കൃത്യാം ശമയ ഭദ്രം തേ തദ് ഉത്പന്നം മഹാനലമ്
നിന്റെ ഭാഗ്യത്തിന് നല്ലത് സംഭവിക്കട്ടെ; ഉയർന്ന ആ മഹാനലമായ കൃത്യയെ ശമിപ്പിക്കണം.
പിപ്പലാദസ് തു താന് ആഹ ന ശക്തോ ഽഹം നിവാരണേ അസത്യം നൈവ വക്താഹം യൂയം കൃത്യാം തു ബ്രൂത താമ്
പിപ്പലാദൻ അവരോട് പറഞ്ഞു: അതിനെ ഞാൻ തടയാൻ കഴിയില്ല; ഞാൻ അസത്യമായത് പറയാറില്ല. നിങ്ങൾ തന്നെയാണ് ആ കൃത്യയോട് സംസാരിക്കേണ്ടത്.
മാം ദൃഷ്ട്വാ സാ മഹാരൌദ്രാ വിപരീതം കരിഷ്യതി താമ് ഏവ ഗത്വാ വിബുധാഃ പ്രോചുസ് തേ ശാന്തികാരണമ്
എന്നെ കണ്ടാൽ ആ അത്യന്തം ഭയങ്കരിയായവൾ വിരുദ്ധമായി പ്രവർത്തിക്കും; അതിനാൽ ദേവന്മാർ അവളോടു പോയി ശാന്തി വരുത്താൻ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
അനലം ച യഥാപ്രീതി തേ ഉഭേ നേത്യ് അവോചതാമ് സര്വേഷാം ഭക്ഷണായൈവ സൃഷ്ടാ ചാഹം ദ്വിജന്മനാ
നിങ്ങളുടെ ഇഷ്ടപ്രകാരം ആ അഗ്നിയും മറ്റേയും കൊണ്ടുവരിക; ഞാൻ എല്ലാവരെയും ഭക്ഷിക്കാൻ മാത്രമാണ് സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടത്, ദ്വിജന്മാരേ.
തഥാ ച മത്പ്രസൂതോ ഽഗ്നിര് അന്യഥാ തത് കഥം ഭവേത് മഹാഭൂതാനി പഞ്ചാപി സ്ഥാവരം ജങ്ഗമം തഥാ
അങ്ങനെ അഗ്നി എന്നിൽ നിന്നാണ് ജനിച്ചത്; അല്ലെങ്കിൽ അതെങ്ങനെ സംഭവിക്കും? അഞ്ചു മഹാഭൂതങ്ങളും, ചലനമില്ലാത്തവയും ചലിക്കുന്നവയും എല്ലാം അങ്ങനെ തന്നെയാണ്.
സര്വമ് അസ്മന്മുഖേ വിദ്യാദ് വക്തവ്യം നാവശിഷ്യതേ മയാ സംമന്ത്ര്യ തേ ദേവാഃ പുനര് ഊചുര് ഉഭാവ് അപി
എല്ലാം എന്റെ വായിൽ പ്രവേശിക്കുന്നതായാണ് അറിയേണ്ടത്; പറയാനുള്ളത് ഒന്നും ശേഷിക്കില്ല. ദേവന്മാർ ആലോചിച്ച ശേഷം വീണ്ടും ഇരുവരോടും പറഞ്ഞു.
ഭക്ഷയേതാമ് ഉഭൌ സര്വം യഥാനുക്രമതസ് തഥാ വഡവാപി സുരാന് ഏവമ് ഉവാച ശൃണു നാരദ
ഇരുവരും ക്രമമായി എല്ലാം ഭക്ഷിക്കട്ടെ; അങ്ങനെ തന്നെ, നാരദാ, ആ വടവാഗ്നിയും ദേവന്മാരോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ഭവതാമ് ഇച്ഛയാ സര്വം ഭക്ഷ്യം മേ സുരസത്തമാഃ
നിങ്ങളുടെ ഇഷ്ടപ്രകാരം, ദേവശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, എല്ലാം എനിക്ക് ആഹാരമാണ്.
വഡവാ സാ നദീ ജാതാ ഗങ്ഗയാ സംഗതാ മുനേ തദ്ഭവസ് തു മഹാന് അഗ്നിര് യ ആസീദ് അതിഭീഷണഃ തമ് ആഹുര് അമരാ വഹ്നിം ഭൂതാനാമ് ആദിതോ വിദുഃ
മഹർഷേ, ആ വടവാഗ്നി ഒരു നദിയായി, ഗംഗയുമായി ചേർന്നു. ആ അതി ഭയങ്കരമായ മഹാനലത്തെ അമരന്മാർ 'വഹ്നി' എന്നു വിളിച്ചു, ജീവികളുടെ ആദി അഗ്നിയെന്നു അറിഞ്ഞു.
ആപോ ജ്യേഷ്ഠതമാ ജ്ഞേയാസ് തഥൈവ പ്രഥമം ഭവാന് തത്രാപ്യ് അപാംപതിം ജ്യേഷ്ഠം സമുദ്രമ് അശനം കുരു യഥൈവ തു വയം ബ്രൂമോ ഗച്ഛ ഭുങ്ക്ഷ്വ യഥാസുഖമ്
ജലങ്ങൾ ഏറ്റവും പ്രാചീനമായവയാണെന്ന് അറിയണം; അതുപോലെ, നീയും ആദിയാണു. അവിടെ ജലങ്ങളുടെ അധിപനായ സമുദ്രത്തെ പ്രധാനം ആഹാരമാക്കുക. ഞങ്ങൾ പറയുന്നതുപോലെ, നീ പോകുകയും ഇഷ്ടം പോലെ അനുഭവിക്കയും ചെയ്യുക.
അനലസ് ത്വ് അമരാന് ആഹ ആപസ് തത്ര കഥം ത്വ് അഹമ് വ്രജേയം യദി മാം തത്ര പ്രാപയന്ത്യ് ഉദകം മഹത്
അഗ്നി ദേവന്മാരോട് പറഞ്ഞു: ഞാൻ അവിടെ ജലങ്ങളിൽ എങ്ങനെ പോകും? നിങ്ങൾ എന്നെ ആ മഹത്തായ ജലത്തിൽ എത്തിച്ചാൽ മാത്രമേ കഴിയൂ.
ഭവന്ത ഏവ തേ ഽപ്യ് ആഹുഃ കഥം തേ ഽഗ്നേ ഗതിര് ഭവേത് അഗ്നിര് അപ്യ് ആഹ താന് ദേവാന് കന്യാ മാം ഗുണശാലിനീ
അവർ പറഞ്ഞു: അഗ്നേ, നീ അവിടെ എങ്ങനെ എത്തും? അഗ്നിയും ദേവന്മാരോട് പറഞ്ഞു: ഗുണശാലിയായ കന്യക എന്നെ കൊണ്ടുപോകട്ടെ.
ഹിരണ്യകലശേ സ്ഥാപ്യ നയേദ് യത്ര ഗതിര് മമ തസ്യ തദ് വചനം ശ്രുത്വാ കന്യാമ് ഊചുഃ സരസ്വതീമ്
പൊൻകലശത്തിൽ എന്നെ വെച്ച്, അവൾ എവിടെ വേണമെങ്കിലും എന്നെ കൊണ്ടുപോകട്ടെ. അതു കേട്ട ദേവന്മാർ സരസ്വതിയായ കന്യകയോട് പറഞ്ഞു.
നയൈനമ് അനലം ശീഘ്രം ശിരസാ വരുണാലയമ്
ഈ അഗ്നിയെ വേഗത്തിൽ, തലയിൽ ചുമന്ന്, വരുണന്റെ ആലയത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകണം.
സരസ്വതീ സുരാന് ആഹ നൈകാ ശക്താ ച ധാരണേ യുക്താ ചതസൃഭിഃ ശീഘ്രം വഹേയം വരുണാലയമ്
സരസ്വതി ദേവന്മാരോട് പറഞ്ഞു: ഞാൻ ഒറ്റയ്ക്ക് ചുമക്കാൻ കഴിയില്ല; നാലുപേരുമായി ചേർന്നാൽ വേഗത്തിൽ വരുണന്റെ ആലയത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകാം.
സരസ്വത്യാ വചഃ ശ്രുത്വാ ഗങ്ഗാം ച യമുനാം തഥാ നര്മദാം തപതീം ചൈവ സുരാഃ പ്രോചുഃ പൃഥക് പൃഥക്
സരസ്വതിയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട ദേവന്മാർ ഗംഗ, യമുന, നർമദ, തപതി എന്നിവരോടും പ്രത്യേകം പ്രത്യേകം പറഞ്ഞു.
താഭിഃ സമന്വിതോവാഹ ഹിരണ്യകലശേ ഽനലമ് സംസ്ഥാപ്യ ശിരസാധാര്യ താ ജഗ്മുര് വരുണാലയമ്
അവരോടൊപ്പം ചേർന്ന്, സരസ്വതി പൊൻകലശത്തിൽ അഗ്നിയെ വെച്ച്, തലയിൽ ചുമന്ന്, അവർ വരുണന്റെ ആലയത്തിലേക്ക് പോയി.
സംസ്ഥാപ്യ യത്ര ദേവേശഃ സോമനാഥോ ജഗത്പതിഃ അധ്യാസ്തേ വിബുധൈഃ സാര്ധം പ്രഭാസേ ശശിഭൂഷണഃ
അവിടെ, ദേവേന്ദ്രനായ, ലോകപതിയായ സോമനാഥൻ ദേവന്മാരോടൊപ്പം പ്രഭാസത്തിൽ, ചന്ദ്രഭൂഷിതനായി വസിക്കുന്നിടത്താണ് അഗ്നിയെ സ്ഥാപിച്ചത്.
പ്രാപയാമ് ആസുര് അനലം പഞ്ചനദ്യഃ സരസ്വതീ അധ്യാസ്തേ ച മഹാന് അഗ്നിഃ പിബന് വാരി ശനൈഃ ശനൈഃ
അഞ്ചു നദികളും സരസ്വതിയും അഗ്നിയെ പുറപ്പെടുവിച്ചു. മഹത്തായ അഗ്നി അവിടെ വസിച്ച്, ആ വെള്ളം പതിയെ പതിയെ കുടിക്കുന്നു.
തതഃ സുരഗണാഃ സര്വേ ശിവമ് ഊചുഃ സുരോത്തമമ്
അപ്പോൾ ദേവതകൾ എല്ലാവരും ഉത്തമനായ ശിവനോടു പറഞ്ഞു.
അസ്ഥ്നാം ച പാവനം ബ്രൂഹി അസ്മാകം ച ഗവാം തഥാ
എന്താണ് അസ്ഥികൾക്കും ഞങ്ങളുടെ പശുക്കൾക്കും ശുദ്ധീകരണം എന്ന് ഞങ്ങൾക്ക് പറയൂ.
ശിവഃ പ്രാഹ തദാ സര്വാന് ഗങ്ഗാമ് ആപ്ലുത്യ യത്നതഃ ദേവാശ് ച ഗാവസ് തത്പാപാന് മുച്യന്തേ നാത്ര സംശയഃ
അപ്പോൾ ശിവൻ എല്ലാവരോടും പറഞ്ഞു: ഗംഗയിൽ ശ്രദ്ധയോടെ കുളിച്ചാൽ ദേവന്മാരും പശുക്കളും ആ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതരാകും, ഇതിൽ സംശയമില്ല.
പ്രക്ഷാലിതാനി ചാസ്ഥീനി ഋഷിദേഹഭവാന്യ് അഥ താനി പ്രക്ഷാലനാദ് ഏവ തത്ര പ്രാപ്താനി പൂതതാമ്
അപ്പോൾ ഋഷിമാരുടെ ശരീരത്തിൽ നിന്നുള്ള അസ്ഥികൾ അവിടെ കഴുകിയപ്പോൾ, അതു കൊണ്ടു തന്നെ ശുദ്ധിയായി.
യത്ര ദേവാ മുക്തപാപാസ് തത് തീര്ഥം പാപനാശനമ് തത്ര സ്നാനം ച ദാനം ച ബ്രഹ്മഹത്യാവിനാശനമ്
ദേവന്മാർ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതരായ ആ തീർത്ഥം പാപനാശിനിയാണ്. അവിടെ കുളിക്കുകയും ദാനം ചെയ്യുകയും ചെയ്താൽ ബ്രാഹ്മണഹത്യയുടെ പാപം പോലും നശിക്കും.
ഗവാം ച പാവനം യത്ര ഗോതീര്ഥം തദ് ഉദാഹൃതമ് തത്ര സ്നാനാന് മഹാബുദ്ധിര് ഗോമേധഫലമ് ആപ്നുയാത്
പശുക്കളുടെ ശുദ്ധീകരണം നടക്കുന്ന സ്ഥലമാണ് ഗോതീർഥം എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. അവിടെ കുളിച്ചാൽ, വലിയ ബുദ്ധിയുള്ളവൻ ഗോമേധയാഗഫലം ലഭിക്കും.
യത്ര തദ്ബ്രാഹ്മണാസ്ഥീനി ആസന് പുണ്യാനി നാരദ പിതൃതീര്ഥം തു വൈ ജ്ഞേയം പിതൄണാം പ്രീതിവര്ധനമ്
നാരദാ, ആ ഭാഗ്യശാലി ബ്രാഹ്മണരുടെ അസ്ഥികൾ ഉണ്ടായിരുന്നിടം പിതൃതീർഥം എന്നാണ് അറിയേണ്ടത്. അത് പിതാക്കന്മാരുടെ സന്തോഷം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.
ഭസ്മാസ്ഥിനഖരോമാണി പ്രാണിനോ യസ്യ കസ്യചിത് തത്ര തീര്ഥേ സംക്രമേരന് യാവച് ചന്ദ്രാര്കതാരകമ്
ഏത് ജീവിയുടെ ചാരം, അസ്ഥി, രോമം, നഖം എന്നിവ ആ തീർത്ഥത്തിൽ കൊണ്ടുവന്നാൽ, ചന്ദ്രനും സൂര്യനും നക്ഷത്രങ്ങളും നിലനിൽക്കുന്ന വരെ അവിടെ നിലനിൽക്കും.
സ്വര്ഗേ വാസോ ഭവേത് തസ്യ അപി ദുഷ്കൃതകര്മണഃ തഥാ ചക്രേശ്വരാത് തീര്ഥാത് ത്രീണി തീര്ഥാനി നാരദ തതഃ പൂതാഃ സുരഗണാ ഗാവഃ ശംഭുമ് അഥാബ്രുവന്
പാപം ചെയ്തവനും സ്വർഗത്തിൽ വാസം നേടും. അങ്ങനെ ചക്രേശ്വര തീർത്ഥത്തിൽ നിന്ന് മൂന്ന് തീർത്ഥങ്ങൾ ഉദിച്ചു. അതിനുശേഷം, നാരദാ, ദേവതകളും പശുക്കളും ശുദ്ധരായി ശംഭുവിനോട് പറഞ്ഞു.
യാമഃ സ്വം സ്വമ് അധിഷ്ഠാനമ് അത്ര സൂര്യഃ പ്രതിഷ്ഠിതഃ അസ്മിന് സ്ഥിതേ ദിനകരേ സുരാഃ സര്വേ പ്രതിഷ്ഠിതാഃ
നാം നമ്മുടെ സ്വന്തം വാസസ്ഥലങ്ങളിലേക്ക് പോകാം; ഇവിടെ സൂര്യൻ നിലനിൽക്കുന്നു. സൂര്യൻ ഇവിടെ നിലനിൽക്കുന്നിടത്തോളം ദേവതകൾ എല്ലാവരും ഇവിടെ നിലനിൽക്കും.
ഭവേയുര് ജഗതാമ് ഈശ തദ് അനുജ്ഞാതുമ് അര്ഹസി സൂര്യോ ഹ്യ് ആത്മാസ്യ ജഗതസ് തസ്ഥുഷശ് ച സനാതനഃ
ലോകങ്ങളുടെ ഇശ്വരനേ, ഞങ്ങൾക്ക് അനുമതി നൽകണമേ; ഈ ലോകത്തിന്റെയും ചലനസ്ഥിരങ്ങളുടെയും ശാശ്വതാത്മാവാണ് സൂര്യൻ.