തതഃ ശശാപ താം ശക്രഃ പാപിഷ്ഠേ ത്വം ശുനീ ഭവ മര്ത്യലോകേ പാപഭൂതാ അജ്ഞാനാത് പാപകാരിണീ
അപ്പോൾ ഇന്ദ്രൻ അവളെ ശപിച്ചു: 'നീ പാപിനിയായ് മനുഷ്യലോകത്ത് ഒരു നായയായി ജനിക്കൂ. നീ അജ്ഞാനിയും പാപം ചെയ്യുന്നവളുമാകൂ.'
തദേന്ദ്രസ്യ തു ശാപേന മാനുഷേ സാ വ്യജായത യഥാ ശപ്താ മഘവതാ പാപാത് സാ ഹ്യ് അതിഭീഷണാ
ഇന്ദ്രന്റെ ശാപം മൂലം അവൾ മനുഷ്യരിൽ ജനിച്ചു. മഘവാൻ ശപിച്ചതിനാൽ അവൾ അത്യന്തം ഭയങ്കരമായ പാപിനിയായി.
ഗാവോ യാ രാക്ഷസൈര് നീതാസ് താസാമ് ആനയനായ ച യത്നം കുര്വന് സുരപതിര് വിഷ്ണവേ തന് ന്യവേദയത്
രാക്ഷസന്മാർ കൊണ്ടുപോയ പശുക്കളെ തിരികെ കൊണ്ടുവരാൻ ശ്രമിച്ച ദേവേന്ദ്രൻ, ആ കാര്യം വിഷ്ണുവിനോട് അറിയിച്ചു.
വിഷ്ണുര് ദൈത്യാംശ് ച ദനുജാന് ഗോഹര്തൄംശ് ചൈവ രാക്ഷസാന് ഹന്തും പ്രയത്നമ് അകരോജ് ജഗൃഹേ ച മഹദ് ധനുഃ
പശുക്കളെ കവർന്നെടുത്ത ദൈത്യന്മാരെയും രാക്ഷസന്മാരെയും കൊല്ലാൻ വിഷ്ണു ശ്രമിച്ചു; തന്റെ മഹത്തായ വില്ലും എടുത്തു.
ശാര്ങ്ഗം യല് ലോകവിഖ്യാതം ദൈത്യനാശനമ് ഏവ ച ജിതാരിഃ പൂജിതോ ദേവൈഃ സ്വയം സ്ഥിത്വാ ജനാര്ദനഃ
ലോകങ്ങളിൽ പ്രസിദ്ധമായ, ദൈത്യന്മാരെ നശിപ്പിക്കുന്ന ശാരംഗം എന്ന വില്ല് ദേവന്മാർ ആരാധിച്ച ശത്രുനാശകൻ ജനാർദ്ദനൻ തന്നെയാണ് എടുത്തത്.
യത്ര വൈ ദണ്ഡകാരണ്യേ ശാര്ങ്ഗപാണിര് ജഗത്പ്രഭുഃ തത്രസ്ഥാന് ദൈത്യദനുജാന് രാക്ഷസാംശ് ച ബലീയസഃ
ദണ്ഡകാരണ്യത്തിൽ, ശാരംഗം കൈവശം വെച്ച ലോകനാഥൻ അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്ന ശക്തരായ ദൈത്യന്മാരെയും രാക്ഷസന്മാരെയും നേരിട്ടു.
പുനര് ജഘ്നേ സ വൈ വിഷ്ണുര് ഗാ യൈര് നീതാശ് ച രാക്ഷസൈഃ തത്ര വൈ ദണ്ഡകാരണ്യേ ശാര്ങ്ഗപാണിര് ഇതി ശ്രുതഃ
അവിടെ തന്നെയാണ് ദണ്ഡകാരണ്യത്തിൽ, പശുക്കളെ കൊണ്ടുപോയ രാക്ഷസന്മാരെ വിഷ്ണു വീണ്ടും സംഹരിച്ചു; അതിനാലാണ് അവിടം ശാരംഗപാണി എന്നറിയപ്പെടുന്നത്.
യുധ്യമാനസ് തതോ വിഷ്ണുര് ദിതിജൈ രാക്ഷസൈഃ സഹ തേ ജഗ്മുര് ദക്ഷിണാമ് ആശാം വിഷ്ണോസ് ത്രാസാന് മഹാമുനേ
പിന്നീട്, ദിതിയുടെ പുത്രന്മാരുമായും രാക്ഷസന്മാരുമായും യുദ്ധം ചെയ്ത വിഷ്ണുവിനെ ഭയന്ന് അവർ ദക്ഷിണദിശയിലേക്ക് ഓടി.
അന്വഗച്ഛത് തതോ വിഷ്ണുസ് താന് ഏവ പരമേശ്വരഃ ഗരുത്മതാ താന് അവാപ്യ ശാര്ങ്ഗമുക്തൈര് മനോജവൈഃ
അതിനുശേഷം പരമേശ്വരനായ വിഷ്ണു, ഗരുഡനിൽ കയറി അവരെ പിന്തുടർന്നു; മനസ്സുപോലെ വേഗമുള്ള ശാരംഗബാണങ്ങൾ കൊണ്ട് അവരെ ആക്രമിച്ചു.
ബാണൈസ് താന് വ്യാഹനദ് വിഷ്ണുര് ഗങ്ഗായാ ഉത്തരേ തടേ ദേവാരയഃ ക്ഷയം നീതാ വിഷ്ണുനാ പ്രഭവിഷ്ണുനാ
ഗംഗയുടെ വടക്കേ കരയിൽ വിഷ്ണു ബാണങ്ങൾ കൊണ്ട് അവരെ സംഹരിച്ചു; ദേവശത്രുക്കൾ ശക്തനായ വിഷ്ണുവാൽ നശിച്ചു.
ശാര്ങ്ഗമുക്തൈര് മഹാവേഗൈഃ സുസ്വനൈശ് ച സുമന്ത്രിതൈഃ ക്ഷയം പ്രാപ്താ വിഷ്ണുബാണൈസ് തതസ് തേ ദേവശത്രവഃ
ശാരംഗത്തിൽ നിന്നു വിട്ടുവിട്ട, വേഗവും ശബ്ദവും കൃത്യതയും ഉള്ള ബാണങ്ങൾ കൊണ്ട് ദേവശത്രുക്കൾ മുഴുവൻ വിഷ്ണുവിന്റെ അസ്ത്രങ്ങളിൽ നശിച്ചു.
ഗാവോ ലബ്ധാ യത്ര ദേവൈര് ബാണതീര്ഥം തദ് ഉച്യതേ വൈഷ്ണവം ലോകവിദിതം ഗോതീര്ഥം ചേതി വിശ്രുതമ്
ദേവന്മാർ പശുക്കളെ തിരികെ ലഭിച്ച സ്ഥലമാണ് ബാണതീർഥം എന്ന് വിളിക്കുന്നത്; അതു വൈഷ്ണവതീർഥം എന്നും, ഗോതീർഥം എന്നും ലോകത്തിൽ പ്രസിദ്ധമാണ്.
പശ്വര്ഥേ കല്പിതാ ഗാവോ ഗങ്ഗായാ ദക്ഷിണേ തടേ പ്രദ്രുതാസ് തേ സുരാഃ സര്വേ ഗങ്ഗായാം സംന്യവേശയന്
പശുക്കളുടെ കാരണത്താൽ, അവയെ ഗംഗയുടെ തെക്കേ കരയിൽ പാർപ്പിച്ചു; എല്ലാ ദേവന്മാരും അവിടെ ചെന്നു പശുക്കളെ ഗംഗയിൽ പാർപ്പിച്ചു.
തന്മധ്യേ കാരയാമ് ആസുര് ദ്വീപം ചൈവാശ്രയം ഗവാമ് തൈര് ഗോഭിസ് തത്ര ഗങ്ഗായാം സുരയജ്ഞോ വ്യജായത
അവിടെ, പശുക്കൾക്ക് ആശ്രയമായി ഒരു ദ്വീപ് നിർമ്മിച്ചു; ആ പശുക്കളോടൊപ്പം ഗംഗയിൽ ദേവന്മാർ യജ്ഞം നടത്തി.
യജ്ഞതീര്ഥം തു തത് പ്രോക്തം ഗോദ്വീപം ഗാങ്ഗമധ്യതഃ ദേവാനാം യജനം തച് ച സര്വകാമപ്രദം ശുഭമ്
ആ സ്ഥലം യജ്ഞതീർഥം എന്നും, ഗംഗയുടെ നടുവിലുള്ള ഗോദ്വീപം എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു; ദേവന്മാരുടെ യജ്ഞസ്ഥലമായ അതു എല്ലാ ഇഷ്ടങ്ങളും നൽകുന്ന ശുഭമായ സ്ഥലമാണ്.
സ്വയം മൂര്തിമതീ ഭൂത്വാ ഗങ്ഗാശക്തിര് മഹാദ്യുതേ അസാരാപാരസംസാരസാഗരോത്തരണേ തരിഃ
പ്രഭയുള്ളവനേ, ഗംഗയുടെ ശക്തി സ്വയം രൂപം ധരിച്ചു, അപ്പുറവും ഇപ്പുറവും ഇല്ലാത്ത ഈ സംസാരസമുദ്രം കടക്കാൻ ഒരു തോണിയായി.
വിശ്വേശ്വരീ യോഗമായാ സദ്ഭക്താഭയദായിനീ ഗോരക്ഷം തു തതസ് തീര്ഥം ഗങ്ഗായാ ദക്ഷിണേ തടേ
വിശ്വേശ്വരിയായ യോഗമായ, സത്യഭക്തർക്കു ഭയമില്ലായ്മ നൽകുന്ന ദേവി, ഗംഗയുടെ തെക്കേ കരയിൽ ഗോറക്ഷതീർഥം സ്ഥാപിച്ചു.
തൌ ശ്വാനൌ സരമാപുത്രൌ ചതുരക്ഷൌ യമപ്രിയൌ മാതുഃ ശാപം ചാപരാധം സര്വം ചാപി സവിസ്തരമ്
നാലു കണ്ണുള്ള യമന് പ്രിയപ്പെട്ട സരമയുടെ രണ്ടു മക്കളായ നായ്ക്കൾ, അമ്മയുടെ ശാപവും തങ്ങൾ ചെയ്ത പാപങ്ങളും മുഴുവനായി വിശദമായി പറഞ്ഞു.
നിവേദ്യ തു യഥാന്യായം കാര്യം ചാപി സുഖപ്രദമ് വിശാപകരണം ചാപി പപ്രച്ഛതുര് ഉഭൌ യമമ്
അവർ യുക്തമായ രീതിയിൽ കാര്യവും സന്തോഷം ലഭിക്കാൻ ആഗ്രഹവും അറിയിച്ച്, ശാപം മാറ്റാനുള്ള മാർഗ്ഗം യമനോടു ചോദിച്ചു.
സ താഭ്യാം സഹിതഃ സൌരിഃ പിത്രേ സൂര്യായ ചാബ്രവീത് ശ്രുത്വാ സൂര്യഃ സുതം പ്രാഹ ഗങ്ഗായാം സുരസത്തമ
അപ്പോൾ ശൗരി അവരോടൊപ്പം തന്റെ അച്ഛനായ സൂര്യനോട് പറഞ്ഞു; അതു കേട്ട സൂര്യൻ ഗംഗയിൽ ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ തന്റെ മകനോട് പറഞ്ഞു.
ലോകത്രയൈകപാവന്യാം ഗൌതമ്യാം ദണ്ഡകേ വനേ ശ്രദ്ധയാ പരയാ വത്സ സുസ്നാതഃ സുസമാഹിതഃ
മകനേ, ദണ്ഡക വനത്തിനുള്ളിൽ ലോകത്രയത്തിനും ശുദ്ധി നൽകുന്ന ഏക ഗൌതമീ നദിയിൽ പരമഭക്തിയോടെ മനസ്സു ഏകാഗ്രമാക്കി സ്നാനം ചെയ്താൽ,
ബ്രഹ്മാണം ചൈവ വിഷ്ണും ച മാമ് ഈശം ച യഥാക്രമമ് സ്തുഹി ത്വം സര്വഭാവേന ഭൃത്യൌ പ്രീതിമ് അവാപ്സ്യതഃ
നീ ഹൃദയപൂർവ്വം ബ്രഹ്മാവിനെയും വിഷ്ണുവിനെയും എന്നെയും ഈശ്വരനെയും യഥാക്രമം സ്തുതിച്ചാൽ, ഭൃത്യന്മാരായ നിനക്ക് ഞങ്ങൾ എല്ലാവരും പ്രസാദം നൽകും.
തത് പിതുര് വചനം ശ്രുത്വാ യമഃ പ്രീതമനാസ് തദാ തയോശ് ച പ്രീതയേ പ്രായാദ് ദേവതര്പണയോര് യമഃ
അച്ഛന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട യമൻ സന്തോഷത്തോടെ, ഇരുവർക്കും സന്തോഷം നൽകാൻ ദേവതാർപ്പണം നടത്താൻ പുറപ്പെട്ടു.
ഗൌതമ്യാമ് അഘഹാരിണ്യാം സുസമാഹിതമാനസഃ തഥൈവ തോഷയാമ് ആസ ഗങ്ഗായാം സുരസത്തമാന്
പാപം നീക്കുന്ന ഗൌതമിയിൽയും ഗംഗയിൽയും മനസ്സു ഏകാഗ്രമാക്കി ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠന്മാരെ യമൻ സന്തോഷിപ്പിച്ചു.
ശ്വഭ്യാം ച സഹിതഃ ശ്രീമാന് ദക്ഷിണാശാപതിഃ പ്രഭുഃ ബ്രഹ്മാണം തോഷയാമ് ആസ ഭാനും വൈ ദക്ഷിണേ തടേ
തന്റെ രണ്ട് നായ്ക്കളോടൊപ്പം ദക്ഷിണ ദിക്കിന്റെ അധിപനായ മഹിമയുള്ള യമൻ, ദക്ഷിണത്തേ കരയിൽ പ്രകാശമുള്ള ബ്രഹ്മാവിനെ സന്തോഷിപ്പിച്ചു.
ഈശാനമ് ഉത്തരേ വിഷ്ണും സ്വയം ധര്മഃ പ്രതാപവാന് ദത്തവന്തോ വരം ശ്രേഷ്ഠം സരമായാ വിശാപകമ് വരാന് അയാചത ബഹൂംല് ലോകാനാമ് ഉപകാരകാന്
ഉത്തരത്തേ കരയിൽ ശക്തനായ ധർമ്മൻ തന്നെ ഈശ്വരനെയും വിഷ്ണുവിനെയും സന്തോഷിപ്പിച്ചു; വിഷം നീക്കുന്ന ശരമയ്ക്ക് ഉത്തമമായ വരം നൽകി, ലോകങ്ങൾക്ക് ഉപകാരപ്രദമായ അനേകം വരങ്ങൾ അപേക്ഷിച്ചു.
ഏഷു സ്നാനം തു യേ കുര്യുര് ബ്രഹ്മവിഷ്ണുമഹേശ്വരാഃ ആത്മാര്ഥം ച പരാര്ഥം ച തേ കാമാന് ആപ്നുയുഃ ശുഭാന്
ഈ സ്ഥലങ്ങളിൽ ബ്രഹ്മാവിനെയും വിഷ്ണുവിനെയും മഹേശ്വരനെയും ഉദ്ദേശിച്ച് സ്വയം അല്ലെങ്കിൽ മറ്റുള്ളവർക്കായി സ്നാനം ചെയ്യുന്നവർക്ക് എല്ലാ ശുഭമായ ഇഷ്ടങ്ങൾക്കും ലഭിക്കും.
ബാണതീര്ഥേ തു യേ സ്നാത്വാ ശാര്ങ്ഗപാണിം സ്മരന്തി വൈ തേഭ്യോ ദാരിദ്ര്യദുഃഖാനി ന ഭവേയുര് യുഗേ യുഗേ
ബാണതീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് ശാർംഗപാണിയെ സ്മരിക്കുന്നവർക്ക് കാലാനന്തരങ്ങളിലേക്കും ദാരിദ്ര്യവും ദു:ഖവും ഉണ്ടാകില്ല.
ഗോതീര്ഥേ ബ്രഹ്മതീര്ഥേ വാ യസ് തു സ്നാത്വാ യതവ്രതഃ ബ്രഹ്മാണം തം നമസ്യാഥ ദ്വീപസ്യാപി പ്രദക്ഷിണമ്
ഗോതീർത്ഥത്തിലോ ബ്രഹ്മതീർത്ഥത്തിലോ സ്നാനം ചെയ്ത് വ്രതം പാലിച്ച് ബ്രഹ്മാവിനെ നമസ്കരിച്ച് ദ്വീപ് പ്രദക്ഷിണം ചെയ്യുന്നവൻ,
യഃ കുര്യാത് തേന പൃഥിവീ സപ്തദ്വീപാ വസുംധരാ പ്രദക്ഷിണീകൃതാ തത്ര കിംചിദ് ദത്ത്വാ വസു ദ്വിജമ്
അങ്ങനെ ചെയ്താൽ ഏഴു ദ്വീപുകളുള്ള ഭൂമിയെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തതുപോലെയാകും; അവിടെ ഒരു ബ്രാഹ്മണന് ചെറിയൊരു ദാനം കൊടുത്താൽ,