ഭക്ത്യാ മുക്തിഃ സര്വപൂജ്യാ താമ് ഇച്ഛേയം ജഗന്മയ
ഭക്തിയിലൂടെ ലഭിക്കുന്ന മോക്ഷം എല്ലാവരും ആദരിക്കുന്നതാണ്; ലോകത്തിന്റെ സാരമായ ഞാനത് ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
ഏതദ് ഏവാന്തരം ബ്രഹ്മന് ദീയതേ മാമ് അനുസ്മരന് ബ്രാഹ്മണായാഥവാര്ഥിഭ്യസ് തദ് ഏവാക്ഷയതാം വ്രജേത്
ബ്രഹ്മനേ, ഈ രഹസ്യം തന്നെയാണ് നൽകുന്നത്: എന്നെ ഓർക്കുന്നവർക്ക്, ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കും ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്കും ഇത് തന്നാൽ അതു നശിക്കാതെ നിലനിൽക്കും.
മാമ് അധ്യാത്വാഥ യദ് ദദ്യാത് തത് തന്മാത്രഫലപ്രദമ് തത് പുനര് ദത്തമ് ഏവേഹ ന ഭോഗായാത്ര കല്പതേ
എന്നെ ധ്യാനിച്ച് എന്ത് നൽകിയാലും അതിന് അതിന്റെ ഫലം മാത്രം ലഭിക്കും; ഇവിടെ നൽകിയതൊന്നും ആസ്വാദനത്തിനായി അല്ല.
തസ്മാദ് ദേഹി മഹാബുദ്ധേ ഭോജ്യം കിംചിന് മമ ധ്രുവമ് അഥവാ വിപ്രമുഖ്യായ ഗൌതമീതീരമ് ആശ്രിതഃ
അതിനാൽ, മഹാമനസ്സുള്ളവനേ, എനിക്ക് കുറച്ച് ഭക്ഷണം കൊടുക്കൂ, അല്ലെങ്കിൽ ഗൗതമിയുടെ തീരത്ത് അഭയം പ്രാപിച്ച പ്രധാന ബ്രാഹ്മണന് കൊടുക്കൂ.
മൌദ്ഗല്യഃ പ്രാഹ തം വിഷ്ണും ദേയം മമ ന വിദ്യതേ നാന്യത് കിംചന ദേഹാദി യത് തത് ത്വയി സമര്പിതമ്
മൗദ്ഗല്യൻ വിഷ്ണുവിനോട് പറഞ്ഞു: 'എനിക്ക് നൽകാൻ ഒന്നുമില്ല; ശരീരവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതൊക്കെയും ഞാൻ നേരത്തെ തന്നെ നിനക്കു സമർപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.'
തതോ വിഷ്ണുര് ഗരുത്മന്തം പ്രാഹ ശീഘ്രം ജഗത്പതിഃ ഇഹാനയസ്വ കണിശം മമായം ചാര്പയിഷ്യതി
അതിനുശേഷം ലോകനാഥനായ വിഷ്ണു ഗരുഡനോട് പറഞ്ഞു: 'വേഗത്തിൽ കണിശനെ ഇവിടെ കൊണ്ടുവരിക; അവൻ ഇത് എനിക്ക് സമർപ്പിക്കും.'
തതോ യോഗ്യാന് അയം ഭോഗാന് പ്രാപ്സ്യതേ മനസഃ പ്രിയാന് ആകര്ണ്യ സ്വാമിനാദിഷ്ടം തഥാ ചക്രേ സ പക്ഷിരാട്
അതിനുശേഷം അവൻ മനസ്സിന് ഇഷ്ടമായ യോഗ്യമായ ആസ്വാദ്യങ്ങൾ നേടും; സ്വാമിയുടെ കല്പന കേട്ട പക്ഷിരാജാവ് അതുപോലെ ചെയ്തു.
വിഷ്ണുഹസ്തേ കണാന് പ്രാദാത് സ മൌദ്ഗല്യോ യതവ്രതഃ ഏതസ്മിന്ന് അന്തരേ വിഷ്ണുര് വിശ്വകര്മാണമ് അബ്രവീത്
മൗദ്ഗല്യൻ, വ്രതത്തിൽ ഉറച്ചവൻ, വിഷ്ണുവിന്റെ കൈയിൽ ധാന്യങ്ങൾ നൽകി; അതിനിടയിൽ വിഷ്ണു വിശ്വകർമ്മനോട് പറഞ്ഞു.
യാവച് ചാസ്യ കുലേ സപ്ത പുരുഷാസ് താവദ് ഏവ തു ഭവിതാരോ മഹാബുദ്ധേ താവത് കാമാ മനീഷിതാഃ ഗാവോ ഹിരണ്യം ധാന്യാനി വസ്ത്രാണ്യ് ആഭരണാനി ച
അവന്റെ കുടുംബത്തിൽ ഏഴു പേർ ഉണ്ടാകുന്നവരെ, മഹാമനസ്സുള്ളവനേ, അവർ നിലനിൽക്കും; ആ കാലം മുഴുവൻ ആഗ്രഹിച്ച ആനന്ദങ്ങൾ — പശുക്കൾ, പൊന്നു, ധാന്യങ്ങൾ, വസ്ത്രങ്ങൾ, ആഭരണങ്ങൾ — അവർക്കു ലഭിക്കും.
യച് ച കിംചിന് മനഃപ്രീത്യൈ ലോകേ ഭവതി ഭൂഷണമ് തത് സര്വമ് ആപ മൌദ്ഗല്യോ വിഷ്ണുഗങ്ഗാപ്രഭാവതഃ
ലോകത്തിൽ മനസ്സിന് സന്തോഷം നൽകുന്ന ആഭരണങ്ങൾ എന്തൊക്കെയോ അതൊക്കെയും, വിഷ്ണുവിന്റെയും ഗംഗയുടെ ശക്തിയാലാണ് മൗദ്ഗല്യൻ നേടിയത്.
ഗൃഹം ഗച്ഛേതി മൌദ്ഗല്യോ വിഷ്ണുനോക്തസ് തതോ യയൌ ആശ്രമേ സ്വസ്യ സര്വര്ദ്ധിം ദൃഷ്ട്വാ ഋഷിര് അഭാഷത
'നിന്റെ വീട്ടിലേക്ക് പോകൂ' എന്ന് വിഷ്ണു പറഞ്ഞതോടെ മൗദ്ഗല്യൻ പോയി; തന്റെ ആശ്രമത്തിൽ സമൃദ്ധി കണ്ടു, ആ ഋഷി പറഞ്ഞു.
അഹോ ദാനപ്രഭാവോ ഽയമ് അഹോ വിഷ്ണോര് അനുസ്മൃതിഃ അഹോ ഗങ്ഗാപ്രഭാവശ് ച കൈര് വിചാര്യോ മഹാന് അയമ്
അഹോ, ഇതാണ് ദാനത്തിന്റെ ശക്തി! അഹോ, വിഷ്ണുവിനെ ഓർക്കുന്നതിന്റെ ഫലം! അഹോ, ഗംഗയുടെ ശക്തിയും! ഈ മഹത്വം ആരാൽ മനസ്സിലാക്കാനാകും?
മൌദ്ഗല്യോ ഭാര്യയാ സാര്ധം പുത്രൈഃ പൌത്രൈശ് ച ബന്ധുഭിഃ പിതൃഭ്യാം ബുഭുജേ ഭോഗാന് ഭുക്തിം മുക്തിമ് അവാപ ച
മൗദ്ഗല്യൻ ഭാര്യയോടൊപ്പം, മക്കളും മരുമക്കളും ബന്ധുക്കളും മാതാപിതാക്കളും കൂടെ, ആസ്വാദ്യങ്ങൾ അനുഭവിച്ചു, ആസ്വാദനവും മോക്ഷവും നേടി.
തതഃ പ്രഭൃതി തത് തീര്ഥം മൌദ്ഗല്യം വൈഷ്ണവം തഥാ തത്ര സ്നാനം ച ദാനം ച ഭുക്തിമുക്തിഫലപ്രദമ്
അതിനുശേഷം ആ തീർത്ഥം മൗദ്ഗല്യൻ്റെ വൈഷ്ണവ തീർത്ഥമായി; അവിടെ സ്നാനവും ദാനവും ആസ്വാദനത്തെയും മോക്ഷത്തെയും ഫലം നൽകുന്നു.
തത്ര ശ്രുതിഃ സ്മൃതിര് വാപി തീര്ഥസ്യ സ്യാത് കഥംചന തസ്യ വിഷ്ണുര് ഭവേത് പ്രീതഃ പാപൈര് മുക്തഃ സുഖീ ഭവേത്
വേദങ്ങളിലും സ്മൃതികളിലും ഒരിടത്ത് തീർത്ഥത്തെ കുറിച്ച് പറയപ്പെട്ടാൽ, അതു കേട്ടവരെ വിഷ്ണു സന്തോഷത്തോടെ അനുഗ്രഹിക്കും; അവർ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതരായി സന്തോഷത്തോടെ ജീവിക്കും.
ഏകാദശ സഹസ്രാണി തീര്ഥാനാം തീരയോര് ദ്വയോഃ സര്വാര്ഥദായിനാം തത്ര സ്നാനദാനജപാദിഭിഃ
ആരുവിനും ഇരുവശത്തും പതിനൊന്നായിരം തീർത്ഥങ്ങൾ ഉണ്ട്; അവയിൽ സ്നാനം ചെയ്യുന്നതും ദാനം ചെയ്യുന്നതും ജപം ചെയ്യുന്നതും മറ്റും ചെയ്താൽ എല്ലാ ഇഷ്ടഫലങ്ങളും ലഭിക്കും.
ലക്ഷ്മീതീര്ഥമ് ഇതി ഖ്യാതം സാക്ഷാല് ലക്ഷ്മീവിവര്ധനമ് അലക്ഷ്മീനാശനം പുണ്യമ് ആഖ്യാനം ശൃണു നാരദ
നാരദാ, 'ലക്ഷ്മീതീർത്ഥം' എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തമായ, നേരിട്ട് ഐശ്വര്യം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതും ദാരിദ്ര്യം നശിപ്പിക്കുന്നതുമായ, പുണ്യഫലമുള്ള ആ കഥ ഞാൻ പറയാം, കേൾക്കു.
സംവാദശ് ച പുരാ ത്വ് ആസീല് ലക്ഷ്മ്യാഃ പുത്ര ദരിദ്രയാ പരസ്പരവിരോധിന്യാവ് ഉഭേ വിശ്വം സമീയതുഃ
പണ്ടൊരിക്കൽ ലക്ഷ്മിക്കും അവളുടെ മകനായ ദാരിദ്ര്യത്തിനും തമ്മിൽ ഒരു സംവാദം ഉണ്ടായി; തമ്മിൽ വിരുദ്ധരായ ഇരുവരും ലോകം മുഴുവൻ സഞ്ചരിച്ചു.
താഭ്യാമ് അവ്യാപൃതം വസ്തു തന് നാസ്തി ഭുവനത്രയേ മമ ജ്യൈഷ്ഠ്യം മമ ജ്യൈഷ്ഠ്യമ് ഇത്യ് ഊചതുര് ഉഭേ മിഥഃ അഹം പൂര്വം സമുദ്ഭൂതാ ഇത്യ് ആഹ ശ്രിയമ് ഓജസാ
ഭൂമിയിലെ മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും ഇവർക്കു ബാധിക്കാത്തത് ഒന്നുമില്ല. ഇരുവരും തമ്മിൽ 'എനിക്ക് മുതുമയാണ്, എനിക്ക് മുതുമയാണ്' എന്ന് പറഞ്ഞു. ദാരിദ്ര്യം ശക്തിയായി ശ്രീയോട് പറഞ്ഞു: 'ഞാനാണ് ആദ്യം ജനിച്ചത്.'
കുലം ശീലം ജീവിതം വാ ദേഹിനാമ് അഹമ് ഏവ തു മയാ വിനാ ദേഹഭാജോ ജീവന്തോ ഽപി മൃതാ ഇവ
ദേഹമുള്ളവർക്കു കുടുംബവും ശീലവും ജീവനും ഞാൻ തന്നെയാണ്; എന്നെ കൂടാതെ ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവരും മരിച്ചവരുപോലെയാണ്.
ദരിദ്രയാ ച സാ പ്രോക്താ സര്വേഭ്യോ ഹ്യ് അധികാ ഹ്യ് അഹമ് മുക്തിര് മദാശ്രിതാ നിത്യം ദരിദ്രൈവം വചോ ഽബ്രവീത്
ദാരിദ്ര്യം പറഞ്ഞു: 'എല്ലാവരിലും ഞാൻ മേലാണ്; മോക്ഷം എപ്പോഴും എന്നെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു.' ഇങ്ങനെ ദാരിദ്ര്യം പറഞ്ഞു.
കാമഃ ക്രോധശ് ച ലോഭശ് ച മദോ മാത്സര്യമ് ഏവ ച യത്രാഹമ് അസ്മി തത്രൈതേ ന തിഷ്ഠന്തി കദാചന
എനിക്ക് ഉള്ളിടത്ത്, ആഗ്രഹം, കോപം, ലോഭം, അഹങ്കാരം, അസൂയ എന്നിവ ഒരിക്കലും നിലനിൽക്കില്ല.
ന ഭയോദ്ഭൂതിര് ഉന്മാദ ഈര്ഷ്യാ ഉദ്ധതവൃത്തിതാ യത്രാഹമ് അസ്മി തത്രൈതേ ന തിഷ്ഠന്തി കദാചന
എനിക്ക് ഉള്ളിടത്ത്, ഭയം, ഭ്രാന്ത്, അസൂയ, അഹങ്കാരപൂർവമായ പെരുമാറ്റം എന്നിവ ഒരിക്കലും ഉണ്ടാകില്ല.
ദരിദ്രായാ വചഃ ശ്രുത്വാ ലക്ഷ്മീസ് താം പ്രത്യഭാഷത
ദാരിദ്ര്യത്തിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ലക്ഷ്മി അവളോട് മറുപടി പറഞ്ഞു.
അലംകൃതോ മയാ ജന്തുഃ സര്വോ ഭവതി പൂജിതഃ നിര്ധനഃ ശിവതുല്യോ ഽപി സര്വൈര് അപ്യ് അഭിഭൂയതേ
എന്റെ അനുഗ്രഹം ലഭിച്ചവൻ എല്ലാവരുടെയും ആദരവും ലഭിക്കും; ദാരിദ്ര്യൻ ശിവനുപോലെയായാലും എല്ലാവരും അവനെ അവഗണിക്കും.
ദേഹീതി വചനദ്വാരാ ദേഹസ്ഥാഃ പഞ്ച ദേവതാഃ സദ്യോ നിര്ഗത്യ ഗച്ഛന്തി ധീശ്രീഹ്രീശാന്തികീര്തയഃ
'ദേഹം' എന്ന വാക്ക് ഉച്ചരിച്ചാൽ, ദേഹത്തിൽ പാർക്കുന്ന ബുദ്ധി, ഐശ്വര്യം, ലജ്ജ, ശാന്തി, കീർത്തി എന്നിങ്ങനെയുള്ള അഞ്ചു ദേവതകളും ഉടനടി വിട്ടുപോകും.
താവദ് ഗുണാ ഗുരുത്വം ച യാവന് നാര്ഥയതേ പരമ് അര്ഥീ ചേത് പുരുഷോ ജാതഃ ക്വ ഗുണാഃ ക്വ ച ഗൌരവമ്
ഒരു മനുഷ്യൻ സമ്പത്ത് ആഗ്രഹിക്കാത്തവരെ അവനിൽ ഗുണങ്ങളും മാനവും നിലനിൽക്കും; എന്നാൽ സമ്പത്ത് ആഗ്രഹിച്ചാൽ, അവന്റെ ഗുണങ്ങളും മാനവും എവിടെയാണ്?
താവത് സര്വോത്തമോ ജന്തുസ് താവത് സര്വഗുണാലയഃ നമസ്യഃ സര്വലോകാനാം യാവന് നാര്ഥയതേ പരമ്
സമ്പത്ത് ആഗ്രഹിക്കാത്തവരെ, ആ ജീവി എല്ലാവരിലും ശ്രേഷ്ഠനും എല്ലാ ഗുണങ്ങളുടെയും ആസ്ഥാനവുമാണ്; എല്ലാ ലോകങ്ങളും അവനെ വന്ദിക്കും.
കഷ്ടമ് ഏതന് മഹാപാപം നിര്ധനത്വം ശരീരിണാമ് ന മാനയതി നോ വക്തി ന സ്പൃശത്യ് അധനം ജനഃ
ദാരിദ്ര്യം ദേഹമുള്ളവർക്കു വലിയ ദു:ഖവും മഹാപാപവുമാണ്; ദരിദ്രനെ ആരും ആദരിക്കുകയുമില്ല, സംസാരിക്കുകയുമില്ല, സ്പർശിക്കുകയുമില്ല.
അഹമ് ഏവ തതഃ ശ്രേഷ്ഠാ ദരിദ്രേ ശൃണു മേ വചഃ
അതുകൊണ്ട് ഞാൻ തന്നെയാണ് ശ്രേഷ്ഠ; ദാരിദ്ര്യത്തെക്കുറിച്ച് എന്റെ വാക്കുകൾ കേൾക്കു.