മുനയോ ജാതസംഹര്ഷാഃ സര്വ ഏവ തപസ്വിനഃ തതഃ പ്രസന്നാ ഹ്യ് അഭവന്ന് ഋഷയോ ഽഗസ്ത്യപൂര്വകാഃ
അങ്ങിനെ എല്ലാ തപസ്സുകാരും, അഗസ്ത്യൻമാർക്ക് നേതൃത്വം നൽകുന്ന ഋഷിമാർ ഉൾപ്പെടെ, സന്തോഷത്തോടെ സന്തുഷ്ടരായി.
വരാന് ദദുര് യഥാകാമം സൌരയേ മന്ദഗാമിനേ സ പ്രീതോ ബ്രാഹ്മണാന് ആഹ ശനിഃ സൂര്യസുതോ ബലീ
അവർ ആ മനസ്സിൽ ആഗ്രഹിച്ച അനുഗ്രഹങ്ങൾ മന്ദഗതിയുള്ള ശൗരിക്ക് നൽകി; അതിൽ സന്തോഷിച്ച ശനി, ശക്തനായ സൂര്യപുത്രൻ, ബ്രാഹ്മണന്മാരോട് പറഞ്ഞു.
മദ്ദ്വാരേ നിയതാ യേ ച കുര്വന്ത്യ് അശ്വത്ഥലമ്ഭനമ് തേഷാം സര്വാണി കാര്യാണി സ്യുഃ പീഡാ മദ്ഭവാ ന ച
എന്റെ വഴി ഉപയോഗിച്ച് ആശ്വത്തവൃക്ഷത്തിൽ സ്ഥിരമായി അർപ്പണങ്ങൾ കെട്ടുന്നവർക്ക് അവരുടെ എല്ലാ കാര്യങ്ങളും വിജയിക്കും; എനിക്ക് നിന്നുള്ള ബാധ അവർക്കൊന്നും ഉണ്ടാകില്ല.
തീര്ഥേ ചാശ്വത്ഥസംജ്ഞേ വൈ സ്നാനം കുര്വന്തി യേ നരാഃ തേഷാം സര്വാണി കാര്യാണി ഭവേയുര് അപരോ വരഃ
ആശ്വത്ത എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന തീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യുന്നവർക്ക് അവരുടെ എല്ലാ കാര്യങ്ങളും വിജയിക്കും; ഇതോടൊപ്പം മറ്റൊരു അനുഗ്രഹവും ലഭിക്കും.
മന്ദവാരേ തു യേ ഽശ്വത്ഥം പ്രാതര് ഉത്ഥായ മാനവാഃ ആലഭന്തേ ച തേഷാം വൈ ഗ്രഹപീഡാ വ്യപോഹതു
മന്ദവാരത്തിൽ രാവിലെ എഴുന്നേറ്റു ആശ്വത്തവൃക്ഷത്തെ സ്പർശിക്കുന്നവർക്ക് ഗ്രഹബാധകളൊക്കെയും അകറ്റപ്പെടട്ടെ.
തതഃ പ്രഭൃതി തത് തീര്ഥമ് അശ്വത്ഥം പിപ്പലം വിദുഃ തീര്ഥം ശനൈശ്ചരം തത്ര തത്രാഗസ്ത്യം ച സാത്ത്രികമ്
അന്നുമുതൽ ആ തീർത്ഥം ആശ്വത്തയും പിപ്പലവും എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു; അവിടെ ശനൈശ്ചരന്റെ തീർത്ഥവും അഗസ്ത്യനും സാത്രികനും ഉണ്ട്.
യാജ്ഞികം ചാപി തത് തീര്ഥം സാമഗം തീര്ഥമ് ഏവ ച ഇത്യാദ്യഷ്ടോത്തരാണ്യ് ആസന് സഹസ്രാണ്യ് അഥ ഷോഡശ തേഷു സ്നാനം ച ദാനം ച സത്ത്രയാഗഫലപ്രദമ്
ആ തീർത്ഥം യാജ്ഞികം എന്നും സാമഗം എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു; അങ്ങനെ ആയിരത്തി പതിനാറ് തീർത്ഥങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. അവിടെ സ്നാനവും ദാനവും സത്രയാഗഫലം നൽകുന്നു.
സോമതീര്ഥമ് ഇതി ഖ്യാതം തദ് അപ്യ് ഉക്തം മഹാത്മഭിഃ തത്ര സ്നാനേന ദാനേന സോമപാനഫലം ലഭേത്
അത് സോമതീർഥം എന്ന പേരിൽ മഹാത്മാക്കൾ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; അവിടെ സ്നാനവും ദാനവും ചെയ്താൽ സോമപാനം ചെയ്തതിന്റെ ഫലം ലഭിക്കും.
ജഗതാം മാതരഃ പൂര്വമ് ഓഷധ്യോ ജീവസംമതാഃ മമാപി മാതരോ ദേവ്യഃ പൂര്വാസാം പൂര്വവത്തരാഃ
ലോകത്തിന്റെ അമ്മമാർ ആദിയിൽ ഔഷധികൾ ആയിരുന്നു, എല്ലാ ജീവികളും അവയെ ആദരിച്ചിരുന്നു; എന്റെ അമ്മമാർ, ദേവികൾ, അവരെക്കാൾ പോലും പഴയവരാണ്.
ആസു പ്രതിഷ്ഠിതോ ധര്മഃ സ്വാധ്യായോ യജ്ഞകര്മ ച ആഭിര് ഏവ ധൃതം സര്വം ത്രൈലോക്യം സചരാചരമ്
അവയിൽ തന്നെ ധർമ്മവും സ്വാധ്യായവും യാഗകർമവും നിലനിൽക്കുന്നു; അവയാൽ തന്നെ മൂന്നു ലോകങ്ങളിലെയും ചലനശീലികളും അചലങ്ങളുമൊക്കെ നിലനിൽക്കുന്നു.
അശേഷരോഗോപശമോ ഭവത്യ് ആഭിര് അസംശയമ് അന്നമ് ഏതാഭിര് ഏവ സ്യാദ് അശേഷപ്രാണരക്ഷണമ് അത്രൌഷധ്യോ ജഗദ്വന്ദ്യാ മാമ് ഊചുര് അനഹംകൃതാഃ
ഔഷധികൾകൊണ്ട് എല്ലാ രോഗങ്ങളും തീരുന്നു എന്നതിൽ സംശയമില്ല; ഭക്ഷ്യവും അവയാൽ ഉണ്ടാകുന്നു, എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളും സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു. ലോകം വന്ദിക്കുന്ന ഔഷധികൾ অহങ്കാരമില്ലാതെ എന്നോട് പറഞ്ഞു.
അസ്മാകം ത്വം പതിം ദേഹി രാജാനം സുരസത്തമ
ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, ഞങ്ങൾക്ക് ഭർത്താവായും രാജാവായും ഒരാളെ നൽകണമേ.
തച് ഛ്രുത്വാ വചനം താസാം മയോക്താ ഓഷധീര് ഇദമ് പതിം പ്രാപ്സ്യഥ സര്വാശ് ച രാജാനം പ്രീതിവര്ധനമ്
അവരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ ഞാൻ ഔഷധികൾക്ക് പറഞ്ഞു: 'നിങ്ങൾക്കൊക്കെയും സന്തോഷം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്ന ഭർത്താവും രാജാവും ലഭിക്കും.'
രാജാനമ് ഇതി തച് ഛ്രുത്വാ താ മാമ് ഊചുഃ പുനര് മുനേ ഗന്തവ്യം ക്വ പുനശ് ചോക്താ ഗൌതമീം യാന്തു മാതരഃ
'രാജാവ്' എന്നത് കേട്ടപ്പോൾ അവൾ വീണ്ടും എന്നോട് ചോദിച്ചു: 'ഞങ്ങൾ എവിടേക്ക് പോകണം?' അപ്പോൾ ഞാൻ പറഞ്ഞു: 'അമ്മമാർ ഗൗതമിയെ സമീപിക്കട്ടെ.'
തുഷ്ടായാമ് അഥ തസ്യാം വോ രാജാ സ്യാല് ലോകപൂജിതഃ താശ് ച ഗത്വാ മുനിശ്രേഷ്ഠ തുഷ്ടുവുര് ഗൌതമീം നദീമ്
അവൾ സന്തോഷിച്ചാൽ, നിങ്ങളുടെ രാജാവ് ലോകം ആരാധിക്കുന്നവനാകും; അവിടെ ചെന്നു, മഹർഷിമാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, അവർ ഗൗതമീനദിയെ സ്തുതിച്ചു.
കിം വാകരിഷ്യന് ഭവവര്തിനോ ജനാ നാനാഘസംഘാഭിഭവാച് ച ദുഃഖിതാഃ ന ചാഗമിഷ്യദ് ഭവതീ ഭുവം ചേത് പുണ്യോദകേ ഗൌതമി ശംഭുകാന്തേ
ലോകത്തിൽ ജീവിക്കുന്നവർ, അനേകം പാപങ്ങൾകൊണ്ടു ദുഃഖിതരായാൽ അവർ എന്ത് ചെയ്യും? ശംഭുവിന്റെ തീരത്തുള്ള ഗൗതമി, നീ പുണ്യജലങ്ങളോടെ ഭൂമിയിൽ വരാതിരുന്നാൽ.
കോ വേത്തി ഭാഗ്യം നരദേഹഭാജാം മഹീഗതാനാം സരിതാമ് അധീശേ ഏഷാം മഹാപാതകസംഘഹന്ത്രീ ത്വമ് അമ്ബ ഗങ്ഗേ സുലഭാ സദൈവ
മനുഷ്യരൂപം ധരിക്കുന്നവരുടെ ഭാഗ്യവും ഭൂമിയിലെ നദികളുടെ വിധിയും ആരറിയുന്നു? ജലങ്ങളുടെ രാജ്ഞിയായ അമ്മ ഗംഗേ, വലിയ പാപങ്ങളുടെ കൂട്ടം നീക്കുന്നവളേ, നീ എല്ലായ്പ്പോഴും എളുപ്പത്തിൽ ലഭ്യയാണല്ലോ.
ന തേ വിഭൂതിം നനു വേത്തി കോ ഽപി ത്രൈലോക്യവന്ദ്യേ ജഗദമ്ബ ഗങ്ഗേ ഗൌരീസമാലിങ്ഗിതവിഗ്രഹോ ഽപി ധത്തേ സ്മരാരിഃ ശിരസാപി യത് ത്വാമ്
മൂന്നു ലോകവും വണങ്ങുന്ന ജഗദംബയായ ഗംഗേ, നിന്റെ മഹത്വം ആരറിയുന്നു? ഗൗരിയെ അണയുന്ന ശിവൻ പോലും നിന്നെ തലയിൽ ധരിക്കുന്നു.
നമോ ഽസ്തു തേ മാതര് അഭീഷ്ടദായിനി നമോ ഽസ്തു തേ ബ്രഹ്മമയേ ഽഘനാശിനി നമോ ഽസ്തു തേ വിഷ്ണുപദാബ്ജനിഃസൃതേ നമോ ഽസ്തു തേ ശംഭുജടാവിനിഃസൃതേ
ആശിച്ചുള്ളതൊക്കെയും നൽകുന്ന അമ്മേ, നിന്നെ ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു. ബ്രഹ്മസ്വരൂപിണിയായ പാപനാശിനിയായ അമ്മേ, നിന്നെ ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു. വിഷ്ണുവിന്റെ കമലപാദങ്ങളിൽ നിന്നു ഉദിച്ചവളേ, ശംഭുവിന്റെ ജടയിൽ നിന്നു പുറപ്പെട്ടവളേ, നിന്നെ ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.
ഇത്യ് ഏവം സ്തുവതാമ് ഈശാ കിം ദദാമീത്യ് അവോചത
ഇങ്ങനെ സ്തുതിച്ചപ്പോൾ, ദേവി ചോദിച്ചു: 'എന്താണ് ഞാൻ നൽകേണ്ടത്?'
പതിം ദേഹി ജഗന്മാതാ രാജാനമ് അതിതേജസമ്
'ലോകമാതാവേ, വലിയ തേജസ്സുള്ള രാജാവായ ഭർത്താവിനെ ഞങ്ങൾക്ക് ദയവായി നൽകണമേ.'
തദോവാച നദീ ഗങ്ഗാ ഓഷധീസ് താ ഇദം വചഃ
അപ്പോൾ നദിയായ ഗംഗാ ഔഷധികൾക്ക് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു:
അഹം ചാമൃതരൂപാസ്മി ഓഷധ്യോ മാതരോ ഽമൃതാഃ താദൃശം ചാമൃതാത്മാനം പതിം സോമം ദദാമി വഃ
'ഞാൻ അമൃതസ്വരൂപയാണു, നിങ്ങളും അമ്മമാരായി അമൃതസ്വഭാവമുള്ളവരാണ്. അതുപോലെ അമൃതാത്മാവായ സോമനെ ഞാൻ ഭർത്താവായി നിങ്ങൾക്കു നൽകുന്നു.'
ദേവാശ് ച ഋഷയോ വാക്യം മേനിരേ സോമ ഏവ ച ഓഷധ്യശ് ചാപി തദ് വാക്യം തതോ ജഗ്മുഃ സ്വമ് ആലയമ്
ദേവന്മാരും ഋഷിമാരും സോമനും ഔഷധികളും ഈ വാക്കുകൾ അംഗീകരിച്ചു. പിന്നെ അവരൊക്കെയും തങ്ങളുടെ താമസസ്ഥലങ്ങളിലേക്ക് മടങ്ങി.
യത്ര ചാപുര് മഹൌഷധ്യോ രാജാനമ് അമൃതാത്മകമ് സോമം സമസ്തസംതാപപാപസംഘനിവാരകമ്
അവിടെ മഹൗഷധികൾക്ക് രാജാവായി അമൃതാത്മാവായ സോമനെ ലഭിച്ചു; അവൻ എല്ലാ ദുഃഖങ്ങളും പാപങ്ങളുടെ കൂട്ടവും നീക്കുന്നവനാണ്.
സോമതീര്ഥം തു തത് ഖ്യാതം സോമപാനഫലപ്രദമ് തത്ര സ്നാനേന ദാനേന പിതരഃ സ്വര്ഗമ് ആപ്നുയുഃ
അത് സോമതീർത്ഥം എന്നറിയപ്പെടുന്നു; സോമപാനം ചെയ്ത ഫലം നൽകുന്ന സ്ഥലമാണത്. അവിടെ കുളിച്ചും ദാനം ചെയ്തും പിതാക്കന്മാർ സ്വർഗ്ഗം പ്രാപിക്കും.
യ ഇദം ശൃണുയാന് നിത്യം പഠേദ് വാ ഭക്തിതഃ സ്മരേത് ദീര്ഘമ് ആയുര് അവാപ്നോതി സ പുത്രീ ധനവാന് ഭവേത്
ഇത് ആരെങ്കിലും ദിവസേന കേൾക്കുകയോ ഭക്തിയോടെ വായിക്കുകയോ ഓർക്കുകയോ ചെയ്താൽ, ദീർഘായുസും, ധനസമ്പത്തും, സന്താനവും ലഭിക്കും.
ധാന്യതീര്ഥമ് ഇതി ഖ്യാതം സര്വകാമപ്രദം നൃണാമ് സുഭിക്ഷം ക്ഷേമദം പുംസാം സര്വാപദ്വിനിവാരണമ്
ധാന്യതീർത്ഥം എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഈ സ്ഥലം മനുഷ്യർക്കു എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നൽകുന്നു; സമൃദ്ധിയും സുരക്ഷയും എല്ലാ ദുരിതങ്ങളും നീക്കം ചെയ്യലും ഇവിടെ ലഭിക്കും.
ഓഷധ്യഃ സോമരാജാനം പതിം പ്രാപ്യ മുദാന്വിതാഃ ഊചുഃ സര്വസ്യ ലോകസ്യ ഗങ്ഗായാശ് ചേപ്സിതം വചഃ
സോമനെ ഭർത്താവായി സന്തോഷത്തോടെ ലഭിച്ച ഔഷധികൾ ലോകത്തിന്റെയും ഗംഗയുടെ ഇഷ്ടവാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
വൈദികീ പുണ്യഗാഥാസ്തി യാം വൈ വേദവിദോ വിദുഃ ഭൂമിം സസ്യവതീം കശ്ചിന് മാതരം മാതൃസംമിതാമ്
വേദങ്ങൾ പഠിച്ചവർ അറിയുന്ന ഒരു പുണ്യകഥ വേദങ്ങളിൽ ഉണ്ട്; ഉരുള്പ്പൊതി നിലം നൽകുന്നവനെയും, സ്വന്തം അമ്മയെപ്പോലെയുള്ള മാതാവിനെയും കുറിച്ചുള്ള കഥ.