രാജാ ദശരഥഃ ശ്രീമാന് വിവാഹമ് അകരോന് മുനേ തതോ ബഹുതിഥേ കാലേ രാജ്യം തസ്യ പ്രയച്ഛതി
ശ്രീമാനായ രാജാവ് ദശരഥൻ വിവാഹങ്ങൾ നടത്തി; അതിനുശേഷം ഏറെക്കാലം കഴിഞ്ഞ്, അവനു് രാജ്യം ഏല്പിച്ചു.
നൃപതൌ സര്വലോകാനാമ് അനുമത്യാ ഗുരോര് അപി മന്ഥരാത്മകദുര്ദൈവപ്രേരിതാ മത്സരാകുലാ
എല്ലാവരുടെയും, ഗുരുവിൻ്റെയും സമ്മതത്തോടെ, പക്ഷേ മന്തരയുടെ ദുഷ്ടപ്രേരണയാൽ ഉണർന്ന അസൂയയാൽ—
കൈകേയീ വിഘ്നമ് ആതസ്ഥേ വനപ്രവ്രാജനം തഥാ ഭരതസ്യ ച തദ് രാജ്യം രാജാ നൈവ ച ദത്തവാന്
കൈകേയി തടസ്സം സൃഷ്ടിച്ചു, അങ്ങനെ അവനെ കാടിലേക്ക് അയച്ചു; രാജാവ് ഭരതനു് രാജ്യം കൊടുത്തില്ല.
പിതരം സത്യവാക്യം തം കുര്വന് രാമോ മഹാവനമ് വിവേശ സീതയാ സാര്ധം തഥാ സൌമിത്രിണാ സഹ
തന്റെ പിതാവിൻ്റെ സത്യവാക്യം പാലിച്ച്, രാമൻ സീതയോടും സൗമിത്രിയോടും കൂടെ മഹാവനത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.
സതാം ച മാനസം ശുദ്ധം സ വിവേശ സ്വകൈര് ഗുണൈഃ തസ്മിന് വിനിര്ഗതേ രാമേ വനവാസായ ദീക്ഷിതേ
സ്വന്തം ഗുണങ്ങൾ കൊണ്ടു്, സത്പുരുഷന്മാരുടെ ശുദ്ധമായ മനസ്സിൽ അവൻ പ്രവേശിച്ചു; രാമൻ കാടിൽ വാസത്തിനായി പുറപ്പെട്ടപ്പോൾ—
സമം ലക്ഷ്മണസീതാഭ്യാം രാജ്യതൃഷ്ണാവിവര്ജിതേ തം രാമം ചാപി സൌമിത്രിം സീതാം ച ഗുണശാലിനീമ്
ലക്ഷ്മണനും സീതയും രാജ്യലോഭം ഇല്ലാതെ, ആ രാമനും സൗമിത്രിയും ഗുണശാലിയായ സീതയും ഒരുമിച്ച്—
ദുഃഖേന മഹതാവിഷ്ടോ ബ്രഹ്മശാപം ച സംസ്മരന് തദാ ദശരഥോ രാജാ പ്രാണാംസ് തത്യാജ ദുഃഖിതഃ
വലിയ ദുഃഖത്തിൽ ആകമാനം മുങ്ങി, ബ്രഹ്മയുടെ ശാപം ഓർത്ത്, അന്നേരം ദശരഥൻ രാജാവ് ദുഃഖത്തോടെ ജീവൻ വിട്ടു.
കൃതകര്മവിപാകേന രാജാ നീതോ യമാനുഗൈഃ തസ്മൈ രാജ്ഞേ മഹാപ്രാജ്ഞ യാവത് സ്ഥാവരജങ്ഗമേ
മുന് ചെയ്ത കര്മ്മങ്ങളുടെ ഫലമായി, യമന്റെ ദൂതന്മാർ രാജാവിനെ കൊണ്ടുപോയി, മഹാപണ്ഡിതനേ, എല്ലാ ജീവികളും പോകേണ്ടിടത്തേക്ക്.
യമസദ്മന്യ് അനേകാനി താമിസ്രാദീനി നാരദ നരകാണ്യ് അഥ ഘോരാണി ഭീഷണാനി ബഹൂനി ച
യമന്റെ ഭവനത്തിൽ, നാരദാ, അനേകം ഭയങ്കരവും ഭീഷണവുമായ നരകങ്ങൾ ഉണ്ട്, താമിസ്രാദി എന്നിങ്ങനെ.
തത്ര ക്ഷിപ്തസ് തദാ രാജാ നരകേഷു പൃഥക് പൃഥക് പച്യതേ ഛിദ്യതേ രാജാ പിഷ്യതേ ചൂര്ണ്യതേ തഥാ
അവിടെ രാജാവിനെ വിവിധ നരകങ്ങളിൽ തള്ളിയിടുകയും, വേർ വേറായി വേവിക്കുകയും, മുറിക്കപ്പെടുകയും, ചതച്ചുപൊടിയാക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു.
ശോഷ്യതേ ദശ്യതേ ഭൂയോ ദഹ്യതേ ച നിമജ്ജ്യതേ ഏവമാദിഷു ഘോരേഷു നരകേഷു സ പച്യതേ
അവനെ ഉണക്കുകയും കീറുകയും വീണ്ടും കത്തിക്കുകയും മുങ്ങിക്കുകയും ചെയ്തു; ഇങ്ങനെയുള്ള ഭയങ്കര നരകങ്ങളിൽ അവൻ പീഡിക്കപ്പെട്ടു.
രാമോ ഽപി ഗച്ഛന്ന് അധ്വാനം ചിത്രകൂടമ് അഥാഗമത് തത്രൈവ ത്രീണി വര്ഷാണി വ്യതീതാനി മഹാമതേ
രാമൻ യാത്ര തുടരുമ്പോൾ, ചിത്രകൂടം എന്ന സ്ഥലത്ത് എത്തി; അവിടെ, മഹാമതിയുള്ളവനേ, മൂന്നു വർഷം കഴിഞ്ഞു.
പുനഃ സ ദക്ഷിണാമ് ആശാമ് ആക്രാമദ് ദണ്ഡകം വനമ് വിഖ്യാതം ത്രിഷു ലോകേഷു ദേശാനാം തദ് ധി പുണ്യദമ്
പിന്നീട് അവൻ തെക്കോട്ട് തിരിഞ്ഞ്, ത്രിലോകത്തും പ്രസിദ്ധമായ, പുണ്യം നൽകുന്ന ദേശമായ ദണ്ഡകവനം പ്രവേശിച്ചു.
പ്രാവിശത് തന് മഹാരണ്യം ഭീഷണം ദൈത്യസേവിതമ് തദ്ഭയാദ് ഋഷിഭിസ് ത്യക്തം ഹത്വാ ദൈത്യാംസ് തു രാക്ഷസാന്
അവൻ ആ വലിയ ഭയങ്കരമായ, ദാനവന്മാർ വാഴുന്ന, ഭയത്താൽ ഋഷിമാർ ഉപേക്ഷിച്ച കാടിൽ കയറി, ദാനവന്മാരെയും രാക്ഷസന്മാരെയും സംഹരിച്ചു.
വിചരന് ദണ്ഡകാരണ്യേ ഋഷിസേവ്യമ് അഥാകരോത് തത്രേദം വൃത്തമ് ആഖ്യാസ്യേ ശൃണു നാരദ യത്നതഃ
ദണ്ഡകവനത്തിൽ സഞ്ചരിച്ച്, അവൻ അതിനെ ഋഷിമാർ വസിക്കുന്ന സ്ഥലമാക്കി; അവിടെ ഈ സംഭവമാണ് നടന്നത്, നാരദാ, ഞാൻ അതു ശ്രദ്ധയോടെ പറയാം.
താവച് ഛനൈസ് ത്വ് അഗാദ് രാമോ യാവദ് യോജനപഞ്ചകമ് ഗൌതമീം സമനുപ്രാപ്തോ രാജാപി നരകേ സ്ഥിതഃ
അവിടെ രാമൻ പതിയെ അഞ്ചു യോജന ദൂരം കടന്ന് ഗൗതമി നദിയിലേയ്ക്ക് എത്തി; അതേസമയം രാജാവ് നരകത്തിൽ തന്നെ ആയിരുന്നു.
യമഃ സ്വകിംകരാന് ആഹ രാമോ ദശരഥാത്മജഃ ഗൌതമീമ് അഭിതോ യാതി പിതരം തസ്യ ധീമതഃ
യമൻ തന്റെ ദൂതന്മാരോട് പറഞ്ഞു: 'ദശരഥന്റെ മകൻ രാമൻ ഗൗതമി നദിയുടെ സമീപം, തന്റെ പണ്ഡിതനായ അച്ഛനോടു ചേർന്ന് വരുന്നു.'
ആകര്ഷന്ത്വ് അഥ രാജാനം നരകാന് നാത്ര സംശയഃ ഉത്തീര്യ ഗൌതമീം യാതി യാവദ് യോജനപഞ്ചകമ്
'ഇപ്പോൾ രാജാവിനെ നരകങ്ങളിൽ നിന്ന് പുറത്തെടുക്കൂ—ഇതിൽ സംശയമില്ല; ഗൗതമി കടന്ന് അഞ്ചു യോജന ദൂരം സഞ്ചരിച്ചശേഷം.'
രാമസ് താവത് തസ്യ പിതാ നരകേ നൈവ പച്യതാമ് യദ് ഏതന് മദ്വചഃ പുണ്യം ന കുര്യുര് യദി ദൂതകാഃ
'രാമൻ കടന്നില്ലെങ്കിൽ, അവന്റെ അച്ഛനെ നരകത്തിൽ പീഡിക്കരുത്; എന്റെ ഈ പുണ്യവാക്യം ദൂതന്മാർ പാലിക്കാതിരിക്കുകയാണെങ്കിൽ—'
തതശ് ച നരകേ ഘോരേ യൂയം സര്വേ നിമജ്ജഥ യാ കാപ്യ് ഉക്താ പരാ ശക്തിഃ ശിവസ്യ സമവായിനീ
'അപ്പൊഴുതു നിങ്ങൾ എല്ലാവരും ഭയങ്കരമായ നരകത്തിൽ വീഴും; ശിവനോടൊപ്പം ഉള്ള മറ്റേതെങ്കിലും പരമശക്തി ഉണ്ടെങ്കിൽ പോലും.'
താമ് ഏവ ഗൌതമീം സന്തോ വദന്ത്യ് അമ്ഭഃസ്വരൂപിണീമ് ഹരിബ്രഹ്മമഹേശാനാം മാന്യാ വന്ദ്യാ ച സൈവ യത്
'ആ ഗൗതമി തന്നെയാണ് ധർമ്മപരായണർ വെള്ളത്തിന്റെ രൂപമായെന്ന് പറയുന്നത്; ഹരി, ബ്രഹ്മ, മഹേശ്വരൻ ഇവർക്കും അവൾ ആദരണീയയും വന്ദ്യയും ആണു.'
നിസ്തീര്യതേ ന കേനാപി തദ് അതിക്രമജം ത്വ് അഘമ് പാപിനോ ഽപ്യ് ആത്മജഃ കശ്ചിദ് യശ് ച ഗങ്ഗാമ് അനുസ്മരേത്
'ആ പാപം ആരും കടക്കാൻ കഴിയില്ല; പക്ഷേ പാപികളായവരിൽ ആരെങ്കിലും ഗംഗയെ ഓർക്കുകയോ, അവന്റെ മകൻ ഓർക്കുകയോ ചെയ്താൽ—'
സോ ഽനേകദുര്ഗനിരയാന് നിര്ഗതോ മുക്തതാം വ്രജേത് കിം പുനസ് താദൃശഃ പുത്രോ ഗൌതമീനികടേ സ്ഥിതഃ
'അവൻ അനേകം ഭയങ്കര നരകങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനായി മോക്ഷം പ്രാപിക്കും; പിന്നെ, ഗൗതമിയുടെ സമീപം നിന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഇത്തരമൊരു മകൻ ഉണ്ടെങ്കിൽ എങ്ങിനെയാകും?''
യസ്യാസൌ നരകേ പക്തും ന കൈരപി ഹി ശക്യതേ ദക്ഷിണാശാപതേര് വാക്യം നിശമ്യ യമകിംകരാഃ
'അവനെ നരകത്തിൽ പീഡിപ്പിക്കാൻ ആരാലും കഴിയില്ല, തെക്കേ ദിക്കിന്റെ അധിപന്റെ വാക്ക് കേട്ടയുടൻ, യമന്റെ ദൂതന്മാരേ.'
നരകേ പച്യമാനം തമ് അയോധ്യാധിപതിം നൃപമ് ഉത്താര്യ ഘോരനരകാദ് വചനം ചേദമ് അബ്രുവന്
നരകത്തിൽ കഷ്ടം അനുഭവിച്ചിരുന്ന അയോധ്യാധിപനായ രാജാവിനെ അവിടെ നിന്നു രക്ഷിച്ച ശേഷം, അവൻ്റെ അടുക്കൽ നിന്നു അവർ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ധന്യോ ഽസി നൃപശാര്ദൂല യസ്യ പുത്രഃ സ താദൃശഃ ഇഹ ചാമുത്ര വിശ്രാന്തിഃ സുപുത്രഃ കേന ലഭ്യതേ
രാജാക്കന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായോ, നിനക്കു ഇങ്ങനെ നല്ലൊരു മകനുണ്ടെന്നത് ഭാഗ്യമാണ്. ഈ ലോകത്തും അപ്രപഞ്ചത്തും നല്ല മകനാൽ ആര്ക്കാണ് സുഖം ലഭിക്കുന്നത്?
സ വിശ്രാന്തഃ ശനൈ രാജാ കിംകരാന് വാക്യമ് അബ്രവീത്
അങ്ങനെ രാജാവ് ശാന്തി ലഭിച്ചപ്പോൾ, പതുക്കെ അവിടെയുള്ള ദൂതന്മാരോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
നരകേഷ്വ് അഥ ഘോരേഷു പച്യമാനഃ പുനഃ പുനഃ കഥം ത്വ് ആകര്ഷിതഃ ശീഘ്രം തന് മേ വക്തുമ് ഇഹാര്ഹഥ
ഈ ഭയങ്കര നരകങ്ങളിൽ വീണ്ടും വീണ്ടും ഞാൻ പീഡിക്കപ്പെടുമ്പോൾ, എങ്ങനെ ഞാൻ ഇങ്ങനെ വേഗത്തിൽ പുറത്തെടുക്കപ്പെട്ടു? അതു ദയവായി എനിക്കു വിശദമായി പറയണം.
തത്ര കശ്ചിച് ഛാന്തമനാ രാജാനമ് ഇദമ് അബ്രവീത്
അവിടെ മനസ്സിൽ സമാധാനമുള്ള ഒരാൾ രാജാവിനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
വേദശാസ്ത്രപുരാണാദാവ് ഏതദ് ഗോപ്യം പ്രയത്നതഃ പ്രകാശ്യതേ തദ് അപി തേ സാമര്ഥ്യം പുത്രതീര്ഥയോഃ
വേദങ്ങളിലും ശാസ്ത്രങ്ങളിലും പുരാണങ്ങളിലും ഇതു വളരെ രഹസ്യമായി സൂക്ഷിക്കേണ്ടതാണ്. എങ്കിലും നിന്റെ മകനുടെയും തീർത്ഥയാത്രയുടെയും ശക്തിയാൽ ഇത് നിനക്കു വെളിപ്പെടുത്തുന്നു.