അപാം ച നമുചേഃ ശത്രോസ് തത്ഫേനവജ്രരൂപധൃക് ശിരശ് ഛിത്ത്വാ തച് ച ഫേനം ഗങ്ഗായാ ദക്ഷിണേ തടേ
ജലത്തിൽ നിന്ന് നമുചി എന്ന ശത്രുവിന്റെ തല, വജ്രംപോലുള്ള ഫേനയാൽ വെട്ടി, ഗംഗയുടെ തെക്കേ കരത്തിൽ വീണു.
ന്യപതദ് ഭൂമിം ഭിത്ത്വാ തു രസാതലമ് അഥാവിശത് രസാതലഭവം ഗാങ്ഗം വാരി യദ് വിശ്വപാവനമ്
അത് ഭൂമിയെ തുളച്ച് താഴത്തെ ലോകമായ രസാതലത്തിൽ കടന്നു; അവിടെ നിന്നുയർന്ന ഗംഗാജലം ലോകത്തെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നതെന്നു പ്രശസ്തമാണ്.
വജ്രാദിഷ്ടേന മാര്ഗേണ വ്യഗമദ് ഭൂമിമണ്ഡലമ് തജ് ജലം ഫേനനാമ്നാ തു നദീ ഫേനേതി ഗദ്യതേ
വജ്രം ചൂണ്ടിയ വഴിയിലൂടെ ആ ജലം ഭൂമിയുടെ ഉപരിതലത്തിലെത്തി; ആ ജലത്തെ ഫേന എന്ന പേരിൽ വിളിക്കുന്നു, ആ നദിയേയും ഫേന എന്നു അറിയപ്പെടുന്നു.
തസ്യാസ് തു സംഗമഃ പുണ്യോ ഗങ്ഗയാ ലോകവിശ്രുതഃ സര്വപാപക്ഷയകരോ ഗങ്ഗായമുനയോര് ഇവ
ആ നദിയും ഗംഗയും സംഗമിക്കുന്ന സ്ഥലം ലോകത്തിൽ വിശുദ്ധമായതും, എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിപ്പിക്കുന്നതുമായതായി പ്രശസ്തമാണ്; ഗംഗയും യമുനയും സംഗമിക്കുന്നതുപോലെ തന്നെ.
ഹനൂമദുപമാതാ വൈ യത്രാപ്ലവനമാത്രതഃ മാര്ജാരത്വാദ് അഭൂന് മുക്താ വിഷ്ണുഗങ്ഗാപ്രസാദതഃ
അവിടെ ഹനുമാന്റെ അമ്മ ചാടിയതുകൊണ്ട്, വിഷ്ണുവിന്റെയും ഗംഗയുടെയും കൃപയാൽ പൂച്ചയുടെ രൂപത്തിൽ നിന്നു മോചനം നേടി.
മാര്ജാരം ചേതി തത് തീര്ഥം പുരാ പ്രോക്തം മയാ തവ ഹനൂമതം ച തത് പ്രോക്തം തത്രാഖ്യാനം പുരോദിതമ്
അത് മാർജാരതീർഥം എന്നും, ഹനൂമതം എന്നും മുൻപേ ഞാൻ നിന്നോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; അവിടത്തെ കഥയും ഇതിനകം പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.
വൃഷാകപം ചാബ്ജകം ച തത്രേദം പ്രയതഃ ശൃണു ഹിരണ്യ ഇതി വിഖ്യാതോ ദൈത്യാനാം പൂര്വജോ ബലീ
ഇപ്പോൾ വൃഷാകപത്തെയും അബ്ജകത്തെയും കുറിച്ച് ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കു; ഹിരണ്യൻ എന്ന ദൈത്യന്മാരുടെ മൂത്തവനും ശക്തനും അവിടെ തന്നെ വസിക്കുന്നു.
തപസ് തപ്ത്വാ സുരൈഃ സര്വൈര് അജേയോ ഽഭൂത് സുദാരുണഃ തസ്യാപി ബലവാന് പുത്രോ ദേവാനാം ദുര്ജയഃ സദാ
അവൻ ദേവന്മാരെപ്പോലും ജയിക്കാൻ കഴിയാത്തവനായി ഭയാനകമായ തപസ്സു ചെയ്തു; അവന്റെ ശക്തനായ മകനും ദേവന്മാർക്ക് എപ്പോഴും ജയിക്കാൻ പ്രയാസമായവനായിരുന്നു.
മഹാശനിര് ഇതി ഖ്യാതസ് തസ്യ ഭാര്യാ പരാജിതാ തേനേന്ദ്രസ്യാഭവദ് യുദ്ധം ബഹുകാലം നിരന്തരമ്
അവനെ മഹാശനി എന്നു വിളിച്ചു; അവന്റെ ഭാര്യ പരാജിതയായിരുന്നു; അവൻ ഇന്ദ്രനോടു വളരെക്കാലം തുടർച്ചയായി യുദ്ധം നടത്തി.
മഹാശനിര് മഹാവീര്യഃ സതതം രണമൂര്ധനി ജിത്വാ നാഗേന സഹിതം ശക്രം പിത്രേ ന്യവേദയത്
മഹാശനി മഹാവീര്യശാലിയായവൻ യുദ്ധഭൂമിയിൽ എപ്പോഴും മുന്നിൽ നിന്നു; ഇന്ദ്രനെയും ഒരു പാമ്പിനെയും ജയിച്ച് അച്ഛനോടു അതു അറിയിച്ചു.
ബദ്ധ്വാ ഹസ്തിസമായുക്തം സ്വസാരം വീക്ഷ്യ താം തദാ വിഹായ ക്രൂരതാം ദൈത്യോ ഹിരണ്യായ ന്യവേദയത്
അന്നേരം, ദാനവൻ തന്റെ സഹോദരിയെ ആനയോടൊപ്പം കെട്ടിയശേഷം, തന്റെ ക്രൂരത ഉപേക്ഷിച്ച് ഹിരണ്യയ്ക്ക് അതിനെ അറിയിച്ചു.
മഹാശനിപിതാ ദൈത്യഃ പൂര്വേഷാം പൂര്വവത്തരഃ ശചീകാന്തം തലേ സ്ഥാപ്യ തസ്യ രക്ഷാമ് അഥാകരോത്
വളരെ അധികം ഭക്ഷിക്കുന്ന മഹാശനി എന്ന ദാനവൻ, തന്റെ പൂർവികരെക്കാൾ ശക്തനായവൻ, ശചിയുടെ പ്രിയപ്പെട്ടവനെ നിലത്ത് വെച്ച് അവനെ കാത്തു നിന്നു.
മഹാശനിര് ഹരിം ജിത്വാ ജേതും വരുണമ് അഭ്യഗാത് വരുണോ ഽപി മഹാബുദ്ധിഃ പ്രാദാത് കന്യാം മഹാശനേഃ
മഹാശനി ഹരിയെ ജയിച്ചശേഷം, വരുണനെ ജയിക്കാൻ പോയി; എന്നാൽ വലിയ ബുദ്ധിയുള്ള വരുണൻ തന്റെ മകളെ മഹാശനിക്ക് നൽകി.
ഉദധിം സ്വാലയം പ്രാദാദ് വരുണസ് തു മഹാശനേഃ തയോശ് ച സഖ്യമ് അഭവദ് വരുണസ്യ മഹാശനേഃ
വരുണൻ തന്റെ സ്വസ്ഥലമായ സമുദ്രം മഹാശനിക്ക് നൽകി; അതിനുശേഷം വരുണനും മഹാശനിയും തമ്മിൽ സൗഹൃദം ഉണ്ടായി.
വാരുണീ ചാപി യാ കന്യാ സാ പ്രിയാഭൂന് മഹാശനേഃ വീര്യേണ യശസാ ചാപി ശൌര്യേണ ച ബലേന ച
വരുണന്റെ മകൾ മഹാശനിക്ക് പ്രിയയായിത്തീർന്നു, അവന്റെ ശക്തിയും പ്രശസ്തിയും വീരതയും ബലവും കാരണം.
മഹാശനിര് മഹാദൈത്യസ് ത്രൈലോക്യേ നോപമീയതേ നിരിന്ദ്രത്വം ഗതേ ലോകേ ദേവാഃ സര്വേ ന്യമന്ത്രയന്
മഹാശനി എന്ന മഹാദാനവനു മൂന്നു ലോകത്തിലും തുല്യൻ ആരുമില്ലായിരുന്നു; ലോകത്ത് ഇന്ദ്രൻ ഇല്ലാതിരുന്നപ്പോൾ എല്ലാ ദേവന്മാരും ഒന്നിച്ചു ചേർന്നു.
വിഷ്ണുര് ഏവേന്ദ്രദാതാ സ്യാദ് ദൈത്യഹന്താ സ ഏവ ച മന്ത്രദൃഗ് വാ സ ഏവ സ്യാദ് ഇന്ദ്രം ചാന്യം കരിഷ്യതി
അവർ പറഞ്ഞു: 'വിഷ്ണുവാണ് ഇന്ദ്രനെ നൽകേണ്ടതും, ദാനവന്മാരെ സംഹരിക്കേണ്ടതും, മന്ത്രങ്ങൾ അറിയുന്നവനും, മറ്റൊരു ഇന്ദ്രനെ സൃഷ്ടിക്കേണ്ടതുമാണ്.'
ഏവം സംമന്ത്ര്യ തേ ദേവാ വിഷ്ണോര് മന്ത്രം ന്യവേദയന് മമാവധ്യോ മഹാദൈത്യോ മഹാശനിര് ഇതി ബ്രുവന്
ഇങ്ങനെ ആലോചിച്ചശേഷം, ദേവന്മാർ അവരുടെ ആലോചന വിഷ്ണുവിനോട് അറിയിച്ചു: 'മഹാശനി എന്ന മഹാദാനവനെ ഞാൻ കൊല്ലരുത്' എന്ന് പറഞ്ഞു.
പ്രായാദ് വാരീശ്വരം വിഷ്ണുഃ ശ്വശുരം വരുണം തദാ കേശവോ വരുണം ഗത്വാ പ്രാഹേന്ദ്രസ്യ പരാഭവമ്
വിഷ്ണു അപ്പോൾ വെള്ളത്തിന്റെ അധിപനായ വരുണൻ, തന്റെ മരുമകൻ, അവനിടത്തേക്ക് പോയി; കേശവൻ വരുണനെ കാണാൻ ചെന്നപ്പോൾ ഇന്ദ്രന്റെ പരാജയം വിവരിച്ചു.
തഥാ ത്വയൈതത് കര്തവ്യം യഥായാതി പുരംദരഃ തദ്വിഷ്ണുവചനാച് ഛീഘ്രം യയൌ ജലപതിര് മുനേ
'നീ അങ്ങനെ ചെയ്യണം, പൂരന്ദരൻ തിരിച്ചുവരിക എന്നതിനു വേണ്ടിയാണ്,' എന്ന് പറഞ്ഞു. വിഷ്ണുവിന്റെ വാക്ക് കേട്ട ഉടൻ വെള്ളത്തിന്റെ അധിപൻ, മഹർഷേ, വേഗത്തിൽ പുറപ്പെട്ടു.
സുതാപതിം ഹിരണ്യസുതം വിക്രാന്തം തം മഹാശനിമ് അതിസംമാനിതസ് തേന ജാമാത്രാ വരുണഃ പ്രഭുഃ
വളരെ ആദരവോടെ വരുണൻ തന്റെ ജാമാതാവായ ഹിരണ്യപുത്രനായ മഹാശനിയെ സമീപിച്ചു.
പപ്രച്ഛാഗമനം ദൈത്യോ വിനയാച് ഛ്വശുരം തദാ വരുണഃ പ്രാഹ തം ദൈത്യം യദ് ആഗമനകാരണമ്
അപ്പോൾ ദാനവൻ വിനയപൂർവ്വം തന്റെ ശ്വശുരനോടു വരവിന്റെ കാര്യം ചോദിച്ചു; വരുണൻ അതിന്റെ കാരണം ദാനവനോട് പറഞ്ഞു.
ഇന്ദ്രം ദേഹി മഹാബാഹോ യസ് ത്വയാ നിര്ജിതഃ പുരാ ബദ്ധം രസാതലസ്ഥം തം ദേവാനാമ് അധിപം സഖേ
'നിന്റെ കരത്തിൽ ജയിക്കപ്പെട്ട് പാതാളത്തിൽ കെട്ടിയിട്ടിരിക്കുന്ന ദേവന്മാരുടെ അധിപനായ ഇന്ദ്രനെ, മഹാബാഹുവേ, എന്റെ സുഹൃത്ത്, എനിക്ക് നൽകൂ.'
അസ്മാകം സര്വദാ മാന്യം ദേഹി ത്വം മമ ശത്രുഹന് ബദ്ധ്വാ വിമോക്ഷണം ശത്രോര് മഹതേ യശസേ സതാമ്
'എല്ലാവർക്കും എപ്പോഴും ആദരിക്കപ്പെടുന്നവനെ ഞങ്ങൾക്ക് നൽകണം, എന്റെ ശത്രുവിനെ സംഹരിച്ചവനേ; ശത്രുവിനെ കെട്ടി വിട്ടയച്ചാൽ സന്മാർഗ്ഗികൾക്കിടയിൽ വലിയ പ്രശസ്തി നേടും.'
തഥേത്യ് ഉക്ത്വാ കഥംചിത് സ ദൈത്യേശോ വരുണായ തമ് പ്രാദാദ് ഇന്ദ്രം ശചീകാന്തം വാരണേന സമന്വിതമ്
'ശരി' എന്ന് പറഞ്ഞ്, ദാനവാധിപൻ അല്പം മടിച്ചുകൊണ്ട് ശചിയുടെ പ്രിയനായ ഇന്ദ്രനെയും ആനയെയും കെട്ടിയതോടെ വരുണന് നൽകി.
സ ദൈത്യമധ്യേ ഽതിവിരാജമാനോ ഹരിം തദോവാച ജലേശസംനിധൌ സംപൂജ്യ ചൈവാഥ മഹോപചാരൈര് മഹാശനിര് മഘവന്തം ബഭാഷേ
ദാനവന്മാരുടെ നടുവിൽ അതീവ പ്രകാശത്തോടെ മഹാശനി, വെള്ളത്തിന്റെ അധിപൻ സന്നിധിയിൽ മഹാബലികൾ നൽകി ഹരിയെ ആദരിച്ച്, മഘവാനെ അഭിസംബോധന ചെയ്തു.
കേന ത്വമ് ഇന്ദ്രോ ഽദ്യ കൃതോ ഽസി കേന വീര്യം തവേദൃഗ് ബഹു ഭാഷസേ ച ത്വം സംഗരേ ശത്രുഭിര് ബാധ്യസേ ച തഥാപി ചേന്ദ്രോ ഭവസീതി ചിത്രമ്
'ഇന്ന് നിന്നെ ഇന്ദ്രനാക്കിയതാരാണ്? നീ യാതൊരു ശക്തിയാൽ യുദ്ധത്തിൽ ഇങ്ങനെ അധികം സംസാരിക്കുന്നു? ശത്രുക്കൾ നിന്നെ ബുദ്ധിമുട്ടിച്ചിട്ടും നീ വീണ്ടും ഇന്ദ്രനാകുന്നു, അത്ഭുതം തന്നെ.'
അഥാപി ബദ്ധാ പുരുഷേണ കാചിത് തസ്യാഃ പതിസ് താം മോചയതീതി യുക്തമ് സ്ത്രിയോ ഽസ്വതന്ത്രാഃ പുരുഷപ്രധാനാസ് ത്വം വൈ പുമാന് ഭവിതാ ശക്ര സാധോ
'എങ്കിലും, ഒരു സ്ത്രീയെ പുരുഷൻ കെട്ടിയാൽ, ഭർത്താവാണ് അവളെ മോചിപ്പിക്കേണ്ടത് — അതാണ് ശരി. സ്ത്രീകൾ സ്വതന്ത്രരല്ല; പുരുഷന്മാർ മുൻപന്തിയിലാണ്. ശക്രാ, നീ ശരിക്കും പുരുഷനാകും, മഹാനേ.'
ബദ്ധോ മയാ സംഗരേ വാഹനേന ക്വാപ്യ് അസ്ത്രം തേ വജ്രമ് ഉദ്ദാമശക്തി ചിന്താരത്നം നന്ദനം യോഷിതസ് താ യശോ ബലം ദേവരാജോപഭോഗ്യമ്
യുദ്ധത്തിൽ ഞാൻ നിന്നെ പിടിച്ചുവെച്ചു. നിന്റെ വാഹനം, അത്യധിക ശക്തിയുള്ള വജ്രായുധം, ഇഷ്ടംപോലെ നൽകുന്ന രത്നം, നന്ദനവനം, ആ ദേവസ്ത്രീയർ, നിന്റെ പ്രശസ്തിയും ശക്തിയും—ഇവയെല്ലാം ദേവരാജാവിന് ആസ്വദിക്കാനാണ്.
തജ് ജീവനം യത് തു യശോനിധാനം സ ഏവ മൃത്യുര് യശസോ യദ് വിരോധി ഏവം ജാനഞ് ശക്ര കഥം ജലേശാന് മുക്തിം പ്രാപ്തോ നൈവ ലജ്ജാം ഭജേഥാഃ
ജീവൻ എന്നതും, പ്രശസ്തിയുടെ നിധിയാണ്; എന്നാൽ പ്രശസ്തിക്ക് വിരുദ്ധമായാൽ അതേത് മരണവുമാണ്. ഇതറിയുമ്പോൾ, ശക്രാ, നീ ജലദേവന്മാരിൽ നിന്ന് മോചനം നേടിയിട്ടും എങ്ങനെ ലജ്ജിക്കാതെ ഇരിക്കാം?