ലക്ഷിതോ ഽസി മഹാരാജ യത് തേ മനസി വര്തതേ യച് ഛൂരസേന കൃത്യം സ്യാദ് അനുജാനീഹി മാം തതഃ
രാജാവേ, നിങ്ങളുടെ മനസ്സിലുള്ളത് ഞാൻ മനസ്സിലാക്കി; ശൂരസേനയിൽ ചെയ്യേണ്ട കാര്യങ്ങൾ എന്താണോ, അതിന് നിങ്ങൾ എന്നെ അനുമതിയ്ക്കണം.
വൃദ്ധാമാത്യവചഃ ശ്രുത്വാ ഭൂഷണാച്ഛാദനോക്തിഭിഃ സംപൂജ്യ പ്രേഷയാമ് ആസ മഹത്യാ സേനയാ സഹ
വയസ്സനായ മന്ത്രിയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, ആഭരണങ്ങളും വസ്ത്രങ്ങളും നൽകി ആദരിച്ച്, വലിയൊരു സൈന്യത്തോടൊപ്പം അവനെ അയച്ചു.
സ പൂര്വദേശമ് ആഗത്യ മഹാരാജം സമേത്യ ച സംപൂജ്യ വിവിധൈര് വാക്യൈര് ഉപായൈര് നീതിസംഭവൈഃ
അവൻ കിഴക്കൻ ദേശത്ത് എത്തി, മഹാരാജാവിനെ കണ്ടു, പലവിധ വാക്കുകളും നയശാസ്ത്രത്തിൽ നിന്നുള്ള മാർഗങ്ങളും ഉപയോഗിച്ച് രാജാവിനെ ആദരിച്ചു.
മഹാരാജസുതായാശ് ച ഭോഗവത്യാ മഹാമതിഃ ശൂരസേനസ്യ നൃപതേഃ സൂനോര് നാഗസ്യ ധീമതഃ
ശൂരസേനൻ എന്ന രാജാവിന്റെ മകനായ ബുദ്ധിമാനായ നാഗൻ, ഭോഗവതിയെന്ന രാജകുമാരിയുടെ സൗഖ്യം ആഗ്രഹിച്ചു.
വിവാഹായാകരോത് സംധിം മിഥ്യാമിഥ്യാവചോഉക്തിഭിഃ പൂജയാമ് ആസ നൃപതിം ഭൂഷണാച്ഛാദനാദിഭിഃ
വിവാഹത്തിനായി സത്യവും അസത്യവും കലർന്ന വാക്കുകൾ പറഞ്ഞ് ഉടമ്പടി ചെയ്തു, ആഭരണങ്ങളും വസ്ത്രങ്ങളും മറ്റു സമ്മാനങ്ങളും നൽകി രാജാവിനെ ആദരിച്ചു.
അവാപ്യ പൂജാം നൃപതിര് ദദാമീത്യ് അവദത് തദാ തത ആഗത്യ രാജ്ഞേ ഽസൌ വൃദ്ധാമാത്യോ മഹാമതിഃ
ആദരം ലഭിച്ച രാജാവ് അപ്പോൾ 'ഞാൻ നൽകാം' എന്നു പറഞ്ഞു. അതിനുശേഷം പ്രായമായ ബുദ്ധിമാനായ മന്ത്രിവര്യൻ രാജാവിനരികിൽ എത്തി.
ശൂരസേനായ തദ് വൃത്തം വൈവാഹികമ് അവേദയത് തതോ ബഹുതിഥേ കാലേ വൃദ്ധാമാത്യോ മഹാമതിഃ
അവൻ വിവാഹസംഭവം ശൂരസേനനോട് അറിയിച്ചു. പിന്നെ, ദീർഘകാലം കഴിഞ്ഞ്, പ്രായമായ ബുദ്ധിമാനായ മന്ത്രിവര്യൻ,
പുനര് ബലേന മഹതാ വസ്ത്രാലംകാരഭൂഷിതഃ ജഗാമ തരസാ സര്വൈര് അന്യൈശ് ച സചിവൈര് വൃതഃ
വീണ്ടും വലിയ ശക്തിയോടെ, മനോഹരമായ വസ്ത്രങ്ങളും ആഭരണങ്ങളും ധരിച്ച്, മറ്റു മന്ത്രിമാരോടൊപ്പം വേഗത്തിൽ പുറപ്പെട്ടു.
വിവാഹായ മഹാമാത്യോ മഹാരാജായ ബുദ്ധിമാന് സര്വം പ്രോവാച വൃദ്ധോ ഽസാവ് അമാത്യഃ സചിവൈര് വൃതഃ
വിവാഹത്തിനായി, ബുദ്ധിമാനായ പ്രായമായ മന്ത്രിവര്യൻ മറ്റു ഉപദേശകരോടൊപ്പം മഹാരാജാവിനോട് എല്ലാം തുറന്നു പറഞ്ഞു.
അത്രാഗന്തും ന ചായാതി ശൂരസേനസ്യ ഭൂപതേഃ പുത്രോ നാഗ ഇതി ഖ്യാതോ ബുദ്ധിമാന് ഗുണസാഗരഃ
ഇവിടെ ശൂരസേനന്റെ മകനായ പ്രശസ്തനും ബുദ്ധിമാനുമായ ഗുണസാഗരനായ നാഗൻ വരുന്നില്ല.
ക്ഷത്രിയാണാം വിവാഹാശ് ച ഭവേയുര് ബഹുധാ നൃപ തസ്മാച് ഛസ്ത്രൈര് അലംകാരൈര് വിവാഹഃ സ്യാന് മഹാമതേ
രാജാവേ, ക്ഷത്രിയരുടെ വിവാഹങ്ങൾ പലവിധത്തിലാണ് നടക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ട്, മഹാബുദ്ധിമാനേ, ആയുധങ്ങളോടും ആഭരണങ്ങളോടും കൂടിയ വിവാഹം നടത്തണം.
ക്ഷത്രിയാ ബ്രാഹ്മണാശ് ചൈവ സത്യാം വാചം വദന്തി ഹി തസ്മാച് ഛസ്ത്രൈര് അലംകാരൈര് വിവാഹസ് ത്വ് അനുമന്യതാമ്
ക്ഷത്രിയരും ബ്രാഹ്മണരും സത്യം മാത്രം സംസാരിക്കുന്നു. അതിനാൽ, ആയുധങ്ങളും ആഭരണങ്ങളും ഉപയോഗിച്ചുള്ള വിവാഹം അംഗീകരിക്കപ്പെടട്ടെ.
വൃദ്ധാമാത്യവചഃ ശ്രുത്വാ വിജയോ രാജസത്തമഃ മേനേ വാക്യം തഥാ സത്യമ് അമാത്യം ഭൂപതിം തദാ
പ്രായമായ മന്ത്രിയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട വിജയൻ, രാജാക്കന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ, ആ വാക്ക് സത്യമാണ് എന്ന് കരുതി, അന്നത്തെ മന്ത്രിയെ രാജാവായി കണക്കാക്കി.
വിവാഹമ് അകരോദ് രാജാ ഭോഗവത്യാഃ സവിസ്തരമ് ശസ്ത്രേണ ച യഥാശാസ്ത്രം പ്രേഷയാമ് ആസ താം പുനഃ
രാജാവ് ഭോഗവതിയുടെ വിവാഹം വിശദമായി നടത്തി, ശാസ്ത്രാനുസൃതമായി അവളെ ആയുധങ്ങളോടുകൂടി വീണ്ടും അയച്ചു.
സ്വാന് അമാത്യാംസ് തഥാ ഗാശ് ച ഹിരണ്യതുരഗാദികമ് ബഹു ദത്ത്വാഥ വിജയോ ഹര്ഷേണ മഹതാ യുതഃ
വലിയ സന്തോഷത്തോടെ വിജയൻ തന്റെ മന്ത്രിമാരെയും, പശുക്കളെയും, പൊന്നും കുതിരകളും മറ്റു ധാരാളം വസ്തുക്കളും നൽകി.
താമ് ആദായാഥ സചിവാ വൃദ്ധാമാത്യപുരോഗമാഃ പ്രതിഷ്ഠാനമ് അഥാഭ്യേത്യ ശൂരസേനായ താം സ്നുഷാമ്
അവളെ കൂട്ടിക്കൊണ്ട്, പ്രായമായ മന്ത്രിവര്യൻ മുന്നിൽ നിൽക്കുന്ന ഉപദേശകരോടൊപ്പം പുറപ്പെട്ടു. പിന്നെ ശൂരസേനനോടു ചേർന്ന് അവളെ സ്നുഷയായി സമർപ്പിച്ചു.
ന്യവേദയംസ് തഥോചുസ് തേ വിജയസ്യ വചോ ബഹു ഭൂഷണാനി വിചിത്രാണി ദാസ്യോ വസ്ത്രാദികം ച യത്
അവർ വിജയന്റെ പല വാക്കുകളും അറിയിച്ചു, വിവിധ മനോഹരമായ ആഭരണങ്ങൾ, ദാസിമാർ, വസ്ത്രങ്ങൾ തുടങ്ങിയവയും സമർപ്പിച്ചു.
നിവേദ്യ ശൂരസേനായ കൃതകൃത്യാ ബഭൂവിരേ വിജയസ്യ തു യേ ഽമാത്യാ ഭോഗവത്യാ സഹാഗതാഃ
ശൂരസേനനോട് അറിയിച്ച ശേഷം, ഭോഗവതിയോടൊപ്പം വന്ന വിജയന്റെ മന്ത്രിമാർ തങ്ങളുടെ കടമ പൂർത്തിയാക്കിയതിൽ സന്തുഷ്ടരായി.
താന് പൂജയിത്വാ രാജാസൌ ബഹുമാനപുരഃസരമ് വിജയായ യഥാ പ്രീതിസ് തഥാ കൃത്വാ വ്യസര്ജയത്
അവരെ രാജാവ് വലിയ ആദരവോടെ സ്വീകരിച്ചു. വിജയനോടുള്ള സ്നേഹത്തോടെ, യഥാവിധി ആദരവുൾപ്പെടുത്തി അവരെ വിട്ടയച്ചു.
വിജയസ്യ സുതാ ബാലാ രൂപയൌവനശാലിനീ ശ്വശ്രൂശ്വശുരയോര് നിത്യം ശുശ്രൂഷന്തീ സുമധ്യമാ
വിജയന്റെ മകളായ ബാല, സൗന്ദര്യവും യൗവനവും നിറഞ്ഞവളായ അവൾ, സുന്ദരമായ ശരീരമുള്ളവളായി, അമ്മാമ്മയെയും അച്ഛനെയും എപ്പോഴും ഭക്തിയോടെ സേവിച്ചു.
ഭോഗവത്യാശ് ച യോ ഭര്താ മഹാസര്പോ ഽതിഭീഷണഃ ഏകാന്തദേശേ വിജനേ ഗൃഹേ രത്നസുശോഭിതേ
ഭോഗവതിയുടെ ഭർത്താവായ മഹാസർപ്പൻ അത്യന്തം ഭയാനകനായവൻ, ഒറ്റപ്പെട്ട ഒരു ശാന്തസ്ഥലത്ത്, രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച മനോഹരമായ വീട്ടിൽ താനേ മാത്രം വസിക്കുന്നു.
സുഗന്ധകുസുമാകീര്ണേ തത്രാസ്തേ സുഖശീതലേ സ സര്പോ മാതരം പ്രാഹ പിതരം ച പുനഃ പുനഃ
അവിടെ സുഗന്ധമുള്ള പുഷ്പങ്ങൾ ചിതറുന്ന, സുഖകരമായ തണലുള്ള ആ വീട്ടിൽ ആ സർപ്പൻ തന്റെ അമ്മയോടും അച്ഛനോടും വീണ്ടും വീണ്ടും സംസാരിച്ചു.
മമ ഭാര്യാ രാജപുത്രീ കിം മാം നൈവോപസര്പതി തത് പുത്രവചനം ശ്രുത്വാ സര്പമാതേദമ് അബ്രവീത്
"എന്റെ ഭാര്യ രാജകുമാരിയല്ലേ, എനിക്കരികിൽ വരാൻ അവൾ എന്തുകൊണ്ട് മടിക്കുന്നു?" മകന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട അമ്മ സ്നേഹത്തോടെ മറുപടി പറഞ്ഞു.
ധാത്രികേ ഗച്ഛ സുഭഗേ ശീഘ്രം ഭോഗവതീം വദ തവ ഭര്താ സര്പ ഇതി തതഃ സാ കിം വദിഷ്യതി
"ധാത്രി, നീ ഭാഗ്യശാലിയേ, ഉടൻ ഭോഗവതിയിലേക്കു പോയി അവളോട് പറയൂ: 'നിന്റെ ഭർത്താവ് ഒരു സർപ്പനാണ്.' പിന്നെ അവൾ എന്ത് പറയും എന്ന് നോക്കാം."
ധാത്രികാ ച തഥേത്യ് ഉക്ത്വാ ഗത്വാ ഭോഗവതീം തദാ രഹോഗതാ ഉവാചേദം വിനീതവദ് അപൂര്വവത്
ധാത്രി 'ശരി' എന്ന് പറഞ്ഞ് അപ്പോൾ തന്നെ ഭോഗവതിയിലേക്കു പോയി. അവളെ ഒറ്റയ്ക്ക് കണ്ടപ്പോൾ ആദരവോടെ, പുതുമയോടെ സംസാരിച്ചു.
ജാനേ ഽഹം സുഭഗേ ഭദ്രേ ഭര്താരം തവ ദൈവതമ് ന ചാഖ്യേയം ത്വയാ ക്വാപി സര്പോ ന പുരുഷോ ധ്രുവമ്
"ഭാഗ്യശാലിയായ ഭദ്രേ, ഞാൻ അറിയുന്നു, നിന്റെ ഭർത്താവ് ദൈവസ്വരൂപനാണ്. പക്ഷേ, നീ എവിടെയും ഇതു വെളിപ്പെടുത്തരുത്: നിന്റെ ഭർത്താവ് ഒരു സർപ്പനാണ്, മനുഷ്യൻ അല്ല, ഇതു ഉറപ്പാണ്."
തസ്യാസ് തദ് വചനം ശ്രുത്വാ ഭോഗവത്യ് അബ്രവീദ് ഇദമ്
അവളുടെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ടു ഭോഗവതി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
മാനുഷീണാം മനുഷ്യോ ഹി ഭര്താ സാമാന്യതോ ഭവേത് കിം പുനര് ദേവജാതിസ് തു ഭര്താ പുണ്യേന ലഭ്യതേ
"മനുഷ്യരിൽ ഭർത്താവ് സാധാരണയായി മനുഷ്യനാണ്; എന്നാൽ ദൈവസ്വരൂപനായ ഭർത്താവിനെ വലിയ പുണ്യഫലത്താൽ മാത്രമേ ലഭിക്കാനാകൂ."
ഭോഗവത്യാസ് തു തദ് വാക്യം സാ ച സര്വം ന്യവേദയത് സര്പായ സര്പമാത്രേ ച രാജ്ഞേ ചൈവ യഥാക്രമമ്
ഭോഗവതി അവളുടെ വാക്കുകൾ എല്ലാം ക്രമമായി സർപ്പനോടും, സർപ്പന്റെ അമ്മയോടും, രാജാവിനോടും അറിയിച്ചു.
രുരോദ രാജാ തദ്വാക്യാത് സ്മൃത്വാ താം കര്മണോ ഗതിമ് ഭോഗവത്യ് അപി താം പ്രാഹ ഉക്തപൂര്വാം പുനഃ സഖീമ്
അവളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് രാജാവ് ദുഃഖത്തിൽ കരഞ്ഞു, വിധിയുടെ വഴിയെ ഓർത്തു. ഭോഗവതിയും മുമ്പ് പറഞ്ഞതുപോലെ വീണ്ടും സഖിയെ സമീപിച്ചു.