ആഹൂതാ വൈദികൈര് മന്ത്രൈര് ഋത്വിഗ്ഭിശ് ച യഥാക്രമമ് ഭോക്ഷ്യാമഹേ ഹവിര്ഭാഗാന് ന സ്വതന്ത്രാ ദ്വിജോത്തമ
പുരോഹിതന്മാർ വേദമന്ത്രങ്ങളാൽ യഥാക്രമം വിളിച്ചാൽ, ഞങ്ങൾ ഹവിസ്സിന്റെ പങ്ക് അനുഭവിക്കും, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ. പക്ഷേ, ഞങ്ങൾ സ്വതന്ത്രരല്ല.
തസ്മാദ് വേദാനുഗാ നിത്യം വയം വേദേന ചോദിതാഃ പരതന്ത്രാസ് തതോ വിപ്ര വേദേഭ്യസ് തന് നിവേദയ
അതിനാൽ, ഞങ്ങൾ എപ്പോഴും വേദത്തെ അനുസരിച്ച്, വേദം പ്രേരിപ്പിച്ചവരായി, മറ്റൊരാളുടെ നിയന്ത്രണത്തിലാണ്. അതുകൊണ്ട്, ബ്രാഹ്മണാ, ഇത് വേദങ്ങൾക്കു അറിയിക്കണം.
സ ദേവാപിഃ ശുചിര് ഭൂത്വാ വേദാന് ആഹൂയ യത്നതഃ ധ്യാനേന തപസാ യുക്തോ വേദാശ് ചാപി പുരോ ഽഭവന്
ശുദ്ധനായ ദേവാപി, ശ്രദ്ധയോടെ വേദങ്ങളെ ആഹ്വാനിച്ചു. ധ്യാനത്തിലും തപസ്സിലും ഏർപ്പെട്ട്, വേദങ്ങൾ അവന്റെ മുമ്പിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
വേദാന് ഉവാച ദേവാപിര് നമസ്യ തു പുനഃ പുനഃ ഋത്വിഗ്വാക്യം ചാഗ്നിവാക്യം ദേവവാക്യം ന്യവേദയത്
ദേവാപി വീണ്ടും വീണ്ടും നമസ്കരിച്ച് വേദങ്ങളെ അഭിവാദ്യം ചെയ്തു, പുരോഹിതന്മാരുടെ വാക്കും അഗ്നിയുടെ വാക്കും ദേവന്മാരുടെ വാക്കും അറിയിച്ചു.
പരതന്ത്രാ വയം താത ഈശ്വരസ്യ വശാനുഗാഃ അശേഷജഗദാധാരോ നിരാധാരോ നിരഞ്ജനഃ
പ്രിയനായവനേ, ഞങ്ങൾ പരാധീനരാണ്, ഭഗവാന്റെ ഇച്ഛയ്ക്ക് കീഴിലാണ് ഞങ്ങൾ. ഈ സർവ്വലോകത്തിനും അദ്ഭുതമായ ആധാരമായവൻ സ്വയം ആരുടെയും ആശ്രയമില്ലാത്തവനും, ആഴമില്ലാത്തവനും, അശുദ്ധിയില്ലാത്തവനുമാണ്.
സര്വശക്ത്യൈകസദനം നിധാനം സര്വസംപദാമ് സ തു കര്താ മഹാദേവഃ സംഹര്താ സ മഹേശ്വരഃ
സകലശക്തികളും സമ്പത്തുകളും ഏകമായി നിലകൊള്ളുന്നവൻ, അതിന്റെ ആഗാരം ആ മഹാദേവൻ തന്നെയാണ്. സൃഷ്ടാവും സംഹാരകനും പരമേശ്വരനുമാണ് അവൻ.
വയം ശബ്ദമയാ ബ്രഹ്മന് വദാമോ വിദ്മ ഏവ ച അസ്മാകമ് ഏതത് കൃത്യം സ്യാദ് വദാമോ യത് തു പൃച്ഛസി
ബ്രഹ്മനേ, ഞങ്ങൾ ശബ്ദരൂപികളാണ്, സംസാരിക്കുകയും അറിയുകയും ചെയ്യുന്നു. നിങ്ങൾ ചോദിക്കുന്നതു പറയുക എന്നതാണ് ഞങ്ങളുടെ കടമ.
കേന നീതാസ് തസ്യ നാമ തത്പുരം തദ്ബലം തഥാ ഭക്ഷിതാഃ കിം തു നോ നഷ്ടാ ഏതജ് ജാനീമഹേ വയമ്
ആരെക്കൊണ്ടാണ് അവർ കൊണ്ടുപോയത്, അവന്റെ പേര് എന്ത്, അവന്റെ നഗരം എവിടെയാണ്, അവന്റെ ശക്തി എത്രയാണെന്നു ഞങ്ങൾ അറിയുന്നു. ആരാണ് അവരെ തിന്നു കളഞ്ഞത്, അല്ലെങ്കിൽ അവർ നഷ്ടമായോ എന്നതും ഞങ്ങൾക്കറിയാം.
യഥാ ച തവ സാമര്ഥ്യം യമ് ആരാധ്യ ച യത്ര ച സ്യാദ് ഇത്യ് ഏതച് ച ജാനീമോ യഥാ പ്രാപ്സ്യസി താന് പുരഃ
നിന്റെ ശേഷി എത്രയാണെന്നും, ആരെ ആരാധിക്കണം, എവിടെയാണ് ആരാധിക്കേണ്ടത് എന്നതും ഞങ്ങൾക്കറിയാം. ഇങ്ങനെ ചെയ്താൽ നീ അവരെ തിരിച്ചു ലഭിക്കും.
ഏതച് ഛ്രുത്വാവദദ് വേദാന് വിചാര്യ സുചിരം ഹൃദി
ഇത് കേട്ടശേഷം, അവൻ ഹൃദയത്തിൽ ദീർഘമായി വേദങ്ങൾ ആലോചിച്ചു.
വേദാ വദന്ത്വ് ഏതദ് ഏവ സര്വമ് ഏവ യഥാര്ഥതഃ സര്വാന് പ്രാപ്സ്യേ തലം നീതാന് അലം തേഭ്യോ നമോ ഽസ്തു വഃ
വേദങ്ങൾ ഇതേ സത്യമായിട്ടാണ് മുഴുവനും പറയുന്നു. നിലത്തിനടിയിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയവരെ ഞാൻ തിരിച്ചു നേടും. അതിനാൽ, നിങ്ങൾക്ക് ഞാൻ വന്ദനം അർപ്പിക്കുന്നു.
ഗൌതമീം ഗച്ഛ ദേവാപേ തത്ര സ്തുഹി മഹേശ്വരമ് സുപ്രസന്നസ് തവാഭീഷ്ടം ദാസ്യത്യ് ഏവ കൃപാകരഃ
ദേവാപി, നീ ഗൗതമീ നദിയിലേക്ക് പോയി അവിടെ മഹേശ്വരനെ സ്തുതിക്കണം. ദയാനിധിയായ അവൻ സന്തോഷപെട്ടാൽ നിന്റെ ആഗ്രഹം നിർബന്ധമായി നല്കും.
ഭവേദ് ദേവഃ ശിവഃ പ്രീതഃ സ്തുതഃ സത്യം മഹാമതേ ആര്ഷ്ടിഷേണശ് ച നൃപതിസ് തസ്യ ജായാ ജയാ സതീ
മഹാമതിയായവനേ, നീ സ്തുതിച്ചാൽ ശിവൻ സന്തോഷപ്പെടുന്നുവെങ്കിൽ, അപ്പോൾ രാജാവ് ഋഷ്ടിശേനനും അവന്റെ ഭാര്യ ജയയും തിരിച്ചു ലഭിക്കും.
പിതാ തവാപ്യ് ഉപമന്യുസ് തലേ തിഷ്ഠന്ത്യ് അരോഗിണഃ വരദാനാന് മഹേശസ്യ മിഥും ഹത്വാ ച രാക്ഷസമ് യശഃ പ്രാപ്സ്യസി ധര്മം ച ഏതച് ഛക്യം ന ചേതരത്
നിന്റെ അച്ഛൻ ഉപമന്യുവും നിലത്തിനടിയിൽ ആരോഗ്യത്തോടെ താമസിക്കുന്നു. മഹേശ്വരന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ, ആ രാക്ഷസനെ സംഹരിച്ച്, നീ പ്രശസ്തിയും ധർമ്മവും നേടും. ഇതാണ് സാധ്യമായത്, മറ്റൊന്നുമില്ല.
തദ് വേദവചനാദ് ബാലോ ദേവാപിര് ഗൌതമീം ഗതഃ സ്നാത്വാ കൃതക്ഷണോ വിപ്രസ് തുഷ്ടാവ ച മഹേശ്വരമ്
വേദവചനപ്രകാരം ബാലനായ ദേവാപി ഗൗതമീ നദിയിലേക്കു പോയി. അവിടെ കുളിച്ച്, വേണ്ട ചടങ്ങുകൾ പൂർത്തിയാക്കി, ബ്രാഹ്മണൻ മഹേശ്വരനെ സ്തുതിച്ചു.
ബാലോ ഽഹം ദേവദേവേശ ഗുരൂണാം ത്വം ഗുരുര് മമ ന മേ ശക്തിസ് ത്വത്സ്തവനേ തുഭ്യം ശംഭോ നമോ ഽസ്തു തേ
ദേവദേവനായ പ്രഭോ, ഞാൻ ഒരു ബാലനാണ്. ഗുരുക്കന്മാരുടെ ഗുരുവായവനാണ് നീ. നിന്നെ സ്തുതിക്കാൻ എനിക്ക് ശേഷിയില്ല. ശംഭോ, ഞാൻ നിന്നെ വന്ദിക്കുന്നു.
ന ത്വാം ജാനന്തി നിഗമാ ന ദേവാ മുനയോ ന ച ന ബ്രഹ്മാ നാപി വൈകുണ്ഠോ യോ ഽസി സോ ഽസി നമോ ഽസ്തു തേ
നിഗമങ്ങൾക്കും ദേവന്മാർക്കും മുനികൾക്കും ബ്രഹ്മാവിനും പോലും വിഷ്ണുവിനും പോലും നിന്നെ അറിയാൻ കഴിയില്ല. നീ ആരാണോ അതാണ്. നിന്നെ ഞാൻ വന്ദിക്കുന്നു.
യേ ഽനാഥാ യേ ച കൃപണാ യേ ദരിദ്രാശ് ച രോഗിണഃ പാപാത്മാനോ യേ ച ലോകേ താംസ് ത്വം പാസി മഹേശ്വര
ഈ ലോകത്ത് ആരും നോക്കാനില്ലാത്തവരും, ദു:ഖിതരും, ദരിദ്രരും, രോഗികളും, പാപികളുമാണ് എങ്കിൽ പോലും, മഹേശ്വരാ, നീ അവരെ രക്ഷിക്കുന്നു.
തപസാ നിയമൈര് മന്ത്രൈഃ പൂജിതാസ് ത്രിദിവൌകസഃ ത്വയാ ദത്തം ഫലം തേഭ്യോ ദാസ്യന്തി ജഗതാം പതേ
തപസ്സും നിയന്ത്രണവും മന്ത്രങ്ങളുംകൊണ്ട് ആരാധിക്കപ്പെടുന്ന ദേവന്മാർക്ക്, ലോകങ്ങളുടെ നാഥനായ നീ ആഗ്രഹിച്ച ഫലം നൽകുന്നു.
യാചിതാരശ് ച ദാതാരസ് തേഭ്യോ യദ് യന് മനീഷിതമ് ഭവതീതി ന ചിത്രം സ്യാത് ത്വം വിപര്യയകാരകഃ
യാചകരും ദാനികളുമാണ് ആരായുന്നത്. അവരിൽ നിന്ന് അവർ എന്ത് ആഗ്രഹിച്ചാലും അതു ലഭിക്കുന്നത് അത്ഭുതമല്ല, കാരണം നീ അവരുടേതു മറിച്ചിടുന്നവനാണ്.
യേ ഽജ്ഞാനിനോ യേ ച പാപാ യേ മഗ്നാ നരകാര്ണവേ ശിവേതി വചനാന് നാഥ താന് പാസി ത്വം ജഗദ്ഗുരോ
അജ്ഞാനികളും പാപികളും നരകസമുദ്രത്തിൽ മുങ്ങിയവരും 'ശിവ' എന്ന വാക്ക് ഉച്ചരിച്ചാൽ, ജഗദ്ഗുരുവായ നാഥാ, നീ അവരെ രക്ഷിക്കുന്നു.
ഏവം തു സ്തുവതസ് തസ്യ പുരഃ പ്രാഹ ത്രിലോചനഃ
ഇങ്ങനെ അവൻ സ്തുതിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, മൂന്നുകണ്ണുള്ളവൻ അവന്റെ മുമ്പിൽ സംസാരിച്ചു.
വരം ബ്രൂഹ്യ് അഥ ദേവാപേ അലം ദൈന്യേന ബാലക
ദേവാപി, മകനേ, നീ എന്ത് വരം വേണമെന്ന് പറയൂ. ഈ ദു:ഖം മതിയാകട്ടെ.
രാജാനം രാജപത്നീം ച പിതരം ച ഗുരും മമ പ്രാപ്തുമ് ഇച്ഛേ ജഗന്നാഥ നിധനം ച രിപോര് മമ
ജഗന്നാഥാ, എനിക്ക് രാജാവിനെയും രാജപത്നിയെയും എന്റെ പിതാവിനെയും ഗുരുവിനെയും എനിക്കുള്ള ശത്രുവിന്റെ മരണത്തെയും ലഭിക്കണമെന്നാണ് ആഗ്രഹം.
ദേവാപിവചനം ശ്രുത്വാ തഥേത്യ് ആഹാഖിലേശ്വരഃ ദേവാപേഃ സര്വമ് അഭവദ് ആജ്ഞയാ ശംകരസ്യ തത്
ദേവാപിയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടശേഷം, സർവ്വേശ്വരൻ 'അങ്ങനെയാകട്ടെ' എന്നു പറഞ്ഞു. ശംകരന്റെ ആജ്ഞ പ്രകാരം ദേവാപിക്ക് എല്ലാം ലഭിച്ചു.
പുനര് അപ്യ് ആഹ തം ശംഭുര് ദേവാപികരുണാകരഃ നന്ദിനം പ്രേഷയാമ് ആസ ശംഭുഃ ശൂലേന നാരദ
പിന്നീട് ദയാസാഗരനായ ശംഭു ദേവാപിയോട് വീണ്ടും പറഞ്ഞു; ശൂലം കൈവശമുള്ള നന്ദിയെ ശംഭു അയച്ചു, നാരദാ.
രസാതലം മിഥും നന്ദീ ഹത്വാ ചാസുരപുംഗവാന് തത്പിത്രാദീന് സമാനീയ തസ്മൈ താന് സ ന്യവേദയത്
നന്ദി രസാതലത്തിലേക്ക് പോയി, അസുരന്മാരുടെ പ്രധാനികളെ സംഹരിച്ചു, അവരുടേയും പിതാക്കളെയും മറ്റുള്ളവരെയും തിരിച്ചുകൊണ്ടുവന്നു, അവരെ ദേവാപിക്ക് സമർപ്പിച്ചു.
ഹയമേധശ് ച തത്രാസീദ് ആര്ഷ്ടിഷേണസ്യ ധീമതഃ അഗ്നിശ് ച ഋത്വിജോ ദേവാ വേദാശ് ച ഋഷയോ ഽബ്രുവന്
അവിടെ ധീരനായ ആർഷ്ടിഷേണൻ അശ്വമേധയാഗം നടത്തി; അഗ്നിയും, യാഗികരും, ദേവതകളും, ഋഷിമാരും വേദങ്ങൾ പാരായണം ചെയ്തു.
യത്ര സാക്ഷാദ് അഭൂച് ഛംഭുര് ദേവാപേ ഭക്തവത്സലഃ ദേവദേവോ ജഗന്നാഥോ ദേവതീര്ഥമ് അഭൂച് ച തത്
അവിടെ ഭക്തവത്സലനായ ശംഭു ദേവാപിയുടെ മുന്നിൽ നേരിട്ട് പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു; ആ സ്ഥലം ജഗന്നാഥന്റെ ദൈവതീർഥമായി.
സര്വപാപക്ഷയകരം സര്വസിദ്ധിപ്രദം നൃണാമ് പുണ്യദം തീര്ഥമ് ഏതത് സ്യാത് തവ കീര്തിശ് ച ശാശ്വതീ
ഈ തീർഥം എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിപ്പിക്കുകയും, മനുഷ്യർക്കു എല്ലാ സിദ്ധികളും നൽകുകയും, പുണ്യം നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു. അവിടെ നിന്റെ കീർത്തി എന്നും നിലനിൽക്കും.