യേഷാം ദശരഥോ രാജാ തേ ജേതാരോ ന ചേതരേ
ദശരഥൻ രാജാവിനൊപ്പം ഉള്ളവരാണ് ജയിക്കുന്നത്; മറ്റുള്ളവർക്ക് വിജയം ഇല്ല.
ഇതി ശ്രുത്വാ ജയായോഭൌ ജഗ്മതുര് ദേവദാനവൌ തത്ര വായുസ് ത്വരന് പ്രാപ്തോ രാജാനമ് അവദത് തദാ
അത് കേട്ടു, ദേവന്മാരും ദാനവന്മാരും ജയത്തിനായി പുറപ്പെട്ടു. അപ്പോൾ വായു വേഗത്തിൽ രാജാവിന്റെ അടുക്കൽ എത്തി പറഞ്ഞു.
ആഗന്തവ്യം ത്വയാ രാജന് ദേവദാനവസംഗരേ യത്ര രാജാ ദശരഥോ ജയസ് തത്രേതി വിശ്രുതമ്
രാജാവേ, ദേവന്മാരുടെയും ദാനവന്മാരുടെയും യുദ്ധത്തിൽ നിങ്ങൾ വരണം. ദശരഥൻ രാജാവുള്ളിടത്താണ് വിജയം എന്നും പ്രശസ്തമാണ്.
തസ്മാത് ത്വം ദേവപക്ഷേ സ്യാ ഭവേയുര് ജയിനഃ സുരാഃ
അതിനാൽ, ദേവന്മാരുടെ പക്ഷത്ത് നിങ്ങൾ നിൽക്കണം. അങ്ങനെ ദേവന്മാർക്ക് വിജയം ലഭിക്കും.
തദ് വായുവചനം ശ്രുത്വാ രാജാ ദശരഥോ നൃപഃ ആഗമ്യതേ മയാ സത്യം ഗച്ഛ വായോ യഥാസുഖമ്
വായുവിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട ദശരഥൻ രാജാവ് പറഞ്ഞു: 'ഞാൻ ഉറപ്പായി വരും; നീ ഇഷ്ടം പോലെ പോകാവുന്നതാണ്, വായുവേ.'
ഗതേ വായൌ തദാ ദൈത്യാ ആജഗ്മുര് ഭൂപതിം പ്രതി തേ ഽപ്യ് ഊചുര് ഭഗവന്ന് അസ്മത്സാഹായ്യം കര്തുമ് അര്ഹസി
വായു പോയതിനു ശേഷം, ദൈത്യന്മാർ രാജാവിന്റെ അടുക്കൽ വന്നു പറഞ്ഞു: 'പ്രഭോ, ഞങ്ങൾക്കും സഹായം ചെയ്യേണ്ടതാണ്.'
രാജന് ദശരഥ ശ്രീമന് വിജയസ് ത്വയി സംസ്ഥിതഃ തസ്മാത് ത്വം വൈ ദൈത്യപതേഃ സാഹായ്യം കര്തുമ് അര്ഹസി
രാജാവേ, മഹത്വമുള്ള ദശരഥാ, ജയം ഇപ്പോൾ നിന്റെ ഭാഗത്താണ്. അതിനാൽ, ദൈത്യാധിപതിക്ക് നീ സഹായം ചെയ്യേണ്ടതുണ്ട്.
തതഃ പ്രോവാച നൃപതിര് വായുനാ പ്രാര്ഥിതഃ പുരാ പ്രതിജ്ഞാതം മയാ തച് ച യാന്തു ദൈത്യാശ് ച ദാനവാഃ
അതിനുശേഷം, വായുവിന് മുമ്പ് വാഗ്ദാനം ചെയ്തിരുന്നതു ഓർത്ത് രാജാവ് പറഞ്ഞു: "ഞാൻ ഇതിനകം അതിന് സമ്മതം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. ദൈത്യരും ദാനവരും പോകട്ടെ."
സ തു രാജാ തഥാ ചക്രേ ഗത്വാ ചൈവ ത്രിവിഷ്ടപമ് യുദ്ധം ചക്രേ തഥാ ദൈത്യൈര് ദാനവൈഃ സഹ രാക്ഷസൈഃ
അവൻ രാജാവ് അങ്ങനെ തന്നെ ചെയ്തു; സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്കു പോയി, ദൈത്യന്മാരോടും ദാനവന്മാരോടും രാക്ഷസന്മാരോടും ചേർന്ന് യുദ്ധം നടത്തി.
പശ്യത്സു ദേവസംഘേഷു നമുചേര് ഭ്രാതരസ് തദാ വിവിധുര് നിശിതൈര് ബാണൈര് അഥാക്ഷം നൃപതേസ് തഥാ
ദേവതകളുടെ കൂട്ടം നോക്കിക്കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, നമുചിയുടെ സഹോദരന്മാർ അതിവേഗം അമ്പുകൾകൊണ്ട് രാജാവിന്റെ രഥത്തിന്റെ അക്ഷം തകർത്തു.
ഭിന്നാക്ഷം തം രഥം രാജാ ന ജാനാതി സ സംഭ്രമാത് രാജാന്തികേ സ്ഥിതാ സുഭ്രൂഃ കൈകേയ്യാജ്ഞായി നാരദ
സംഭ്രമത്തിൽ ആ രാജാവ് തന്റെ രഥത്തിന്റെ അക്ഷം തകർന്നതാണെന്ന് അറിഞ്ഞില്ല; മനോഹരമായ കന്യകയായ കൈകേയി രാജാവിന് സമീപം നിന്നു, നാരദാ.
ന ജ്ഞാപിതം തയാ രാജ്ഞേ സ്വയമ് ആലോക്യ സുവ്രതാ ഭഗ്നമ് അക്ഷം സമാലക്ഷ്യ ചക്രേ ഹസ്തം തദാ സ്വകമ്
അവൾ രാജാവിനോട് ഒന്നും പറഞ്ഞില്ല; എന്നാൽ അക്ഷം തകർന്നത് കണ്ടപ്പോൾ, ആ സദാചാരവതിയായ കൈകേയി ഉടൻ തന്നെ തന്റെ കൈ അവിടെ വെച്ചു.
അക്ഷവന് മുനിശാര്ദൂല തദ് ഏതന് മഹദ് അദ്ഭുതമ് രഥേന രഥിനാം ശ്രേഷ്ഠസ് തയാ ദത്തകരേണ ച
മഹർഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, ഇതൊരു അത്ഭുതകരമായ കാര്യമായിരുന്നു: രഥസാരഥികളിൽ ഏറ്റവും മികച്ചവൻ, അവളുടെ കൈ അക്ഷമായി ഉപയോഗിച്ച് യുദ്ധത്തിൽ ജയിച്ചു.
ജിതവാന് ദൈത്യദനുജാന് ദേവൈഃ പ്രാപ്യ വരാന് ബഹൂന് തതോ ദേവൈര് അനുജ്ഞാതസ് ത്വ് അയോധ്യാം പുനര് അഭ്യഗാത്
ദൈത്യന്മാരെയും ദാനവന്മാരെയും ജയിച്ച ശേഷം, ദേവതകളിൽ നിന്ന് അനേകം വരങ്ങൾ ലഭിച്ച്, അവരുടെ അനുമതിയോടെ അവൻ സന്തോഷത്തോടെ അയോധ്യയിലേക്ക് മടങ്ങി.
സ തു മധ്യേ മഹാരാജോ മാര്ഗേ വീക്ഷ്യ തദാ പ്രിയാമ് കൈകേയ്യാഃ കര്മ തദ് ദൃഷ്ട്വാ വിസ്മയം പരമം ഗതഃ
പിന്നീട്, വഴിയിൽ മഹാരാജാവ് തന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവളെ കണ്ടു; കൈകേയിയുടെ ആ പ്രവർത്തി കണ്ടപ്പോൾ അവൻ അത്ഭുതത്തിൽ മുഴുകി.
തതസ് തസ്യൈ വരാന് പ്രാദാത് ത്രീംസ് തു നാരദ സാ അപി അനുമാന്യ നൃപപ്രോക്തം കൈകേയീ വാക്യമ് അബ്രവീത്
അതിനുശേഷം, അവൻ അവളെ മൂന്നു വരങ്ങൾ നൽകി, നാരദാ; രാജാവിന്റെ അനുമതി തേടി കൈകേയി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ത്വയി തിഷ്ഠന്തു രാജേന്ദ്ര ത്വയാ ദത്താ വരാ അമീ
രാജാധിരാജാ, നീ നൽകിയ ഈ വരങ്ങൾ ഞാൻ ആവശ്യപ്പെടുന്ന സമയമുവരെ നിന്റെ കൈവശം തന്നെ ഇരിക്കട്ടെ.
വിഭൂഷണാനി രാജേന്ദ്രോ ദത്ത്വാ സ പ്രിയയാ സഹ രഥേന വിജയീ രാജാ യയൌ സ്വനഗരം സുഖീ
രാജാവ് തന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവളെ ആഭരണങ്ങൾ നൽകി, അവളോടൊപ്പം രഥത്തിൽ ഇരുന്ന് വിജയത്തോടെ സന്തോഷത്തോടെ സ്വന്തം നഗരത്തിലേക്ക് മടങ്ങി.
യോഷിതാം കിമ് അദേയം ഹി പ്രിയാണാമ് ഉചിതാഗമേ സ കദാചിദ് ദശരഥോ മൃഗയാശീലിഭിര് വൃതഃ
പ്രിയപ്പെട്ട സ്ത്രീകൾക്ക് യോജിച്ച സമയത്ത് എന്താണ് കൊടുക്കാൻ പാടില്ലാത്തത്? ഒരിക്കൽ ദശരഥൻ വേട്ടക്കാർക്കൊപ്പം വേട്ടയാടാൻ പുറപ്പെട്ടു.
അടന്ന് അരണ്യേ ശര്വര്യാം വാരിബന്ധമ് അഥാകരോത് സപ്തവ്യസനഹീനേന ഭവിതവ്യം തു ഭൂഭുജാ
അവൻ രാത്രിയിൽ കാട്ടിൽ സഞ്ചരിച്ചു, ഒരു വെള്ളച്ചാട്ടം നിർമ്മിച്ചു; ഒരു രാജാവ് ഏഴു ദോഷങ്ങൾ ഒഴിവാക്കേണ്ടതാണ്.
ഇതി ജാനന്ന് അപി ച തച് ചകാര തു വിധേര് വശാത് ഗര്തം പ്രവിശ്യ പാനാര്ഥമ് ആഗതാന് നിശിതൈഃ ശരൈഃ
ഇത് അറിഞ്ഞിരുന്നിട്ടും, വിധിയുടെ സമ്മർദ്ദത്തിൽ അവൻ അങ്ങനെ ചെയ്തു: ഒരു കുഴിയിൽ കയറി വെള്ളം കുടിക്കാൻ വന്നവരെ കർശനമായ അമ്പുകൾകൊണ്ട് വധിച്ചു.
മൃഗാന് ഹന്തി മഹാബാഹുഃ ശൃണു കാലവിപര്യയമ് ഗര്തം പ്രവിഷ്ടേ നൃപതൌ തസ്മിന്ന് ഏവ നഗോത്തമേ
ശക്തമായ ഭുജങ്ങൾ ഉള്ള രാജാവ് മൃഗങ്ങളെ വധിച്ചു; ഇപ്പോൾ, കാലത്തിന്റെ വ്യതിയാനം കേൾക്കൂ: രാജാവ് ആ കുഴിയിൽ കയറിയപ്പോൾ, ആ മഹാനഗരത്തിൽ—
വൃദ്ധോ വൈശ്രവണോ നാമ ന ശൃണോതി ന പശ്യതി തസ്യ ഭാര്യാ തഥാഭൂതാ താവ് അബ്രൂതാം തദാ സുതമ്
വയസ്സായ വൈശ്രവണൻ എന്നൊരു വൃദ്ധൻ ഉണ്ടായിരുന്നു; അവൻ കേൾക്കാനും കാണാനും കഴിയാത്തവനായിരുന്നു. അവന്റെ ഭാര്യയും അങ്ങനെ തന്നെ ആയിരുന്നു; അവർ അപ്പോൾ മകനോട് പറഞ്ഞു.
ആവാം തൃഷാര്തൌ രാത്രിശ് ച കൃഷ്ണാ ചാപി പ്രവര്തതേ വൃദ്ധാനാം ജീവിതം കൃത്സ്നം ബാലസ് ത്വമ് അസി പുത്രക
നമ്മളിരുവരും ദാഹത്തിൽ വലയുന്നു, രാത്രി ഇരുണ്ടിരിക്കുന്നു; വൃദ്ധരുടെ ജീവിതം മുഴുവനും ആശ്രിതമാണ്—പക്ഷേ നീ ഇപ്പോഴും ബാലനാണ്, മകനേ.
അന്ധാനാം ബധിരാണാം ച വൃദ്ധാനാം ധിക് ച ജീവിതമ് ജരാജര്ജരദേഹാനാം ധിഗ് ധിക് പുത്രക ജീവിതമ്
കണ്ണില്ലാത്തവരും ചെവിയില്ലാത്തവരും വൃദ്ധരും, ഇവരുടെ ജീവിതം ലജ്ജാകരം. വയസ്സിന്റെ ഭാരം കൊണ്ടു ശരീരം ക്ഷയിച്ചുപോയവരുടെ ജീവിതം, മകനേ, ഇരട്ടലജ്ജാകരമാണ്.
താവത് പുംഭിര് ജീവിതവ്യം യാവല് ലക്ഷ്മീര് ദൃഢം വപുഃ യാവദ് ആജ്ഞാപ്രതിഹതാ തീര്ഥാദാവ് അന്യഥാ മൃതിഃ
ധനം, ദൃഢമായ ശരീരം, തടസ്സമില്ലാത്ത അധികാരം — ഇവയുള്ളവരെ മാത്രം മനുഷ്യൻ ജീവിക്കണം. ഇതൊന്നുമില്ലെങ്കിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് തീർത്ഥാടന സ്ഥലങ്ങളിൽ മരണം തന്നെ മെച്ചം.
ഇത്യ് ഏതദ് വചനം ശ്രുത്വാ വൃദ്ധയോര് ഗുരുവത്സലഃ പുത്രഃ പ്രോവാച തദ് ദുഃഖം ഗിരാ മധുരയാ ഹരന്
വൃദ്ധരായ മാതാപിതാക്കളുടെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, ഗുരു ഭക്തനായ മകൻ മധുരമായ വാക്കുകൾ കൊണ്ട് അവരുടെ ദുഃഖം അകറ്റി സംസാരിച്ചു.
മയി ജീവതി കിം നാമ യുവയോര് ദുഃഖമ് ഈദൃശമ് ന ഹരത്യ് ആത്മജഃ പിത്രോര് യശ് ചരിത്രൈര് മനോരുജമ്
ഞാൻ ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ, നിങ്ങൾക്ക് ഇങ്ങനെയുള്ള ദുഃഖം എങ്ങനെയാണ് വരിക? നല്ല പെരുമാറ്റം കൊണ്ടു മാതാപിതാക്കളുടെ മനസ്സിലെ വേദന അകറ്റാത്ത മകൻ അർഹനല്ല.
തേന കിം തനുജേനേഹ കുലോദ്വേഗവിധായിനാ
കുടുംബത്തിൽ ദു:ഖം മാത്രം ഉണ്ടാക്കുന്ന മകനിൽ എന്ത് പ്രയോജനം?
ഇത്യ് ഉക്ത്വാ പിതരൌ നത്വാ താവ് ആശ്വാസ്യ മഹാമനാഃ തരുസ്കന്ധേ സമാരോപ്യ വൃദ്ധൌ ച പിതരൌ തദാ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, മാതാപിതാക്കളെ വണങ്ങി ആശ്വസിപ്പിച്ച്, മഹാത്മാവായ മകൻ അവരെ ഒരു വൃക്ഷത്തിന്റെ തണ്ടിന്മേൽ ഇരുത്തി.