തതഃ സംശയമ് ആപന്നാസ് താരാമ് ഊചുഃ സുരോത്തമാഃ സത്യം ബ്രൂഹി സുതഃ കസ്യ സോമസ്യാഥ ബൃഹസ്പതേഃ
ശങ്കയോടെ ദേവന്മാരുടെ ശ്രേഷ്ഠന്മാര് താരയോട് ചോദിച്ചു: 'സത്യം പറയു, ഈ കുട്ടി സോമയുടേതോ ബ്രഹസ്പതിയുടേതോ?'
പൃച്ഛ്യമാനാ യദാ ദേവൈര് നാഹ സാ വിബുധാന് കില തദാ താം ശപ്തുമ് ആരബ്ധഃ കുമാരോ ദസ്യുഹന്തമഃ
ദേവന്മാര് ചോദിച്ചിട്ടും അവള് ഉത്തരം പറയാതിരുന്നപ്പോള്, ശത്രുനാശകനായ ആ പുത്രന് അവളെ ശപിക്കാന് തുടങ്ങി.
തം നിവാര്യ തതോ ബ്രഹ്മാ താരാം പപ്രച്ഛ സംശയമ് യദ് അത്ര തഥ്യം തദ് ബ്രൂഹി താരേ കസ്യ സുതസ് ത്വ് അയമ്
അപ്പോള് ബ്രഹ്മാവ് അവനെ തടഞ്ഞ് താരയോട് സംശയം ചോദിച്ചു: 'താരേ, സത്യമായി പറയു, ഈ കുട്ടി ആരുടേതാണ്?'
ഉവാച പ്രാഞ്ജലിഃ സാ തം സോമസ്യേതി പിതാമഹമ് തദാ തം മൂര്ധ്നി ചാഘ്രായ സോമോ രാജാ സുതം പ്രതി
അവള് കയ്യുകൂപ്പി ബ്രഹ്മാവിനോട് പറഞ്ഞു: 'ഇവന് സോമയുടേതാണ്.' അപ്പോള് രാജാവായ സോമന് പുത്രന്റെ തലമുടി മണന്ന് സന്തോഷിച്ചു.
ബുധ ഇത്യ് അകരോന് നാമ തസ്യ ബാലസ്യ ധീമതഃ പ്രതികൂലം ച ഗഗനേ സമഭ്യുത്തിഷ്ഠതേ ബുധഃ
ആ ബുദ്ധിമാനായ ബാലന് ബുദ്ധ എന്ന പേരാണ് നല്കിയത്; ബുദ്ധന് ആകാശത്ത് മറ്റുള്ളവരെ അപേക്ഷിച്ച് വിപരീതമായി ഉദയിക്കുന്നു.
ഉത്പാദയാമ് ആസ തദാ പുത്രം വൈരാജപുത്രികമ് തസ്യാപത്യം മഹാതേജാ ബഭൂവൈലഃ പുരൂരവാഃ
അപ്പോള് അവന് വൈരാചനന്റെ മകളില് നിന്നൊരു പുത്രനെ ജനിപ്പിച്ചു; ആ മഹാത്മാവിന്റെ സന്തതിയായ ഇലയുടെ മകനായ പുരൂരവസ് ജനിച്ചു.
ഉര്വശ്യാം ജജ്ഞിരേ യസ്യ പുത്രാഃ സപ്ത മഹാത്മനഃ ഏതത് സോമസ്യ വോ ജന്മ കീര്തിതം കീര്തിവര്ധനമ്
ഉര്വശിയില് നിന്നാണ് ആ മഹാത്മാവിന് ഏഴു പുത്രന്മാര് ജനിച്ചത്. ഇതാണ് സോമന്റെ മഹത്വം വര്ദ്ധിപ്പിക്കുന്ന ജനനം നിങ്ങള്ക്കായി പറഞ്ഞത്.
വംശമ് അസ്യ മുനിശ്രേഷ്ഠാഃ കീര്ത്യമാനം നിബോധത ധന്യമ് ആയുഷ്യമ് ആരോഗ്യം പുണ്യം സംകല്പസാധനമ്
മുനിശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, ഇപ്പോള് അവന്റെ വംശത്തെക്കുറിച്ചുള്ള കഥ ശ്രദ്ധയോടെ കേള്ക്കൂ; അതു ഭാഗ്യവും ദീര്ഘായുസും ആരോഗ്യവും പുണ്യവും എല്ലാ മനസ്സിലുളള ആഗ്രഹങ്ങള്ക്കും ഫലപ്രദമാണ്.
സോമസ്യ ജന്മ ശ്രുത്വൈവ പാപേഭ്യോ വിപ്രമുച്യതേ
സോമന്റെ ജനനം കേള്ക്കുന്നവന് പാപങ്ങള് എല്ലാം വിട്ടുപോകും.
ബുധസ്യ തു മുനിശ്രേഷ്ഠാ വിദ്വാന് പുത്രഃ പുരൂരവാഃ തേജസ്വീ ദാനശീലശ് ച യജ്വാ വിപുലദക്ഷിണഃ
മുനിശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, ബുദ്ധന്റെ പണ്ഡിതനായ പുത്രന് പുരൂരവസായിരുന്നു; അവന് തേജസ്സും ദാനശീലവും യാഗപ്രിയതയും വിശാലമായ ദക്ഷിണയും ഉള്ളവനായിരുന്നു.
ബ്രഹ്മവാദീ പരാക്രാന്തഃ ശത്രുഭിര് യുധി ദുര്ദമഃ ആഹര്താ ചാഗ്നിഹോത്രസ്യ യജ്ഞാനാം ച മഹീപതിഃ
ബ്രഹ്മജ്ഞാനി, അതുല്യശക്തിയുള്ളവൻ, ശത്രുക്കൾക്ക് യുദ്ധത്തിൽ ജയിക്കാനാവാത്തവൻ, അഗ്നിഹോത്രം നിർവഹിക്കുന്നവൻ, യജ്ഞങ്ങളുടെ അധിപൻ — രാജാവേ, ഇങ്ങനെയായിരുന്നു അവൻ.
സത്യവാദീ പുണ്യമതിഃ സമ്യക്സംവൃതമൈഥുനഃ അതീവ ത്രിഷു ലോകേഷു യശസാപ്രതിമഃ സദാ
സത്യം പറയുന്നവൻ, പുണ്യചിന്തയുള്ളവൻ, ലൈംഗികചാരിത്ര്യത്തിൽ പൂർണ്ണ നിയന്ത്രണമുള്ളവൻ, മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും എന്നും തുല്യരില്ലാത്ത പ്രശസ്തിയുള്ളവൻ.
തം ബ്രഹ്മവാദിനം ശാന്തം ധര്മജ്ഞം സത്യവാദിനമ് ഉര്വശീ വരയാമ് ആസ ഹിത്വാ മാനം യശസ്വിനീ
ശാന്തനും ധർമ്മം അറിയുന്നവനും സത്യവാദിയും ആയ ആ ബ്രഹ്മജ്ഞാനിയെ, തന്റെ അഭിമാനം ഉപേക്ഷിച്ച്, മഹത്വമുള്ള ഉർവശി തിരഞ്ഞെടുത്തു.
തയാ സഹാവസദ് രാജാ ദശ വര്ഷാണി പഞ്ച ച ഷട് പഞ്ച സപ്ത ചാഷ്ടൌ ച ദശ ചാഷ്ടൌ ച ഭോ ദ്വിജാഃ
അവളോടൊപ്പം രാജാവ് പത്ത് വർഷം, അഞ്ച്, ആറു, വീണ്ടും അഞ്ച്, ഏഴ്, എട്ട്, പത്ത്, വീണ്ടും എട്ട് വർഷം താമസിച്ചു, മഹർഷികളേ.
വനേ ചൈത്രരഥേ രമ്യേ തഥാ മന്ദാകിനീതടേ അലകായാം വിശാലായാം നന്ദനേ ച വനോത്തമേ
ചൈത്രരഥം എന്ന മനോഹരമായ വനത്തിൽ, മന്ദാകിനി നദിയുടെ തീരത്ത്, വിശാലമായ അലകാനഗരിയിൽ, ഉത്തമമായ നന്ദനവനത്തിൽ — ഇവിടങ്ങളിലൊക്കെയും.
ഉത്തരാന് സ കുരൂന് പ്രാപ്യ മനോരമഫലദ്രുമാന് ഗന്ധമാദനപാദേഷു മേരുശൃങ്ഗേ തഥോത്തരേ
ഉത്തരകുരുക്കളിലെ മനോഹരമായ പഴവൃക്ഷങ്ങൾക്കിടയിൽ, ഗന്ധമാദനപർവതത്തിന്റെ അടിവാരത്തിലും, മേരു പർവതത്തിന്റെ വടക്കൻ ശിഖരത്തിലും.
ഏതേഷു വനമുഖ്യേഷു സുരൈര് ആചരിതേഷു ച ഉര്വശ്യാ സഹിതോ രാജാ രേമേ പരമയാ മുദാ
ദേവന്മാർ സന്ദർശിക്കുന്ന ഈ പ്രധാന വനങ്ങളിൽ, ഉർവശിയോടൊപ്പം രാജാവ് പരമാനന്ദത്തോടെ ആസ്വദിച്ചു.
ദേശേ പുണ്യതമേ ചൈവ മഹര്ഷിഭിര് അഭിഷ്ടുതേ രാജ്യം സ കാരയാമ് ആസ പ്രയാഗേ പൃഥിവീപതിഃ
മഹർഷിമാർ പുകഴ്ത്തുന്ന അതിപുണ്യഭൂമിയായ പ്രയാഗത്തിൽ, ഭൂമിയുടെ അധിപൻ തന്റെ രാജ്യം സ്ഥാപിച്ചു.
ഏവംപ്രഭാവോ രാജാസീദ് ഐലസ് തു നരസത്തമഃ ഉത്തരേ ജാഹ്നവീതീരേ പ്രതിഷ്ഠാനേ മഹായശാഃ
ഇങ്ങനെ മഹത്വം നിറഞ്ഞ ഇലയുടെ വംശജനായ മഹാശക്തനായ രാജാവ്, വടക്കൻ ജാഹ്നവീതീരത്തുള്ള പ്രതിഷ്ഠാന nagarത്തിൽ വസിച്ചു.
ഐലപുത്രാ ബഭൂവുസ് തേ സപ്ത ദേവസുതോപമാഃ ഗന്ധര്വലോകേ വിദിതാ ആയുര് ധീമാന് അമാവസുഃ
അവന്റെ പുത്രന്മാർ ഏഴുപേരും ദേവപുത്രന്മാരെപ്പോലെ മഹത്വമുള്ളവരായി, ഗന്ധർവലോകത്ത് പ്രശസ്തരായി; ആയു, ധീമാനായ അമാവസു,
വിശ്വായുശ് ചൈവ ധര്മാത്മാ ശ്രുതായുശ് ച തഥാപരഃ ദൃഢായുശ് ച വനായുശ് ച ബഹ്വായുശ് ചോര്വശീസുതാഃ
വിശ്വായു എന്ന ധാർമ്മികനും, മറ്റൊരാൾ ശൃതായു, ദൃഢായു, വനായു, ബഹ്വായു — ഇവർ എല്ലാവരും ഉർവശിയുടെ പുത്രന്മാരാണ്.
അമാവസോസ് തു ദായാദോ ഭീമോ രാജാഥ രാജരാട് ശ്രീമാന് ഭീമസ്യ ദായാദോ രാജാസീത് കാഞ്ചനപ്രഭഃ
അമാവസുവിന്റെ അവകാശിയായി ഭീമൻ എന്ന രാജാവും, ഭീമന്റെ പുത്രനായ കാഞ്ചനപ്രഭ എന്ന മഹത്വമുള്ള രാജാവും ഉണ്ടായിരിന്നു.
വിദ്വാംസ് തു കാഞ്ചനസ്യാപി സുഹോത്രോ ഽഭൂന് മഹാബലഃ സുഹോത്രസ്യാഭവജ് ജഹ്നുഃ കേശിന്യാ ഗര്ഭസംഭവഃ
കാഞ്ചനന്റെ പുത്രനായി പണ്ഡിതനും മഹാബലശാലിയുമായ സുഹോത്രൻ ജനിച്ചു; സുഹോത്രനിൽ നിന്നു കേശിനിയിൽ ജനിച്ച ജഹ്നു.
ആജഹ്രേ യോ മഹത് സത്ത്രം സര്പമേധം മഹാമഖമ് പതിലോഭേന യം ഗങ്ഗാ പതിത്വേന സസാര ഹ
അവൻ മഹാസത്രമായ സർപ്പയാഗം നടത്തി; ഭർത്താവിനോടുള്ള ആഗ്രഹത്തിൽ ഗംഗാ സ്ത്രീരൂപത്തിൽ ഒഴുകി.
നേച്ഛതഃ പ്ലാവയാമ് ആസ തസ്യ ഗങ്ഗാ തദാ സദഃ സ തയാ പ്ലാവിതം ദൃഷ്ട്വാ യജ്ഞവാടം സമന്തതഃ
അവൻ ആഗ്രഹിച്ചില്ലെങ്കിലും, അന്ന് ഗംഗാ അവന്റെ യാഗശാല മുഴുവൻ വെള്ളംകൊണ്ട് മുക്കി; യാഗവാടം മുഴുവൻ വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങിയതറിഞ്ഞ്,
സൌഹോത്രിര് അശപദ് ഗങ്ഗാം ക്രുദ്ധോ രാജാ ദ്വിജോത്തമാഃ ഏഷ തേ വിഫലം യത്നം പിബന്ന് അമ്ഭഃ കരോമ്യ് അഹമ്
സുഹോത്രൻ കോപത്തോടെ ഗംഗയെ ശപിച്ചു: 'നിന്റെ പരിശ്രമം ഫലമില്ലാത്തതാക്കാൻ ഞാൻ നിന്റെ വെള്ളം കുടിക്കും', മഹർഷികളേ.
അസ്യ ഗങ്ഗേ ഽവലേപസ്യ സദ്യഃ ഫലമ് അവാപ്നുഹി ജഹ്നുരാജര്ഷിണാ പീതാം ഗങ്ഗാം ദൃഷ്ട്വാ മഹര്ഷയഃ
'ഈ അഹങ്കാരത്തിന് ഉടൻ ഫലം അനുഭവിക്കൂ, ഗംഗേ!' രാജാവ് ജഹ്നു ഗംഗയെ കുടിച്ചുകളഞ്ഞത് മഹർഷിമാർ കണ്ടപ്പോൾ,
ഉപനിന്യുര് മഹാഭാഗാം ദുഹിതൃത്വേന ജാഹ്നവീമ് യുവനാശ്വസ്യ പുത്രീം തു കാവേരീം ജഹ്നുര് ആവഹത്
അവർ മഹാഭാഗ്യവതിയായ ജാഹ്നവിയെ അവനു പുത്രിയായി സമർപ്പിച്ചു; യുവനാശ്വന്റെ പുത്രിയായ കാവേരിയെ ജഹ്നു സ്വീകരിച്ചു.
യുവനാശ്വസ്യ ശാപേന ഗങ്ഗാര്ധേന വിനിര്ഗതാ കാവേരീം സരിതാം ശ്രേഷ്ഠാം ജഹ്നോര് ഭാര്യാമ് അനിന്ദിതാമ്
യുവനാശ്വന്റെ ശാപം മൂലം, ഗംഗയുടെ ഒരു ഭാഗം വിട്ടു പോയി, ജഹ്നുവിന്റെ നിർമലയായ ഭാര്യയായ കാവേരി എന്ന ഉത്തമ നദിയിലേക്ക് ചേർന്നു.
ജഹ്നുസ് തു ദയിതം പുത്രം സുനദ്യം നാമ ധാര്മികമ് കാവേര്യാം ജനയാമ് ആസ അജകസ് തസ്യ ചാത്മജഃ
ജഹ്നു തന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട, ധാർമ്മികയായ ഭാര്യ കാവേരിയിൽ നിന്ന് സുനന്ദൻ എന്ന നന്മയുള്ള ഒരു പുത്രനെ ജനിപ്പിച്ചു. ആ സുനന്ദന്റെ മകനാണ് അജകൻ.