വേദാ വദന്ത്വ് ഏതദ് ഏവ സര്വമ് ഏവ യഥാര്ഥതഃ സര്വാന് പ്രാപ്സ്യേ തലം നീതാന് അലം തേഭ്യോ നമോ ഽസ്തു വഃ
വേദങ്ങൾ ഇതേ സത്യമായിട്ടാണ് മുഴുവനും പറയുന്നു. നിലത്തിനടിയിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയവരെ ഞാൻ തിരിച്ചു നേടും. അതിനാൽ, നിങ്ങൾക്ക് ഞാൻ വന്ദനം അർപ്പിക്കുന്നു.
ഗൌതമീം ഗച്ഛ ദേവാപേ തത്ര സ്തുഹി മഹേശ്വരമ് സുപ്രസന്നസ് തവാഭീഷ്ടം ദാസ്യത്യ് ഏവ കൃപാകരഃ
ദേവാപി, നീ ഗൗതമീ നദിയിലേക്ക് പോയി അവിടെ മഹേശ്വരനെ സ്തുതിക്കണം. ദയാനിധിയായ അവൻ സന്തോഷപെട്ടാൽ നിന്റെ ആഗ്രഹം നിർബന്ധമായി നല്കും.
ഭവേദ് ദേവഃ ശിവഃ പ്രീതഃ സ്തുതഃ സത്യം മഹാമതേ ആര്ഷ്ടിഷേണശ് ച നൃപതിസ് തസ്യ ജായാ ജയാ സതീ
മഹാമതിയായവനേ, നീ സ്തുതിച്ചാൽ ശിവൻ സന്തോഷപ്പെടുന്നുവെങ്കിൽ, അപ്പോൾ രാജാവ് ഋഷ്ടിശേനനും അവന്റെ ഭാര്യ ജയയും തിരിച്ചു ലഭിക്കും.
പിതാ തവാപ്യ് ഉപമന്യുസ് തലേ തിഷ്ഠന്ത്യ് അരോഗിണഃ വരദാനാന് മഹേശസ്യ മിഥും ഹത്വാ ച രാക്ഷസമ് യശഃ പ്രാപ്സ്യസി ധര്മം ച ഏതച് ഛക്യം ന ചേതരത്
നിന്റെ അച്ഛൻ ഉപമന്യുവും നിലത്തിനടിയിൽ ആരോഗ്യത്തോടെ താമസിക്കുന്നു. മഹേശ്വരന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ, ആ രാക്ഷസനെ സംഹരിച്ച്, നീ പ്രശസ്തിയും ധർമ്മവും നേടും. ഇതാണ് സാധ്യമായത്, മറ്റൊന്നുമില്ല.
തദ് വേദവചനാദ് ബാലോ ദേവാപിര് ഗൌതമീം ഗതഃ സ്നാത്വാ കൃതക്ഷണോ വിപ്രസ് തുഷ്ടാവ ച മഹേശ്വരമ്
വേദവചനപ്രകാരം ബാലനായ ദേവാപി ഗൗതമീ നദിയിലേക്കു പോയി. അവിടെ കുളിച്ച്, വേണ്ട ചടങ്ങുകൾ പൂർത്തിയാക്കി, ബ്രാഹ്മണൻ മഹേശ്വരനെ സ്തുതിച്ചു.
ബാലോ ഽഹം ദേവദേവേശ ഗുരൂണാം ത്വം ഗുരുര് മമ ന മേ ശക്തിസ് ത്വത്സ്തവനേ തുഭ്യം ശംഭോ നമോ ഽസ്തു തേ
ദേവദേവനായ പ്രഭോ, ഞാൻ ഒരു ബാലനാണ്. ഗുരുക്കന്മാരുടെ ഗുരുവായവനാണ് നീ. നിന്നെ സ്തുതിക്കാൻ എനിക്ക് ശേഷിയില്ല. ശംഭോ, ഞാൻ നിന്നെ വന്ദിക്കുന്നു.
ന ത്വാം ജാനന്തി നിഗമാ ന ദേവാ മുനയോ ന ച ന ബ്രഹ്മാ നാപി വൈകുണ്ഠോ യോ ഽസി സോ ഽസി നമോ ഽസ്തു തേ
നിഗമങ്ങൾക്കും ദേവന്മാർക്കും മുനികൾക്കും ബ്രഹ്മാവിനും പോലും വിഷ്ണുവിനും പോലും നിന്നെ അറിയാൻ കഴിയില്ല. നീ ആരാണോ അതാണ്. നിന്നെ ഞാൻ വന്ദിക്കുന്നു.
യേ ഽനാഥാ യേ ച കൃപണാ യേ ദരിദ്രാശ് ച രോഗിണഃ പാപാത്മാനോ യേ ച ലോകേ താംസ് ത്വം പാസി മഹേശ്വര
ഈ ലോകത്ത് ആരും നോക്കാനില്ലാത്തവരും, ദു:ഖിതരും, ദരിദ്രരും, രോഗികളും, പാപികളുമാണ് എങ്കിൽ പോലും, മഹേശ്വരാ, നീ അവരെ രക്ഷിക്കുന്നു.
തപസാ നിയമൈര് മന്ത്രൈഃ പൂജിതാസ് ത്രിദിവൌകസഃ ത്വയാ ദത്തം ഫലം തേഭ്യോ ദാസ്യന്തി ജഗതാം പതേ
തപസ്സും നിയന്ത്രണവും മന്ത്രങ്ങളുംകൊണ്ട് ആരാധിക്കപ്പെടുന്ന ദേവന്മാർക്ക്, ലോകങ്ങളുടെ നാഥനായ നീ ആഗ്രഹിച്ച ഫലം നൽകുന്നു.
യാചിതാരശ് ച ദാതാരസ് തേഭ്യോ യദ് യന് മനീഷിതമ് ഭവതീതി ന ചിത്രം സ്യാത് ത്വം വിപര്യയകാരകഃ
യാചകരും ദാനികളുമാണ് ആരായുന്നത്. അവരിൽ നിന്ന് അവർ എന്ത് ആഗ്രഹിച്ചാലും അതു ലഭിക്കുന്നത് അത്ഭുതമല്ല, കാരണം നീ അവരുടേതു മറിച്ചിടുന്നവനാണ്.
യേ ഽജ്ഞാനിനോ യേ ച പാപാ യേ മഗ്നാ നരകാര്ണവേ ശിവേതി വചനാന് നാഥ താന് പാസി ത്വം ജഗദ്ഗുരോ
അജ്ഞാനികളും പാപികളും നരകസമുദ്രത്തിൽ മുങ്ങിയവരും 'ശിവ' എന്ന വാക്ക് ഉച്ചരിച്ചാൽ, ജഗദ്ഗുരുവായ നാഥാ, നീ അവരെ രക്ഷിക്കുന്നു.
ഏവം തു സ്തുവതസ് തസ്യ പുരഃ പ്രാഹ ത്രിലോചനഃ
ഇങ്ങനെ അവൻ സ്തുതിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, മൂന്നുകണ്ണുള്ളവൻ അവന്റെ മുമ്പിൽ സംസാരിച്ചു.
വരം ബ്രൂഹ്യ് അഥ ദേവാപേ അലം ദൈന്യേന ബാലക
ദേവാപി, മകനേ, നീ എന്ത് വരം വേണമെന്ന് പറയൂ. ഈ ദു:ഖം മതിയാകട്ടെ.
രാജാനം രാജപത്നീം ച പിതരം ച ഗുരും മമ പ്രാപ്തുമ് ഇച്ഛേ ജഗന്നാഥ നിധനം ച രിപോര് മമ
ജഗന്നാഥാ, എനിക്ക് രാജാവിനെയും രാജപത്നിയെയും എന്റെ പിതാവിനെയും ഗുരുവിനെയും എനിക്കുള്ള ശത്രുവിന്റെ മരണത്തെയും ലഭിക്കണമെന്നാണ് ആഗ്രഹം.
ദേവാപിവചനം ശ്രുത്വാ തഥേത്യ് ആഹാഖിലേശ്വരഃ ദേവാപേഃ സര്വമ് അഭവദ് ആജ്ഞയാ ശംകരസ്യ തത്
ദേവാപിയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടശേഷം, സർവ്വേശ്വരൻ 'അങ്ങനെയാകട്ടെ' എന്നു പറഞ്ഞു. ശംകരന്റെ ആജ്ഞ പ്രകാരം ദേവാപിക്ക് എല്ലാം ലഭിച്ചു.
പുനര് അപ്യ് ആഹ തം ശംഭുര് ദേവാപികരുണാകരഃ നന്ദിനം പ്രേഷയാമ് ആസ ശംഭുഃ ശൂലേന നാരദ
പിന്നീട് ദയാസാഗരനായ ശംഭു ദേവാപിയോട് വീണ്ടും പറഞ്ഞു; ശൂലം കൈവശമുള്ള നന്ദിയെ ശംഭു അയച്ചു, നാരദാ.
രസാതലം മിഥും നന്ദീ ഹത്വാ ചാസുരപുംഗവാന് തത്പിത്രാദീന് സമാനീയ തസ്മൈ താന് സ ന്യവേദയത്
നന്ദി രസാതലത്തിലേക്ക് പോയി, അസുരന്മാരുടെ പ്രധാനികളെ സംഹരിച്ചു, അവരുടേയും പിതാക്കളെയും മറ്റുള്ളവരെയും തിരിച്ചുകൊണ്ടുവന്നു, അവരെ ദേവാപിക്ക് സമർപ്പിച്ചു.
ഹയമേധശ് ച തത്രാസീദ് ആര്ഷ്ടിഷേണസ്യ ധീമതഃ അഗ്നിശ് ച ഋത്വിജോ ദേവാ വേദാശ് ച ഋഷയോ ഽബ്രുവന്
അവിടെ ധീരനായ ആർഷ്ടിഷേണൻ അശ്വമേധയാഗം നടത്തി; അഗ്നിയും, യാഗികരും, ദേവതകളും, ഋഷിമാരും വേദങ്ങൾ പാരായണം ചെയ്തു.
യത്ര സാക്ഷാദ് അഭൂച് ഛംഭുര് ദേവാപേ ഭക്തവത്സലഃ ദേവദേവോ ജഗന്നാഥോ ദേവതീര്ഥമ് അഭൂച് ച തത്
അവിടെ ഭക്തവത്സലനായ ശംഭു ദേവാപിയുടെ മുന്നിൽ നേരിട്ട് പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു; ആ സ്ഥലം ജഗന്നാഥന്റെ ദൈവതീർഥമായി.
സര്വപാപക്ഷയകരം സര്വസിദ്ധിപ്രദം നൃണാമ് പുണ്യദം തീര്ഥമ് ഏതത് സ്യാത് തവ കീര്തിശ് ച ശാശ്വതീ
ഈ തീർഥം എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിപ്പിക്കുകയും, മനുഷ്യർക്കു എല്ലാ സിദ്ധികളും നൽകുകയും, പുണ്യം നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു. അവിടെ നിന്റെ കീർത്തി എന്നും നിലനിൽക്കും.
അശ്വമേധേ നിവൃത്തേ തു സുരാസ് തേഭ്യോ വരാന് ദദുഃ സ്നാത്വാ കൃതാര്ഥാ ഗങ്ഗായാം തതസ് തേ ദിവമ് ആക്രമന്
അശ്വമേധം പൂർത്തിയായപ്പോൾ, ദേവതകൾ അവർക്കു വരങ്ങൾ നൽകി; അവർ ഗംഗയിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് തൃപ്തരായി, പിന്നീട് സ്വർഗത്തിലേക്ക് ഉയർന്നു.
തതഃ പ്രഭൃതി തത്രാസംസ് തീര്ഥാനി ദശ പഞ്ച ച സഹസ്രാണി ശതാന്യ് അഷ്ടാവ് ഉഭയോര് അപി തീരയോഃ തേഷു സ്നാനം ച ദാനം ച ഹ്യ് അതീവ ഫലദം വിദുഃ
അന്നുമുതൽ അവിടെ ഇരുപത്തയ്യായിരത്തിയെട്ടു തീർഥങ്ങൾ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്; അവിടെയുള്ള രണ്ടു തീർഥങ്ങളിലും സ്നാനവും ദാനവും വളരെ വലിയ ഫലം നൽകുന്നതായി അറിയപ്പെടുന്നു.
തപോവനമ് ഇതി ഖ്യാതം നന്ദിനീസംഗമം തഥാ സിദ്ധേശ്വരം തത്ര തീര്ഥം ഗൌതമ്യാ ദക്ഷിണേ തടേ
തപോവനം എന്നറിയപ്പെടുന്ന സ്ഥലം, നന്ദിനിയുടെ സംഗമം, സിദ്ധേശ്വരം, അവിടെയുണ്ട്; ഗൗതമിയുടെ തീർഥം തെക്കേ കരയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
ശാര്ദൂലം ചേതി വിഖ്യാതം തേഷാം വൃത്തമ് ഇദം ശൃണു യസ്യാകര്ണനമാത്രേണ സര്വപാപൈഃ പ്രമുച്യതേ
ശാർദൂലം എന്നും പ്രശസ്തമാണ്; അവയുടെ കഥ നീ കേൾക്കൂ, അതു കേൾക്കുന്നതു മാത്രം കൊണ്ട് എല്ലാ പാപങ്ങൾ നിന്നും മോചനം ലഭിക്കും.
അഗ്നിര് ഹോതാ പുരാ ത്വ് ആസീദ് ദേവാനാം ഹവ്യവാഹനഃ ഭാര്യാം പ്രാപ്തോ ദക്ഷസുതാം സ്വാഹാനാമ്നീം സുരൂപിണീമ്
പഴയകാലത്ത് അഗ്നി ദേവന്മാരുടെ ഹോതൃവുമായിരിന്നു, ഹവ്യവാഹകനായിരുന്നു; അവൻ ദക്ഷന്റെ മകളായ സുന്ദരിയായ സ്വാഹയെ ഭാര്യയായി നേടി.
സാനപത്യാ പുരാ ചാസീത് പുത്രാര്ഥം തപ ആവിശത് തപശ് ചരന്തീം വിപുലം തോഷയന്തീം ഹുതാശനമ് സ ഭര്താ ഹുതഭുക് പ്രാഹ ഭാര്യാം സ്വാഹാമ് അനിന്ദിതാമ്
അവൾക്ക് മക്കൾ ഇല്ലാതിരുന്നതിനാൽ, ഒരു കാലത്ത് മകനായി ജനിക്കണമെന്നാഗ്രഹിച്ച് കഠിനതപസ്സ് ചെയ്തു; വലിയ തപസ്സ് ചെയ്ത് ഹുതാശനനായ ഭർത്താവിനെ സന്തോഷിപ്പിച്ചു. അപ്പോൾ ഹുതഭുക്കായ ഭർത്താവ്, അപരാധമില്ലാത്ത സ്വാഹയോട് പറഞ്ഞു.
അപത്യാനി ഭവിഷ്യന്തി മാ തപഃ കുരു ശോഭനേ
മക്കൾ ജനിക്കും; സുന്ദരിയേ, നീ ഇനി തപസ്സ് ചെയ്യേണ്ടതില്ല.
ഏതച് ഛ്രുത്വാ ഭര്തൃവാക്യം നിവൃത്താ തപസോ ഽഭവത് സ്ത്രീണാമ് അഭീഷ്ടദം നാന്യദ് ഭര്തൃവാക്യം വിനാ ക്വചിത്
ഭർത്താവിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടശേഷം അവൾ തപസ്സ് നിർത്തി; സ്ത്രീകൾക്ക് ഭർത്താവിന്റെ വാക്ക് ഒഴികെ മറ്റൊന്നും പ്രിയപ്പെട്ടതല്ല.
തതഃ കതിപയേ കാലേ താരകാദ് ഭയ ആഗതേ അനുത്പന്നേ കാര്ത്തികേയേ ചിരകാലരഹോഗതേ
അതിനുശേഷം കുറച്ചു കാലം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, താരകന്റെ ഭയം വന്നപ്പോൾ, കാർത്തികേയൻ ജനിച്ചിരുന്നില്ല, ദീർഘകാലം രഹസ്യമായി കഴിഞ്ഞു.
മഹേശ്വരേ ഭവാന്യാ ച ത്രസ്താ ദേവാഃ സമാഗതാഃ ദേവാനാം കാര്യസിദ്ധ്യര്ഥമ് അഗ്നിം പ്രോചുര് ദിവൌകസഃ
മഹേശ്വരനും ഭവാനിയും ഭയപ്പെടുത്തി, ദേവന്മാർ ഒത്തുചേർന്നു; ദേവന്മാരുടെ കാര്യസിദ്ധിക്ക് വേണ്ടി, ദിവൗകസുകൾ അഗ്നിയോട് പറഞ്ഞു.