ഏതദ് ആകര്ണ്യ സ ഋഷിഃ പരം സംതോഷമ് ആഗതഃ പാണാവ് ആദായ ഗങ്ഗായാഃ സലിലാമൃതമ് ആദരാത്
ഇത് കേട്ട് ആ മഹർഷി അത്യന്തം സന്തോഷിച്ചു, ആദരവോടെ ഗംഗാവെള്ളം കൈയിൽ എടുത്തു.
തേനാകരോദ് ഋഷീ രക്ഷോ ഹ്യ് അഭിഷിക്തം തദാ മഖേ പുനശ് ച യൂപേ ച പശാവ് ഋത്വിക്ഷു മഖമണ്ഡലേ
അത് കൊണ്ട് മഹർഷി ആ രാക്ഷസനെ യാഗത്തിൽ അഭിഷേകം ചെയ്തു; പിന്നെ യൂപത്തിലും, പശുക്കളിലും, ഋത്വിക്മാരിലും, യാഗമണ്ഡലത്തിലും വീണ്ടും അഭിഷേകം ചെയ്തു.
സര്വമ് ഏവാഭവച് ഛുക്ലമ് അഭിഷേകാന് മഹാത്മനഃ തദ് രക്ഷോ ഽപി തദാ ശുക്ലോ ഭൂത്വോത്പന്നോ മഹാബലഃ
മഹാത്മാവിന്റെ അഭിഷേകത്താൽ എല്ലാം വെളുത്തു. അപ്പോൾ ആ രാക്ഷസനും വെളുപ്പായി, വലിയ ശക്തിയോടെ പുനർജനിച്ചു.
യഃ പുരാ കൃഷ്ണരൂപോ ഽഭൂത് സ തു ശുക്ലോ ഽഭവത് ക്ഷണാത് യജ്ഞം സര്വം സമാപ്യാഥ ഭരദ്വാജഃ പ്രതാപവാന്
മുമ്പ് കറുപ്പായിരുന്നവൻ അതിനൊടുവിൽ വെളുപ്പായി. യാഗം മുഴുവനും പൂർത്തിയാക്കി ഭരദ്വാജൻ, മഹാശക്തിയോടെ, യാത്രയായി.
ഋത്വിജോ ഽപി വിസൃജ്യാഥ യൂപം ഗങ്ഗോദകേ ഽക്ഷിപത് ഗങ്ഗാമധ്യേ തദ് ധി യൂപമ് അദ്യാപ്യ് ആസ്തേ മഹാമതേ
പൂജാരികളും വിട്ടയച്ച ശേഷം, യജ്ഞകഠ്ഠിയെ ഗംഗാനദിയിലെ വെള്ളത്തിലേക്ക് എറിഞ്ഞു. മഹാമനസ്സുള്ളവനേ, ആ കഠ്ഠി ഇന്നും ഗംഗയുടെ നടുവിൽ നിലനിൽക്കുന്നു.
അഭിഷിക്തം ചാമൃതേന അഭിജ്ഞാനം തു തന് മഹത് തത്ര തീര്ഥേ പുനാ രക്ഷോ ഭരദ്വാജമ് ഉവാച ഹ
അത് അമൃതം ഒഴിച്ച് ശുദ്ധീകരിച്ചിരുന്നു. അതിന്റെ പ്രത്യേകത വളരെ വലിയതാണ്. ആ തിരുത്തിൽ വീണ്ടും ആ അസുരൻ ഭരദ്വാജനോട് പറഞ്ഞു.
അഹം യാമി ഭരദ്വാജ കൃതഃ ശുക്ലസ് ത്വയാ പുനഃ തസ്മാത് തവാത്ര തീര്ഥേ യേ സ്നാനദാനാദിപൂജനമ്
ഭരദ്വാജാ, ഞാൻ പോകുന്നു; നീ വീണ്ടും യജ്ഞം പൂർത്തിയാക്കി. അതുകൊണ്ട് ഈ തിരുത്തിൽ, ഇവിടെ കുളിക്കുകയും ദാനം ചെയ്യുകയും പൂജയും നടത്തുകയും ചെയ്യുന്നവർക്ക്—
കുര്യുസ് തേഷാമ് അഭീഷ്ടാനി ഭവേയുര് യത് ഫലം മഖേ സ്മരണാദ് അപി പാപാനി നാശം യാന്തു സദാ മുനേ
—അവർക്ക് യജ്ഞഫലമായി ആഗ്രഹിക്കുന്നതെല്ലാം ലഭിക്കും. സ്മരണയാൽ പോലും, മഹർഷേ, പാപങ്ങൾ എല്ലായ്പ്പോഴും നശിക്കും.
തതഃ പ്രഭൃതി തത് തീര്ഥം ശുക്ലതീര്ഥമ് ഇതി സ്മൃതമ് ഗൌതമ്യാം ദണ്ഡകാരണ്യേ സ്വര്ഗദ്വാരമ് അപാവൃതമ്
അത് മുതൽ ആ തിരുത്ത് ശുക്ലതിരുത്ത് എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. ഗൗതമീനദിയിലും ദണ്ഡകാരണ്യത്തിലും സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്കുള്ള വാതിൽ തുറന്നിരിക്കുന്നു.
ഉഭയോസ് തീരയോഃ സപ്ത സഹസ്രാണ്യ് അപരാണി ച തീര്ഥാനാം മുനിശാര്ദൂല സര്വസിദ്ധിപ്രദായിനാമ്
രണ്ടു കരകളിലും, മഹർഷിശ്രേഷ്ഠാ, ഏഴായിരം തിരുത്തുകൾ കൂടി ഉണ്ട്. അവയെല്ലാം സമ്പൂർണ്ണ സിദ്ധികൾ നൽകുന്നു.
ചക്രതീര്ഥമ് ഇതി ഖ്യാതം സ്മരണാത് പാപനാശനമ് തസ്യ പ്രഭാവം വക്ഷ്യാമി ശൃണു യത്നേന നാരദ
ചക്രതിരുത്ത് എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ഈ സ്ഥലം, സ്മരണയാൽ പോലും പാപങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്നു. അതിന്റെ മഹിമ ഞാൻ പറയാം, ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ നാരദാ.
ഋഷയഃ സപ്ത വിഖ്യാതാ വസിഷ്ഠപ്രമുഖാ മുനേ ഗൌതമ്യാസ് തീരമ് ആശ്രിത്യ സത്ത്രയജ്ഞമ് ഉപാസതേ
വസിഷ്ഠൻമാർ മുന്നിൽ നിൽക്കുന്ന ഏഴു പ്രശസ്തരായ ഋഷിമാർ, ഗൗതമീനദിയുടെ കരയിൽ വസിച്ച്, യജ്ഞം നടത്തുന്നു.
തത്ര വിഘ്ന ഉപക്രാന്തേ രക്ഷോഭിര് അതിഭീഷണേ മാമ് അഭ്യേത്യാഥ മുനയോ രക്ഷഃകൃത്യം ന്യവേദയന്
അവിടെ ഭയങ്കരമായ അസുരന്മാർ തടസ്സം സൃഷ്ടിച്ചപ്പോൾ, ആ ഋഷിമാർ എന്റെ അടുത്ത് വന്ന് അസുരഭയം അറിയിപ്പിച്ചു.
തദാഹം പ്രമദാരൂപം മായയാസൃജ്യ നാരദ യസ്യാശ് ച ദര്ശനാദ് ഏവ നാശം യാന്ത്യ് അഥ രാക്ഷസാഃ
അപ്പോൾ ഞാൻ, നാരദാ, മായയാൽ ആനന്ദം നിറഞ്ഞ ഒരു സ്ത്രീയെ സൃഷ്ടിച്ചു. അവളെ കണ്ടതുമാത്രം അസുരന്മാർ നശിച്ചു.
ഏവമ് ഉക്ത്വാ തു താം പ്രാദാമ് ഋഷിഭ്യഃ പ്രമദാം മുനേ മദ്വാക്യാദ് ഋഷയോ മായാമ് ആദായ പുനര് ആഗമന്
അങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ആ സ്ത്രീയെ ഞാൻ ഋഷിമാർക്ക് നൽകി. എന്റെ വാക്കനുസരിച്ച്, ഋഷിമാർ ആ മായയെ ഏറ്റെടുത്തു തിരിച്ചു പോയി.
അജൈകാ യാ സമാഖ്യാതാ കൃഷ്ണലോഹിതരൂപിണീ മുക്തകേശീത്യ് അഭിധയാ സാസ്തേ ഽദ്യാപി സ്വരൂപിണീ
കറുപ്പും ചുവപ്പും നിറമുള്ള അജൈകാ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന അവൾ, മുക്തകേശി എന്ന പേരിലും അറിയപ്പെടുന്നു. അവൾ ഇന്നും അതേ രൂപത്തിൽ അവിടെയുണ്ട്.
ലോകത്രിതയസംമോഹദായിനീ കാമരൂപിണീ തദ്ബലാത് സ്വസ്ഥമനസഃ സര്വേ ച മുനിപുംഗവഃ
മൂന്നു ലോകത്തെയും ഭ്രമിപ്പിക്കുന്ന ശക്തിയുള്ള, ഇഷ്ടരൂപം എടുക്കുന്ന അവൾ, തന്റെ ശക്തിയാൽ മഹർഷിമാരെ മനസ്സിൽ അശാന്തരാക്കി.
ഗൌതമീം സരിതാം ശ്രേഷ്ഠാം പുനര് യജ്ഞായ ദീക്ഷിതാഃ പുനസ് തന്മഖനാശായ രാക്ഷസാഃ സമുപാഗമന്
വീണ്ടും യജ്ഞത്തിനായി ദീക്ഷയെടുത്ത്, അവർ ഗൗതമീനദിയുടെ കരയിലേക്ക് പോയി. വീണ്ടും, ആ യജ്ഞം നശിപ്പിക്കാൻ അസുരന്മാർ എത്തി.
യക്ഷവാടാന്തികേ മായാം ദൃഷ്ട്വാ രാക്ഷസപുംഗവാഃ തതോ നൃത്യന്തി ഗായന്തി ഹസന്തി ച രുദന്തി ച
യക്ഷവാടിക്ക് സമീപം ആ മായയെ കണ്ടപ്പോൾ, പ്രധാന അസുരന്മാർ നൃത്തം ചെയ്തു, പാടുകയും ചിരിക്കയും കരയുകയും ചെയ്തു.
മാഹേശ്വരീ മഹാമായാ പ്രഭാവേണാതിദര്പിതാ തേഷാം മധ്യേ ദൈത്യപതിഃ ശമ്ബരോ നാമ വീര്യവാന്
മാഹേശ്വരിയായ മഹാമായയുടെ ശക്തിയാൽ അവർ അത്യന്തം അഭിമാനിച്ചു. അവരുടെ ഇടയിൽ, ശക്തശാലിയായ അസുരാധിപൻ ശംബരൻ ഉണ്ടായിരുന്നു.
മായാരൂപാം തു പ്രമദാം ഭക്ഷയാമ് ആസ നാരദ തദ് അദ്ഭുതമ് അതീവാസീത് തന്മായാബലദര്ശിനാമ്
അസുരാധിപൻ ആ മായാരൂപിയായ സ്ത്രീയെ വിഴുങ്ങി. നാരദാ, അതൊരു അത്ഭുതം തന്നെയായിരുന്നു, ആ മായയുടെ ശക്തി കണ്ടവർക്ക്.
മഖേ വിധ്വംസ്യമാനേ തു തേ വിഷ്ണും ശരണം യയുഃ പ്രാദാദ് വിഷ്ണുശ് ചക്രമ് അഥോ മുനീനാം രക്ഷണായ തു
യജ്ഞം നശിപ്പിക്കപ്പെടുമ്പോൾ, അവർ വിഷ്ണുവിന്റെ ശരണം തേടി. അപ്പോൾ വിഷ്ണു, ഋഷിമാരുടെ രക്ഷയ്ക്കായി ചക്രം നൽകി.
ചക്രം തദ് രാക്ഷസാന് ആജൌ ദൈത്യാംശ് ച ദനുജാംസ് തഥാ ചിച്ഛേദ തദ്ഭയാദ് ഏവ മൃതാ രാക്ഷസപുംഗവാഃ
ആ ചക്രം യുദ്ധഭൂമിയില് രാക്ഷസന്മാരെയും ദൈത്യന്മാരെയും ദാനവന്മാരെയും വെട്ടിമുറിച്ചുകളഞ്ഞു. അതിന്റെ ഭയത്താല് പ്രധാന രാക്ഷസന്മാര് അകന്നു പോയി.
ഋഷിഭിസ് തന് മഹാസത്ത്രം സംപൂര്ണമ് അഭവത് തദാ വിഷ്ണോഃ പ്രക്ഷാലിതം ചക്രം ഗങ്ഗാമ്ഭോഭിഃ സുദര്ശനമ്
അപ്പോള് മഹർഷിമാരുടെ വലിയ യാഗം പൂര്ത്തിയായപ്പോള്, വിഷ്ണുവിന്റെ ചക്രമായ സുദര്ശനം ഗംഗാജലത്തില് കഴുകി ശുദ്ധീകരിച്ചു.
തതഃ പ്രഭൃതി തത് തീര്ഥം ചക്രതീര്ഥമ് ഉദാഹൃതമ് തത്ര സ്നാനേന ദാനേന സത്ത്രയാഗഫലം ലഭേത്
അന്നുമുതല് ആ തീര്ഥം ചക്രതീര്ഥം എന്നാണു വിളിക്കപ്പെടുന്നത്. അവിടെ കുളിച്ചും ദാനം ചെയ്തും സത്രയാഗഫലം ലഭിക്കും.
തത്ര പഞ്ച ശതാന്യ് ആസംസ് തീര്ഥാനാം പാപഹാരിണാമ് തേഷു സ്നാനം തഥാ ദാനം പ്രത്യേകം മുക്തിദായകമ്
അവിടെ പാപം നീക്കുന്ന അഞ്ഞൂറ് തീര്ഥങ്ങള് ഉണ്ടായിരുന്നു. അവയില് ഓരോതിലും കുളിച്ചും ദാനം ചെയ്തും മോക്ഷം ലഭിക്കും.
വാണീസംഗമമ് ആഖ്യാതം യത്ര വാഗീശ്വരോ ഹരഃ തത് തീര്ഥം സര്വപാപാനാം മോചനം സര്വകാമദമ്
വാണീസംഗമം എന്നു വിളിക്കുന്ന സ്ഥലമാണ് അവിടെ വാഗീശ്വരനായ ഹരന് വസിക്കുന്നത്. ആ തീര്ഥം എല്ലാ പാപങ്ങളില് നിന്നും മോചനം നല്കുകയും എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റുകയും ചെയ്യുന്നു.
തത്ര സ്നാനേന ദാനേന ബ്രഹ്മഹത്യാദിനാശനമ് ബ്രഹ്മവിഷ്ണ്വോശ് ച സംവാദേ മഹത്ത്വേ ച പരസ്പരമ്
അവിടെ കുളിച്ചും ദാനം ചെയ്തും ബ്രഹ്മഹത്യയുപോലുള്ള വലിയ പാപങ്ങളും നശിക്കും. ബ്രഹ്മാവിനും വിഷ്ണുവിനുമിടയിലെ സംഭാഷണത്തിലും പരസ്പര മഹത്വത്തിലും ഇതു പറയപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.
തയോര് മധ്യേ മഹാദേവോ ജ്യോതിര്മൂര്തിര് അഭൂത് കില തത്രൈവ വാഗ് ഉവാചേദം ദൈവീ പുത്ര തയോഃ ശുഭാ
അവരിരുവരുടെയും ഇടയില് മഹാദേവന് പ്രകാശരൂപത്തില് പ്രത്യക്ഷനായി. അവിടെ ദൈവീ വാക്കായ അവരുടെ മകളായ വാണി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
അഹമ് അസ്മി മഹാംസ് തത്ര അഹമ് അസ്മീതി വൈ മിഥഃ ദൈവീ വാക് താവ് ഉഭൌ പ്രാഹ യസ് ത്വ് അസ്യാന്തം തു പശ്യതി
അവിടെ ഇരുവരും 'ഞാനാണ് ഏറ്റവും വലിയവന്' എന്നു പറഞ്ഞു. അപ്പോള് ദൈവീ വാക്ക് പറഞ്ഞു: 'ഇതിന്റെ അറ്റം ആര് കാണുന്നുവോ അവനാണ് മൂത്തവന്.'