ബ്രഹ്മവാദീ പരാക്രാന്തഃ ശത്രുഭിര് യുധി ദുര്ദമഃ ആഹര്താ ചാഗ്നിഹോത്രസ്യ യജ്ഞാനാം ച മഹീപതിഃ
ബ്രഹ്മജ്ഞാനി, അതുല്യശക്തിയുള്ളവൻ, ശത്രുക്കൾക്ക് യുദ്ധത്തിൽ ജയിക്കാനാവാത്തവൻ, അഗ്നിഹോത്രം നിർവഹിക്കുന്നവൻ, യജ്ഞങ്ങളുടെ അധിപൻ — രാജാവേ, ഇങ്ങനെയായിരുന്നു അവൻ.
സത്യവാദീ പുണ്യമതിഃ സമ്യക്സംവൃതമൈഥുനഃ അതീവ ത്രിഷു ലോകേഷു യശസാപ്രതിമഃ സദാ
സത്യം പറയുന്നവൻ, പുണ്യചിന്തയുള്ളവൻ, ലൈംഗികചാരിത്ര്യത്തിൽ പൂർണ്ണ നിയന്ത്രണമുള്ളവൻ, മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും എന്നും തുല്യരില്ലാത്ത പ്രശസ്തിയുള്ളവൻ.
തം ബ്രഹ്മവാദിനം ശാന്തം ധര്മജ്ഞം സത്യവാദിനമ് ഉര്വശീ വരയാമ് ആസ ഹിത്വാ മാനം യശസ്വിനീ
ശാന്തനും ധർമ്മം അറിയുന്നവനും സത്യവാദിയും ആയ ആ ബ്രഹ്മജ്ഞാനിയെ, തന്റെ അഭിമാനം ഉപേക്ഷിച്ച്, മഹത്വമുള്ള ഉർവശി തിരഞ്ഞെടുത്തു.
തയാ സഹാവസദ് രാജാ ദശ വര്ഷാണി പഞ്ച ച ഷട് പഞ്ച സപ്ത ചാഷ്ടൌ ച ദശ ചാഷ്ടൌ ച ഭോ ദ്വിജാഃ
അവളോടൊപ്പം രാജാവ് പത്ത് വർഷം, അഞ്ച്, ആറു, വീണ്ടും അഞ്ച്, ഏഴ്, എട്ട്, പത്ത്, വീണ്ടും എട്ട് വർഷം താമസിച്ചു, മഹർഷികളേ.
വനേ ചൈത്രരഥേ രമ്യേ തഥാ മന്ദാകിനീതടേ അലകായാം വിശാലായാം നന്ദനേ ച വനോത്തമേ
ചൈത്രരഥം എന്ന മനോഹരമായ വനത്തിൽ, മന്ദാകിനി നദിയുടെ തീരത്ത്, വിശാലമായ അലകാനഗരിയിൽ, ഉത്തമമായ നന്ദനവനത്തിൽ — ഇവിടങ്ങളിലൊക്കെയും.
ഉത്തരാന് സ കുരൂന് പ്രാപ്യ മനോരമഫലദ്രുമാന് ഗന്ധമാദനപാദേഷു മേരുശൃങ്ഗേ തഥോത്തരേ
ഉത്തരകുരുക്കളിലെ മനോഹരമായ പഴവൃക്ഷങ്ങൾക്കിടയിൽ, ഗന്ധമാദനപർവതത്തിന്റെ അടിവാരത്തിലും, മേരു പർവതത്തിന്റെ വടക്കൻ ശിഖരത്തിലും.
ഏതേഷു വനമുഖ്യേഷു സുരൈര് ആചരിതേഷു ച ഉര്വശ്യാ സഹിതോ രാജാ രേമേ പരമയാ മുദാ
ദേവന്മാർ സന്ദർശിക്കുന്ന ഈ പ്രധാന വനങ്ങളിൽ, ഉർവശിയോടൊപ്പം രാജാവ് പരമാനന്ദത്തോടെ ആസ്വദിച്ചു.
ദേശേ പുണ്യതമേ ചൈവ മഹര്ഷിഭിര് അഭിഷ്ടുതേ രാജ്യം സ കാരയാമ് ആസ പ്രയാഗേ പൃഥിവീപതിഃ
മഹർഷിമാർ പുകഴ്ത്തുന്ന അതിപുണ്യഭൂമിയായ പ്രയാഗത്തിൽ, ഭൂമിയുടെ അധിപൻ തന്റെ രാജ്യം സ്ഥാപിച്ചു.
ഏവംപ്രഭാവോ രാജാസീദ് ഐലസ് തു നരസത്തമഃ ഉത്തരേ ജാഹ്നവീതീരേ പ്രതിഷ്ഠാനേ മഹായശാഃ
ഇങ്ങനെ മഹത്വം നിറഞ്ഞ ഇലയുടെ വംശജനായ മഹാശക്തനായ രാജാവ്, വടക്കൻ ജാഹ്നവീതീരത്തുള്ള പ്രതിഷ്ഠാന nagarത്തിൽ വസിച്ചു.
ഐലപുത്രാ ബഭൂവുസ് തേ സപ്ത ദേവസുതോപമാഃ ഗന്ധര്വലോകേ വിദിതാ ആയുര് ധീമാന് അമാവസുഃ
അവന്റെ പുത്രന്മാർ ഏഴുപേരും ദേവപുത്രന്മാരെപ്പോലെ മഹത്വമുള്ളവരായി, ഗന്ധർവലോകത്ത് പ്രശസ്തരായി; ആയു, ധീമാനായ അമാവസു,
വിശ്വായുശ് ചൈവ ധര്മാത്മാ ശ്രുതായുശ് ച തഥാപരഃ ദൃഢായുശ് ച വനായുശ് ച ബഹ്വായുശ് ചോര്വശീസുതാഃ
വിശ്വായു എന്ന ധാർമ്മികനും, മറ്റൊരാൾ ശൃതായു, ദൃഢായു, വനായു, ബഹ്വായു — ഇവർ എല്ലാവരും ഉർവശിയുടെ പുത്രന്മാരാണ്.
അമാവസോസ് തു ദായാദോ ഭീമോ രാജാഥ രാജരാട് ശ്രീമാന് ഭീമസ്യ ദായാദോ രാജാസീത് കാഞ്ചനപ്രഭഃ
അമാവസുവിന്റെ അവകാശിയായി ഭീമൻ എന്ന രാജാവും, ഭീമന്റെ പുത്രനായ കാഞ്ചനപ്രഭ എന്ന മഹത്വമുള്ള രാജാവും ഉണ്ടായിരിന്നു.
വിദ്വാംസ് തു കാഞ്ചനസ്യാപി സുഹോത്രോ ഽഭൂന് മഹാബലഃ സുഹോത്രസ്യാഭവജ് ജഹ്നുഃ കേശിന്യാ ഗര്ഭസംഭവഃ
കാഞ്ചനന്റെ പുത്രനായി പണ്ഡിതനും മഹാബലശാലിയുമായ സുഹോത്രൻ ജനിച്ചു; സുഹോത്രനിൽ നിന്നു കേശിനിയിൽ ജനിച്ച ജഹ്നു.
ആജഹ്രേ യോ മഹത് സത്ത്രം സര്പമേധം മഹാമഖമ് പതിലോഭേന യം ഗങ്ഗാ പതിത്വേന സസാര ഹ
അവൻ മഹാസത്രമായ സർപ്പയാഗം നടത്തി; ഭർത്താവിനോടുള്ള ആഗ്രഹത്തിൽ ഗംഗാ സ്ത്രീരൂപത്തിൽ ഒഴുകി.
നേച്ഛതഃ പ്ലാവയാമ് ആസ തസ്യ ഗങ്ഗാ തദാ സദഃ സ തയാ പ്ലാവിതം ദൃഷ്ട്വാ യജ്ഞവാടം സമന്തതഃ
അവൻ ആഗ്രഹിച്ചില്ലെങ്കിലും, അന്ന് ഗംഗാ അവന്റെ യാഗശാല മുഴുവൻ വെള്ളംകൊണ്ട് മുക്കി; യാഗവാടം മുഴുവൻ വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങിയതറിഞ്ഞ്,
സൌഹോത്രിര് അശപദ് ഗങ്ഗാം ക്രുദ്ധോ രാജാ ദ്വിജോത്തമാഃ ഏഷ തേ വിഫലം യത്നം പിബന്ന് അമ്ഭഃ കരോമ്യ് അഹമ്
സുഹോത്രൻ കോപത്തോടെ ഗംഗയെ ശപിച്ചു: 'നിന്റെ പരിശ്രമം ഫലമില്ലാത്തതാക്കാൻ ഞാൻ നിന്റെ വെള്ളം കുടിക്കും', മഹർഷികളേ.
അസ്യ ഗങ്ഗേ ഽവലേപസ്യ സദ്യഃ ഫലമ് അവാപ്നുഹി ജഹ്നുരാജര്ഷിണാ പീതാം ഗങ്ഗാം ദൃഷ്ട്വാ മഹര്ഷയഃ
'ഈ അഹങ്കാരത്തിന് ഉടൻ ഫലം അനുഭവിക്കൂ, ഗംഗേ!' രാജാവ് ജഹ്നു ഗംഗയെ കുടിച്ചുകളഞ്ഞത് മഹർഷിമാർ കണ്ടപ്പോൾ,
ഉപനിന്യുര് മഹാഭാഗാം ദുഹിതൃത്വേന ജാഹ്നവീമ് യുവനാശ്വസ്യ പുത്രീം തു കാവേരീം ജഹ്നുര് ആവഹത്
അവർ മഹാഭാഗ്യവതിയായ ജാഹ്നവിയെ അവനു പുത്രിയായി സമർപ്പിച്ചു; യുവനാശ്വന്റെ പുത്രിയായ കാവേരിയെ ജഹ്നു സ്വീകരിച്ചു.
യുവനാശ്വസ്യ ശാപേന ഗങ്ഗാര്ധേന വിനിര്ഗതാ കാവേരീം സരിതാം ശ്രേഷ്ഠാം ജഹ്നോര് ഭാര്യാമ് അനിന്ദിതാമ്
യുവനാശ്വന്റെ ശാപം മൂലം, ഗംഗയുടെ ഒരു ഭാഗം വിട്ടു പോയി, ജഹ്നുവിന്റെ നിർമലയായ ഭാര്യയായ കാവേരി എന്ന ഉത്തമ നദിയിലേക്ക് ചേർന്നു.
ജഹ്നുസ് തു ദയിതം പുത്രം സുനദ്യം നാമ ധാര്മികമ് കാവേര്യാം ജനയാമ് ആസ അജകസ് തസ്യ ചാത്മജഃ
ജഹ്നു തന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട, ധാർമ്മികയായ ഭാര്യ കാവേരിയിൽ നിന്ന് സുനന്ദൻ എന്ന നന്മയുള്ള ഒരു പുത്രനെ ജനിപ്പിച്ചു. ആ സുനന്ദന്റെ മകനാണ് അജകൻ.
അജകസ്യ തു ദായാദോ ബലാകാശ്വോ മഹീപതിഃ ബഭൂവ മൃഗയാശീലഃ കുശസ് തസ്യാത്മജോ ഽഭവത്
അജകന്റെ അവകാശിയായി ബാലാകാശ്വൻ എന്ന രാജാവു വന്നു; അവൻ വേട്ടയാടുന്നതിൽ ആസ്വാദനമുണ്ടായിരുന്നവനായിരുന്നു. അവനു കുശൻ എന്ന മകൻ ജനിച്ചു.
കുശപുത്രാ ബഭൂവുര് ഹി ചത്വാരോ ദേവവര്ചസഃ കുശികഃ കുശനാഭശ് ച കുശാമ്ബോ മൂര്തിമാംസ് തഥാ
കുശന് നാലു ദൈവികതേജസ്സുള്ള പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായി: കുശികൻ, കുശനാഭൻ, കുശാംബൻ, മൂർത്തിമാൻ എന്നിങ്ങനെ.
ബല്ലവൈഃ സഹ സംവൃദ്ധോ രാജാ വനചരഃ സദാ കുശികസ് തു തപസ് തേപേ പുത്രമ് ഇന്ദ്രസമം പ്രഭുഃ
കുശികൻ എപ്പോഴും കാട്ടിൽ താമസിച്ച്, പശുപാലകരോടൊപ്പം വളർന്നു. അവൻ ഇന്ദ്രനോടു തുല്യശക്തിയുള്ള ഒരു മകൻ ലഭിക്കണമെന്നാഗ്രഹിച്ച് കഠിനതപസ്സു ചെയ്തു.
ലഭേയമ് ഇതി തം ശക്രസ് ത്രാസാദ് അഭ്യേത്യ ജജ്ഞിവാന് പൂര്ണേ വര്ഷസഹസ്രേ വൈ തതഃ ശക്രോ ഹ്യ് അപശ്യത
‘എനിക്ക് ഇങ്ങനെയൊരു മകൻ ലഭിക്കണം’ എന്ന് ആലോചിച്ചപ്പോൾ, ഭയത്താൽ ഇന്ദ്രൻ അവനടുത്തെത്തി; ആയിരം വർഷം തികഞ്ഞപ്പോൾ ഇന്ദ്രൻ അവനെ കണ്ടു.
അത്യുഗ്രതപസം ദൃഷ്ട്വാ സഹസ്രാക്ഷഃ പുരംദരഃ സമര്ഥഃ പുത്രജനനേ സ്വയമ് ഏവാസ്യ ശാശ്വതഃ
അത്യന്തം കഠിനമായ തപസ്സിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന കുശികനെ കണ്ടപ്പോൾ, ആയിരം കണ്ണുള്ള ഇന്ദ്രൻ, തന്റെ കഴിവിൽ തന്നെ ഒരു മകൻ നൽകാൻ തീരുമാനിച്ചു.
പുത്രാര്ഥം കല്പയാമ് ആസ ദേവേന്ദ്രഃ സുരസത്തമഃ സ ഗാധിര് അഭവദ് രാജാ മഘവാന് കൌശികഃ സ്വയമ്
ഒരു മകൻ ലഭിക്കണമെന്നാഗ്രഹത്തോടെ, ദേവേന്ദ്രൻ തന്നെ കുശികന്റെ മകനായി ജനിക്കണമെന്ന് നിശ്ചയിച്ചു. അങ്ങനെ മഘവാൻ തന്നെയാണ് കുശികന്റെ മകൻ ഗാധിയായി ജനിച്ചത്.
പൌരാ യസ്യാഭവദ് ഭാര്യാ ഗാധിസ് തസ്യാമ് അജായത ഗാധേഃ കന്യാ മഹാഭാഗാ നാമ്നാ സത്യവതീ ശുഭാ
ഗാധിയുടെ ഭാര്യ പൗരാ ആയിരുന്നു; അവളിൽ നിന്നാണ് ഗാധി ജനിച്ചത്. ഗാധിക്ക് സത്യവതിയെന്ന മഹാഭാഗ്യശാലിയായ, ശുഭമായ ഒരു മകളും ഉണ്ടായി.
താം ഗാധിഃ കാവ്യപുത്രായ ഋചീകായ ദദൌ പ്രഭുഃ തസ്യാഃ പ്രീതഃ സ വൈ ഭര്താ ഭാര്ഗവോ ഭൃഗുനന്ദനഃ
ഗാധി ആ സത്യവതിയെ കാവ്യപുത്രനായ ഋചീകർക്കു ഭാര്യയായി നൽകി. ഭൃഗുവംശജനായ ഭാർഗവൻ, തന്റെ ഭാര്യയെ സന്തോഷത്തോടെ സ്വീകരിച്ചു.
പുത്രാര്ഥം സാധയാമ് ആസ ചരും ഗാധേസ് തഥൈവ ച ഉവാചാഹൂയ താം ഭാര്യാമ് ഋചീകോ ഭാര്ഗവസ് തദാ
ഒരു മകൻ ലഭിക്കണമെന്നാഗ്രഹിച്ച്, ഋചീകൻ ഗാധിക്കും ഒരു ഹോമവിളമ്പ് ഒരുക്കി. പിന്നെ, ഭാര്യയെ വിളിച്ച് ഭാർഗവൻ ഋചീകൻ അവളോട് പറഞ്ഞു.
ഉപയോജ്യശ് ചരുര് അയം ത്വയാ മാത്രാ സ്വയം ശുഭേ തസ്യാം ജനിഷ്യതേ പുത്രോ ദീപ്തിമാന് ക്ഷത്രിയര്ഷഭഃ
‘ശുഭേ, നീയും നിന്റെ അമ്മയും ഈ ഹോമവിളമ്പ് ഉപയോഗിക്കണം. നിന്നിൽ നിന്ന് ദീപ്തിയുള്ള, ശ്രേഷ്ഠനായ ഒരു ക്ഷത്രിയപുത്രൻ ജനിക്കും.’