സമാ കാപ്യ് അത്ര മതയാ ലോപാമുദ്രാപ്യ് അരുന്ധതീ യദ് അസ്ഥിഭിഃ സുരാഃ സര്വേ ജയിനഃ സുഖിനഃ സദാ
ഇവിടെ, ഏതോ വിധത്തിൽ, ലോപാമുദ്രയും അരുന്ധതിയും തുല്യരാണ്; അവരുടെ അസ്ഥികൾകൊണ്ട് ദേവന്മാർ എപ്പോഴും ജയിക്കുകയും സന്തോഷത്തോടെ ഇരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
തേനാവാപ്തം യശഃ സ്ഫീതം തവ മാത്രാക്ഷയം കൃതമ് ത്വയാ പുത്രേണ സര്വത്ര നാതഃ പരതരം കൃതമ്
ഇതുകൊണ്ട് നിന്റെ അമ്മയുടെ കീർത്തി വളരുകയും അക്ഷയം ആകുകയും ചെയ്തു; നീ മകനായി എല്ലായിടത്തും അതു സാധിച്ചു. അതിലധികം വലിയൊരു കാര്യം ഇല്ല.
ത്വത്പ്രതാപഭയാത് സ്വര്ഗാച് ച്യുതാംസ് ത്വം പാതുമ് അര്ഹസി കാംദിശീകാംസ് തവ ഭയാദ് അമരാംസ് ത്രാതുമ് അര്ഹസി നാര്തത്രാണാദ് അഭ്യധികം സുകൃതം ക്വാപി വിദ്യതേ
നിന്റെ ശക്തിയുടെ ഭയത്തിൽ സ്വർഗത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തായ കാന്തിശികന്മാരെ നീ രക്ഷിക്കണം; ദേവന്മാരെയും നിന്റെ ഭയത്തിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കണം. പീഡിതരെ രക്ഷിക്കുന്നതിൽക്കാൾ വലിയ ഒരു പുണ്യവും മറ്റൊന്നുമില്ല.
യാവദ് യശഃ സ്ഫുരതി ചാരു മനുഷ്യലോകേ അഹാനി താവന്തി ദിവം ഗതസ്യ ദിനേ ദിനേ വര്ഷസംഖ്യാ പരസ്മിംല് ലോകേ വാസോ ജായതേ നിര്വികാരഃ
നിന്റെ കീർത്തി മനുഷ്യലോകത്ത് എത്രനാൾ പ്രകാശിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു, അത്ര ദിവസങ്ങൾ, ഓരോ ദിവസവും, പരലോകത്ത് വർഷങ്ങളുടെ എണ്ണത്തിൽ നീ മാറ്റമില്ലാതെ താമസിക്കും.
മൃതാസ് ത ഏവാത്ര യശോ ന യേഷാമ് അന്ധാസ് ത ഏവ ശ്രുതവര്ജിതാ യേ യേ ദാനശീലാ ന നപുംസകാസ് തേ യേ ധര്മശീലാ ന ത ഏവ ശോച്യാഃ
ഇവിടെ പ്രശസ്തിയില്ലാത്തവരാണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ മരിച്ചവരായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്; പഠനം ഇല്ലാത്തവരാണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ കുരുടന്മാർ. ദാനശീലമുള്ളവർക്ക് അശക്തതയില്ല, ധർമ്മത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നവരെ ആരും കരുണിക്കേണ്ടതില്ല.
ഭാഷിതം ദേവദേവസ്യ ശ്രുത്വാ ശാന്തോ ഽഭവന് മുനിഃ കൃതാഞ്ജലിപുടോ ഭൂത്വാ നത്വാ നാഥമ് അഥാബ്രവീത്
ദേവദേവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട ശേഷം, ആ മുനി മനസ്സിൽ സമാധാനത്തോടെ കയ്യുകൂപ്പി, ഗുരുവിനെ നമസ്കരിച്ചു, പിന്നെ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
വാഗ്ഭിര് മനോഭിഃ കൃതിഭിഃ കദാചിന് മമോപകുര്വന്തി ഹിതേ രതാ യേ തേഭ്യോ ഹിതാര്ഥം ത്വ് ഇഹ ചാപരേഷാം സോമം നമസ്യാമി സുരാദിപൂജ്യമ്
എനിക്ക് വാക്കുകളും ചിന്തകളും പ്രവർത്തികളും കൊണ്ട് എപ്പോഴെങ്കിലും സഹായം ചെയ്തവരും എന്റെ ക്ഷേമത്തിൽ മനസ്സോടെ ഉള്ളവർക്കും, അവരുടെ ഗുണത്തിനും മറ്റുള്ളവർക്കും വേണ്ടി ദേവന്മാർക്കും ആദരിക്കപ്പെടുന്ന സോമനെ ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.
സംരക്ഷിതോ യൈര് അഭിവര്ധിതശ് ച സമാനഗോത്രശ് ച സമാനധര്മാ തേഷാമ് അഭീഷ്ടാനി ശിവഃ കരോതു ബാലേന്ദുമൌലിം പ്രണതോ ഽസ്മി നിത്യമ്
എന്നെ സംരക്ഷിച്ചും വളർത്തിയുമുള്ളവർക്കും, എന്റെ കുടുംബവും ധർമ്മവും പങ്കിടുന്നവർക്കും, അവരുടെ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും ചന്ദ്രക്കല അണിഞ്ഞ ശിവൻ പൂർത്തിയാക്കട്ടെ. ഞാൻ അവനോട് എപ്പോഴും നമസ്കരിക്കുന്നു.
യൈര് അഹം വര്ധിതോ നിത്യം മാതൃവത് പിതൃവത് പ്രഭോ തന്നാമ്നാ ജായതാം തീര്ഥം ദേവദേവ ജഗത്ത്രയേ
പ്രഭോ, അമ്മയെയും അച്ഛനെയും പോലെ എന്നെ എന്നും വളർത്തിയവരുടെ പേരിൽ, മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും ഒരു തീർത്ഥം ജനിക്കട്ടെ.
യശസ് തു തേഷാം ഭവിതാ തേഭ്യോ ഽഹമ് അനൃണസ് തതഃ യാനി ക്ഷേത്രാണി ദേവാനാം യാനി തീര്ഥാനി ഭൂതലേ
അവരുടെ കീർത്തി നിലനിൽക്കും, അതിലൂടെ ഞാൻ അവരോട് കടമില്ലാത്തവനാകും. ഭൂമിയിൽ ദേവന്മാരുടെ എല്ലാ കൃഷിഭൂമികളും തീർത്ഥങ്ങളും
തേഭ്യോ യദ് ഇദമ് അധികമ് അനുമന്യന്തു ദേവതാഃ തതഃ ക്ഷമേ ഽഹം ദേവാനാമ് അപരാധം നിരഞ്ജനഃ
അവർക്കു അധികമായി കിട്ടുന്നതെന്താണെങ്കിലും ദേവതകൾ അംഗീകരിക്കട്ടെ; അതിനുശേഷം, ഞാൻ നിർമലനായി ദേവന്മാരോടുള്ള തെറ്റുകൾ ക്ഷമിക്കും.
തതഃ സമക്ഷം സുരസാക്ഷരാം ഗിരം സഹസ്രചക്ഷുഃപ്രമുഖാംസ് തഥാഗ്രതഃ ഉവാച ദേവാ അപി മേനിരേ വചോ ദധീചിപുത്രോദിതമ് ആദരേണ
അതിനുശേഷം, സഹസ്രനേത്രനായവനെ മുന്നിൽ വെച്ച് ദേവതകൾ ദൈവികഭാഷയിൽ പ്രസംഗിച്ചു; ദധീചിയുടെ മകനായവൻ പറഞ്ഞ വാക്കുകൾ ദേവന്മാർ ആദരവോടെ അംഗീകരിച്ചു.
ബാലസ്യ ബുദ്ധിം വിനയം ച വിദ്യാം ശൌര്യം ബലം സാഹസം സത്യവാചമ് പിത്രോര് ഭക്തിം ഭാവശുദ്ധിം വിദിത്വാ തദാവാദീച് ഛംകരഃ പിപ്പലാദമ്
ആ ബാലന്റെ ബുദ്ധിയും വിനയവും വിജ്ഞാനവും വീരതയും ശക്തിയും ധൈര്യവും സത്യവാക്യതയും മാതാപിതാക്കൾക്കുള്ള ഭക്തിയും മനസ്സിന്റെ ശുദ്ധിയും മനസ്സിലാക്കി, ശംകരൻ പിപ്പലാദനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
വത്സ യദ് വൈ പ്രിയം കാമം യച് ചാപി സുരവല്ലഭമ് പ്രാപ്സ്യസേ വദ കല്യാണം നാന്യഥാ ത്വം മനഃ കൃഥാഃ
മകനേ, നിനക്ക് ഏറ്റവും പ്രിയമായ ആഗ്രഹം എന്താണെങ്കിലും, ദേവന്മാർക്ക് പ്രിയമായതും, നീ നേടും. നിന്റെ നല്ല ഭാഗ്യത്തിനായി ആഗ്രഹം പറയു; മനസ്സിൽ സംശയം വയ്ക്കേണ്ട.
യേ ഗങ്ഗായാമ് ആപ്ലുതാ ധര്മനിഷ്ഠാഃ സംപശ്യന്തി ത്വത്പദാബ്ജം മഹേശ സര്വാന് കാമാന് ആപ്നുവന്തു പ്രസഹ്യ ദേഹാന്തേ തേ പദമ് ആയാന്തു ശൈവമ്
ധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ചവരും ഗംഗയിൽ കുളിച്ച് മഹേശന്റെ കമലപാദങ്ങൾ ദർശിക്കുന്നവരും, അവർക്ക് എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും സഫലമാകട്ടെ; ശരീരം വിടുമ്പോൾ ശൈവലോകം പ്രാപിക്കട്ടെ.
താതഃ പ്രാപ്തസ് ത്വത്പദം ചാമ്ബികാ മേ നാഥ പ്രാപ്താ പിപ്പലശ് ചാമരാശ് ച സുഖം പ്രാപ്താ നാഥനാഥം വിലോക്യ ത്വാം പശ്യേയുസ് ത്വത്പദം തേ പ്രയാന്തു
അച്ഛൻ നിന്റെ പാദങ്ങൾ പ്രാപിച്ചു, അമ്മയായ അംബികയും നാഥാ, നിന്നെ പ്രാപിച്ചു. പിപ്പലയും അമരനും സന്തോഷം നേടി. അവർ, നാഥനാഥനായ നിന്നെ കണ്ട്, നിന്റെ പദം പ്രാപിക്കട്ടെ.
തഥേത്യ് ഉക്ത്വാ പിപ്പലാദം ദേവദേവോ മഹേശ്വരഃ അഭിനന്ദ്യ ച തം ദേവൈഃ സാര്ധം വാക്യമ് അഥാബ്രവീത്
'അങ്ങനെ ആകട്ടെ' എന്ന് പിപ്പലാദനോട് പറഞ്ഞ്, മഹേശ്വരൻ ദേവന്മാരോടൊപ്പം സന്തോഷത്തോടെ അവനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ദേവാ അപി മുദാ യുക്താ നിര്ഭയാസ് തത്കൃതാദ് ഭയാത് ഇദമ് ഊചുഃ സര്വ ഏവ ദാധീചം ശിവസംനിധൌ
ആ സംഭവത്തിൽ നിന്നുള്ള ഭയം മാറി സന്തോഷത്തോടെ ദേവതകൾ ശിവന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ദധീചിയോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
സുരാണാം യദ് അഭീഷ്ടം ച ത്വയാ കൃതമ് അസംശയമ് പാലിതാ ദേവദേവസ്യ ആജ്ഞാ ത്രൈലോക്യമണ്ഡനീ
ദേവന്മാർ ആഗ്രഹിച്ചതു നീ നിർവഹിച്ചു. ദേവദേവന്റെ ആജ്ഞയും, മൂന്നു ലോകങ്ങളുടെ അലങ്കാരവും നീ പാലിച്ചു.
യാചിതം ച ത്വയാ പൂര്വം പരാര്ഥം നാത്മനേ ദ്വിജ തസ്മാദ് അന്യതമം ബ്രൂഹി കിംചിദ് ദാസ്യാമഹേ വയമ്
നീ മുമ്പ് അപേക്ഷിച്ചത് മറ്റുള്ളവരുടെ ഗുണത്തിനായിരുന്നല്ലാതെ നിന്റെതല്ല, ദ്വിജനേ. അതിനാൽ, വേറേതെങ്കിലും പറയു; അതു ഞങ്ങൾ നിനക്ക് നൽകാം.
പുനഃ പുനസ് തദ് ഏവോചുഃ സുരസംഘാ ദ്വിജോത്തമമ് കൃതാഞ്ജലിപുടഃ പൂര്വം നത്വാ ശംഭുസുരാന് ഇദമ് ഉവാച പിപ്പലാദശ് ച ഉമാം നത്വാ ച പിപ്പലാന്
പുനഃപുനഃ ദേവസംഘങ്ങൾ ആ ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠനോട് പറഞ്ഞു. അവൻ കയ്യുകൂപ്പി ആദ്യം ശംഭുവിനെയും ദേവന്മാരെയും നമസ്കരിച്ചു. പിന്നെ ഉമയെയും പിപ്പലന്മാരെയും നമസ്കരിച്ചു പിപ്പലാദൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
പിതരൌ ദ്രഷ്ടുകാമോ ഽസ്മി സദാ മേ ശബ്ദഗോചരൌ തേ ധന്യാഃ പ്രാണിനോ ലോകേ മാതാപിത്രോര് വശേ സ്ഥിതാഃ
എനിക്ക് എപ്പോഴും മാതാപിതാക്കളെ കാണാനും അവരുടെ ശബ്ദം കേൾക്കാനും ആഗ്രഹമുണ്ട്. ലോകത്തിൽ മാതാപിതാക്കളുടെ കീഴിൽ കഴിയുന്ന ജീവികൾ ഭാഗ്യശാലികളാണ്.
ശുശ്രൂഷണപരാ നിത്യം തത്പാദാജ്ഞാപ്രതീക്ഷകാഃ ഇന്ദ്രിയാണി ശരീരം ച കുലം ശക്തിം ധിയം വപുഃ
എപ്പോഴും സേവനത്തിൽ മനസ്സോടെയും, അവരുടെ പാദങ്ങളിലേക്കുള്ള ആജ്ഞ കാത്ത്, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ, ശരീരം, കുടുംബം, ശക്തി, ബുദ്ധി, സൗന്ദര്യം — എല്ലാം സമർപ്പിക്കണം.
പരിലഭ്യ തയോഃ കൃത്യേ കൃതകൃത്യോ ഭവേത് സ്വയമ് പശൂനാം പക്ഷിണാം ചാപി സുലഭം മാതൃദര്ശനമ്
അവർക്കു വേണ്ടിയുള്ള കര്ത്തവ്യം നിറവേറ്റിയാൽ, മനുഷ്യൻ തൃപ്തനാകും; മൃഗങ്ങൾക്കും പക്ഷികൾക്കും അമ്മയെ കാണുന്നത് എളുപ്പമാണ്.
ദുര്ലഭം മമ തച് ചാപി പൃച്ഛേ പാപഫലം നു കിമ് ദുര്ലഭം ച തഥാ ചേത് സ്യാത് സര്വേഷാം യസ്യ കസ്യചിത്
എനിക്ക് മാത്രം അത് ദുർലഭമാണ് — ഇതെന്താണ് പാപഫലമോ? ഇത്രയും ദുർലഭമാണെങ്കിൽ, എല്ലാവർക്കും അങ്ങനെ തന്നെയല്ലേ?
നോപപദ്യേത സുലഭം മത്തോ നാന്യോ ഽസ്തി പാപകൃത് തയോര് ദര്ശനമാത്രം ച യദി പ്രാപ്സ്യേ സുരോത്തമാഃ
എനിക്ക് അതു എളുപ്പത്തിൽ ലഭിക്കില്ല; എന്നേക്കാൾ പാപം ചെയ്തവൻ ഇല്ല. ഞാൻ അവരെ ഒറ്റനോട്ടം കാണാൻ പോലും കഴിയുമെങ്കിൽ, ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠരേ—
മനോവാക്കായകര്മഭ്യഃ ഫലം പ്രാപ്തം ഭവിഷ്യതി പിതരൌ യേ ന പശ്യന്തി സമുത്പന്നാ ന സംസൃതൌ തേഷാം മഹാപാതകാനാം കഃ സംഖ്യാം കര്തുമ് ഈശ്വരഃ
മനസ്സിലൂടെ, വാക്കിലൂടെ, ശരീരത്തിലൂടെ ചെയ്ത പ്രവൃത്തികളുടെ ഫലം ലഭിക്കും. ജനിച്ചിട്ടും മാതാപിതാക്കളെ ഈ ലോകത്ത് കാണാത്തവർ — അത്തരം വലിയ പാപികളുടെ എണ്ണം ആരാണ് എണ്ണാൻ കഴിയുക?
തദ് ഋഷേര് വചനം ശ്രുത്വാ മിഥഃ സംമന്ത്ര്യ തേ സുരാഃ വിമാനവരമ് ആരൂഢൌ പിതരൌ ദംപതീ ശുഭൌ
മഹർഷിയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, ദേവന്മാർ തമ്മിൽ ആലോചിച്ചു; പിന്നെ, മനോഹരമായ ദിവ്യവിമാനത്തിൽ കയറി, പിതാവും മാതാവും — ആ ദമ്പതികൾ —
തവ സംദര്ശനാകാങ്ക്ഷൌ ദ്രക്ഷ്യസേ വാദ്യ നിശ്ചിതമ് വിഷാദം ലോഭമോഹൌ ച ത്യക്ത്വാ ചിത്തം ശമം നയ
നിന്നെ കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ചവരാണ് അവർ; നീ ഇന്ന് തന്നെ അവരെ കാണും എന്നത് ഉറപ്പാണ്. ദു:ഖവും, ലോഭവും, മോഹവും വിട്ട് മനസ്സിനെ ശാന്തമാക്കണം.
പശ്യ പശ്യേതി തം പ്രാഹുര് ദാധീചം സുരസത്തമാഃ വിമാനവരമ് ആരൂഢൌ സ്വര്ഗിണൌ സ്വര്ണഭൂഷണൌ
'നോക്കു, നോക്കു' എന്ന് ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠർ ദധീചിക്ക് പറഞ്ഞു; സ്വർണ്ണാഭരണങ്ങളണിഞ്ഞ്, ദിവ്യവിമാനത്തിൽ കയറിയവരായിരുന്നു അവർ.