തസ്യ ചാരയതഃ സോ ഽശ്വഃ സമുദ്രേ പൂര്വദക്ഷിണേ വേലാസമീപേ ഽപഹൃതോ ഭൂമിം ചൈവ പ്രവേശിതഃ
അവൻ അശ്വത്തെ വിടുമ്പോൾ, കുതിര കിഴക്കൻ സമുദ്രത്തിന്റെ തെക്കൻ തീരത്തടുത്ത് പിടിക്കപ്പെട്ടു, ഭൂമിയിലേക്ക് കടത്തിക്കൊണ്ടുപോയി.
സ തം ദേശം തദാ പുത്രൈഃ ഖാനയാമ് ആസ പാര്ഥിവഃ ആസേദുസ് തേ തദാ തത്ര ഖന്യമാനേ മഹാര്ണവേ
അപ്പോൾ രാജാവ് പുത്രന്മാരോടൊപ്പം ആ ദേശം തറയടിക്കാൻ തുടങ്ങി; അവർ മഹാസമുദ്രത്തിൽ കുഴിച്ചപ്പോൾ അവിടെ എത്തി.
തമ് ആദിപുരുഷം ദേവം ഹരിം കൃഷ്ണം പ്രജാപതിമ് വിഷ്ണും കപിലരൂപേണ സ്വപന്തം പുരുഷം തദാ
അവിടെ അവർ ആദിപുരുഷനായ ഹരിയെ, കൃഷ്ണനെ, പ്രജാപതിയെ, കപിലൻ എന്ന രൂപത്തിൽ വിശ്ണുവിനെ, ആ പുരുഷനെ, ആഴമായി ഉറങ്ങുന്നതായി കണ്ടു.
തസ്യ ചക്ഷുഃസമുത്ഥേന തേജസാ പ്രതിബുധ്യതഃ ദഗ്ധാഃ സര്വേ മുനിശ്രേഷ്ഠാശ് ചത്വാരസ് ത്വ് അവശേഷിതാഃ
അവൻ കണ്ണ് തുറക്കുമ്പോൾ പുറപ്പെട്ട ജ്വാലയിൽ, എല്ലാ മഹാമുനികളും ദഹിച്ചുപോയി; നാലുപേർ മാത്രം ശേഷിച്ചു.
ബര്ഹികേതുഃ സുകേതുശ് ച തഥാ ധര്മരഥോ നൃപഃ ശൂരഃ പഞ്ചനദശ് ചൈവ തസ്യ വംശകരാ നൃപാഃ
ബർഹികേതു, സുകേതു, ധർമ്മരഥൻ എന്ന നീതിമാൻ രാജാവ്, ധൈര്യശാലിയായ പഞ്ചനദൻ ഇവർ അവന്റെ വംശത്തിലെ രാജാക്കന്മാരായി.
പ്രാദാച് ച തസ്മൈ ഭഗവാന് ഹരിര് നാരായണോ വരമ് അക്ഷയം വംശമ് ഇക്ഷ്വാകോഃ കീര്തിം ചാപ്യ് അനിവര്തിനീമ്
അവനു ഭഗവാൻ ഹരി നാരായണൻ ഒരു അക്ഷയമായ വരം നൽകി: ഇക്ഷ്വാകുവിന് അക്ഷയമായ വംശവും, അക്ഷയമായ കീർത്തിയും.
പുത്രം സമുദ്രം ച വിഭുഃ സ്വര്ഗേ വാസം തഥാക്ഷയമ് സമുദ്രശ് ചാര്ഘമ് ആദായ വവന്ദേ തം മഹീപതിമ്
അവനു ഒരു പുത്രനെയും സമുദ്രത്തെയും, സ്വർഗത്തിൽ ശാശ്വതമായ വാസവുമാണ് ഭഗവാൻ നൽകിയതു; സമുദ്രൻ അർഘ്യം എടുത്ത് ആ മഹാരാജാവിനെ ആദരിച്ചു.
സാഗരത്വം ച ലേഭേ സ കര്മണാ തേന തസ്യ ഹ തം ചാശ്വമേധികം സോ ഽശ്വം സമുദ്രാദ് ഉപലബ്ധവാന്
അവൻ ആ പ്രവർത്തിയാൽ 'സാഗരൻ' എന്ന പേര് നേടി; അശ്വമേധയാഗത്തിനുള്ള കുതിരയെ സമുദ്രത്തിൽ നിന്ന് വീണ്ടെടുത്തു.
ആജഹാരാശ്വമേധാനാം ശതം സ സുമഹാതപാഃ പുത്രാണാം ച സഹസ്രാണി ഷഷ്ടിസ് തസ്യേതി നഃ ശ്രുതമ്
അവൻ മഹത്തായ തപസ്സോടെ നൂറ് അശ്വമേധ യാഗങ്ങൾ നടത്തി, അറുപതിനായിരം പുത്രന്മാരും അവനുണ്ടായിരുന്നുവെന്ന് ഞങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ട്.
സഗരസ്യാത്മജാ വീരാഃ കഥം ജാതാ മഹാബലാഃ വിക്രാന്താഃ ഷഷ്ടിസാഹസ്രാ വിധിനാ കേന സത്തമ
സഗരന്റെ അറുപതിനായിരം വീര്യശാലികളും ധൈര്യശാലികളും ആയ പുത്രന്മാർ എങ്ങനെ ജനിച്ചു, ഏത് വിധത്തിൽ അവർ ജനിച്ചു, ധർമ്മശ്രേഷ്ഠനായവനേ?
ദ്വേ ഭാര്യേ സഗരസ്യാസ്താം തപസാ ദഗ്ധകില്ബിഷേ ജ്യേഷ്ഠാ വിദര്ഭദുഹിതാ കേശിനീ നാമ നാമതഃ
സഗരന് രണ്ട് ഭാര്യമാർ ഉണ്ടായിരുന്നു; അവർ തപസ്സുകൊണ്ട് പാപങ്ങൾ അകറ്റിയവരായിരുന്നു. മൂത്തവളായവൾ വിദർഭരാജാവിന്റെ മകൾ കെശിനി എന്നായിരുന്നു.
കനീയസീ തു മഹതീ പത്നീ പരമധര്മിണീ അരിഷ്ടനേമിദുഹിതാ രൂപേണാപ്രതിമാ ഭുവി
ചെറിയ ഭാര്യ മഹത്തായവളും ഉത്തമധർമ്മശീലവളുമായിരുന്നു; അവൾ അരിഷ്ടനേമിയുടെ മകളായ ഭൂമിയിൽ അപരിമിതമായ സൗന്ദര്യമുള്ളവളായിരുന്നു.
ഔര്വസ് താഭ്യാം വരം പ്രാദാത് തദ് ബുധ്യധ്വം ദ്വിജോത്തമാഃ ഷഷ്ടിം പുത്രസഹസ്രാണി ഗൃഹ്ണാത്വ് ഏകാ നിതമ്ബിനീ
ഔർവൻ അവർക്കു ഒരു വരം നൽകി—ഇത് മനസ്സിലാക്കൂ, മഹർഷിമാരേ: ഭാര്യമാരിൽ ഒരാൾക്ക് അറുപതിനായിരം പുത്രന്മാർ ലഭിക്കട്ടെ.
ഏകം വംശധരം ത്വ് ഏകാ യഥേഷ്ടം വരയത്വ് ഇതി തത്രൈകാ ജഗൃഹേ പുത്രാന് ഷഷ്ടിസാഹസ്രസംമിതാന്
മറ്റൊരാൾക്ക് താൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നതുപോലെ ഒരു വംശം തുടരുന്ന പുത്രൻ ലഭിക്കട്ടെ; അങ്ങനെ, ഒരാൾ അറുപതിനായിരം പുത്രന്മാരെ സ്വീകരിച്ചു.
ഏകം വംശധരം ത്വ് ഏകാ തഥേത്യ് ആഹ തതോ മുനിഃ രാജാ പഞ്ചജനോ നാമ ബഭൂവ സ മഹാദ്യുതിഃ
മറ്റൊരാൾ പറഞ്ഞു: 'എനിക്ക് വംശം തുടരുന്ന ഒരു പുത്രൻ മതിയാകട്ടെ' എന്ന്. അതുപോലെ നടന്നു; അവളിൽ നിന്ന് പഞ്ചജനൻ എന്ന മഹാതേജസ്സുള്ള രാജാവ് ജനിച്ചു.
ഇതരാ സുഷുവേ തുമ്ബീം ബീജപൂര്ണാമ് ഇതി ശ്രുതിഃ തത്ര ഷഷ്ടിസഹസ്രാണി ഗര്ഭാസ് തേ തിലസംമിതാഃ
മറ്റൊരാൾ വിത്തുകൾ നിറഞ്ഞ ഒരു കുമ്പളങ്ങ ജനിപ്പിച്ചു എന്നാണ് ശ്രുതി; അതിൽ അറുപതിനായിരം തിലത്തുല്യമായ ഗർഭങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു.
സംബഭൂവുര് യഥാകാലം വവൃധുശ് ച യഥാസുഖമ് ഘൃതപൂര്ണേഷു കുമ്ഭേഷു താന് ഗര്ഭാന് നിദധേ തതഃ
സമയമെത്തുമ്പോൾ, ആ ഗർഭങ്ങൾ സന്തോഷത്തോടെ വളർന്നു; അവയെല്ലാം നെയ്യ് നിറച്ച കുഴികൾക്കുള്ളിൽ വെച്ചു.
ധാത്രീശ് ചൈകൈകശഃ പ്രാദാത് താവതീഃ പോഷണേ നൃപഃ തതോ ദശസു മാസേഷു സമുത്തസ്ഥുര് യഥാക്രമമ്
ആ ഗർഭങ്ങൾ പോഷിപ്പിക്കാൻ ഓരോന്നിനും ഓരോ ധാത്രിമാരെ രാജാവ് നിയോഗിച്ചു; പത്ത് മാസം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ അവയെല്ലാം ക്രമമായി പുറത്തുവന്നു.
കുമാരാസ് തേ യഥാകാലം സഗരപ്രീതിവര്ധനാഃ ഷഷ്ടിപുത്രസഹസ്രാണി തസ്യൈവമ് അഭവന് ദ്വിജാഃ
സമയമെത്തി ജനിച്ച ആ കുട്ടികൾ സഗരന്റെ സന്തോഷം വർധിപ്പിച്ചു; അങ്ങനെ, മഹർഷിമാരേ, അവന് അറുപതിനായിരം പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായി.
ഗര്ഭാദ് അലാബൂമധ്യാദ് വൈ ജാതാനി പൃഥിവീപതേഃ തേഷാം നാരായണം തേജഃ പ്രവിഷ്ടാനാം മഹാത്മനാമ്
കുമ്പളങ്ങയുടെ നടുവിൽ നിന്ന് ജനിച്ച ഭൂമിപതിയുടെ ആ പുത്രന്മാരിൽ നാരായണന്റെ തേജസ് പ്രവേശിച്ചിരുന്നു.
ഏകഃ പഞ്ചജനോ നാമ പുത്രോ രാജാ ബഭൂവ ഹ ശൂരഃ പഞ്ചജനസ്യാസീദ് അംശുമാന് നാമ വീര്യവാന്
ഒരു പുത്രൻ പഞ്ചജനൻ എന്ന പേരിൽ രാജാവായി; പഞ്ചജനന്റെ പുത്രൻ വല്ലഭനായ അംശുമാൻ ആയിരുന്നു.
ദിലീപസ് തസ്യ തനയഃ ഖട്വാങ്ഗ ഇതി വിശ്രുതഃ യേന സ്വര്ഗാദ് ഇഹാഗത്യ മുഹൂര്തം പ്രാപ്യ ജീവിതമ്
അവന്റെ പുത്രൻ ദിലീപൻ, ഖട്വാങൻ എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തനായിരുന്നു; അവൻ സ്വർഗത്തിൽ നിന്ന് ഭൂമിയിലേക്ക് വന്ന് ഒരു നിമിഷം മാത്രം ജീവിച്ചു.
ത്രയോ ഽഭിസംധിതാ ലോകാ ബുദ്ധ്യാ സത്യേന ചാനഘാഃ ദിലീപസ്യ തു ദായാദോ മഹാരാജോ ഭഗീരഥഃ
മൂന്നു ലോകങ്ങളും അവൻ ബുദ്ധിയും സത്യവും കൊണ്ട് ജയിച്ചു; ദിലീപന്റെ വംശാവലി ഭഗീരഥൻ എന്ന മഹാരാജാവായിരുന്നു.
യഃ സ ഗങ്ഗാം സരിച്ഛ്രേഷ്ഠാമ് അവാതാരയത പ്രഭുഃ സമുദ്രമ് ആനയച് ചൈനാം ദുഹിതൃത്വേ ഽപ്യ് അകല്പയത്
അവൻ, ഭഗീരഥൻ, ഗംഗയെ ഭൂമിയിൽ ഇറക്കി, അവളെ സമുദ്രത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി, അവളെ തന്റെ മകളായി അംഗീകരിച്ചു.
തസ്മാദ് ഭാഗീരഥീ ഗങ്ഗാ കഥ്യതേ വംശചിന്തകൈഃ ഭഗീരഥസുതോ രാജാ ശ്രുത ഇത്യ് അഭിവിശ്രുതഃ
അതിനാൽ വംശചരിത്രം ചിന്തിക്കുന്നവർ ഗംഗയെ ഭഗീരഥി എന്ന് വിളിക്കുന്നു; ഭഗീരഥന്റെ പുത്രൻ രാജാവ് ശ്രുതൻ എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തനായി.
നാഭാഗസ് തു ശ്രുതസ്യാസീത് പുത്രഃ പരമധാര്മികഃ അമ്ബരീഷസ് തു നാഭാഗിഃ സിന്ധുദ്വീപപിതാഭവത്
ശ്രുതന്റെ പുത്രൻ ധർമ്മശീലനായ നാഭാഗൻ ആയിരുന്നു; നാഭാഗന്റെ പുത്രൻ അംബരീഷൻ, അവൻ സിന്ധുദ്വീപിന്റെ പിതാവായി.
അയുതാജിത് തു ദായാദഃ സിന്ധുദ്വീപസ്യ വീര്യവാന് അയുതാജിത്സുതസ് ത്വ് ആസീദ് ഋതുപര്ണോ മഹായശാഃ
സിന്ധുദ്വീപത്തിന്റെ ധീരനായ അവകാശിയായ അയുതാജിത്തിന്, മഹത്തായ പ്രശസ്തിയുള്ള ഋതുപർണൻ എന്നൊരു പുത്രൻ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ദിവ്യാക്ഷഹൃദയജ്ഞോ വൈ രാജാ നലസഖോ ബലീ ഋതുപര്ണസുതസ് ത്വ് ആസീദ് ആര്തപര്ണിര് മഹായശാഃ
ഋതുപർണൻ, വലിയ ശക്തിയുള്ളവനും നളന്റെ സുഹൃത്തും ആയിരുന്നു; ദൈവികമായ പാശകലയിലു് പ്രാവീണ്യമുണ്ടായിരുന്നു. ഋതുപർണന്റെ പുത്രൻ, രാജാക്കന്മാരിൽ പ്രശസ്തനായ ആർതപർണി ആയിരുന്നു.
സുദാസസ് തസ്യ തനയോ രാജാ ഇന്ദ്രസഖോ ഽഭവത് സുദാസസ്യ സുതഃ പ്രോക്തഃ സൌദാസോ നാമ പാര്ഥിവഃ
ആർത്തപർണിയുടെ പുത്രൻ സുദാസൻ ആയിരുന്നു; ഇദ്ദേഹം രാജാവും ഇന്ദ്രന്റെ സുഹൃത്തുമായിരുന്നു. സുദാസന്റെ പുത്രൻ സൗദാസൻ എന്ന രാജാവായിരുന്നു.
ഖ്യാതഃ കല്മാഷപാദോ വൈ രാജാ മിത്രസഹോ ഽഭവത് കല്മാഷപാദസ്യ സുതഃ സര്വകര്മേതി വിശ്രുതഃ
കൽമാഷപാദൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന രാജാവ്, മറ്റൊരു പേരിൽ മിത്രസഹൻ എന്നും വിളിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. കൽമാഷപാദന്റെ പുത്രൻ സർവകർമൻ എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തനായി.