവിഷ്ണ്വനുരക്തേഷു കൃതജ്ഞേഷു മഹത്സു ച സദാചാരേഷു ശാന്തേഷു ഗുരുസേവോദ്യതേഷു ച
ശിവനും വിഷ്ണുവിനും ഭക്തിയുള്ളവരോടും, കൃതജ്ഞരോടും, മഹാന്മാരോടും, നല്ല പെരുമാറ്റമുള്ളവരോടും, സമാധാനമുള്ളവരോടും, ഗുരുവിനെ സേവിക്കാൻ താൽപര്യമുള്ളവരോടും ഞാൻ സദാ കൂടെയുണ്ട്.
സത്സു വിദ്വത്സു ശൂരേഷു കൃതബുദ്ധിഷു സാധുഷു നിവസാമി സദാ ലക്ഷ്മീസ് തസ്മാജ് ജ്യൈഷ്ഠ്യം മയി സ്ഥിതമ്
സദാ സന്മാർഗ്ഗികളോടും, പണ്ഡിതന്മാരോടും, ധൈര്യശാലികളോടും, ഉറച്ച മനസ്സുള്ളവരോടും, നല്ലവരോടും ഞാൻ വസിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ്, ലക്ഷ്മി, മുതിർന്നത്വം എനിക്ക് ഉണ്ടാകുന്നത്.
ബ്രാഹ്മണേഷു ശുചിഷ്മത്സു വ്രതചാരിഷു ഭിക്ഷുഷു നിര്ഭയേഷു വസിഷ്യാമി ലക്ഷ്മീസ് ത്വം ശൃണു തേ സ്ഥിതിമ്
ശുദ്ധരായ ബ്രാഹ്മണന്മാരോടും, വ്രതം പാലിക്കുന്നവരോടും, ഭിക്ഷാടന ജീവിതം നയിക്കുന്നവരോടും, ഭയമില്ലാത്തവരോടും ഞാൻ വസിക്കുന്നു. ലക്ഷ്മി, നിന്റെ സ്ഥാനം നീ കേൾക്കു.
രാജവര്തിഷു പാപേഷു നിഷ്ഠുരേഷു ഖലേഷു ച പിശുനേഷു ച ലുബ്ധേഷു വികൃതേഷു ശഠേഷു ച
രാജാവിനോടു ചേർന്ന് ജീവിക്കുന്നവരോടും, പാപികളോടും, ക്രൂരരോടും, ദുഷ്ടരോടും, പിശുനരോടും, ലോഭികളോടും, വിചിത്രരോടും, വഞ്ചകരോടും നീ കൂടെയുണ്ട്.
അനാര്യേഷു കൃതഘ്നേഷു ധര്മഘാതിഷു സര്വദാ മിത്രദ്രോഹിഷ്വ് അനിഷ്ടേഷു ഭഗ്നചിത്തേഷു വര്തസേ
അനാര്യരോടും, കൃതഘ്നരോടും, ധർമ്മം ലംഘിക്കുന്നവരോടും, സ്നേഹിതരെ വഞ്ചിക്കുന്നവരോടും, ഇഷ്ടമില്ലാത്തവരോടും, മനസ്സുതകർന്നവരോടും നീ വസിക്കുന്നു.