ദൃഷ്ട്വാബ്രവീത് സുതം രാജാ ആശീര്ഭിര് അഭിനന്ദ്യ ച
ഇത് കണ്ട രാജാവ് തന്റെ മകനോട് ആശീർവാദങ്ങളോടെ സന്തോഷത്തോടെ സംസാരിച്ചു.
കൃതകൃത്യോ ഽസി ഭദ്രം തേ താരിതോ ഽഹം ത്വയാനഘ ധന്യഃ സ പുത്രോ ലോകേ ഽസ്മിന് പിതൄണാം യസ് തു താരകഃ
നീ നിന്റെ കര്ത്തവ്യം പൂര്ത്തിയാക്കിയിരിക്കുന്നു; നിനക്ക് ക്ഷേമം ഉണ്ടാകട്ടെ. പാപരഹിതനായ നീ എന്നെ രക്ഷിച്ചു. ഈ ലോകത്ത് പിതാക്കളെ രക്ഷിക്കുന്ന മകനാണ് ഏറ്റവും ഭാഗ്യവാൻ.
തതഃ സുരഗണാഃ പ്രോചുര് ദേവാനാം കാര്യസിദ്ധയേ രാമം ച പുരുഷശ്രേഷ്ഠം ഗച്ഛ താത യഥാസുഖമ് തതസ് തദ്വചനം ശ്രുത്വാ രാമസ് താന് അബ്രവീത് സുരാന്
അപ്പോൾ ദേവതകൾ ദേവരുടെ കാര്യസിദ്ധിക്കായി പറഞ്ഞു: 'മനുഷ്യശ്രേഷ്ഠനായ രാമാ, നീ ഇഷ്ടംപോലെ പോകൂ.' ആ വാക്കുകൾ കേട്ട് രാമൻ ദേവന്മാരോട് പറഞ്ഞു.
ഗുരൌ പിതരി മേ ദേവാഃ കിം കൃത്യമ് അവശിഷ്യതേ
'എന്റെ ഗുരുവിനും പിതാവിനും മുന്നിൽ ഇനി എന്തെങ്കിലും കര്ത്തവ്യം ബാക്കിയുണ്ടോ ദേവന്മാരേ?'
നദീ ന ഗങ്ഗയാ തുല്യാ ന ത്വയാ സദൃശഃ സുതഃ ന ശിവേന സമോ ദേവോ ന താരേണ സമോ മനുഃ
ഗംഗയെപ്പോലൊരു നദിയില്ല; നിന്നെപ്പോലൊരു മകനുമില്ല; ശിവനെപ്പോലൊരു ദേവനും ഇല്ല; രക്ഷകനെപ്പോലൊരു മനുഷ്യനും ഇല്ല.
ത്വയാ രാമ ഗുരൂണാം ച കാര്യം സര്വമ് അനുഷ്ഠിതമ് താരിതാഃ പിതരോ രാമ ത്വയാ പുത്രേണ മാനദ ഗച്ഛന്തു സര്വേ സ്വസ്ഥാനം ത്വം ച ഗച്ഛ യഥാസുഖമ്
രാമാ, നീ ഗുരുക്കന്മാരോടുള്ള എല്ലാ കര്ത്തവ്യങ്ങളും നിർവ്വഹിച്ചു; മകനായ നീ പിതാക്കളെ രക്ഷിച്ചു. എല്ലാവരും തങ്ങളുടെ ഇടങ്ങളിലേക്ക് തിരികെ പോവട്ടെ, നീയും ഇഷ്ടംപോലെ പോകൂ.
തദ് ദേവവചനാദ് ധൃഷ്ടഃ സീതയാ ലക്ഷ്മണാഗ്രജഃ തദ് ദൃഷ്ട്വാ ഗങ്ഗാമാഹാത്മ്യം വിസ്മിതോ വാക്യമ് അബ്രവീത്
ദേവവചനത്തിൽ ധൈര്യം നേടിയ രാമൻ, ലക്ഷ്മണന്റെ മൂത്തവനും സീതയുമൊത്ത് ഗംഗയുടെ മഹത്വം കണ്ടു, അതിൽ അത്ഭുതപ്പെട്ട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
അഹോ ഗങ്ഗാപ്രഭാവോ ഽയം ത്രൈലോക്യേ നോപമീയതേ വയം ധന്യാ യതോ ഗങ്ഗാ ദൃഷ്ടാസ്മാഭിസ് ത്രിപാവനീ
അയ്യോ, ഗംഗയുടെ ശക്തി എത്ര അത്ഭുതകരമാണ് — മൂന്ന് ലോകങ്ങളിലും ഇതിന് സമം ഒന്നുമില്ല. മൂന്ന് ലോകങ്ങളെയും ശുദ്ധീകരിക്കുന്ന ഗംഗയെ നാം കണ്ടു, അതിനാൽ നാം ഭാഗ്യവാന്മാരാണ്.
ഹര്ഷേണ മഹതാ യുക്തോ ദേവം സ്ഥാപ്യ മഹേശ്വരമ് തം ഷോഡശഭിര് ഈശാനമ് ഉപചാരൈഃ പ്രയത്നതഃ
വലിയ സന്തോഷത്തോടെ, മഹേശ്വരനെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചു, ആ ഈശ്വരനെ പതിനാറ് ഉപചാരങ്ങളോടെ ഭക്തിപൂർവ്വം ആരാധിച്ചു.
സംപൂജ്യാവരണൈര് യുക്തം ഷട്ത്രിംശത്കലമ് ഈശ്വരമ് കൃതാഞ്ജലിപുടോ ഭൂത്വാ രാമസ് തുഷ്ടാവ ശംകരമ്
ആ ഈശ്വരനെ അലങ്കാരങ്ങളാൽ ഭുഷിതനായി, മുപ്പത്താറ് ശക്തികൾ ഉള്ളവനായി ആരാധിച്ചു, കയ്യുകൂപ്പി രാമൻ ശങ്കരനെ സ്തുതിച്ചു.
നമാമി ശംഭും പുരുഷം പുരാണം നമാമി സര്വജ്ഞമ് അപാരഭാവമ് നമാമി രുദ്രം പ്രഭുമ് അക്ഷയം തം നമാമി ശര്വം ശിരസാ നമാമി
ശംഭുവിനും, പുരാതനപുരുഷനുമായവനെയും ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു; സർവ്വജ്ഞനും അപ്പാരമായവനെയും ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു; രുദ്രനെയും, അക്ഷയപ്രഭുവിനെയും ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു; ശർവനെയും ഞാൻ തലകുനിഞ്ഞ് നമസ്കരിക്കുന്നു.
നമാമി ദേവം പരമ് അവ്യയം തമ് ഉമാപതിം ലോകഗുരും നമാമി നമാമി ദാരിദ്ര്യവിദാരണം തം നമാമി രോഗാപഹരം നമാമി
പരമാവ്യയനായ ദേവനെയും, ഉമാപതിയെയും, ലോകഗുരുവിനെയും ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു; ദാരിദ്ര്യത്തെ നശിപ്പിക്കുന്നവനെയും, രോഗം മാറ്റുന്നവനെയും ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.
നമാമി കല്യാണമ് അചിന്ത്യരൂപം നമാമി വിശ്വോദ്ഭവബീജരൂപമ് നമാമി വിശ്വസ്ഥിതികാരണം തം നമാമി സംഹാരകരം നമാമി
അചിന്ത്യരൂപിയായ കല്യാണസ്വരൂപനെയും ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു; ലോകത്തിന്റെ വിത്തായവനെയും ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു; ലോകത്തിന്റെ നിലനില്പിന് കാരണമായവനെയും, സംഹാരമുണ്ടാക്കുന്നവനെയും ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.
നമാമി ഗൌരീപ്രിയമ് അവ്യയം തം നമാമി നിത്യം ക്ഷരമ് അക്ഷരം തമ് നമാമി ചിദ്രൂപമ് അമേയഭാവം ത്രിലോചനം തം ശിരസാ നമാമി
ഗൗരിയുടെ പ്രിയനായ, അക്ഷയനായവനെയും ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു; ശാശ്വതനായ, ക്ഷരവും അക്ഷരവും ആയവനെയും ഞാൻ നിത്യവും നമസ്കരിക്കുന്നു; ചൈതന്യസ്വരൂപനായ, അളവില്ലാത്ത സ്വഭാവമുള്ള, മൂന്നുകണ്ണുള്ളവനെയും ഞാൻ തലകുനിഞ്ഞ് നമസ്കരിക്കുന്നു.
നമാമി കാരുണ്യകരം ഭവസ്യ ഭയംകരം വാപി സദാ നമാമി നമാമി ദാതാരമ് അഭീപ്സിതാനാം നമാമി സോമേശമ് ഉമേശമ് ആദൌ
കരുണയുള്ളവനെയും, ഭവത്തിൽ ഭയപ്പെടുത്തുന്നവനെയും ഞാൻ എപ്പോഴും നമസ്കരിക്കുന്നു; ആഗ്രഹിക്കുന്നതെല്ലാം ദാനമരുളുന്നവനെയും, സോമേശനെയും, ഉമേശനെയും ആദിയിൽ നിന്ന് ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.
നമാമി വേദത്രയലോചനം തം നമാമി മൂര്തിത്രയവര്ജിതം തമ് നമാമി പുണ്യം സദസദ്വ്യതീതം നമാമി തം പാപഹരം നമാമി
മൂന്നു വേദങ്ങൾക്കു കണ്ണായവനെയും, മൂന്നു രൂപങ്ങൾക്കപ്പുറമായവനെയും ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു; പുണ്യസ്വരൂപനായ, സതാസത്കളെ അതിക്രമിച്ചവനെയും, പാപം നീക്കുന്നവനെയും ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.
നമാമി വിശ്വസ്യ ഹിതേ രതം തം നമാമി രൂപാണി ബഹൂനി ധത്തേ യോ വിശ്വഗോപ്താ സദസത്പ്രണേതാ നമാമി തം വിശ്വപതിം നമാമി
ലോകത്തിന്റെ ഭാവുകത്വത്തിൽ ആനന്ദിക്കുന്നവനെയും അനേകം രൂപങ്ങൾ ധരിക്കുന്നവനെയും, സകലത്തിന്റെയും രക്ഷകനെയും, സതും അസതും സൃഷ്ടിക്കുന്നവനെയും, ഈ ലോകത്തിന്റെ അധിപതിയെയും ഞാൻ വിനയപൂർവ്വം നമസ്കരിക്കുന്നു.
യജ്ഞേശ്വരം സംപ്രതി ഹവ്യകവ്യം തഥാ ഗതിം ലോകസദാശിവോ യഃ ആരാധിതോ യശ് ച ദദാതി സര്വം നമാമി ദാനപ്രിയമ് ഇഷ്ടദേവമ്
യജ്ഞങ്ങളുടെ അധിപതിയായവനെയും, ദേവന്മാർക്കും പിതൃകൾക്കും അർപ്പണങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുന്നവനെയും, സകല ലോകങ്ങൾക്കും ശിവനായവനെയും, ആരാധിക്കപ്പെടുന്നവനെയും എല്ലാം നൽകുന്നവനെയും, ദാനത്തിൽ ആനന്ദിക്കുന്ന ഇഷ്ടദൈവത്തെയും ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.
നമാമി സോമേശ്വരമ് അസ്വതന്ത്രമ് ഉമാപതിം തം വിജയം നമാമി നമാമി വിഘ്നേശ്വരനന്ദിനാഥം പുത്രപ്രിയം തം ശിരസാ നമാമി
സോമേശ്വരനായ, സ്വതന്ത്രനല്ലാത്ത ഉമാപതിയായ വിജയിയെയും, വിഘ്നങ്ങളുടെ അധിപതിയായ നന്ദിനാഥനായ, മകനായവനോട് പ്രിയമുള്ളവനെയും ഞാൻ തലകുനിഞ്ഞ് നമസ്കരിക്കുന്നു.
നമാമി ദേവം ഭവദുഃഖശോക വിനാശനം ചന്ദ്രധരം നമാമി നമാമി ഗങ്ഗാധരമ് ഈശമ് ഈഡ്യമ് ഉമാധവം ദേവവരം നമാമി
ജന്മദുഃഖവും ശോകവും നശിപ്പിക്കുന്ന ദൈവത്തെയും, ചന്ദ്രനെ ധരിക്കുന്നവനെയും, ഗംഗയെ തലയിൽ വഹിക്കുന്നവനെയും, സ്തുതിക്കപ്പെടുന്ന ഉമാപതിയായ ദേവവരനായവനെയും ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.
നമാമ്യ് അജാദീശപുരംദരാദി സുരാസുരൈര് അര്ചിതപാദപദ്മമ് നമാമി ദേവീമുഖവാദനാനാമ് ഈക്ഷാര്ഥമ് അക്ഷിത്രിതയം യ ഐച്ഛത്
അജാദികളുടെ നഗരാധിപനായ ഇന്ദ്രനും മറ്റു ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും ആരാധിക്കുന്ന പാദപദ്മങ്ങളുള്ളവനെയും, ദേവിമാരുടെ മുഖം കാണാൻ അക്ഷയമായ മൂന്ന് കണ്ണുകൾ ആഗ്രഹിച്ചവനെയും ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.
പഞ്ചാമൃതൈര് ഗന്ധസുധൂപദീപൈര് വിചിത്രപുഷ്പൈര് വിവിധൈശ് ച മന്ത്രൈഃ അന്നപ്രകാരൈഃ സകലോപചാരൈഃ സംപൂജിതം സോമമ് അഹം നമാമി
അഞ്ചു അമൃതങ്ങളാലും സുഗന്ധിതമായ ലേപനങ്ങളാലും ധൂപവും ദീപവും മനോഹരമായ പലതരം പുഷ്പങ്ങളാലും വിവിധ മന്ത്രങ്ങളാലും അന്നപ്രകാരങ്ങളാലും എല്ലാ ഉപചാരങ്ങളാലും ആരാധിക്കപ്പെടുന്ന സോമനെ ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.
തതഃ സ ഭഗവാന് ആഹ രാമം ശംഭുഃ സലക്ഷ്മണമ് വരാന് വൃണീഷ്വ ഭദ്രം തേ രാമഃ പ്രാഹ വൃഷധ്വജമ്
അതിനുശേഷം ഭഗവാൻ ശംഭു ലക്ഷ്മണനോടൊപ്പം ഇരിക്കുന്ന രാമനോട് പറഞ്ഞു: 'നിനക്ക് ഇഷ്ടമുള്ള വരങ്ങൾ തിരഞ്ഞെടുക്കുക, നിനക്കു ക്ഷേമം ഉണ്ടാകട്ടെ.' രാമൻ വൃഷധ്വജനോടു പറഞ്ഞു.
സ്തോത്രേണാനേന യേ ഭക്ത്യാ തോഷ്യന്തി ത്വാം സുരോത്തമ തേഷാം സര്വാണി കാര്യാണി സിദ്ധിം യാന്തു മഹേശ്വര
മഹേശ്വരാ, ഈ സ്തോത്രം ഭക്തിയോടെ പാടുന്നവർക്ക് അവരുടെ എല്ലാ കാര്യങ്ങളും വിജയകരമാകട്ടെ.
യേഷാം ച പിതരഃ ശംഭോ പതിതാ നരകാര്ണവേ തേഷാം പിണ്ഡാദിദാനേന പൂതാ യാന്തു ത്രിവിഷ്ടപമ്
ശംഭുവേ, ആരുടെയോ പിതാക്കന്മാർ നരകസമുദ്രത്തിൽ വീണിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, അവർക്ക് പിണ്ഡാദി ദാനങ്ങൾ നൽകി ശുദ്ധരായി സ്വർഗത്തിൽ എത്താൻ കഴിയട്ടെ.
ജന്മപ്രഭൃതി പാപാനി മനോവാക്കായികം ത്വ് അഘമ് അത്ര തു സ്നാനമാത്രേണ തത് സദ്യോ നാശമ് ആപ്നുയാത്
ജനനം മുതൽ മനസിലോ വാക്കിലോ ശരീരത്തിലോ ചെയ്ത എല്ലാ പാപങ്ങളും ഇവിടെ ഒരു കുളിയാൽ തന്നെ ഉടൻ നശിക്കും.
അത്ര യേ ഭക്തിതഃ ശംഭോ ദദത്യ് അര്ഥിഭ്യ അണ്വ് അപി സര്വം തദ് അക്ഷയം ശംഭോ ദാതൄണാം ഫലകൃദ് ഭവേത്
ശംഭുവേ, ഇവിടെ ഭക്തിയോടെ ആവശ്യമുള്ളവർക്കു കൊടുക്കുന്ന ചെറിയതായാലും ഏത് വസ്തുവും അക്ഷയമായി ദാതാവിന് ഫലം നൽകുന്നു.
ഏവമ് അസ്ത്വ് ഇതി തം രാമം ശംകരോ ഹൃഷിതോ ഽബ്രവീത് ഗതേ തസ്മിന് സുരശ്രേഷ്ഠേ രാമോ ഽപ്യ് അനുചരൈഃ സഹ
അങ്ങനെ ആകട്ടെ എന്ന് സന്തോഷത്തോടെ ശങ്കരൻ രാമനോട് പറഞ്ഞു. ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവൻ അവിടെ നിന്ന് പോയപ്പോൾ രാമനും അനുചരന്മാരോടൊപ്പം പുറപ്പെട്ടു.
ഗൌതമീ യത്ര ചോത്പന്നാ ശനൈസ് തം ദേശമ് അഭ്യഗാത് തതഃ പ്രഭൃതി തത് തീര്ഥം രാമതീര്ഥമ് ഉദാഹൃതമ്
ഗൗതമി നദി ഉദ്ഭവിച്ച ദേശത്തേക്ക് രാമൻ ശാന്തമായി എത്തി. അതിനുശേഷം ആ തീർഥം രാമതീർഥം എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടു.
ദയാലോര് അപതത് തത്ര ലക്ഷ്മണസ്യ കരാച് ഛരഃ തദ് ബാണതീര്ഥമ് അഭവത് സര്വാപദ്വിനിവാരണമ്
അവിടെ കരുണകൊണ്ട് ലക്ഷ്മണന്റെ കൈയിൽ നിന്ന് ഒരു അമ്പ് വീണു. അതു ബാണതീർഥമായി, എല്ലാ കഷ്ടതകളും നീക്കുന്നവയായി മാറി.