അഹം കൃഷ്ണഃ പിതാ കൃഷ്ണോ മാതാ കൃഷ്ണാ തഥാനുജഃ അഹം മഖം ഹനിഷ്യാമി യൂപം ഛേദ്മി കൃതാന്തകഃ
"ഞാനും കറുപ്പാണ്, അച്ഛനും കറുപ്പാണ്, അമ്മയും കറുപ്പാണ്, ഇളയസഹോദരനും കറുപ്പാണ്. ഞാൻ ഈ യാഗം നശിപ്പിക്കും, യൂപം മുറിക്കും, കർമ്മങ്ങൾ അവസാനിപ്പിക്കുന്നവനാണ് ഞാൻ."
രക്ഷ്യതാം മേ ത്വയാ യജ്ഞഃ പ്രിയോ ധര്മഃ സനാതനഃ ജാനേ ത്വാം യജ്ഞഹന്താരം സദ്ദ്വിജം രക്ഷ മേ ക്രതുമ്
"നിനക്കിഷ്ടമായ ഈ ശാശ്വതധർമ്മമായ യാഗം നീ സംരക്ഷിക്കണം. ഞാൻ നിന്നെ യഥാർത്ഥ ദ്വിജനായി, യാഗഹന്താവെന്നായി അറിയുന്നു—എന്റെ യാഗം സംരക്ഷിക്കണം."
ഭരദ്വാജ നിബോധേദം വാക്യം മമ സമാസതഃ ബ്രഹ്മണാഹം പുരാ ശപ്തോ ദേവദാനവസംനിധൌ
"ഭരദ്വാജാ, എന്റെ വാക്കുകൾ ചെറുതായി കേൾക്കൂ: ദേവന്മാരുടെയും അസുരന്മാരുടെയും സന്നിധിയിൽ ബ്രഹ്മാവു എന്നെ ഒരിക്കൽ ശപിച്ചു."
തതഃ പ്രസാദിതോ ദേവോ മയാ ലോകപിതാമഹഃ അമൃതൈഃ പ്രോക്ഷയിഷ്യന്തി യദാ ത്വാം മുനിസത്തമാഃ
"അതിനുശേഷം ഞാൻ ലോകപിതാവായ ദേവനോട് പ്രാർത്ഥിച്ചു. അപ്പോൾ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: 'മഹർഷിമാർ നിന്നെ അമൃതം കൊണ്ട് അഭിഷേകം ചെയ്യുമ്പോൾ...'"
തദാ വിശാപോ ഭവിതാ ഹവ്യഘ്ന ത്വം ന ചാന്യഥാ ഏവം കരിഷ്യസി യദാ തതഃ സര്വം ഭവിഷ്യതി
"അപ്പോൾ, ഹവ്യഘ്നാ, ശാപം നിന്നിൽ നിന്ന് മാറും, മറ്റെന്തിനാലും അല്ല. നീ അങ്ങനെ ചെയ്താൽ എല്ലാം സംഭവിക്കും."
ഭരദ്വാജഃ പുനഃ പ്രാഹ സഖാ മേ ഽസി മഹാമതേ മഖസംരക്ഷണം യേന സ്യാന് മേ വദ കരോമി തത്
ഭരദ്വാജൻ വീണ്ടും പറഞ്ഞു: "നീ എന്റെ സ്നേഹിതനാണ്, മഹാമതിയുള്ളവനേ. എങ്ങനെ ഞാൻ യാഗം സംരക്ഷിക്കാമെന്ന് പറയൂ; ഞാൻ അതു ചെയ്യാം."
സംഭൂയ ദേവാ ദൈതേയാ മമന്ഥുഃ ക്ഷീരസാഗരമ് അലഭന്താമൃതം കഷ്ടാത് തദ് അസ്മത്സുലഭം കഥമ്
"ദേവന്മാരും ദൈത്യന്മാരും ചേർന്ന് പാലാഴി കയ്പ്പിച്ചു. വലിയ പ്രയത്നം ചെയ്തിട്ടും അവർക്ക് അമൃതം ലഭിച്ചില്ല—പിന്നെ നമുക്ക് എങ്ങനെ അതു എളുപ്പമാകും?"
പ്രീത്യാ യദി പ്രസന്നോ ഽസി സുലഭം യദ് വദസ്വ തത് തദ് ഋഷേര് വചനം ശ്രുത്വാ രക്ഷഃ പ്രാഹ തദാ മുദാ
"നിന്റെ സൗഹൃദത്തിൽ നീ സന്തുഷ്ടനാണെങ്കിൽ എളുപ്പത്തിൽ ലഭിക്കാവുന്ന കാര്യം പറയൂ." മഹർഷിയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ആ രാക്ഷസൻ സന്തോഷത്തോടെ മറുപടി പറഞ്ഞു.
അമൃതം ഗൌതമീവാരി അമൃതം സ്വര്ണമ് ഉച്യതേ അമൃതം ഗോഭവം ചാജ്യമ് അമൃതം സോമ ഏവ ച
"അമൃതം ഗൗതമീ നദിയിലെ വെള്ളമാണ്, അമൃതം സ്വർണ്ണം എന്നും പറയുന്നു, പശുക്കളിൽ നിന്നുള്ള നെയ് അമൃതമാണ്, അമൃതം സോമവും കൂടിയാണ്."
ഏതൈര് മാമ് അഭിഷിഞ്ചസ്വ അഥവൈതൈസ് തഥാ ത്രിഭിഃ ഗങ്ഗായാ വാരിണാജ്യേന ഹിരണ്യേന തഥൈവ ച സര്വേഭ്യോ ഽപ്യ് അധികം ദിവ്യമ് അമൃതം ഗൌതമീജലമ്
"ഇവയാൽ എന്നെ അഭിഷേകം ചെയ്യൂ, അല്ലെങ്കിൽ ഈ മൂന്നു വസ്തുക്കളാൽ: ഗംഗാവെള്ളം, നെയ്, സ്വർണ്ണം. ഇവയൊക്കെയിലും ഗൗതമീ നദിയിലെ വെള്ളം ദിവ്യമായ അമൃതത്തിൽ ഏറ്റവും ഉന്നതമാണ്."
ഏതദ് ആകര്ണ്യ സ ഋഷിഃ പരം സംതോഷമ് ആഗതഃ പാണാവ് ആദായ ഗങ്ഗായാഃ സലിലാമൃതമ് ആദരാത്
ഇത് കേട്ട് ആ മഹർഷി അത്യന്തം സന്തോഷിച്ചു, ആദരവോടെ ഗംഗാവെള്ളം കൈയിൽ എടുത്തു.
തേനാകരോദ് ഋഷീ രക്ഷോ ഹ്യ് അഭിഷിക്തം തദാ മഖേ പുനശ് ച യൂപേ ച പശാവ് ഋത്വിക്ഷു മഖമണ്ഡലേ
അത് കൊണ്ട് മഹർഷി ആ രാക്ഷസനെ യാഗത്തിൽ അഭിഷേകം ചെയ്തു; പിന്നെ യൂപത്തിലും, പശുക്കളിലും, ഋത്വിക്മാരിലും, യാഗമണ്ഡലത്തിലും വീണ്ടും അഭിഷേകം ചെയ്തു.
സര്വമ് ഏവാഭവച് ഛുക്ലമ് അഭിഷേകാന് മഹാത്മനഃ തദ് രക്ഷോ ഽപി തദാ ശുക്ലോ ഭൂത്വോത്പന്നോ മഹാബലഃ
മഹാത്മാവിന്റെ അഭിഷേകത്താൽ എല്ലാം വെളുത്തു. അപ്പോൾ ആ രാക്ഷസനും വെളുപ്പായി, വലിയ ശക്തിയോടെ പുനർജനിച്ചു.
യഃ പുരാ കൃഷ്ണരൂപോ ഽഭൂത് സ തു ശുക്ലോ ഽഭവത് ക്ഷണാത് യജ്ഞം സര്വം സമാപ്യാഥ ഭരദ്വാജഃ പ്രതാപവാന്
മുമ്പ് കറുപ്പായിരുന്നവൻ അതിനൊടുവിൽ വെളുപ്പായി. യാഗം മുഴുവനും പൂർത്തിയാക്കി ഭരദ്വാജൻ, മഹാശക്തിയോടെ, യാത്രയായി.
ഋത്വിജോ ഽപി വിസൃജ്യാഥ യൂപം ഗങ്ഗോദകേ ഽക്ഷിപത് ഗങ്ഗാമധ്യേ തദ് ധി യൂപമ് അദ്യാപ്യ് ആസ്തേ മഹാമതേ
പൂജാരികളും വിട്ടയച്ച ശേഷം, യജ്ഞകഠ്ഠിയെ ഗംഗാനദിയിലെ വെള്ളത്തിലേക്ക് എറിഞ്ഞു. മഹാമനസ്സുള്ളവനേ, ആ കഠ്ഠി ഇന്നും ഗംഗയുടെ നടുവിൽ നിലനിൽക്കുന്നു.
അഭിഷിക്തം ചാമൃതേന അഭിജ്ഞാനം തു തന് മഹത് തത്ര തീര്ഥേ പുനാ രക്ഷോ ഭരദ്വാജമ് ഉവാച ഹ
അത് അമൃതം ഒഴിച്ച് ശുദ്ധീകരിച്ചിരുന്നു. അതിന്റെ പ്രത്യേകത വളരെ വലിയതാണ്. ആ തിരുത്തിൽ വീണ്ടും ആ അസുരൻ ഭരദ്വാജനോട് പറഞ്ഞു.
അഹം യാമി ഭരദ്വാജ കൃതഃ ശുക്ലസ് ത്വയാ പുനഃ തസ്മാത് തവാത്ര തീര്ഥേ യേ സ്നാനദാനാദിപൂജനമ്
ഭരദ്വാജാ, ഞാൻ പോകുന്നു; നീ വീണ്ടും യജ്ഞം പൂർത്തിയാക്കി. അതുകൊണ്ട് ഈ തിരുത്തിൽ, ഇവിടെ കുളിക്കുകയും ദാനം ചെയ്യുകയും പൂജയും നടത്തുകയും ചെയ്യുന്നവർക്ക്—
കുര്യുസ് തേഷാമ് അഭീഷ്ടാനി ഭവേയുര് യത് ഫലം മഖേ സ്മരണാദ് അപി പാപാനി നാശം യാന്തു സദാ മുനേ
—അവർക്ക് യജ്ഞഫലമായി ആഗ്രഹിക്കുന്നതെല്ലാം ലഭിക്കും. സ്മരണയാൽ പോലും, മഹർഷേ, പാപങ്ങൾ എല്ലായ്പ്പോഴും നശിക്കും.
തതഃ പ്രഭൃതി തത് തീര്ഥം ശുക്ലതീര്ഥമ് ഇതി സ്മൃതമ് ഗൌതമ്യാം ദണ്ഡകാരണ്യേ സ്വര്ഗദ്വാരമ് അപാവൃതമ്
അത് മുതൽ ആ തിരുത്ത് ശുക്ലതിരുത്ത് എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. ഗൗതമീനദിയിലും ദണ്ഡകാരണ്യത്തിലും സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്കുള്ള വാതിൽ തുറന്നിരിക്കുന്നു.
ഉഭയോസ് തീരയോഃ സപ്ത സഹസ്രാണ്യ് അപരാണി ച തീര്ഥാനാം മുനിശാര്ദൂല സര്വസിദ്ധിപ്രദായിനാമ്
രണ്ടു കരകളിലും, മഹർഷിശ്രേഷ്ഠാ, ഏഴായിരം തിരുത്തുകൾ കൂടി ഉണ്ട്. അവയെല്ലാം സമ്പൂർണ്ണ സിദ്ധികൾ നൽകുന്നു.
ചക്രതീര്ഥമ് ഇതി ഖ്യാതം സ്മരണാത് പാപനാശനമ് തസ്യ പ്രഭാവം വക്ഷ്യാമി ശൃണു യത്നേന നാരദ
ചക്രതിരുത്ത് എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ഈ സ്ഥലം, സ്മരണയാൽ പോലും പാപങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്നു. അതിന്റെ മഹിമ ഞാൻ പറയാം, ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ നാരദാ.
ഋഷയഃ സപ്ത വിഖ്യാതാ വസിഷ്ഠപ്രമുഖാ മുനേ ഗൌതമ്യാസ് തീരമ് ആശ്രിത്യ സത്ത്രയജ്ഞമ് ഉപാസതേ
വസിഷ്ഠൻമാർ മുന്നിൽ നിൽക്കുന്ന ഏഴു പ്രശസ്തരായ ഋഷിമാർ, ഗൗതമീനദിയുടെ കരയിൽ വസിച്ച്, യജ്ഞം നടത്തുന്നു.
തത്ര വിഘ്ന ഉപക്രാന്തേ രക്ഷോഭിര് അതിഭീഷണേ മാമ് അഭ്യേത്യാഥ മുനയോ രക്ഷഃകൃത്യം ന്യവേദയന്
അവിടെ ഭയങ്കരമായ അസുരന്മാർ തടസ്സം സൃഷ്ടിച്ചപ്പോൾ, ആ ഋഷിമാർ എന്റെ അടുത്ത് വന്ന് അസുരഭയം അറിയിപ്പിച്ചു.
തദാഹം പ്രമദാരൂപം മായയാസൃജ്യ നാരദ യസ്യാശ് ച ദര്ശനാദ് ഏവ നാശം യാന്ത്യ് അഥ രാക്ഷസാഃ
അപ്പോൾ ഞാൻ, നാരദാ, മായയാൽ ആനന്ദം നിറഞ്ഞ ഒരു സ്ത്രീയെ സൃഷ്ടിച്ചു. അവളെ കണ്ടതുമാത്രം അസുരന്മാർ നശിച്ചു.
ഏവമ് ഉക്ത്വാ തു താം പ്രാദാമ് ഋഷിഭ്യഃ പ്രമദാം മുനേ മദ്വാക്യാദ് ഋഷയോ മായാമ് ആദായ പുനര് ആഗമന്
അങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ആ സ്ത്രീയെ ഞാൻ ഋഷിമാർക്ക് നൽകി. എന്റെ വാക്കനുസരിച്ച്, ഋഷിമാർ ആ മായയെ ഏറ്റെടുത്തു തിരിച്ചു പോയി.
അജൈകാ യാ സമാഖ്യാതാ കൃഷ്ണലോഹിതരൂപിണീ മുക്തകേശീത്യ് അഭിധയാ സാസ്തേ ഽദ്യാപി സ്വരൂപിണീ
കറുപ്പും ചുവപ്പും നിറമുള്ള അജൈകാ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന അവൾ, മുക്തകേശി എന്ന പേരിലും അറിയപ്പെടുന്നു. അവൾ ഇന്നും അതേ രൂപത്തിൽ അവിടെയുണ്ട്.
ലോകത്രിതയസംമോഹദായിനീ കാമരൂപിണീ തദ്ബലാത് സ്വസ്ഥമനസഃ സര്വേ ച മുനിപുംഗവഃ
മൂന്നു ലോകത്തെയും ഭ്രമിപ്പിക്കുന്ന ശക്തിയുള്ള, ഇഷ്ടരൂപം എടുക്കുന്ന അവൾ, തന്റെ ശക്തിയാൽ മഹർഷിമാരെ മനസ്സിൽ അശാന്തരാക്കി.
ഗൌതമീം സരിതാം ശ്രേഷ്ഠാം പുനര് യജ്ഞായ ദീക്ഷിതാഃ പുനസ് തന്മഖനാശായ രാക്ഷസാഃ സമുപാഗമന്
വീണ്ടും യജ്ഞത്തിനായി ദീക്ഷയെടുത്ത്, അവർ ഗൗതമീനദിയുടെ കരയിലേക്ക് പോയി. വീണ്ടും, ആ യജ്ഞം നശിപ്പിക്കാൻ അസുരന്മാർ എത്തി.
യക്ഷവാടാന്തികേ മായാം ദൃഷ്ട്വാ രാക്ഷസപുംഗവാഃ തതോ നൃത്യന്തി ഗായന്തി ഹസന്തി ച രുദന്തി ച
യക്ഷവാടിക്ക് സമീപം ആ മായയെ കണ്ടപ്പോൾ, പ്രധാന അസുരന്മാർ നൃത്തം ചെയ്തു, പാടുകയും ചിരിക്കയും കരയുകയും ചെയ്തു.
മാഹേശ്വരീ മഹാമായാ പ്രഭാവേണാതിദര്പിതാ തേഷാം മധ്യേ ദൈത്യപതിഃ ശമ്ബരോ നാമ വീര്യവാന്
മാഹേശ്വരിയായ മഹാമായയുടെ ശക്തിയാൽ അവർ അത്യന്തം അഭിമാനിച്ചു. അവരുടെ ഇടയിൽ, ശക്തശാലിയായ അസുരാധിപൻ ശംബരൻ ഉണ്ടായിരുന്നു.