യസ്മിന് ദേശേ യത്ര കാലേ യസ്മിന് ദേവേ ച മന്ത്രകേ യത്ര തീര്ഥേ ച സിധ്യേത മത്സംകല്പഃ സുരോത്തമ
ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, എവിടെയാണ്, ഏത് സമയത്ത്, ഏത് ദേവതയെ, ഏത് മന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച്, ഏത് തീർത്ഥത്തിൽ എന്റെ ആഗ്രഹം നിറവേറും?
ചന്ദ്രഃ പ്രാഹ ചിരം ധ്യാത്വാ ഭുക്തിര് വാ മുക്തിര് ഏവ വാ സര്വം മഹേശ്വരാദ് ദേവാജ് ജായതേ നാത്ര സംശയഃ
ദീർഘനാളായി ധ്യാനം ചെയ്ത ശേഷം ചന്ദ്രൻ പറഞ്ഞു: ഭോഗമോ മോക്ഷമോ, എല്ലാം മഹേശ്വരനിൽ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിക്കുന്നത് — ഇതിൽ സംശയമില്ല.
സ സോമം പുനര് അപ്യ് ആഹ കഥം ദ്രക്ഷ്യേ മഹേശ്വരമ് ബാലോ ഽഹം ബാലബുദ്ധിശ് ച ന സാമര്ഥ്യം തപസ് തഥാ
അവൻ വീണ്ടും സോമനോട് ചോദിച്ചു: എങ്ങനെ ഞാൻ മഹേശ്വരനെ കാണും? ഞാൻ ഒരു ബാലനാണ്, ബാലബുദ്ധിയുമാണ്, അത്തരം തപസ്സിന് എനിക്ക് കഴിവില്ല.
ഗൌതമീം ഗച്ഛ ഭദ്ര ത്വം സ്തുഹി ചക്രേശ്വരം ഹരമ് പ്രസന്നസ് തു തവേശാനോ ഹ്യ് അല്പായാസേന വത്സക
പ്രിയനേ, നീ ഗൗതമീ നദിയിലേക്കു പോയി ചക്രധാരിയായ ഹരനെ സ്തുതിക്കൂ. ഇശ്വരൻ സന്തോഷപ്പെട്ടാൽ, കുഞ്ഞേ, കുറച്ച് പരിശ്രമം മാത്രം മതിയാകും.
പ്രീതോ ഭവേന് മഹാദേവഃ സാക്ഷാത് കാരുണികഃ ശിവഃ ആസ്തേ സാക്ഷാത്കൃതഃ ശംഭുര് വിഷ്ണുനാ പ്രഭവിഷ്ണുനാ
മഹാദേവൻ, കരുണാനിധിയായ ശിവൻ, സന്തോഷപ്പെടുകയാണെങ്കിൽ നേരിട്ട് പ്രത്യക്ഷമാകും. ശക്തനായ വിഷ്ണുവിന് പ്രത്യക്ഷമായ ശംഭു അവിടെ വസിക്കുന്നു.
വരം ച ദത്തവാന് വിഷ്ണോശ് ചക്രം ച ത്രിദശാര്ചിതമ് ഗച്ഛ തത്ര മഹാബുദ്ധേ ദണ്ഡകേ ഗൌതമീം നദീമ്
വിഷ്ണുവിന് ഒരു വരവും ദേവന്മാർ ആരാധിച്ച ചക്രവും അവൻ നൽകിയിരുന്നു. മഹാബുദ്ധിയുള്ളവനേ, നീ ദണ്ഡകത്തിൽ ഗൗതമീ നദിയിലേക്കു പോ.
ചക്രേശ്വരം നാമ തീര്ഥം ജാനന്ത്യ് ഓഷധയസ് തു തത് തം ഗത്വാ സ്തുഹി ദേവേശം സര്വഭാവേന ശംകരമ് സ തേ പ്രീതമനാസ് താത സര്വാന് കാമാന് പ്രദാസ്യതി
ഔഷധികൾ ആ തീർത്ഥത്തെ ചക്രേശ്വരം എന്ന പേരിൽ അറിയുന്നു. നീ അവിടെ ചെന്നു, എല്ലാ മനസ്സോടും ദേവേശനായ ശങ്കരനെ സ്തുതിക്കൂ; സന്തോഷത്തോടെ അവൻ, മകനേ, നിന്റെ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നല്കും.
തദ് രാജവചനാദ് ബ്രഹ്മന് പിപ്പലാദോ മഹാമുനിഃ ആജഗാമ ജഗന്നാഥോ യത്ര രുദ്രഃ സ ചക്രദഃ
അപ്പോൾ രാജാവിന്റെ കല്പനപ്രകാരം മഹാമുനിയായ പിപ്പലാദൻ, ലോകനാഥനും ചക്രദായകനുമായ രുദ്രൻ വസിച്ചിരുന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് പോയി.
തം ബാലം കൃപയാവിഷ്ടാഃ പിപ്പലാഃ സ്വാശ്രമാന് യയുഃ ഗോദാവര്യാം തതഃ സ്നാത്വാ നത്വാ ത്രിഭുവനേശ്വരമ് തുഷ്ടാവ സര്വഭാവേന പിപ്പലാദഃ ശിവം ശുചിഃ
ആ ബാലനോടുള്ള കരുണയാൽ പിപ്പല വൃക്ഷങ്ങൾ തങ്ങളുടെ ആശ്രമങ്ങളിലേക്ക് മടങ്ങി. പിന്നെ, ഗോദാവരിയിൽ കുളിച്ച്, ത്രിഭുവനനാഥനോട് നമസ്കരിച്ചു, ശുദ്ധഹൃദയനായ പിപ്പലാദൻ എല്ലാ ഭാവത്തോടും ശിവനെ സ്തുതിച്ചു.
സര്വാണി കര്മാണി വിഹായ ധീരാസ് ത്യക്തൈഷണാ നിര്ജിതചിത്തവാതാഃ യം യാന്തി മുക്ത്യൈ ശരണം പ്രയത്നാത് തമ് ആദിദേവം പ്രണമാമി ശംഭുമ്
എല്ലാ കർമ്മങ്ങളും ഉപേക്ഷിച്ച്, ആഗ്രഹങ്ങൾ വിട്ട്, മനസ്സും ഇന്ദ്രിയങ്ങളും ജയിച്ച ധീരന്മാർ മോക്ഷത്തിനായി പരിശ്രമിച്ച് അവനിൽ ആശ്രയം തേടുന്നു. ആ ആദിദേവനായ ശംഭുവിന് ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.
യഃ സര്വസാക്ഷീ സകലാന്തരാത്മാ സര്വേശ്വരഃ സര്വകലാനിധാനമ് വിജ്ഞായ മച്ചിത്തഗതം സമസ്തം സ മേ സ്മരാരിഃ കരുണാം കരോതു
എല്ലാവർക്കും സാക്ഷിയായ്, എല്ലാവരുടെയും ഉള്ളിലുമുള്ള ആത്മാവായ്, സർവ്വലോകങ്ങളുടെയും അധിപനായ്, എല്ലാ കലകളുടെയും ആധാരമായ്, എന്റെ മനസ്സിലുള്ളതൊക്കെയും അറിയുന്ന, സ്മരന്റെ ശത്രുവായ ദയാനിധിയായ അദേഹം എന്നോടു കരുണ കാണിക്കണമേ.
ദിഗീശ്വരാഞ് ജിത്യ സുരാര്ചിതസ്യ കൈലാസമ് ആന്ദോലയതഃ പുരാരേഃ അങ്ഗുഷ്ഠകൃത്യൈവ രസാതലാദ് അധോ ഗതസ്യ തസ്യൈവ ദശാനനസ്യ
ദിക്കുകളുടെ രക്ഷകരെ ജയിച്ച്, ദേവന്മാരാൽ ആരാധിക്കപ്പെടുന്ന പുരാരിയും, കൈലാസം കുലുക്കിയവനും, പത്തുമുഖനായവൻ തന്റെ വലതുകാലിന്റെ വിരൽകൊണ്ട് അതിനെ അടിയിലേക്ക് തള്ളിയപ്പോൾ അതിനെ അത്രയേറെ താഴേക്ക് കൊണ്ടുപോയതും ആ പുരാരിയാണ്.
ആലൂനകായസ്യ ഗിരം നിശമ്യ വിഹസ്യ ദേവ്യാ സഹ ദത്തമ് ഇഷ്ടമ് തസ്മൈ പ്രസന്നഃ കുപിതോ ഽപി തദ്വദ് അയുക്തദാതാസി മഹേശ്വര ത്വമ്
ശരീരം തകർന്നവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടു, ദേവിയോടൊപ്പം ചിരിച്ച്, അവനു ഇഷ്ടം അനുവദിച്ചവനാണ് മഹേശ്വരൻ. കോപം ഉണ്ടെങ്കിലും, അയോഗ്യർക്കും അനുഗ്രഹം നൽകുന്നവനാണ് നീ.
സൌത്രാമണീമ് ഋദ്ധിമ് അധഃ സ ചക്രേ യോ ഽര്ചാം ഹരൌ നിത്യമ് അതീവ കൃത്വാ ബാണഃ പ്രശസ്യഃ കൃതവാന് ഉച്ചപൂജാം രമ്യാം മനോജ്ഞാം ശശിഖണ്ഡമൌലേഃ
സൗത്രാമണി യാഗം നിർവ്വഹിച്ചു, ഹരിയെ എല്ലായ്പ്പോഴും ഭക്തിയോടെ ആരാധിച്ച ബാണൻ, ശശിഖണ്ഡമൗലി എന്ന ഭഗവാന്റെ മനോഹരമായ ഉച്ചാരാധനകൊണ്ട് പ്രശസ്തനായി.
ജിത്വാ രിപൂന് ദേവഗണാന് പ്രപൂജ്യ ഗുരും നമസ്കര്തുമ് അഗാദ് വിശാഖഃ ചുകോപ ദൃഷ്ട്വാ ഗണനാഥമ് ഊഢമ് അങ്കേ തമ് ആരോപ്യ ജഹാസ സോമഃ
ശത്രുക്കളെ ജയിച്ച്, ദേവഗണങ്ങളെ ആരാധിച്ച്, ഗുരുവിനെ വണങ്ങി, വിശാഖൻ ഗണനാഥനെ അമ്മയുടെ മടിയിൽ ഇരിക്കുന്നതുകണ്ടു കോപിച്ചു. അപ്പോൾ സോമൻ അവനെ എടുത്ത് ചിരിച്ചു.
ഈശാങ്കരൂഢോ ഽപി ശിശുസ്വഭാവാന് ന മാതുര് അങ്കം പ്രമുമോച ബാലഃ ക്രുദ്ധം സുതം ബോധിതുമ് അപ്യ് അശക്തസ് തതോ ഽര്ധനാരിത്വമ് അവാപ സോമഃ
ഈശാനനിൽ കയറിയിരുന്നിട്ടും, ബാലസ്വഭാവം കൊണ്ടു ആ കുഞ്ഞ് അമ്മയുടെ മടി വിട്ടില്ല. കോപിച്ച മകനെ ശാന്തിപ്പിക്കാൻ സോമനും കഴിയാതെ, അങ്ങനെ അവൻ അർദ്ധനാരിത്വം ലഭിച്ചു.
തതഃ സ്വയംഭൂഃ സുപ്രീതഃ പിപ്പലാദമ് അഭാഷത
അതിനുശേഷം സ്വയംഭുവായ പ്രഭു സന്തോഷത്തോടെ പിപ്പലാദനോടു പറഞ്ഞു.
വരം വരയ ഭദ്രം തേ പിപ്പലാദ യഥേപ്സിതമ്
"പിപ്പലാദാ, നിനക്ക് ഇഷ്ടമുള്ള വരം തിരഞ്ഞെടുക്കു. നിനക്ക് ആശംസകൾ."
ഹതോ ദേവൈര് മഹാദേവ പിതാ മമ മഹായശാഃ അദാമ്ഭികഃ സത്യവാദീ തഥാ മാതാ പതിവ്രതാ
എന്റെ പിതാവായ മഹാദേവൻ, മഹാപ്രശസ്തനായവൻ, ദേവന്മാർകൊണ്ട് കൊല്ലപ്പെട്ടു. അവൻ സത്യസന്ധനും കപടമില്ലാത്തവനും ആയിരുന്നു. അമ്മ ഭർത്താവിനോടു അർപ്പിതയായവളാണ്.
ദേവേഭ്യശ് ച തയോര് നാശം ശ്രുത്വാ നാഥ സവിസ്തരമ് ദുഃഖകോപസമാവിഷ്ടോ നാഹം ജീവിതുമ് ഉത്സഹേ
ദേവന്മാരിൽനിന്ന് അവരുടെ നാശത്തെക്കുറിച്ച് മുഴുവൻ കേട്ടപ്പോൾ, പ്രഭോ, ഞാൻ ദു:ഖത്തിലും കോപത്തിലും മുഴുകി, ജീവിക്കാൻ കഴിയുന്നില്ല.
തസ്മാന് മേ ദേഹി സാമര്ഥ്യം നാശയേയം സുരാന് യഥാ അവധ്യസേവ്യസ് ത്രൈലോക്യേ ത്വമ് ഏവ ശശിശേഖര
അതുകൊണ്ട്, മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും അവധ്യനും അപരാജിതനുമായ ശശിശേഖരാ, നീപോലെ ദേവന്മാരെ നശിപ്പിക്കാൻ എന്നെ ശക്തിയുള്ളവനാക്കണമേ.
തൃതീയം നയനം ദ്രഷ്ടും യദി ശക്നോഷി മേ ഽനഘ തതഃ സമര്ഥോ ഭവിതാ ദേവാംശ് ഛേദയിതും ഭവാന്
പാപമില്ലാത്തവനേ, നീ എന്റെ മൂന്നാമത്തെ കണ്ണ് കാണാൻ കഴിയുമെങ്കിൽ, അപ്പോൾ ദേവന്മാരെ സംഹരിക്കാൻ നീശക്തനായിരിക്കും.
തതോ ദ്രഷ്ടും മനശ് ചക്രേ തൃതീയം ലോചനം വിഭോഃ ന ശശാക തദോവാച ന ശക്തോ ഽസ്മീതി ശംകരമ്
അപ്പോൾ അവൻ ഭഗവാന്റെ മൂന്നാമത്തെ കണ്ണ് കാണാൻ മനസ്സിൽ ആഗ്രഹിച്ചു. പക്ഷേ, അതിന് കഴിയാതെ, ശങ്കരനോടു "എനിക്ക് കഴിയുന്നില്ല" എന്നു പറഞ്ഞു.
കിംചിത് കുരു തപോ ബാല യദാ ദ്രക്ഷ്യസി ലോചനമ് തൃതീയം ത്വം തദാഭീഷ്ടം പ്രാപ്സ്യസേ നാത്ര സംശയഃ
"കുഞ്ഞേ, കുറെ തപസ്സു ചെയ്യു. നീ മൂന്നാമത്തെ കണ്ണ് കാണുമ്പോൾ, നിന്റെ ആഗ്രഹം നിർവഹിക്കപ്പെടും. ഇതിൽ സംശയമില്ല."
ഏതച് ഛ്രുത്വേശാനവാക്യം തപസേ കൃതനിശ്ചയഃ ദധീചിസൂനുര് ധര്മാത്മാ തത്രൈവ ബഹുലാഃ സമാഃ
ഈശാനന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട ശേഷം, ധർമ്മനിഷ്ഠനായ ദധീചിയുടെ മകൻ തപസ്സിന് ഉറച്ച മനസ്സോടെ അവിടെ തന്നെ വർഷങ്ങളോളം തുടര്ന്നു.
ശിവധ്യാനൈകനിരതോ ബാലോ ഽപി ബലവാന് ഇവ പ്രത്യഹം പ്രാതര് ഉത്ഥായ സ്നാത്വാ നത്വാ ഗുരൂന് ക്രമാത്
കുഞ്ഞായിരുന്നിട്ടും ശിവധ്യാനത്തിൽ മാത്രം ലയിച്ചവനായി, അവൻ ശക്തനായവനായി. ഓരോ ദിവസവും പുലർച്ചെ എഴുന്നേറ്റ്, കുളിച്ച്, ഗുരുക്കന്മാരെ അനുക്രമം വണങ്ങി.
സുഖാസീനോ മനഃ കൃത്വാ സുഷുമ്നായാമ് അനന്യധീഃ ഹസ്തസ്വസ്തികമ് ആരോപ്യ നാഭൌ വിസ്മൃതസംസൃതിഃ
സുഖമായി ഇരുന്ന്, മനസ്സിനെ സുഷുമ്നയിൽ ഏകാഗ്രമാക്കി, കൈകൾ സ്വസ്തികമുദ്രയിൽ നാഭിയിൽ വച്ച്, ജനനമരണചക്രം മറന്നവനായി.
സ്ഥാനാത് സ്ഥാനാന്തരോത്കര്ഷാന് വിദധ്യൌ ശാംഭവം മഹഃ ദദര്ശ ചക്ഷുര് ദേവസ്യ തൃതീയം പിപ്പലാശനഃ കൃതാഞ്ജലിപുടോ ഭൂത്വാ വിനീത ഇദമ് അബ്രവീത്
സ്ഥിതിയിൽ നിന്ന് മറ്റൊരു നിലയിലേക്ക് ഉയർന്ന്, ശംഭുവിന്റെ പരമോന്നത മഹത്വം ധ്യാനിച്ചു. പിപ്പലാദൻ ഭഗവാന്റെ മൂന്നാമത്തെ കണ്ണ് കണ്ടു, കൈകൾ കൂപ്പി വിനയത്തോടെ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ശംഭുനാ ദേവദേവേന വരോ ദത്തഃ പുരാ മമ താര്തീയചക്ഷുഷോ ജ്യോതിര് യദാ പശ്യസി തത്ക്ഷണാത്
ദേവദേവനായ ശംഭു എന്നെ ഒരു കാലത്ത് അനുഗ്രഹം നൽകി: നീ മൂന്നാമത്തെ കണ്ണിന്റെ പ്രകാശം കാണുന്ന സമയത്ത്, അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ അതേ നിമിഷം—
സര്വം തേ പ്രാര്ഥിതം സിധ്യേദ് ഇത്യ് ആഹ ത്രിദശേശ്വരഃ തസ്മാദ് രിപുവിനാശായ ഹേതുഭൂതാം പ്രയച്ഛ മേ
നിന്റെ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറും എന്നു അമരന്മാരുടെ ഇശ്വരൻ പറഞ്ഞു. അതുകൊണ്ട്, എന്റെ ശത്രുക്കളുടെ നാശത്തിന് കാരണമാകുന്നതെന്തോ, അത് എനിക്ക് നൽകണം.